حدَّثني المُثَنَّى، قال: حدَّثني الحِمَّانيُّ، قال: حدَّثنا شَرِيكٌ، عن إبراهيمَ - يعني ابنَ مهاجرٍ - عن مجاهدٍ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}. قال: الفريضةُ التلبيةُ.
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bana el-Himmânî rivayet edip dedi ki: Bize Şerîk, İbrâhîm’den -yani İbn Muhâcir’den-, o da Mücâhid’den {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında rivayet etti; o: “Farz kılmak telbiyedir” dedi.
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا معمرٌ، عن ابنِ أبي نجيحٍ، عن مجاهدٍ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}. قال: الفرضُ الإهلالُ .
Bize Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize Ma‘mer, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında haber verdi; o: “Farz [kılmak], ihrama girmektir (el-ihlâl)” dedi .
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا معمرٌ، عن ابنِ طاوسٍ، عن أبيه: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}. قال: التلبيةُ .
Bize Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize Ma‘mer, İbn Tâvûs’tan, o da babasından {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında haber verdi; o: “Telbiyedir” dedi .
حدَّثني إبراهيمُ بنُ عبدِ اللَّهِ، قال: حدَّثنا أبو عمرَ الضريرُ، قال: أخبرَنا حمادُ
Bana İbrâhîm b. Abdillâh rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ömer ed-Darîr rivayet edip dedi ki: Bize Hammâd
ابنُ سَلَمةَ، عن جَبْرِ بنِ حبيبٍ، قال: سألتُ القاسمَ بنَ محمدٍ عمن فرَض فيهنَّ الحجَّ، قال: إذا اغتسَلتَ ولبِستَ ثَوبَيْكَ ولبَّيْتَ، فقد فرَضتَ الحَجَّ .
b. Seleme, Cebr b. Habîb’den haber verdi; o dedi ki: Kāsım b. Muhammed’e o aylarda haccı farz kılan kimse hakkında sordum; o şöyle dedi: “Guslettiğin, iki parçalı [ihram] elbiseni giydiğin ve telbiye getirdiğin zaman haccı farz kılmış olursun.”
وقال آخرون: فرضُ الحَجِّ [الإحرامُ به] .
Diğerleri ise: “Haccın farz kılınması, [hac için ihrama girmektir] ” demişlerdir.
ذكرُ من قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثَني المُثَنَّى، قال: حدَّثنا أبو صالحٍ، قال: حدَّثني معاويةُ بنُ صالحٍ، عن عليِّ بنِ أبي طلحةَ، عن ابنِ عباسٍ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}: يقولُ: من أحرَم بحَجٍّ أو عمرةٍ .
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Sâlih rivayet edip dedi ki: Bana Muâviye b. Sâlih, Ali b. Ebî Talha’dan, o da İbn Abbâs’tan {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında rivayet etti; o: “[Bu,] kim hac veya umre için ihrama girerse (ehrama) demektir” demektedir .
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا عبدُ الرحمنِ، وحدَّثنا أحمدُ بنُ إسحاقَ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، وحدَّثني المثنَّى، قال: حدَّثنا أبو نُعيمٍ، قالوا جميعًا: حدَّثنا سفيانُ، عن مغيرةَ، عن إبراهيمَ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}: فمن أحرَم . واللفظُ لحديثِ ابنِ بشارٍ.
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Abdurrahman rivayet etti; bize Ahmed b. İshâk rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti; bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Nuaym rivayet etti; hepsi birden dediler ki: Bize Süfyân, Mugīre’den, o da İbrâhîm’den {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında rivayet etti; o: “Kim ihrama girerse” dedi . Lafız, İbn Beşşâr’ın hadisine aittir.
حدَّثنا أحمدُ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: حدَّثنا شَرِيكٌ والحسنُ بنُ صالحٍ، عن ليثٍ، عن عطاءٍ، قال: الفرضُ الإحرامُ .
Bize Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Şerîk ve el-Hasen b. Sâlih, Leys’ten, o da Atâ’dan rivayet etti; o: “Farz [kılmak], ihrama girmektir” dedi .
حدَّثنا القاسمُ، قال: حدَّثنا الحسينُ، قال: حدَّثنا هشيمٌ، قال: حدَّثنا الحجاجُ، عن عطاءٍ، وبعضُ أشياخِنا، عن الحسنِ في قولِه: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}. قالا: فرضُ الحجِّ الإحرامُ.
Bize el-Kâsım rivayet edip dedi ki: Bize el-Hüseyn rivayet edip dedi ki: Bize Hüşeym rivayet edip dedi ki: Bize el-Haccâc, Atâ’dan; hocalarımızdan bazıları da el-Hasen’den O’nun: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” kavli hakkında rivayet ettiler. İkisi de: “Haccı farz [kılmak], ihrama girmektir” dediler.
حدَّثنا بشرٌ، قال: حدَّثنا يزيدُ، قال: حدَّثنا سعيدٌ، عن قتادةَ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}: فهذا عندَ الإحرامِ.
Bize Bişr rivayet edip dedi ki: Bize Yezîd rivayet edip dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den rivayet etti: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa”; [o]: “Bu, ihrama girme anındadır” [dedi].
حدَّثنا أحمدُ بن حازمٍ، قال: حدَّثنا أبو نُعيمٍ، قال: حدَّثنا حُسَينُ بنُ عُقَيلٍ، عق الضحاكِ ، قال: الفرضُ الإحرامُ .
Bize Ahmed b. Hâzim rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Nuaym rivayet edip dedi ki: Bize Hüseyn b. Ukayl, Dahhâk’tan rivayet etti; o: “Farz [kılmak] ihrama girmektir” dedi .
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا حسينُ بنُ عُقَيلٍ الخراسانيُّ، قال: سمِعتُ الضحاكَ بنَ مزاحمٍ يقولُ. فذكَر مثلَه.
Bize Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize Hüseyn b. Ukayl el-Horasânî haber verip dedi ki: Dahhâk b. Müzâhim’i söylerken işittim; sonra bunun benzerini zikretti.
حدَّثنا الحسنُ بن يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا الثوريُّ، قال: أخبرَني المغيرةُ، عن إبراهيمَ: {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ}. قال: من أحرَم.
