1044. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ وَاقِدٍ، وَهُوَ ابْنُ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ مَسْعُودِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّهُ ذُكِرَ الْقِيَامُ فِي الْجَنَائِزِ حَتَّى تُوضَعَ فَقَالَ عَلِيٌّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَعَدَ . وَفِي الْبَابِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِيهِ رِوَايَةُ أَرْبَعَةٍ مِنَ التَّابِعِينَ بَعْضُهُمْ عَنْ بَعْضٍ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَذَا أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ . وَهَذَا الْحَدِيثُ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الأَوَّلِ " إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا " . وَقَالَ أَحْمَدُ إِنْ شَاءَ قَامَ وَإِنْ شَاءَ لَمْ يَقُمْ . وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَامَ ثُمَّ قَعَدَ . وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ . قَالَ أَبُو عِيسَى مَعْنَى قَوْلِ عَلِيٍّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنَازَةِ ثُمَّ قَعَدَ . يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَأَى الْجَنَازَةَ قَامَ ثُمَّ تَرَكَ ذَلِكَ بَعْدُ فَكَانَ لاَ يَقُومُ إِذَا رَأَى الْجَنَازَةَ .
Bize Kuteybe anlattı; (dedi ki:) Bize Leys b. Sa’d anlattı; (dedi ki:) Yahyâ b. Saîd’den, o Vâkıd’dan -ki o, Amr b. Sa’d b. Muâz’ın oğludur-, o Nâfi’ b. Cübeyr’den, o Mes’ûd b. el-Hakem’den, o da Alî b. Ebî Tâlib’den (naklettiğine göre): Kendisine, cenazeler (yere) konuluncaya kadar ayağa kalkılması zikredildi. Bunun üzerine Alî şöyle dedi: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem (önceleri) ayağa kalktı, sonra oturdu (kalkmadı).” (Tirmizî) dedi ki: Bu konuda Hasen b. Alî ve İbn Abbâs’tan da hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Alî hadisi hasen sahihtir. Bu senette dört tâbiî birbirinden rivayet etmiştir. Bazı ilim ehlinin ameli buna göredir. Şâfiî dedi ki: Bu babda en sahih olan (hadis) budur. Bu hadis, “Cenazeyi gördüğünüz zaman ayağa kalkınız” şeklindeki ilk hadisi nesh edicidir. Ahmed dedi ki: Dilerse kalkar, dilerse kalkmaz. O, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den hem kalktığı hem de oturduğu rivayet edilmesini delil getirmiştir. İshâk b. İbrâhîm de böyle demiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Alî’nin “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem cenazede ayağa kalktı sonra oturdu” sözünün manası şudur: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem cenazeyi gördüğü zaman ayağa kalkardı, sonra bunu terk etti ve cenazeyi gördüğünde ayağa kalkmaz oldu.