Alışveriş (Büyû) Kitabı

Et-Tirmizi · Sünen-i Tirmizi (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1266. Hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ عَلَى الْيَدِ مَا أَخَذَتْ حَتَّى تُؤَدِّيَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ ثُمَّ نَسِيَ الْحَسَنُ فَقَالَ هُوَ أَمِينُكَ لاَ ضَمَانَ عَلَيْهِ ‏.‏ يَعْنِي الْعَارِيَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا وَقَالُوا يَضْمَنُ صَاحِبُ الْعَارِيَةِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ لَيْسَ عَلَى صَاحِبِ الْعَارِيَةِ ضَمَانٌ إِلاَّ أَنْ يُخَالِفَ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَاقُ ‏.‏

Bize Muhammed b. el-Müsennâ anlattı. Bize İbn Ebî Adî, Saîd'den, o Katâde'den, o Hasan'dan, o da Semure'den naklettiğine göre Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "(Emanet alan) el, aldığını geri ödeyinceye kadar sorumludur." Katâde dedi ki: Sonra Hasan (bu hadisi rivayet etmesine rağmen) unuttu ve (ariyet hakkında): "O senin emin gördüğün kişidir, ona tazminat (damân) yoktur" dedi. Yani ariyet (ödünç alan) kimseyi kastetmektedir. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından ve diğerlerinden bazı ilim ehli bu görüşe gitmiş ve: "Ariyet alan kişi (malı zayi ederse) tazmin eder" demişlerdir. Şâfiî ve Ahmed'in görüşü budur. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından ve diğerlerinden bazı ilim ehli ise: "Muhalefet etmediği (kullanım şartlarına aykırı davranmadığı) sürece ariyet alan kişiye tazminat gerekmez" demişlerdir. Süfyân es-Sevrî ve Kûfe ehlinin görüşü budur. İshâk da bu görüştedir.