Bize Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize es-Sevrî haber verip dedi ki: Bana el-Mugīre, İbrâhîm’den {فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ} “Kim o aylarda haccı farz kılarsa” hakkında haber verdi; o: “Kim ihrama girerse” dedi.
وهذا القولُ الثاني يحتمِلُ أن يكونَ بمعنى ما قلنا من أن يكونَ الإحرامُ كان عندَ قائلِه الإيجابَ بالعزمِ ويحتملُ أن يكونَ كان [عندَ الإيجابِ] بالعزمِ والتلبيةِ، كما قال القائلو القولِ الأولِ.
Bu ikinci görüşün; ihramın, onu söyleyen nezdinde azmetmek suretiyle vacip kılmak olduğu yönündeki söylediğimiz manada olması muhtemel olduğu gibi, birinci görüşü savunanların dediği gibi azmetmek ve telbiye getirmek suretiyle [vacip kılma anında] olması da muhtemeldir.
وإنما قلنا: إن فرْضَ الحَجِّ الإحرامُ؛ لإجماعِ الجميعِ على ذلك. وقلنا: إن الإحرامَ هو إيجابُ الرجلِ ما يَلْزَمُ المحرمَ أن يوجِبَه على نفسِه، على ما وصَفنا آنفًا؛ لأنه لا يخلو القولُ في ذلك من أحدِ أمورٍ ثلاثةٍ:
Biz haccın farz kılınmasının ihrama girmek olduğunu ancak herkesin bu husustaki ittifakından dolayı söyledik. İhramın ise, az önce nitelendirdiğimiz üzere, kişinin ihrama giren kimseye nefsine vacip kılması gereken şeyleri vacip kılması olduğunu söyledik; zira bu konudaki görüş şu üç husustan birinin dışına çıkamaz:
إما أن يكونَ الرجلُ غيرَ حرمٍ إلا بالتلبيةِ، وفعلِ جميعٍ ما يجِبُ على المُوجِبِ الإحرامَ على نفسِه فعلُه، فإن يكنْ ذلك كذلك، فقد يجِبُ ألا يكونَ محرِمًا إلا
[Birincisi:] Ya kişinin ancak telbiye getirmekle ve ihramı nefsine vacip kılan kimseye yapması vacip olan her şeyi yapmasıyla ihrama girmiş olacağıdır. Şayet durum böyle olsaydı, kişinin ancak
بالتجرُّدِ للإحرامِ، وأن يكونَ من لم يكنْ له متجرِّدًا فغيرُ محرمٍ. وفي إجماعِ الجميعِ على أنه قد يكونُ محرِمًا، وإن لم يكنْ متجرِّدًا من ثيابِه، بإيجابِه الإحرامَ، ما يدلُّ على أنه قد يكونُ محرِمًا وإن لم يُلَبِّ، إذ كانت التلبيةُ بعضَ مشاعرِ الإحرامِ، كما التجرُّدُ له بعضُ مشاعرِه. وفي إجماعِهم على أنه قد يكونُ محرِمًا بترْكِ بعضِ مشاعرِ حَجِّه، ما يدلُّ على أن حكمَ غيرِه من مشاعرِه حكمُه.
ihram için [dikişli elbiselerden] soyunmakla ihrama girmiş olması ve onun için soyunmamış olan kimsenin de ihrama girmemiş olması gerekirdi. Oysa herkesin, ihramı [nefsine] vacip kılmasıyla elbiselerinden soyunmamış olsa bile ihrama girmiş olabileceğine dair ittifakında; telbiye getirmemiş olsa dahi ihrama girmiş olabileceğine delalet eden bir husus vardır. Zira telbiye, tıpkı onun için soyunmanın ihramın şiarlarından biri olması gibi, ihramın şiarlarından biridir. Haccının bazı şiarlarını terk etmekle ihrama girmiş olabileceğine dair ittifaklarında da, onun dışındaki şiarlarının hükmünün de aynı olduğuna delalet eden bir husus vardır.
أو يكونَ - إذ فسَد هذا القولُ - قد يكونُ محرِمًا وإن لم يُلَبِّ ولم يتجرَّدْ ولم يَعزِمِ العزمَ الذي وصَفنا. وفي إجماعِ الجميعِ على أنه لا يكونُ محرِمًا من لم يعزِمْ على الإحرامِ ويوجِبْه على نفسِه، إذا كان من أهلِ التكليفِ، ما يُنْبِئُ عن فسادِ هذا القولِ.
Yahut -bu görüş tutarsız olunca- kişinin telbiye getirmese, [elbiselerinden] soyunmasa ve nitelendirdiğimiz azmi göstermese de ihrama girmiş olabileceğidir. Mükellef ehlinden olduğu takdirde, ihrama kesin azmetmeyen ve onu nefsine vacip kılmayan kimsenin ihrama girmiş olamayacağına dair herkesin ittifakında, bu görüşün tutarsızlığını bildiren bir husus vardır.
وإذ فسَد هذان الوجهان، فبيِّنَةٌ صحةُ الوجهِ الثالثِ، وهو أن الرجلَ قد يكونُ محرمًا بإيجابِه الإحرامَ بعزمِه، على سبيلِ ما بيَّنَّا، وإن لم يظهَرْ ذلك بالتجرُّدِ والتلبيةِ وصُنْعِ بعضِ ما عليه عملُه من مناسكِه. وإذا صحَّ ذلك، صحَّ ما قلنا من أن فرضَ الحَجِّ هو ما [وصَفْنا من] إيجابِه بالعزمِ على نحوِ ما قد بيَّنَّا قبلُ.
Bu iki yön tutarsız olunca, üçüncü yönün doğruluğu apaçık ortaya çıkar; o da, açıkladığımız üzere kişinin [dikişli elbiselerden] soyunmakla, telbiye ile ve yerine getirmesi gereken hac ibadetlerinden bazılarını yapmakla bu durum açığa çıkmasa bile, azmiyle ihramı [kendisine] vacip kılması sayesinde ihrama girmiş olabileceğidir. Bu sahih olunca; haccın farz kılınmasının daha önce açıkladığımız üzere [nitelendirdiğimiz] azimle vacip kılma olduğu şeklindeki sözümüz de sahih olur.
