1109. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ صَمَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلاَ جَوَازَ عَلَيْهَا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْيَتِيمَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا زُوِّجَتْ فَالنِّكَاحُ مَوْقُوفٌ حَتَّى تَبْلُغَ فَإِذَا بَلَغَتْ فَلَهَا الْخِيَارُ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ أَوْ فَسْخِهِ . وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَجُوزُ نِكَاحُ الْيَتِيمَةِ حَتَّى تَبْلُغَ . وَلاَ يَجُوزُ الْخِيَارُ فِي النِّكَاحِ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ . وَقَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ إِذَا بَلَغَتِ الْيَتِيمَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَزُوِّجَتْ فَرَضِيَتْ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَلاَ خِيَارَ لَهَا إِذَا أَدْرَكَتْ . وَاحْتَجَّا بِحَدِيثِ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ . وَقَدْ قَالَتْ عَائِشَةُ إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِيَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَهِيَ امْرَأَةٌ .
Bize Kuteybe anlattı. Bize Abdulazîz b. Muhammed, Muhammed b. Amr'dan; o Ebû Seleme'den; o da Ebû Hureyre'den naklederek anlattı. Dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Yetim kızın kendisi hakkında (evlenmesi için) onayı alınır. Eğer susarsa bu onun iznidir. Eğer (açıkça) reddederse onun üzerine zorlama yapılamaz (evlendirilemez)." Tirmizî dedi ki: Bu konuda Ebû Mûsâ, İbn Ömer ve Âişe'den de hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Hureyre hadisi hasendir. İlim ehli yetim kızın evlendirilmesi konusunda ihtilaf etmişlerdir. İlim ehlinden bazıları: "Yetim kız evlendirilirse nikâhı (geçerliliği) askıda kalır (mevkûf olur), ergenlik çağına ulaşıncaya kadar bekler. Ergenlik çağına ulaşınca nikâhı devam ettirme veya feshetme konusunda muhayyerdir (seçim hakkına sahiptir)," görüşündedirler. Bu, bazı tâbiîn ve diğerlerinin görüşüdür. Bazıları ise: "Yetim kızın ergenlik çağına gelmeden nikahlanması caiz değildir. (Nikâhta sonradan) muhayyerlik hakkı da yoktur (çünkü nikâh baştan geçersizdir)," demişlerdir. Bu, Süfyân es-Sevrî, Şâfiî ve diğer ilim ehlinin görüşüdür. Ahmed ve İshâk ise şöyle demişlerdir: "Yetim kız dokuz yaşına ulaşır ve evlendirilip buna razı olursa nikâh caizdir. Ergenlik çağına ulaştığında (ayrıca) muhayyerlik hakkı yoktur." Onlar, Âişe hadisini delil getirmişlerdir; zira Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem onunla dokuz yaşında iken zifafa girmiştir. Âişe şöyle demiştir: "Kız çocuğu dokuz yaşına ulaştığında artık o bir kadındır."