1594_4. Hadis
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، أَخْبَرَنَا دَاوُدُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ وَابْنَ عَبَّاسٍ عَنِ الصَّرْفِ، فَلَمْ يَرَيَا بِهِ بَأْسًا فَإِنِّي لَقَاعِدٌ عِنْدَ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَسَأَلْتُهُ عَنِ الصَّرْفِ فَقَالَ مَا زَادَ فَهُوَ رِبًا . فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ لِقَوْلِهِمَا فَقَالَ لاَ أُحَدِّثُكَ إِلاَّ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَهُ صَاحِبُ نَخْلِهِ بِصَاعٍ مِنْ تَمْرٍ طَيِّبٍ وَكَانَ تَمْرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا اللَّوْنَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَنَّى لَكَ هَذَا " . قَالَ انْطَلَقْتُ بِصَاعَيْنِ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ هَذَا الصَّاعَ فَإِنَّ سِعْرَ هَذَا فِي السُّوقِ كَذَا وَسِعْرَ هَذَا كَذَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَيْلَكَ أَرْبَيْتَ إِذَا أَرَدْتَ ذَلِكَ فَبِعْ تَمْرَكَ بِسِلْعَةٍ ثُمَّ اشْتَرِ بِسِلْعَتِكَ أَىَّ تَمْرٍ شِئْتَ " . قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ أَحَقُّ أَنْ يَكُونَ رِبًا أَمِ الْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ قَالَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عُمَرَ بَعْدُ فَنَهَانِي وَلَمْ آتِ ابْنَ عَبَّاسٍ - قَالَ - فَحَدَّثَنِي أَبُو الصَّهْبَاءِ أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْهُ بِمَكَّةَ فَكَرِهَهُ .
Bize İshâk b. İbrâhim anlattı; bize Abdül'alâ haber verdi; bize Dâvûd, Ebû Nadra'dan [naklen] haber verdi; [Ebû Nadra] şöyle dedi: İbn Ömer ve İbn Abbas'a sarf (para bozdurma) işlemini sordum; bunda bir sakınca görmediler. Ben Ebû Saîd el-Hudrî'nin yanında otururken ona sarfı sordum. O: “Fazla olan her şey ribadır” dedi. Onların (İbn Ömer ve İbn Abbas'ın) sözünden dolayı buna itiraz ettim. Bunun üzerine [Ebû Saîd]: “Ben sana ancak Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den işittiğimi anlatıyorum” dedi ve şöyle devam etti: “Bahçe sorumlusu, [Resûlullah'a] bir sâ' kaliteli hurma getirdi. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in [kendi] hurması ise bu cinstendi (yani getirilenden farklı, düşük kaliteliydi). Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ona: ‘Bu sana nereden geldi?’ diye sordu. O zat: ‘İki sâ' [düşük kaliteli hurma] ile gidip bu bir sâ'ı satın aldım; çünkü bunun çarşıdaki fiyatı şu kadar, diğerinin fiyatı ise bu kadardır’ dedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: ‘Yazıklar olsun sana! Riba yaptın. Eğer böyle yapmak istersen, kendi hurmanı [başka] bir mal karşılığında sat, sonra o mal karşılığında dilediğin hurmadan satın al’ buyurdu.” Ebû Saîd: “Hurmanın hurmayla olan [takasındaki] fazlalık mı riba olmaya daha layıktır, yoksa gümüşün gümüşle olanı mı?” dedi. [Ebû Nadra] dedi ki: Bundan sonra İbn Ömer'e gittim, beni [bundan] yasakladı. İbn Abbas'a ise gitmedim. [Ravi] dedi ki: Bana Ebû's-Sahbâ'; İbn Abbas'a Mekke'de bunu sorduğunu, onun da bunu hoş karşılamadığını (yasakladığını) anlattı.