القولُ في تأويلِ قولِه: {فَلَا رَفَثَ}.
Allah Teâlâ’nın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık [ihramlıya] müstehcenlik/cinsel ilişki yoktur” buyruğunun tefsiri.
اختلَف أهلُ التأويلِ في معنى "الرَّفَثِ" في هذا الموضعِ، فقال بعضُهم: هو الإفحاشُ للمرأةِ في الكلامِ، وذلك [نحو أن] يقولَ: إذا أحلَلْنا فعلتُ بكِ كذا. ولا يَكْنى عنه، وما أشبَهَ ذلك.
Tefsir ehli, bu yerdeki «er-refes» (الرَّفَث) kelimesinin anlamı hakkında ihtilaf etmişlerdir. Onlardan bazıları şöyle demiştir: «O, kadına karşı sözde müstehcenlik yapmaktır (çirkin söz söylemektir); bu da [örneğin kişinin] [üstü kapalı] kinaye yapmaksızın: 'İhramdan çıktığımızda seninle şöyle yapacağım' demesi ve benzeri şeylerdir.»
ذكرُ من قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثني أحمدُ بنُ حمادٍ الدُّولابيُّ ويونسُ بنُ عبدِ الأعلَى، قالا: حدَّثنا سفيانُ، عن ابنِ طاوسٍ، عن أبيه، قال: سألتُ ابنَ عباسٍ عن الرَّفَثِ في قولِ اللَّهِ: {فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ}. قال: هو التعريضُ بذكرِ الجماعِ، وهي العَرابةُ في كلامِ العربِ، وهو أدنى الرَّفَثِ .
Bana Ahmed b. Hammâd ed-Dûlâbî ve Yûnus b. Abdila‘lâ rivayet edip dediler ki: Bize Süfyân, İbn Tâvûs’tan, o da babasından rivayet etti; o dedi ki: İbn Abbâs’a Allah’ın: {فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ} “Artık müstehcenlik/cinsel ilişki ve günah işlemek yoktur” buyruğundaki refes hakkında sordum; o şöyle dedi: “O, cinsel ilişkiden üstü kapalı olarak (îmâ ile) bahsetmektir; Arapların kelamında bu el-arâbedir ve o, refesin en aşağı derecesidir.”
حدَّثني يعقوبُ بنُ إبراهيمَ، قال: حدَّثنا ابنُ عُلَيَّةَ، عن رَوْحِ بنِ القاسمِ، عن ابنِ طاوسٍ، [عن أبيه] ، في قولِه: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرَّفَثُ العَرابةُ؛ التعريضُ للنساءِ بالجماعِ .
Bana Ya‘kūb b. İbrâhîm rivayet edip dedi ki: Bize İbn Uleyye, Ravh b. el-Kāsım’dan, o da İbn Tâvûs’tan, [o da babasından] {فَلَا رَفَثَ} “Artık müstehcenlik yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o: “Refes, el-arâbedir; kadınlara cinsel ilişkiyi üstü kapalı ima etmektir .” dedi.
حدَّثنا ابنُ بشارِ، قال: حدَّثنا ابنُ أبي عديٍّ، عن عوفٍ، قال: حدَّثني زيادُ بنُ حُصَينٍ، قال: حدَّثني أبي حصينُ بنُ قيسٍ، قال: أصْعَدتُ مع ابنِ عباسٍ في الحاجِّ، وكنتُ خليلًا له، فلما كان بعد ما أحرَمنا، قام ابنُ عباسٍ فأخَذ بذَنَبِ
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize İbn Ebî Adiyy, Avf’tan rivayet etti, o dedi ki: Bana Ziyâd b. Husayn rivayet edip dedi ki: Bana babam Husayn b. Kays rivayet edip dedi ki: Hac yolunda İbn Abbâs ile birlikte yola çıkmıştım ve onun yakın dostuydum. İhrama girdiğimiz vaktin sonrasında İbn Abbâs kalktı ve [devesinin] kuyruğunu tuttu
بعيرِه، فجعَل يَلويه، وهو يرتجزُ ويقولُ :
ve onu bükmeye başladı; bir yandan da recez vezninde şiir okuyor ve şöyle diyordu :
وهُنَّ يَمْشِينَ بِنا هَمِيسَا
“Onlar (develer) bizi hafif ayak sesleriyle taşırlar,
إن تَصْدُقِ الطيرُ نَنِكْ لَمِيسَا
Eğer kuş [falı] doğru çıkarsa Lemîs ile cinsel ilişkide bulunuruz.”
قال: فقلت: أترفُثُ وأنت مُحرِمٌ؟! قال: إنما الرفثُ ما قيل عند النساءِ .
[Husayn] dedi ki: Ben: “Sen ihramlıyken refes mi (müstehcen söz mü) söylüyorsun?!” dedim. O da: “Refes ancak kadınların yanında söylenen şeydir” dedi .
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا محمدُ بنُ جعفرٍ، قال: حدَّثنا شعبةُ، عن قتادةَ، عن رجلٍ، عن أبي العاليةِ الرِّياحِيِّ، عن ابنِ عباسٍ أنه كان يحْدُو وهو محرمٌ، ويقولُ:
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Muhammed b. Ca‘fer rivayet edip dedi ki: Bize Şu‘be, Katâde’den, o bir adamdan, o Ebü’l-Âliye er-Riyâhî’den, o da İbn Abbâs’tan rivayet etti ki kendisi ihramlı olduğu halde deveyi hızlandırmak için şarkı söylüyor (hudâ yapıyor) ve şöyle diyordu:
وهُنَّ يَمْشِينَ بِنا هَمِيسَا
“Onlar (develer) bizi hafif ayak sesleriyle taşırlar,
إن تَصْدُقِ الطيرُ نَنِكْ لَمِيسَا
Eğer kuş [falı] doğru çıkarsa Lemîs ile cinsel ilişkide bulunuruz.”
قال: قلتُ: تكلَّمُ بالرَّفَثِ وأنت مُحرِمٌ؟! قال: إنما الرَّفَثُ ما قيل عند النساءِ .
[Râvi] dedi ki: “Sen ihramlıyken refes ile mi (müstehcen sözle mi) konuşuyorsun?” dedim. O da: “Refes ancak kadınların yanında söylenen şeydir” dedi .
