2879. Hadis
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ صَدَقَةِ، عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه قَالَ نَسَخَهَا لِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا كَتَبَ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فِي ثَمْغٍ فَقَصَّ مِنْ خَبَرِهِ نَحْوَ حَدِيثِ نَافِعٍ قَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً فَمَا عَفَا عَنْهُ مِنْ ثَمَرِهِ فَهُوَ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ - قَالَ وَسَاقَ الْقِصَّةَ - قَالَ وَإِنْ شَاءَ وَلِيُّ ثَمْغٍ اشْتَرَى مِنْ ثَمَرِهِ رَقِيقًا لِعَمَلِهِ وَكَتَبَ مُعَيْقِيبٌ وَشَهِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الأَرْقَمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ أَنَّ ثَمْغًا وَصِرْمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ وَالْعَبْدَ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ سَهْمٍ الَّتِي بِخَيْبَرَ وَرَقِيقَهُ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ الَّتِي أَطْعَمَهُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم بِالْوَادِي تَلِيهِ حَفْصَةُ مَا عَاشَتْ ثُمَّ يَلِيهِ ذُو الرَّأْىِ مِنْ أَهْلِهَا أَنْ لاَ يُبَاعَ وَلاَ يُشْتَرَى يُنْفِقُهُ حَيْثُ رَأَى مِنَ السَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ وَذِي الْقُرْبَى وَلاَ حَرَجَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ إِنْ أَكَلَ أَوْ آكَلَ أَوِ اشْتَرَى رَقِيقًا مِنْهُ .
Süleyman b. Dâvud el-Mehrî bize anlattı; İbn Vehb bize anlattı; el-Leys bize bildirdi; Yahyâ b. Saîd’den; Ömer b. el-Hattâb’ın radiyallâhu anh sadakası (vakfı) hakkında şunu söylemiştir: Abdülhamîd b. Abdullah b. Abdullah b. Ömer b. el-Hattâb benim için şu belgeyi kopyalayıp verdi: “Bismillâhirrahmânirrahîm. Bu, Abdullah Ömer’in (Hayber'deki) Semğ (arazisi) hakkında yazdığı (vasiyettir).” (Râvi) sonra haberi Nâfi’nin hadisi gibi anlattı ve: “(Vakfın meyvesinden) mal edinmemek kaydıyla; meyvesinden artan kısım isteyenlere ve yoksullara aittir” dedi. (Râvi) kıssayı anlatmaya devam etti ve (Ömer’in şöyle bildirdiğini ekledi): “Semğ’ın yöneticisi dilerse, oranın mahsulüyle (arazide) çalıştırılmak üzere köle satın alabilir. Bu vakfiyeyi Muaykîb yazdı, Abdullah b. Erkam da şahitlik etti.” “Bismillâhirrahmânirrahîm. Bu, müminlerin emiri Abdullah Ömer’in, başına bir hal gelirse (ölürse diye) vasiyet ettiği şeydir: Semğ, Sirme b. el-Ekva’ (mevkii), ordaki köle, Hayber’deki yüz hisse ve ordaki köleler ile Vâdi’l-Kurâ’da Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’in ona tahsis ettiği yüz (vessaklık/hisselik mahsulü), hayatta olduğu sürece Hafsa yönetecektir; ondan sonra da ailesinden görüş sahibi (akıllı) biri yönetecektir. (Bu malların aslı) Satılamaz ve satın alınamaz. (Yönetici) oranın gelirini uygun gördüğü şekilde isteyenlere, yoksullara ve akrabalara harcar. Orayı yöneten kimsenin (servet edinmeksizin) oradan yemesinde, yedirmesinde veya oradan (çalıştırılmak üzere) köle satın almasında bir beis yoktur.”