203. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلاَ يُعِيدُ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ . وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلاَلاً أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنَادِيَ " إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ .
Bize Kuteybe anlattı; bize Leys anlattı; İbn Şihab'dan; Salim'den; babasından; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bilâl geceleyin ezan okur; İbn Ümmü Mektum'un ezanını işitinceye kadar yiyin ve için.” Ebû Îsâ dedi ki: “Bu konuda İbn Mesud, Aişe, Uneyse, Enes, Ebû Zer ve Semure'den de rivayet vardır.” Ebû Îsâ dedi ki: “İbn Ömer hadisi hasen sahih bir hadistir. İlim ehli geceleyin ezan okuma konusunda ihtilaf etmiştir. Bazı ilim ehli; ‘Müezzin geceleyin ezan okursa bu yeterlidir, iade etmez’ demiştir. Bu, Mâlik, İbnü'l-Mübarek, Şâfiî, Ahmed ve İshak'ın görüşüdür. Bazı ilim ehli ise; ‘Geceleyin ezan okursa iade eder’ demiştir. Süfyan es-Sevrî bu görüştedir. Hammad b. Seleme, Eyyûb'dan; o Nâfi'den; o İbn Ömer'den rivayet ettiğine göre: Bilâl geceleyin ezan okudu. Bunun üzerine Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem ona; ‘Şüphesiz kul uyudu’ (diye nida etmesini) emretti.” Ebû Îsâ dedi ki: “Bu, mahfuz olmayan bir hadistir. Ali b. el-Medînî dedi ki: Hammad b. Seleme'nin, Eyyûb'dan; o Nâfi'den; o İbn Ömer'den; o Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet ettiği hadis mahfuz değildir; Hammad b. Seleme bu konuda hata etmiştir.”