256. Hadis
قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ، وَعَلِيٍّ، وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ، وَأَنَسٍ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي أُسَيْدٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَجَابِرٍ وَعُمَيْرٍ اللَّيْثِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَبِهَذَا يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَأَنَسٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ وَغَيْرُهُمْ وَمِنَ التَّابِعِينَ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءٌ وَطَاوُسٌ وَمُجَاهِدٌ وَنَافِعٌ وَسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَغَيْرُهُمْ . وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَمَعْمَرٌ وَالأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ ثَبَتَ حَدِيثُ مَنْ يَرْفَعُ يَدَيْهِ وَذَكَرَ حَدِيثَ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَلَمْ يَثْبُتْ حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَرْفَعْ يَدَيْهِ إِلاَّ فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الآمُلِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ زَمْعَةَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ . قَالَ وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ كَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يَرَى رَفْعَ الْيَدَيْنِ فِي الصَّلاَةِ . وَقَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ كَانَ مَعْمَرٌ يَرَى رَفْعَ الْيَدَيْنِ فِي الصَّلاَةِ . وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ كَانَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَعُمَرُ بْنُ هَارُونَ وَالنَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ يَرْفَعُونَ أَيْدِيَهُمْ إِذَا افْتَتَحُوا الصَّلاَةَ وَإِذَا رَكَعُوا وَإِذَا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ .
Ebû Îsâ dedi ki: Bize el-Fadl b. es-Sabbâh el-Bağdâdî anlattı; dedi ki: Bize Süfyân b. Uyeyne anlattı; Zührî'den; bu isnadla. (Bu rivayet), İbn Ebû Ömer'in hadisinin benzeridir. (Ebû Îsâ) dedi ki: Bu konuda Ömer, Ali, Vâil b. Hucr, Mâlik b. el-Huveyris, Enes, Ebû Hureyre, Ebû Humeyd, Ebû Üseyd, Sehl b. Sa'd, Muhammed b. Mesleme, Ebû Katâde, Ebû Mûsâ el-Eş'arî, Câbir ve Umeyr el-Leysî'den de rivayet vardır. Ebû Îsâ dedi ki: İbn Ömer hadisi hasen sahihtir. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından bazı ilim ehli -İbn Ömer, Câbir b. Abdullâh, Ebû Hureyre, Enes, İbn Abbâs, Abdullâh b. ez-Zübeyr ve başkaları- ve Tâbiîn'den -Hasan el-Basrî, Atâ, Tâvûs, Mücâhid, Nâfi', Sâlim b. Abdullâh, Saîd b. Cübeyr ve başkaları- bu görüşü benimserler. Mâlik, Ma'mer, Evzâî, İbn Uyeyne, Abdullâh b. el-Mübârek, Şâfiî, Ahmed ve İshâk da böyle derler. Abdullâh b. el-Mübârek şöyle demiştir: "Ellerini kaldıran kimsenin hadisi sabit olmuştur." Ve Zührî'nin Sâlim'den, onun da babasından rivayet ettiği hadisi zikretmiştir. "İbn Mes'ûd'un, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ellerini ilk sefer dışında kaldırmadığına dair hadisi ise sabit olmamıştır." Bize bunu Ahmed b. Abde el-Âmulî anlattı; dedi ki: Bize Vehb b. Zem'a anlattı; Süfyân b. Abdülmelik'ten; Abdullâh b. el-Mübârek'ten. Dedi ki: Bize Yahyâ b. Mûsâ anlattı; dedi ki: Bize İsmâîl b. Ebû Üveys anlattı; dedi ki: Mâlik b. Enes namazda ellerin kaldırılmasını uygun görürdü. Yahyâ dedi ki: Bize Abdürrezzâk anlattı; dedi ki: Ma'mer namazda ellerin kaldırılmasını uygun görürdü. Cârûd b. Muâz'ı şöyle derken işittim: "Süfyân b. Uyeyne, Ömer b. Hârûn ve Nadr b. Şümeyl namaza başladıkları zaman, rükû ettikleri zaman ve başlarını kaldırdıkları zaman ellerini kaldırırlardı."