1004. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَرْحَمُهُ اللَّهُ لَمْ يَكْذِبْ وَلَكِنَّهُ وَهِمَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مَاتَ يَهُودِيًّا " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَائِشَةَ . وَقَدْ ذَهَبَ أَهْلُ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَتَأَوَّلُوا هَذِهِ الآيَةَ (ألَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ) وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ .
Bize Kuteybe anlattı; (dedi ki:) Bize Abbâd b. Abbâd el-Mühellebî anlattı; Muhammed b. Amr’dan, o Yahyâ b. Abdurrahman’dan, o İbn Ömer’den, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den naklen (şöyle buyurduğunu) anlattı: “Ölü, ailesinin kendisine ağlaması sebebiyle azap olunur.” Bunun üzerine Âişe (bunu duyunca) şöyle dedi: Allah ona (İbn Ömer’e) rahmet etsin. O yalan söylemedi fakat vehme kapıldı (yanlış anladı/hatırladı). Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem, Yahudi olarak ölen bir adam için sadece şöyle buyurmuştu: “Şüphesiz ölü azap çekmekte iken, ailesi de onun üzerine ağlamaktadır.” (Tirmizî) dedi ki: Bu konuda İbn Abbâs, Karaza b. Ka’b, Ebû Hureyre, İbn Mes’ûd ve Üsâme b. Zeyd’den de hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Âişe hadisi hasen sahihtir. Âişe’den başka veçihlerden de rivayet edilmiştir. İlim ehli bu görüşü benimsemiş ve { Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez } (En’âm, 6/164) ayetini (delil getirerek) tevil etmişlerdir. Şâfiî’nin görüşü de budur.