619. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ، الأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ " . قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ " . قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلاَ أُجَاوِزُهُنَّ . ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنْ صَدَقَ الأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ . وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم .
Bize Muhammed b. İsmâîl anlattı; dedi ki: Bize Ali b. Abdilhamîd el-Kûfî anlattı; dedi ki: Bize Süleymân b. el-Muğîre anlattı; Sâbit’ten; Enes’ten (rivayetle); dedi ki: Akıllı bir bedevinin gelip biz yanındayken Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’e soru sormasını temenni ederdik. Biz bu hal üzereyken bir bedevi çıkageldi, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in önünde diz çöktü ve dedi ki: “Ey Muhammed! Senin elçin bize geldi ve bize senin, Allah’ın seni gönderdiğini iddia ettiğini söyledi (zannetti).” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. (Bedevi) dedi ki: “Göğü yükselten, yeri yayan ve dağları diken (Allah) aşkına; seni Allah mı gönderdi?” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Senin elçin bize; senin, bizim üzerimize bir gün ve gecede beş vakit namaz olduğunu iddia ettiğini söyledi.” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Seni gönderen (Allah) aşkına; bunu sana Allah mı emretti?” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Senin elçin bize; senin, bizim üzerimize senede bir ay oruç olduğunu iddia ettiğini söyledi.” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Doğru söylemiş” buyurdu. Dedi ki: “Seni gönderen (Allah) aşkına; bunu sana Allah mı emretti?” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Senin elçin bize; senin, mallarımızda üzerimize zekât olduğunu iddia ettiğini söyledi.” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Doğru söylemiş” buyurdu. Dedi ki: “Seni gönderen (Allah) aşkına; bunu sana Allah mı emretti?” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Senin elçin bize; senin, yoluna güç yetiren kimse üzerine Beyt’e Haccın üzerimize (farz) olduğunu iddia ettiğini söyledi.” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. Dedi ki: “Seni gönderen (Allah) aşkına; bunu sana Allah mı emretti?” Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Evet” buyurdu. (Bedevi) dedi ki: “Seni hak ile gönderen (Allah’a) yemin olsun ki, bunlardan ne bir şeyi eksiltirim ne de artırırım.” Sonra sıçrayıp kalktı (gitti). Bunun üzerine Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: “Eğer bedevi doğru söylediyse cennete girdi” buyurdu. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis bu vecihten hasen gariptir. Bu, Enes’ten, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den (gelen) bu vecihten başkasıyla da rivayet edilmiştir. Muhammed b. İsmâîl’i şöyle derken işittim: Bazı ilim ehli dedi ki; bu hadisin fıkhı şudur: Âlime okumak ve ona arz etmek (sunmak), (ondan bizzat) işitmek gibi caizdir. Ve (buna delil olarak) bedevinin (bildiklerini) Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’e arz etmesini ve Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in de onu ikrar etmesini (onaylamasını) delil getirdi.