حدَّثني يونسُ، قال: أخبرَنا ابنُ وهبٍ، قال: أخبرَني يونسُ، أن نافعًا أخبرَه أن عبدَ اللَّهِ بنَ عمرَ كان يقولُ: الرَّفَثُ إتيانُ النساءِ، والتكلُّمُ بذلك للرجالِ والنساءِ، إذا ذكَروا ذلك بأفواهِهم.
Bana Yûnus rivayet edip dedi ki: Bize İbn Vehb haber verip dedi ki: Bana Yûnus, Nâfi‘in kendisine bildirdiğine göre Abdullah b. Ömer’in [radıyallâhu anhümâ] şöyle dediğini haber verdi: “Refes; kadınlarla cinsel ilişkide bulunmak ve bunu ağızlarıyla andıkları zaman erkeklerin ve kadınların bu konuyu konuşmasıdır.”
حدَّثني يونسُ، قال: أخبرَنا ابنُ وهبٍ، قال: أخبرَني أبو صخرٍ، عن محمدِ بنِ كعبٍ القُرَظِيِّ مثلَه .
Bana Yûnus rivayet edip dedi ki: Bize İbn Vehb haber verip dedi ki: Bana Ebû Sahr, Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî’den bunun benzerini haber verdi .
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا أبو عاصمٍ، قال: أخبرَنا ابنُ جريجٍ، قال: قلتُ لعطاءٍ: أيحِلُّ للمحرمِ أن يقولَ لامرأتِه: إذا حللتُ أصبتُكِ؟ قال: لا، ذلك الرفَثُ. قال: وقال عطاءٌ: الرفَثُ ما دونَ الجماعِ.
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım rivayet edip dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verip dedi ki: Atâ’ya: “İhramlı kişinin karısına: ‘İhramdan çıktığım zaman seninle cinsel ilişkide bulunacağım’ demesi helal midir?” dedim. O: “Hayır, bu refestir” dedi. [İbn Cüreyc] dedi ki: Atâ şöyle de dedi: “Refes, cinsel ilişkinin altındaki [müstehcen söz ve davranışlar]dır.”
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثني محمدُ بنُ بكرٍ، قال: أخبرَنا ابنُ جريجٍ، قال: قال عطاءٌ: الرفَثُ الجماعُ، وما دونَه من قولِ الفحشِ .
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bana Muhammed b. Bekr rivayet edip dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verip dedi ki: Atâ şöyle dedi: “Refes; cinsel ilişkidir ve onun dışındaki çirkin/müstehcen sözlerdir.”
حدَّثنا أبو كُرَيبٍ، قال: حدَّثنا ابنُ أبي زائدةَ، عن ابنِ جريجٍ، قال: قلتُ لعطاءٍ: قولُ الرجلِ لامرأتِه: إذا حللتُ أصبتُكِ. قال: ذلك الرفَثُ .
Bize Ebû Küreyb rivayet edip dedi ki: Bize İbn Ebî Zâide, İbn Cüreyc’den rivayet etti; o dedi ki: Atâ’ya kişinin karısına: “İhramdan çıktığımda seninle cinsel ilişkide bulunacağım” demesini sordum. O: “İşte bu refestir” dedi .
حدَّثنا ابنُ حميدٍ، قال: حدَّثنا جريرٌ، عن الأعمشِ، عن زيادِ بنِ حُصَينٍ، عن أبي العاليةِ، قال: كنتُ أمشي مع ابنِ عباسٍ وهو مُحرِمٌ، وهو يرتجزُ ويقولُ:
Bize İbn Humeyd rivayet edip dedi ki: Bize Cerîr, el-A‘meş’ten, o Ziyâd b. Husayn’dan, o da Ebü’l-Âliye’den rivayet etti; o şöyle dedi: İbn Abbâs ihramlıyken onunla beraber yürüyordum; o recez vezninde şiir söylüyor ve şöyle diyordu:
وهُنَّ يَمْشِينَ بِنا هَمِيسا
“Onlar (develer) bizi hafif ayak sesleriyle taşırlar...”
إنْ تَصْدُقِ الطَّيرُ نَنِكْ لَمِيسا
Eğer kuş [falı] doğru çıkarsa Lemîs ile cinsel ilişkide bulunuruz.”
قال: قلتُ: أترفُثُ يا ابنَ عباسٍ وأنت محرمٌ؟! فقال: إنما الرفثُ ما روجِع به النساءُ.
[Râvi] dedi ki: “Sen ihramlı olduğun halde refes (müstehcen söz) mi söylüyorsun ey İbn Abbâs?!” dedim. O da: “Refes, ancak kadınların huzurunda [onlara karşı] sarf edilen sözlerdir” dedi.
حدَّثنا عمرُو بنُ عليٍّ، قال: حدَّثنا سفيانُ ويحيى بنُ سعيدٍ، عن ابنِ جريجٍ، قال: أخبرَني أبو الزبيرِ إيايَّ ، وعطاءٌ، أنه سمِع طاوسًا قال: سمِعتُ ابنَ الزبيرِ يقولُ: لا يحِلُّ للمُحرِمِ الإعرابةُ. فذكَرْتُه لابنِ عباسٍ، فقال: صدَق. فقلت لابنِ عباسٍ: وما الإعرابُ؟ قال: التعريضُ .
Bize Amr b. Alî rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân ve Yahyâ b. Saîd, İbn Cüreyc'den rivayet etti; o dedi ki: Bana Ebü'z-Zübeyr bizzat kendisi ve Atâ, Tâvûs'tan şunu işittiğini haber verdi: İbnü'z-Zübeyr'in şöyle dediğini işittim: “İhramlıya i‘râbe (cinsel çağrışımlı kinayeli söz) helal değildir.” Bunu İbn Abbâs'a zikrettim, o da: “Doğru söylemiş” dedi. İbn Abbâs'a: “İ‘râb nedir?” diye sordum. O: “Kinayeli konuşmaktır (ta‘rîz)” dedi .
