183. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ غَيْرَ، وَاحِدٍ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَىَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ بْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلاَةَ بَعْدَ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلاَ بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلاَّ ثَلاَثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لا يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى " . وَحَدِيثَ عَلِيٍّ " الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ " .
Bize Ahmed b. Menî’ anlattı; bize Huşeym anlattı; bize Mansûr -ki o İbn Zâzân’dır- Katâde’den bildirdi; O; Ebu’l-Aliye’nin bize İbn Abbâs’tan şöyle bildirdiğini söyledi: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından birden fazla kimseden -ki içlerinde bana en sevgili olanı Ömer b. el-Hattâb idi- Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in; sabah namazından sonra güneş doğana kadar ve ikindi namazından sonra güneş batana kadar namaz kılmayı yasakladığını işittim. [Ebu İsa] dedi ki: Bu konuda Ali, İbn Mes’ûd, Ebu Saîd, Ukbe b. Âmir, Ebu Hureyre, İbn Ömer, Semure b. Cündeb, Abdullah b. Amr, Muâz b. Afrâ, es-Sunâbihî -ki o Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den bizzat işitmemiştir-, Seleme b. el-Ekva’, Zeyd b. Sâbit, Âişe, Ka’b b. Mürre, Ebu Ümâme, Amr b. Abese, Ya’lâ b. Ümeyye ve Muâviye üzerinden de [hadis] rivayet edilmiştir. Ebu İsa dedi ki: İbn Abbâs’ın Ömer’den naklettiği bu hadis hasen sahihtir. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından ve sonraki fukahanın (hukukçuların) çoğunun görüşü budur. Onlar, sabah namazından sonra güneş doğana kadar ve ikindi namazından sonra güneş batana kadar namaz kılmayı mekruh görmüşlerdir. Kaçırılan (kaza edilen) namazların ise ikindiden sonra veya sabahtan sonra kılınmasında bir sakınca yoktur. Ali b. el-Medînî dedi ki: Yahyâ b. Saîd dedi ki: Şu’be; ‘Katâde, Ebu’l-Aliye’den sadece üç şeyi işitmiştir’ dedi: Birincisi Ömer’in, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ikindiden sonra güneş batana kadar ve sabahtan sonra güneş doğana kadar namazı yasakladığına dair hadisi; ikincisi İbn Abbâs’ın Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den; ‘Hiç kimsenin: Ben Yûnus b. Mattâ’dan daha hayırlıyım demesi uygun olmaz’ hadisi; üçüncüsü ise Ali’nin; ‘Kadılar (hakimler) üç sınıftır’ hadisidir.