1679_1. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي، بَكْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِنَّ الزَّمَانَ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلاَثَةٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبٌ شَهْرُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ - ثُمَّ قَالَ - أَىُّ شَهْرٍ هَذَا " . قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ - قَالَ - فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ . قَالَ " أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ " . قُلْنَا بَلَى . قَالَ " فَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا " . قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ - قَالَ - فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ . قَالَ " أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ " . قُلْنَا بَلَى . قَالَ " فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا " . قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ - قَالَ - فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ . قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ " . قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ - قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ - وَأَعْرَاضَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ فَلاَ تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا - أَوْ ضُلاَّلاً - يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلاَ لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يُبَلَّغُهُ يَكُونُ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ " . ثُمَّ قَالَ " أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ " . قَالَ ابْنُ حَبِيبٍ فِي رِوَايَتِهِ " وَرَجَبُ مُضَرَ " . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ " فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe ve Yahyâ b. Habîb el-Hârisî —lafızları birbirine yakındır— anlattılar. Dediler ki: Bize Abdülvehhâb es-Sekafî, Eyyûb’dan; o İbn Sîrîn’den; o İbn Ebî Bekre’den; o da Ebû Bekre’den [naklederek şunları] haber verdi: Peygamber [sallallâhu aleyhi ve sellem] şöyle buyurdu: “Zaman, Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı gündeki haliyle dönüp [dolaşmış ve asıl düzenine] girmiştir. Bir sene on iki aydır. Bunlardan dördü haram [aylar]dır. Üçü peş peşedir: Zilkade, Zilhicce ve Muharrem. [Dördüncüsü ise] Cumâdâ ile Şa'bân arasında yer alan ve Mudar kabilesinin [isimlendirdiği] Receb ayıdır.” [Resulullah] sonra: “Bu hangi aydır?” diye sordu. Biz: “Allah ve Resulü daha iyi bilir” dedik. [Resulullah] sustu; öyle ki biz ona kendi isminden başka bir isim vereceğini sandık. “O [ay], Zilhicce değil midir?” buyurdu. Biz: “Evet [öyledir]” dedik. “Peki bu hangi beldedir?” diye sordu. Biz: “Allah ve Resulü daha iyi bilir” dedik. [Resulullah] yine sustu; öyle ki biz ona kendi isminden başka bir isim vereceğini sandık. “O [belde], el-Belde (Mekke) değil midir?” buyurdu. Biz: “Evet [öyledir]” dedik. “Peki bu hangi gündür?” diye sordu. Biz: “Allah ve Resulü daha iyi bilir” dedik. [Resulullah] yine sustu; öyle ki biz ona kendi isminden başka bir isim vereceğini sandık. “O, Kurban Bayramı (Nahir) günü değil midir?” buyurdu. Biz: “Evet ey Allah’ın Resulü!” dedik. [Bunun üzerine Resulullah] şöyle buyurdu: “Şüphesiz kanlarınız ve mallarınız —Muhammed (İbn Sîrîn) dedi ki: Sanırım ‘ve ırzlarınız’ da dedi— tıpkı bu beldenizde, bu ayınızda, bu gününüzün mukaddes olması (harâm) gibi birbirinize haramdır. Rabbinize kavuşacaksınız ve O, size amellerinizden soracaktır. Sakın benden sonra birbirinin boynunu vuran kâfirler —veya sapkınlar— olarak [eski halinize] dönmeyin! Dikkat edin! Burada bulunan [bu sözlerimi] burada bulunmayanlara ulaştırsın. Umulur ki kendisine ulaştırılan kimse, bizzat işitenden daha iyi kavrayıp muhafaza eder.” Resulullah sonra: “Dikkat edin! Tebliğ ettim mi?” buyurdu. İbn Habîb kendi rivayetinde “ve Receb-i Mudar” [şeklinde nakletti]. Ebû Bekir’in rivayetinde ise “Benden sonra dönmeyin...” [şeklinde yer almaktadır].