2992. Hadis
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُْ : (إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ ) قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا " . فَأَلْقَى اللَّهُ الإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ : (آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ ) الآيَةَ : ( لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ) قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " (رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا ) قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " . (رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ) الآيَةَ قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضى الله عنه .
Bize Mahmûd b. Gaylân anlattı, bize Vekî' anlattı, bize Süfyân anlattı, Âdem b. Süleyman'dan, o Saîd b. Cübeyr'den, o da İbn Abbâs'tan naklen anlattı. Dedi ki: (İçinizdekini açıklasanız da gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çeker) (Bakara 2:284) ayeti inince, (ashabın) kalplerine daha önce hiç girmemiş bir (korku ve) sıkıntı girdi. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e (durumu) söylediler. O da: "İşittik ve itaat ettik, deyin" buyurdu. (Böyle demeleri üzerine) Allah kalplerine imanı yerleştirdi ve şu ayeti indirdi: (Peygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, müminler de...) (Bakara 2:285) ayetinden (...Allah hiçbir kimseye gücünün yeteceğinden başkasını yüklemez. Kazandığı (hayır) lehine, işlediği (kötülük) aleyhinedir. Rabbimiz! Unutursak veya hata edersek bizi sorumlu tutma) (Bakara 2:286) (kısmına kadar). (Allah): "Bunu yaptım (kabul ettim)" buyurdu. (Rabbimiz! Bizden öncekilere yüklediğin gibi bize de ağır yük yükleme). (Allah): "Bunu yaptım" buyurdu. (Rabbimiz! Bize gücümüzün yetmediği şeyleri yükleme! Bizi affet, bizi bağışla, bize merhamet et) ayetin sonuna kadar. (Allah): "Bunu yaptım" buyurdu. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasendir. Bu hadis İbn Abbâs'tan bu veçhinden başka yollarla da rivayet edilmiştir. Âdem b. Süleyman, Yahyâ b. Âdem'in babasıdır. Bu konuda Ebû Hureyre radıyallahu anh'dan da rivayet vardır.