718. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامُ شَهْرٍ فَلْيُطْعِمْ عَنْهُ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفٌ قَوْلُهُ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَامُ عَنِ الْمَيِّتِ . وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ قَالاَ إِذَا كَانَ عَلَى الْمَيِّتِ نَذْرُ صِيَامٍ يَصُومُ عَنْهُ وَإِذَا كَانَ عَلَيْهِ قَضَاءُ رَمَضَانَ أَطْعَمَ عَنْهُ . وَقَالَ مَالِكٌ وَسُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ لاَ يَصُومُ أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ . قَالَ وَأَشْعَثُ هُوَ ابْنُ سَوَّارٍ . وَمُحَمَّدٌ هُوَ عِنْدِي ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى .
Bize Kuteybe anlattı; dedi ki: Bize Abser b. el-Kâsım anlattı; Eş’as’tan; Muhammed’den; Nâfi’den; İbn Ömer’den; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den rivayet ettiğine göre şöyle buyurmuştur: “Kim üzerinde bir ay oruç borcu varken ölürse, onun yerine her gün için bir yoksul doyurulsun.” Ebû Îsâ dedi ki: İbn Ömer hadisini sadece bu veçhiyle merfû olarak biliyoruz. Sahih olan, bunun İbn Ömer’in kendi sözü olduğudur. İlim ehli bu konuda ihtilaf ettiler. Bazıları, ölü adına oruç tutulur dediler. Ahmed ve İshâk bu görüştedir; dediler ki: “Eğer ölünün üzerinde adak orucu varsa onun yerine (velisi) oruç tutar. Eğer üzerinde Ramazan kazası varsa, onun yerine (velisi) yemek yedirir.” Mâlik, Süfyân ve Şâfiî ise: “Hiç kimse bir başkası adına oruç tutamaz” demişlerdir. (Ebû Îsâ) dedi ki: Eş’as, İbn Sevvâr’dır. Muhammed ise benim kanaatime göre İbn Abdurrahman b. Ebî Leylâ’dır.