22. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كِلاَهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثُ . وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ . وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى .
Bize Ebû Küreyb anlattı; bize Abde b. Süleyman anlattı; Muhammed b. Amr’dan; Ebû Seleme’den; Ebû Hüreyre’den; buyurdu ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ümmetime ağır gelmeyecek olsaydı, onlara her namazda misvak kullanmalarını emrederdim.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadisi Muhammed b. İshâk, Muhammed b. İbrâhîm’den, o Ebû Seleme’den, o Zeyd b. Hâlid’den, o da Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem’den [naklederek] rivayet etmiştir. Ebû Seleme’nin Ebû Hüreyre’den olan rivayeti ile Zeyd b. Hâlid’den olan rivayetinin her ikisi de bana göre sahihtir; çünkü bu hadis Ebû Hüreyre’den başka kanallarla da Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem’den rivayet edilmiştir. Muhammed b. İsmâîl (Buhârî) ise Ebû Seleme’nin Zeyd b. Hâlid’den naklettiği hadisin daha sahih olduğu görüşündedir. Ebû Îsâ dedi ki: Bu babda Ebû Bekir es-Sıddîk’tan, Ali’den, Âişe’den, İbn Abbâs’tan, Huzeyfe’den, Zeyd b. Hâlid’den, Enes’ten, Abdullah b. Amr’dan, İbn Ömer’den, Ümmü Habîbe’den, Ebû Ümâme’den, Ebû Eyyûb’dan, Temmâm b. Abbâs’tan, Abdullah b. Hanzala’dan, Ümmü Seleme’den, Vâsile b. el-Eska’dan ve Ebû Mûsâ’dan da [rivayet] vardır.