1304. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ قُتَيْبَةُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَنَاجَشُوا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . كَرِهُوا النَّجْشَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَالنَّجْشُ أَنْ يَأْتِيَ الرَّجُلُ الَّذِي يَفْصِلُ السِّلْعَةَ إِلَى صَاحِبِ السِّلْعَةِ فَيَسْتَامُ بِأَكْثَرَ مِمَّا تَسْوَى وَذَلِكَ عِنْدَمَا يَحْضُرُهُ الْمُشْتَرِي يُرِيدُ أَنْ يَغْتَرَّ الْمُشْتَرِي بِهِ وَلَيْسَ مِنْ رَأْيِهِ الشِّرَاءُ إِنَّمَا يُرِيدُ أَنْ يَخْدَعَ الْمُشْتَرِيَ بِمَا يَسْتَامُ وَهَذَا ضَرْبٌ مِنَ الْخَدِيعَةِ . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنْ نَجَشَ رَجُلٌ فَالنَّاجِشُ آثِمٌ فِيمَا يَصْنَعُ وَالْبَيْعُ جَائِزٌ لأَنَّ الْبَائِعَ غَيْرُ النَّاجِشِ .
Bize Kuteybe ve Ahmed b. Menî' anlattılar. Dediler ki: Bize Süfyân, Zührî'den, o Saîd b. el-Müseyyeb'den, o da Ebû Hureyre'den nakletti. (Ebû Hureyre) dedi ki: Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu. (Kuteybe rivayetinde): (Ebû Hureyre) hadisi Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e ulaştırarak şöyle buyurdu, (dedi): "Neceş (müşteriyi kızıştırmak için alıcıymış gibi fiyat artırma) yapmayın." (Tirmizî) dedi ki: Bu konuda İbn Ömer ve Enes'ten de hadis vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Hureyre hadisi hasen sahih bir hadistir. İlim ehli katında uygulama buna göredir; Neceş'i kerih görmüşlerdir. Ebû Îsâ dedi ki: Neceş; malın başında (pazarlık yapılırken), mal sahibinin yanına bir adamın gelip, malın değerinden daha fazlasını teklif etmesidir. Bunu, müşteri oradayken müşterinin buna aldanması için yapar. O kişinin satın alma niyeti yoktur, sadece teklif ettiği fiyatla müşteriyi kandırmak ister. Bu, hilenin bir türüdür. Şâfiî dedi ki: "Eğer bir adam neceş yaparsa, neceş yapan (kızıştıran) bu yaptığından dolayı günahkâr olur. Satış ise caizdir (geçerlidir). Çünkü satıcı, neceş yapan kişi değildir."