3033. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمْلِيهَا عَلَىَّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي فَثَقُلَتْ حَتَّى هَمَّتْ تَرُضُّ فَخِذِي ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ : ( غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا . وَرَوَى مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ . وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ رِوَايَةُ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ رَجُلٍ مِنَ التَّابِعِينَ رَوَاهُ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ الأَنْصَارِيُّ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَمَرْوَانُ لَمْ يَسْمَعْ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مِنَ التَّابِعِينَ .
Bize Abd b. Humeyd anlattı. Bize Yakûb b. İbrâhîm b. Sa’d, babasından, (o) Sâlih b. Keysân’dan, (o) İbn Şihâb’dan anlattı. (İbn Şihâb dedi ki:) Bana Sehl b. Sa’d anlattı. Dedi ki: Mervân b. el-Hakem’i mescidde otururken gördüm, gelip yanına oturdum. Bize Zeyd b. Sâbit’in kendisine şöyle haber verdiğini anlattı: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ona: (Müminlerden oturanlarla, Allah yolunda cihat edenler bir değildir) ayetini yazdırıyordu. Tam bana yazdırırken İbn Ümmü Mektûm geldi ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Vallahi eğer cihada gücüm yetseydi mutlaka cihat ederdim" dedi. O, âmâ (kör) bir adamdı. Bunun üzerine Allah Resûlü sallallâhu aleyhi ve sellem’e vahiy indi. (O sırada) uyluğu benim uyluğumun üzerindeydi. (Uyluğu) o kadar ağırlaştı ki, neredeyse uyluğumu ezecek sandım. Sonra ondan (vahiy hali) açıldı ve Allah ona: (...özür sahipleri müstesna...) (en-Nisâ 4:95) (kısmını) indirdi. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Birçok kimse Zührî’den, (o) Sehl b. Sa’d’dan bu şekilde rivayet etmiştir. Ma’mer, Zührî’den bu hadisi; (Zührî) Kabîsa b. Züeyb’den, (o) Zeyd b. Sâbit’ten diye (farklı bir senedle) rivayet etmiştir. Bu hadiste, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından bir kişinin (Sehl b. Sa’d), tabiinden bir kişiden (Mervân) rivayeti vardır. Sehl b. Sa’d el-Ensârî (sahâbî), Mervân b. el-Hakem’den (tâbiî) rivayet etmiştir. Mervân, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den (doğrudan) işitmemiştir ve o tâbiîndendir.