حدَّثنا عمرُو بنُ عليٍّ، قال: حدَّثنا يحيى بنُ سعيدٍ، قال: أخبرَنا ابنُ جريجٍ، قال: أخبرَنا الحسنُ بنُ مسلمٍ، عن طاوسٍ أنه كان يقولُ: لا يحِلُّ للمحرمِ الإعرابةُ. قال طاوسٌ: والإعرابةُ أن يقولَ وهو محرمٌ: إذا حللتُ أصبتُكِ .
Bize Amr b. Alî rivayet edip dedi ki: Bize Yahyâ b. Saîd rivayet edip dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verip dedi ki: Bize el-Hasan b. Müslim, Tâvûs'tan haber verdi; o şöyle derdi: “İhramlıya i‘râbe helal değildir.” Tâvûs dedi ki: “İ‘râbe, kişinin ihramlıyken [karısına]: ‘İhramdan çıktığımda seninle cinsel ilişkide bulunacağım’ demesidir” .
حدَّثني أحمدُ بنُ إسحاقَ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: حدَّثنا فِطْرٌ، عن زيادِ بنِ حصينٍ، بن أبي العاليةِ، قال: لا يكونُ رفَثٌ إلا ما واجَهتَ به النساءَ.
Bana Ahmed b. İshâk rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Fıtr, Ziyâd b. Husayn'dan, o da Ebü'l-Âliye'den rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes ancak kadınların yüzüne karşı [açıkça/müstehcen] söylediğin sözdür.”
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا عبدُ الرحمنِ، قال: حدَّثنا سفيانُ، عن علقمةَ بنِ مرثدٍ، عن عطاءٍ، قال: كانوا يكرَهون الإعرابةَ - يعني التعريضَ بذكرِ الجماعِ - وهو محرمٌ .
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Abdurrahman rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân, Alkame b. Mersed'den, o da Atâ'dan rivayet etti; o şöyle dedi: “Kişi ihramlıyken i‘râbeden -yani cinsel ilişkiden kinaye yoluyla bahsetmekten- hoşlanmazlardı” .
حدَّثنا عمرُو بنُ عليٍّ، قال: حدَّثنا أبو عاصمٍ، عن ابنِ جريجٍ، عن ابنِ طاوسٍ أنه سمِع أباه أنه كان يقولُ: لا تحِلُّ الإعرابةُ. والإعرابةُ التعريضُ.
Bize Amr b. Alî rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım, İbn Cüreyc'den, o İbn Tâvûs'tan rivayet etti; o babasını şöyle derken işitmiştir: “İ‘râbe helal değildir.” İ‘râbe ise ta‘rîzdir (cinsel içerikli kinayeli sözdür).
حدَّثنا عمرُو بنُ عليٍّ، قال: حدَّثنا سُفيانُ بنُ عيينةَ، عن ابنِ طاوسٍ، عن أبيه، قال: سألتُ ابنَ عباسٍ عن قولِ اللَّهِ: {فَلَا رَفَثَ}. قال : الرفَثُ الذي ذُكِر ههنا ليس بالرفَثِ الذي ذكِر في : {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ} [البقرة: ١٨٧]. ومن الرفَثِ التعريضُ بذكرِ الجماعِ، وهي الإعرابةُ [في كلامِ] العربِ .
Bize Amr b. Alî rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân b. Uyeyne, İbn Tâvûs'tan, o babasından rivayet etti; o şöyle dedi: İbn Abbâs'a Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğunu sordum. O şöyle dedi : “Burada zikredilen refes, {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ} “Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak (refes) size helal kılındı” [el-Bakara: 187] ayetinde zikredilen refes gibi değildir. Cinsel ilişkiden kinaye ile bahsetmek de refestendir; bu da Arapların [kelamında] i‘râbedir” .
حدَّثنا عمرُو بنُ عليٍّ، قال: حدَّثنا أبو معاويةَ، قال: حدَّثنا ابنُ جريجٍ، عن عطاءٍ أنه كرِه التعريبَ للمحرمِ .
Bize Amr b. Alî rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Muâviye rivayet edip dedi ki: Bize İbn Cüreyc, Atâ'dan rivayet etti; o ihramlı kimse için ta‘rîbi (cinsel kinayeli sözü) mekruh görmüştür .
حدَّثنا عمرٌو، قال: حدَّثنا أبو عاصم، عن ابنِ جريجٍ، قال: أخبرَني ابنُ طاوسٍ أن أباه كان يقولُ: الرفثُ الإعرابةُ [فما وَرّاه] من شأنِ النساءِ، والإعرابةُ الإفصاحُ بالجماعِ.
Bize Amr rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım, İbn Cüreyc'den rivayet etti; o dedi ki: Bana İbn Tâvûs, babasının şöyle dediğini haber verdi: “Refes, i‘râbe [ve kadınların durumuna dair onun gerisinde kalan şeylerdir] ; i‘râbe ise cinsel ilişkiyi açıkça ifade etmektir .”
حدَّثنا عمرٌو، قال: حدَّثنا أبو عاصمٍ، عن ابنِ جريجٍ، قال: حدَّثنا الحسنُ بنُ مسلمٍ أنه سمِع طاوسًا يقولُ: لا يحِلُّ للمحرمِ الإعرابةُ.
Bize Amr rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım, İbn Cüreyc'den rivayet etti; o dedi ki: Bize el-Hasan b. Müslim, Tâvûs'un şöyle dediğini işittiğini rivayet etti: “İhramlıya i‘râbe helal değildir.”
حدَّثني عليُّ بنُ داودَ، قال: حدَّثنا أبو صالحٍ، قال: حدَّثني معاويةُ، عن عليِّ بنِ أبي طلحةَ، عن ابنِ عباسٍ: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرفَثُ غشيانُ النساءِ،
Bana Ali b. Dâvûd rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Sâlih rivayet edip dedi ki: Bana Muâviye, Ali b. Ebî Talha'dan, [o da] İbn Abbâs'tan rivayet etti: { فَلَا رَفَثَ } “[Hacda] refes (cinsel ilişki ve çirkin söz) yoktur”. O şöyle dedi: “Refes; kadınlarla cinsel ilişkide bulunmaktır,
والقُبَلُ، والغَمْزُ، وأن يعرِّضَ لها بالفُحْشِ من الكلامِ، ونحوُ ذلك .
