422. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ جَدِّهِ، قَيْسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ الصُّبْحَ ثُمَّ انْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَنِي أُصَلِّي فَقَالَ " مَهْلاً يَا قَيْسُ أَصَلاَتَانِ مَعًا " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَكُنْ رَكَعْتُ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ . قَالَ " فَلاَ إِذًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ لاَ نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ . وَقَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ سَمِعَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ مِنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ . وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ مُرْسَلاً . وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَكْتُوبَةِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ . قَالَ وَقَيْسٌ هُوَ جَدُّ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ قَهْدٍ . وَإِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ قَيْسٍ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ فَرَأَى قَيْسًا . وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ .
Bize Muhammed b. Amr es-Sevvâk el-Belhî anlattı; dedi ki: Bize Abdülazîz b. Muhammed anlattı; Sa’d b. Saîd’den; Muhammed b. İbrâhîm’den; dedesi Kays’tan (naklettiğine göre); dedi ki: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem (evinden) çıktı ve namaz için kamet getirildi. Ben de onunla birlikte sabah namazını kıldım. Sonra Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem (namazdan) ayrıldı ve beni namaz kılarken buldu. Buyurdu ki: “Ağır ol (dur bakalım) ey Kays! İki namaz bir arada mı?” Dedim ki: Ey Allah’ın Resûlü! Ben sabah namazının (sünnet olan) iki rekâtını kılmamıştım. Buyurdu ki: “O zaman sorun yok (kılabilirsin).”” Ebû Îsâ dedi ki: Muhammed b. İbrâhîm hadisini, bu şekliyle sadece Sa’d b. Saîd’in hadisinden biliyoruz. Süfyân b. Uyeyne dedi ki: Atâ b. Ebî Rebâh bu hadisi Sa’d b. Saîd’den işitmiştir. Bu hadis ancak mürsel olarak rivayet edilir. Mekke ehlinden bir topluluk bu hadise göre görüş bildirmiş ve kişinin (sünnet olan) iki rekâtı farzdan sonra, güneş doğmadan önce kılmasında bir sakınca görmemişlerdir. Ebû Îsâ dedi ki: Sa’d b. Saîd, Yahyâ b. Saîd el-Ensârî’nin kardeşidir. (Ebû Îsâ) dedi ki: Kays, Yahyâ b. Saîd el-Ensârî’nin dedesidir; Kays b. Amr olduğu söylenir, Kays b. Kahd olduğu da söylenir. Bu hadisin senedi muttasıl (kesintisiz) değildir. Muhammed b. İbrâhîm et-Teymî, Kays’tan (hadis) işitmemiştir. Bazıları bu hadisi Sa’d b. Saîd’den; Muhammed b. İbrâhîm’den; 'Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem çıktı ve Kays’ı gördü...' şeklinde rivayet etmiştir. Bu (rivayet), Abdülazîz’in Sa’d b. Saîd’den rivayetinden daha sahihtir.