977. Hadis
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا حَضَرْتُمُ الْمَرِيضَ أَوِ الْمَيِّتَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ " . قَالَتْ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ مَاتَ . قَالَ " فَقُولِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً " . قَالَتْ فَقُلْتُ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ مِنْهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى شَقِيقٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ الأَسَدِيُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ كَانَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يُلَقَّنَ الْمَرِيضُ عِنْدَ الْمَوْتِ قَوْلَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَالَ ذَلِكَ مَرَّةً فَمَا لَمْ يَتَكَلَّمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَلاَ يَنْبَغِي أَنْ يُلَقَّنَ وَلاَ يُكْثَرَ عَلَيْهِ فِي هَذَا . وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ جَعَلَ رَجُلٌ يُلَقِّنُهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَكْثَرَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا قُلْتُ مَرَّةً فَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مَا لَمْ أَتَكَلَّمْ بِكَلاَمٍ . وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّمَا أَرَادَ مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ آخِرُ قَوْلِهِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ " .
Bize Hennâd anlattı; (dedi ki:) Bize Ebû Muâviye anlattı; A’meş’ten, o Şakîk’tan, o da Ümmü Seleme’den (şöyle dediğini) anlattı: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bize şöyle buyurdu: “Hastanın veya ölünün yanında bulunduğunuz zaman hayır söyleyin. Çünkü melekler sizin söylediklerinize «Âmin» derler.” (Ümmü Seleme) dedi ki: Ebû Seleme vefat edince Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’e geldim ve: “Ey Allah’ın Resûlü! Ebû Seleme vefat etti” dedim. (Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Şöyle de: Allahım! Beni ve onu bağışla. Ve bana onun ardından güzel bir halef (onun yerini tutacak daha hayırlı birini) nasip et.” (Ümmü Seleme) dedi ki: Ben de (böyle) söyledim. Allah bana ondan daha hayırlısını, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’i nasip etti. Ebû Îsâ dedi ki: Şakîk, İbn Seleme Ebû Vâil el-Esedî’dir. Ümmü Seleme hadisi hasen sahihtir. Ölüm anında hastaya «Lâ ilâhe illallah» sözünü telkin etmek müstehaptır. Bazı ilim ehli şöyle demiştir: Hasta bunu bir kere söyler ve ondan sonra (başka bir şey) konuşmazsa, artık ona telkin yapılmamalı ve bu konuda ona ısrar edilmemelidir. İbnü’l-Mübârek’ten rivayet edildiğine göre, vefatı yaklaştığında bir adam ona «Lâ ilâhe illallah» demesini telkin etmeye başladı ve bunu çok sık tekrarladı. Bunun üzerine Abdullah (b. el-Mübârek) ona şöyle dedi: “Ben onu bir kere söylediğim zaman, başka bir söz konuşmadığım sürece o söz üzereyimdir.” Abdullah’ın bu sözünün manası, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den rivayet edilen şu hadisi kastetmektedir: “Son sözü Lâ ilâhe illallah olan kimse cennete girer.”