öpmektir, göz kırpmaktır/dokunmaktır, kadına müstehcen sözlerle kinaye yapmaktır ve benzeri şeylerdir” .
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا الثوريُّ، عن منصورٍ، عن مجاهدٍ، قال: كان ابنُ عمرَ يقولُ للحادِي: لا تعرِّضْ بذكرِ النساءِ .
Bize el-Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize es-Sevrî, Mansûr'dan, o Mücâhid'den haber verdi; o şöyle dedi: İbn Ömer deve sürücüsüne (hâdîye): “Kadınları anarak kinayeli sözler söyleme” derdi .
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا معمرٌ وابنُ جريجٍ، عن ابنِ طاوسٍ، عن أبيه، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ في الصيامِ الجماعُ، والرفَثُ في الحَجِّ الإعرابةُ. وكان يقولُ: الدخولُ والمسيسُ [والجماعُ] .
Bize el-Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize Ma‘mer ve İbn Cüreyc, İbn Tâvûs'tan, o babasından, o da İbn Abbâs'tan haber verdi; o şöyle dedi: “Oruçtaki refes cinsel ilişkidir; hacdaki refes ise i‘râbedir (cinsel kinayedir).” Ve o şöyle derdi: “Duhûl (ilişkiye girmek), mesîs (dokunmak) [ve cimâdır] .”
وقال آخرون: الرفَثُ في هذا الموضعِ الجماعُ نفسُه.
Başkaları ise şöyle dedi: “Bu yerdeki refes, bizzat cinsel ilişkinin kendisidir.”
ذكرُ من قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثنا أبو كريبٍ، قال: حدَّثنا سفيانُ بنُ عيينةَ، عن خُصيفٍ، عن مِقْسَمٍ، [عن ابنِ عباسٍ] ، قال: الرفَثُ الجماعُ .
Bize Ebû Küreyb rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân b. Uyeyne, Husayf'tan, o Miksem'den, [o da İbn Abbâs'tan] rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir” .
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبرَنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبرَنا الثوريُّ، عن خُصيفٍ، عن مِقْسَمٍ، عن ابنِ عباسٍ مثلَه.
Bize el-Hasen b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize es-Sevrî, Husayf'tan, o Miksem'den, o da İbn Abbâs'tan bunun bir benzerini haber verdi.
حدَّثنا عبدُ الحميدِ بنُ بَيانٍ، قال: أخبرَنا إسحاقُ، عن شَرِيكٍ، عن خُصيفٍ، عن مِقْسَمٍ، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ إتيانُ النساءِ.
Bize Abdülhamîd b. Beyân rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Şerîk'ten, o Husayf'tan, o Miksem'den, o da İbn Abbâs'tan haber verdi; o şöyle dedi: “Refes, kadınlara yaklaşmaktır (cinsel ilişkidir).”
حدَّثنا عبدُ الحميدِ، قال: أخبرَنا إسحاقُ، عن شَرِيكٍ، عن أبي إسحاقَ، عن التَّميميِّ، قال: سألتُ ابنَ عباسٍ عن الرفَثِ، فقال: الجماعُ.
Bize Abdülhamîd rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Şerîk'ten, o Ebû İshâk'tan, o et-Temîmî'den haber verdi; o şöyle dedi: İbn Abbâs'a refesi sordum, o da: “Cinsel ilişkidir” dedi.
حدَّثنا عبدُ الحميدِ، قال: حدَّثنا إسحاقُ، عن سفيانَ، عن عاصمٍ الأحولِ، عن بكرِ بنِ عبدِ اللَّهِ، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ هو الجماعُ، ولكنّ اللَّهَ كريمٌ يَكْنِي عما شاء .
Bize Abdülhamîd rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Süfyân'dan, o Âsım el-Ahvel'den, o Bekr b. Abdillâh'tan, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir; fakat Allah kerîmdir, dilediği şeyi kinaye yoluyla (üstü kapalı) ifade eder” .
حدَّثنا عبدُ الحميدِ، قال: أخبرَنا إسحاقُ، عن شَرِيكٍ، عن الأعمشِ، عن زيادِ بنِ حُصَينٍ، عن أبي العاليةِ، قال: سمِعتُ ابنَ عباسٍ يرتجِزُ وهو محرمٌ، يقولُ:
Bize Abdülhamîd rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Şerîk'ten, o el-A‘meş'ten, o Ziyâd b. Husayn'dan, o da Ebü'l-Âliye'den haber verdi; o şöyle dedi: İbn Abbâs'ı ihramlıyken recez vezninde şiir söylerken işittim; şöyle diyordu:
خرَجْنَ يَسْرينَ بنا هَمِيسا
“Onlar (develer) bizi hafif ayak sesleriyle geceleyin yürütüp yola çıktılar,
إنْ تَصْدُقِ الطَّيرُ - قال شريكٌ: ألا إنه لم يَكْنِ عن الجماعِ - لَمِيسا.
Eğer kuş [falı] doğru çıkarsa -Şerîk dedi ki: Dikkat edin, o cinsel ilişkiden kinaye yapmamış, açıkça söylemiştir- Lemîs ile [ilişkiye gireriz].”
فقلتُ: أليس هذا الرفثَ؟ قال: لا، إنما الرفثُ إتيانُ النساءِ والمجامعةُ.
Bunun üzerine: “Bu refes değil midir?” dedim. O: “Hayır, refes ancak kadınlara yaklaşmak ve cinsel ilişkide bulunmaktır” dedi.
حدَّثنا عبدُ الحميدِ بنُ بيانٍ، قال: أخبرَنا إسحاقُ، عن عوفٍ ، عن زيادِ بنِ حصينٍ، عن أبي العاليةِ، عن ابنِ عباسٍ بنحوِه، إلَّا أن عوفًا صرَّح به.
Bize Abdülhamîd b. Beyân rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Avf'tan , o Ziyâd b. Husayn'dan, o Ebü'l-Âliye'den, o da İbn Abbâs'tan bunun bir benzerini haber verdi; ancak Avf bunu açık bir lafızla ifade etti.
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا أبو عاصمٍ، قال: حدَّثنا سفيانُ، عن عاصمٍ، عن بكرٍ، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفثُ الجماعُ.
