Binûn

927_8, 928_1, 929_1. Hadis

Kaynak: Sahih-i Müslim · Müslim · Sahih-i Müslim (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

927_8. Hadis

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانٍ بِنْتِ عُثْمَانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدٌ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ، فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنَ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ - كَأَنَّهُ يَعْرِضُ عَلَى عَمْرٍو أَنْ يَقُومَ فَيَنْهَاهُمْ - سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي شَجَرَةٍ فَقَالَ لِيَ اذْهَبْ فَاعْلَمْ لِي مَنْ ذَاكَ الرَّجُلُ ‏.‏ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ ‏.‏ قَالَ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ ‏.‏ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ - وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا - فَلَمَّا قَدِمْنَا لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَاأَخَاهْ وَاصَاحِبَاهْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوْ لَمْ تَسْمَعْ - قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ أَوَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضٍ ‏.‏ فَقُمْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَحَدَّثْتُهَا بِمَا، قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطُّ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ ‏"‏ ‏.‏ وَلَكِنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْكَافِرَ يَزِيدُهُ اللَّهُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ‏" ‏ ‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِّي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلاَ مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ ‏.‏

Bize Dâvûd b. Ruşeyd anlattı; bize İsmâîl İbn Uleyye anlattı; bize Eyyûb, Abdullâh b. Ebî Müleyke'den [naklen] anlattı; [İbn Ebî Müleyke] dedi ki: Osmân'ın kızı Ümmü Ebân'ın cenazesini beklerken İbn Ömer'in yanında oturuyordum; yanında Amr b. Osmân da vardı. Derken İbn Abbâs geldi; onu bir rehber götürüyordu. Zannederim [rehber] ona İbn Ömer'in yerini haber verdi. [İbn Abbâs] gelip benim yanıma oturdu; ben ikisinin arasında kaldım. Bir de baktık ki evden bir [ağlama] sesi [geliyor]. İbn Ömer —sanki Amr'a kalkıp onları men etmesini ima ediyormuş gibi— şöyle dedi: Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: “Şüphesiz ölü, ailesinin ağlaması sebebiyle azap görür.” [İbn Ebî Müleyke] dedi ki: Abdullâh bunu kayıtsız olarak söyledi. Bunun üzerine İbn Abbâs şöyle dedi: Mü'minlerin emîri Ömer b. el-Hattâb ile birlikte idik. Beydâ'ya vardığımızda bir ağacın [gölgesine] konaklamış bir adam gördü ve bana: “Git de şu adamın kim olduğunu öğrenip bana bildir” dedi. Gittim; bir de baktım ki Suheyb. Ona dönüp: “Bana onun kim olduğunu öğrenmemi emretmiştin; o Suheyb'dir” dedim. “Ona söyle, bize katılsın” dedi. Ben: “Yanında ailesi var” dedim. “Yanında ailesi olsa bile” dedi. —Eyyûb bazen [yalnız] “Ona söyle, bize katılsın” dedi.— [Medine'ye] geldiğimizde çok geçmeden mü'minlerin emîri yaralandı. Suheyb gelip: “Vah kardeşim! Vah arkadaşım!” demeye başladı. Bunun üzerine Ömer: “Bilmiyor musun yahut işitmedin mi —Eyyûb: ‘Yoksa bilmiyor musun, yoksa işitmedin mi’ dedi— Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem: ‘Şüphesiz ölü, ailesinin ağlamasının bir kısmı sebebiyle azap görür’ buyurmuştu” dedi. [İbn Ebî Müleyke] dedi ki: Abdullâh onu kayıtsız söyledi; Ömer ise “bir kısmı sebebiyle” dedi. Ben de kalkıp Âişe'nin yanına girdim ve İbn Ömer'in söylediğini ona anlattım. O şöyle dedi: “Hayır, vallahi Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem asla ‘Ölü, birinin ağlaması sebebiyle azap görür’ demedi. Fakat şöyle buyurdu: ‘Allah, kâfirin azabını ailesinin ağlaması sebebiyle artırır. Güldüren de ağlatan da şüphesiz Allah'tır. Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez.’” Eyyûb dedi ki: İbn Ebî Müleyke dedi ki: Bana el-Kâsım b. Muhammed anlattı; dedi ki: Ömer'in ve İbn Ömer'in sözü Âişe'ye ulaşınca şöyle dedi: “Siz bana ne yalancı ne de yalanlanan iki kişiden anlatıyorsunuz; fakat işitme [bazen] yanılır.”