1556. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّ، كَتَبَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَهَلْ كَانَ يَضْرِبُ لَهُنَّ بِسَهْمٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ كَتَبْتَ إِلَىَّ تَسْأَلُنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَكَانَ يَغْزُو بِهِنَّ فَيُدَاوِينَ الْمَرْضَى وَيُحْذَيْنَ مِنَ الْغَنِيمَةِ وَأَمَّا يُسْهِمُ فَلَمْ يَضْرِبْ لَهُنَّ بِسَهْمٍ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَأُمِّ عَطِيَّةَ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُسْهَمُ لِلْمَرْأَةِ وَالصَّبِيِّ . وَهُوَ قَوْلُ الأَوْزَاعِيِّ قَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَأَسْهَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلصِّبْيَانِ بِخَيْبَرَ وَأَسْهَمَتْ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ لِكُلِّ مَوْلُودٍ وُلِدَ فِي أَرْضِ الْحَرْبِ . قَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَأَسْهَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلنِّسَاءِ بِخَيْبَرَ وَأَخَذَ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَهُ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ بِهَذَا . وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَيُحْذَيْنَ مِنَ الْغَنِيمَةِ يَقُولُ يُرْضَخُ لَهُنَّ بِشَيْءٍ مِنَ الْغَنِيمَةِ يُعْطَيْنَ شَيْئًا .
Bize Kuteybe anlattı; dedi ki: Bize Hâtim b. İsmâîl, Ca'fer b. Muhammed'den, o babasından, o Yezîd b. Hürmüz'den naklen anlattı: Necde el-Harûrî, İbn Abbâs'a yazarak, Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in kadınlarla savaşa gidip gitmediğini ve onlara ganimetten pay ayırıp ayırmadığını sordu. İbn Abbâs ona şöyle yazdı: "Bana, Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in kadınlarla savaşa gidip gitmediğini sormuşsun. O, kadınlarla savaşa giderdi; onlar hastaları tedavi ederlerdi. Onlara ganimetten bir miktar hediye verilirdi. Ancak (savaşçılar gibi) onlara belirli bir hisse (sahm) ayırmazdı." Bu konuda Enes ve Ümmü Atıyye'den de hadis rivayet edilmiştir. Bu hadis hasen sahihtir. İlim ehlinin çoğunun uygulaması buna göredir. Süfyân es-Sevrî ve Şâfiî'nin görüşü de budur. Bazıları ise kadına ve çocuğa da hisse verileceğini söylemişlerdir. Bu Evzâî'nin görüşüdür. Evzâî dedi ki: "Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hayber'de çocuklara hisse verdi. Müslüman imamlar da Dâru'l-Harp'te doğan her çocuk için hisse ayırmışlardır." (Yine) Evzâî dedi ki: "Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hayber'de kadınlara hisse verdi. Kendisinden sonra Müslümanlar da bunu uyguladılar." Bize bunu Ali b. Haşrem anlattı; (dedi ki) bize Îsâ b. Yûnus, Evzâî'den bu şekilde anlattı. "Ganimetten hediye verilir (yuhzayne)" sözünün manası şudur: Onlara ganimetten az bir şey verilir, (belirli bir pay değil) bir şeyler ihsan edilir.