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân, Âsım'dan, o Bekr'den, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes, cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا عبدُ الحميدِ، قال: حدَّثنا إسحاقُ، عن شَرِيكٍ، عن أبي إسحاقَ، عن أبي الأحوصِ، عن عبدِ اللَّهِ قولَه: {فَلَا رَفَثَ} قال: الرفَثُ إتيانُ النساءِ .
Bize Abdülhamîd rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, Şerîk'ten, o Ebû İshâk'tan, o Ebü'l-Ahvas'tan, o da Abdullah'tan Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes, kadınlara yaklaşmaktır (cinsel ilişkidir)” .
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا حمادُ بن مَسْعَدةَ، قال: حدَّثنا عوفٌ، عن الحسنِ في قولِه: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرفَثُ غِشْيانُ النساءِ .
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Hammâd b. Mes‘ade rivayet edip dedi ki: Bize Avf, el-Hasan'dan Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes, kadınlarla cinsel ilişkide bulunmaktır” .
حدَّثنا ابنُ بشارٍ، قال: حدَّثنا محمدُ بنُ بكرٍ، قال: أخبرَنا ابنُ جريجٍ، قال: قال عمرُو بنُ دينارٍ: الرفَثُ الجماعُ فما دونَه من شأنِ النساءِ .
Bize İbn Beşşâr rivayet edip dedi ki: Bize Muhammed b. Bekr rivayet edip dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verip dedi ki: Amr b. Dînâr şöyle dedi: “Refes; cinsel ilişkidir ve kadınlara dair onun altındaki durumlardır” .
حدَّثنا عبدُ الحميدِ، قال: أخبرَنا إسحاقُ، عن ابنِ جريجٍ، عن عمرِو بنِ دينارٍ بنحوِه.
Bize Abdülhamîd rivayet edip dedi ki: Bize İshâk, İbn Cüreyc'den, o da Amr b. Dînâr'dan bunun benzerini haber verdi.
حدَّثنا أبو كريبٍ، قال: حدَّثنا ابن أبي زائدةَ، عن عبدِ الملكِ بنِ أبي سليمانَ، عن عطاءٍ في قولِه: {فَلَا رَفَثَ} قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bize Ebû Küreyb rivayet edip dedi ki: Bize İbn Ebî Zâide, Abdülmelik b. Ebî Süleymân'dan, o da Atâ'dan Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا ابنُ حُميدٍ، قال: حدَّثنا حكَّامٌ، عن عمرٍو، عن عبدِ العزيزِ بنِ رُفَيعٍ، عن مجاهدٍ: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرفَثُ الجماعُ .
Bize İbn Humeyd rivayet edip dedi ki: Bize Hukkâm, Amr'dan, o Abdülazîz b. Rufey‘den, o da Mücâhid'den: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir” .
حدَّثني يعقوبُ بن إبراهيمَ، قال: حدَّثنا ابنُ عُلَيةَ، عن سعيدٍ، عن قتادةَ في قولِه: {فَلَا رَفَثَ}. قال: كان قتادةُ يقولُ: الرفَثُ غِشْيانُ النساءِ.
Bana Ya‘kûb b. İbrâhîm rivayet edip dedi ki: Bize İbn Uleyye, Saîd'den, o Katâde'den Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; Katâde şöyle derdi: “Refes, kadınlarla cinsel ilişkide bulunmaktır.”
حدَّثنا بشرٌ بنُ معاذٍ، قال: حدَّثنا يزيدُ، عن سعيدٍ، عن قتادةَ مثلَه.
Bize Bişr b. Muâz rivayet edip dedi ki: Bize Yezîd, Saîd'den, o Katâde'den bunun benzerini rivayet etti.
حدَّثنا أحمدُ بن إسحاقَ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: أخبرَنا إسرائيلُ، عن
Bize Ahmed b. İshâk rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize İsrâîl haber verdi, o da...
أبي إسحاقَ، عن الضحاكِ، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ الجماعُ.
Ebû İshâk'tan, o ed-Dahhâk'tan, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا أحمدُ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: أخبرَنا إسرائيلُ، عن الحسنِ بنِ عبيدِ اللَّهِ، عن أبي الضُّحَى، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bize Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize İsrâîl, el-Hasan b. Ubeydillâh'tan, o Ebü'd-Duhâ'dan, o da İbn Abbâs'tan haber verdi; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا أحمدُ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: حدَّثنا سفيانُ، عن ليثٍ، عن مجاهدٍ، قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bize Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Süfyân, Leys'ten, o da Mücâhid'den rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا أحمدُ، قال: حدَّثنا أبو أحمدَ، قال: حدَّثنا إسرائيلُ، عن سالمٍ، عن سعيدِ بنِ جبيرٍ، قال: الرفَثُ المجامعةُ .
Bize Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet edip dedi ki: Bize İsrâîl, Sâlim'den, o da Saîd b. Cübeyr'den rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes, cinsel ilişkide bulunmaktır” .
حدَّثني موسى بنُ هارونَ، قال: ثنا عمرُو بنُ حمادٍ، قال: ثنا أسباطُ، عن السُّديِّ: {فَلَا رَفَثَ}: فلا جماعَ .
Bana Mûsâ b. Hârûn rivayet edip dedi ki: Bize Amr b. Hammâd rivayet edip dedi ki: Bize Esbât, es-Süddî'den: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti: “Cinsel ilişki yoktur” demektir .
حُدِّثْتُ عن عمارٍ، قال: حدَّثنا ابنُ أبي جعفرٍ، عن أبيه، عن الربيعِ: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرفَثُ الجماعُ .
Bana Ammâr'dan rivayet edildi; o dedi ki: Bize İbn Ebî Ca‘fer, babasından, o da er-Rebî‘den: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir” .
حدَّثني محمدُ بنُ عمرٍو، قال: حدَّثنا أبو عاصمٍ، قال: حدَّثنا عيسى، عن ابنِ أبي نجيحٍ، عن مجاهدٍ: {فَلَا رَفَثَ}. قال: جِماعُ النساءِ .
Bana Muhammed b. Amr rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Âsım rivayet edip dedi ki: Bize Îsâ, İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Kadınlarla cinsel ilişkide bulunmaktır” .
