693. Hadis
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ . قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ هِلاَلُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْنَا الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . فَقَالَ أَأَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ رَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ قَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ لِكُلِّ أَهْلِ بَلَدٍ رُؤْيَتَهُمْ .
Bize Alî b. Hucr anlattı; dedi ki: Bize İsmâîl b. Ca'fer anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. Ebî Harmele anlattı; bana Küreyb haber verdi; (şöyle dedi): Ümmü'l-Fadl bint el-Hâris onu (Küreyb'i) Şam'daki Muâviye'ye gönderdi. (Küreyb) dedi ki: Şam'a geldim ve onun ihtiyacını hallettim. Ben Şam'da iken Ramazan hilali doğdu. Biz hilali cuma gecesi gördük. Sonra ayın sonunda Medine'ye geldim. İbn Abbâs bana sordu ve hilalden bahsetti. Dedi ki: “Hilali ne zaman gördünüz?” Ben: “Cuma gecesi gördük” dedim. (İbn Abbâs): “Sen onu cuma gecesi mi gördün?” dedi. Ben: “İnsanlar onu gördüler ve oruç tuttular, Muâviye de oruç tuttu” dedim. (İbn Abbâs) dedi ki: “Lakin biz onu cumartesi gecesi gördük. Otuz günü tamamlayıncaya veya onu (hilali) görünceye kadar oruç tutmaya devam edeceğiz.” Ben: “Muâviye'nin görmesi ve oruç tutması sana yetmez mi?” dedim. “Hayır, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bize böyle emretti” dedi. Ebû Îsâ dedi ki: İbn Abbâs hadisi hasen sahih gariptir. İlim ehlinin ameli bu hadise göredir; her belde halkının kendi rü'yeti (hilali görmesi) geçerlidir.