حدَّثني المُثَنَّى، قال: حدَّثنا إسحاقُ، قال: حدَّثنا محمدُ بنُ جعفرٍ، قال: حدَّثنا شعبةُ، عن المغيرةِ، عن إبراهيمَ في قولِه: {فَلَا رَفَثَ} قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize İshâk rivayet edip dedi ki: Bize Muhammed b. Ca‘fer rivayet edip dedi ki: Bize Şu‘be, el-Muğîre'den, o da İbrâhîm'den: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثني المُثَنَّى، قال: ثنا الحجاجُ بنُ المِنْهالِ، قال: حدَّثنا حمَّادٌ، عن الحجاجِ، عن عطاءِ بنِ أبي رباحٍ، قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize el-Haccâc b. el-Minhâl rivayet edip dedi ki: Bize Hammâd, el-Haccâc'dan, o da Atâ b. Ebî Rabâh'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثني المُثَنَّى، قال: حدَّثنا سُويدٌ، قال: أخبَرنا ابنُ المباركِ، عن محمدِ بنِ إسحاقَ، عن نافعٍ، عن ابنِ عمرَ، قال: الرفَثُ الجماعُ .
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize Süveyd rivayet edip dedi ki: Bize İbnü'l-Mubârek, Muhammed b. İshâk'tan, o Nâfi‘den, o da İbn Ömer'den haber verdi; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir” .
حدَّثني المُثَنَّى، قال: حدَّثنا سُويدٌ، قال: أخبَرنا ابنُ المباركِ، عن يحيى بنِ بشرٍ، عن عكرمةَ قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bana el-Müsennâ rivayet edip dedi ki: Bize Süveyd rivayet edip dedi ki: Bize İbnü'l-Mubârek, Yahyâ b. Bişr'den, o da İkrime'den haber verdi; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا ابنُ وكيعٍ، قال: حدَّثني أبي، عن النضرِ بنِ عربيٍّ، عن عكرمةَ، قال: الرفَثُ الجماعُ .
Bize İbn Vekî‘ rivayet edip dedi ki: Bana babam, en-Nadr b. Arabî'den, o da İkrime'den rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir” .
حدَّثني ابنُ وكيعٍ، قال: حدَّثنا أبي، عن حسينِ بنِ عُقَيلٍ، وحدَّثني أحمدُ بنُ حازمٍ، قال: حدَّثنا أبو نعيمٍ، وحدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبَرنا عبدُ الرزاقِ، قالا : أخبَرنا حسينُ بنُ عُقَيلٍ، عن الضحاكِ، قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bana İbn Vekî‘ rivayet edip dedi ki: Bize babam, Hüseyn b. Ukayl'den rivayet etti; bana Ahmed b. Hâzim de rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Nuaym rivayet etti; bize el-Hasan b. Yahyâ da rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verdi; ikisi dedi ki: Bize Hüseyn b. Ukayl, ed-Dahhâk'tan haber verdi; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا القاسمُ، قال: حدَّثنا الحسينُ، قال: حدَّثنا هشيمٌ، قال: أخبَرنا حجاجٌ، عن عطاءٍ، عن ابنِ عباسٍ مثلَه. قال: وأخبَرنا عبدُ الملكِ، عن عطاءٍ مثلَه .
Bize el-Kâsım rivayet edip dedi ki: Bize el-Hüseyn rivayet edip dedi ki: Bize Hüşeym rivayet edip dedi ki: Bize Haccâc, Atâ'dan, o da İbn Abbâs'tan bunun benzerini haber verdi. Dedi ki: Bize Abdülmelik de Atâ'dan bunun benzerini haber verdi .
حدَّثنا القاسمُ، قال: حدَّثنا الحسينُ، قال: حدَّثنا هشيمٌ، قال: أخبَرنا يونسُ، عن الحسنِ. وأخبَرنا مغيرةُ، عن إبراهيمَ، قالا مثلَ ذلك.
Bize el-Kâsım rivayet edip dedi ki: Bize el-Hüseyn rivayet edip dedi ki: Bize Hüşeym rivayet edip dedi ki: Bize Yûnus, el-Hasan'dan haber verdi; [yine Hüşeym dedi ki:] Bize Mugîre de İbrâhîm'den haber verdi; ikisi de bunun benzerini söyledi.
حدَّثنا القاسمُ، قال: حدَّثنا الحسينُ ، قال: حدَّثني حجاجٌ، عن ابنِ جريجٍ، عن مجاهدٍ مثلَه.
Bize el-Kâsım rivayet edip dedi ki: Bize el-Hüseyn rivayet edip dedi ki: Bana Haccâc, İbn Cüreyc'den, o da Mücâhid'den bunun benzerini rivayet etti.
حدَّثني محمدُ بنُ سعدٍ، قال: حدَّثني أبي، قال: حدَّثني عمي، قال: حدَّثني أبي، عن أبيه، عن ابنِ عباسٍ، قال: الرفَثُ النكاحُ .
Bana Muhammed b. Sa‘d rivayet edip dedi ki: Bana babam rivayet edip dedi ki: Bana amcam rivayet edip dedi ki: Bana babam, babasından, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes nikahtır (cinsel ilişkidir)” .
حدَّثني أحمدُ بنُ حازمٍ، قال: حدَّثنا أبو نُعَيمٍ، قال: حدَّثنا إسرائيلُ، قال: حدَّثني ثُوَيرٌ ، قال: سمِعتُ ابنَ عمرَ يقولُ: الرفَثُ الجماعُ.
Bana Ahmed b. Hâzim rivayet edip dedi ki: Bize Ebû Nuaym rivayet edip dedi ki: Bize İsrâîl rivayet edip dedi ki: Bana Süveyr rivayet etti ; o dedi ki: İbn Ömer'i şöyle derken işittim: “Refes cinsel ilişkidir.”
حدَّثنا الحسنُ بنُ يحيى، قال: أخبَرنا عبدُ الرزاقِ، قال: أخبَرنا معمرٌ، عن ابنِ أبي نجيحٍ، عن مجاهدٍ، قال: الرفَثُ غِشْيانُ النساءِ. قال معمرٌ: وقال مثلَ ذلك الزهريُّ [وقتادةُ] .
Bize el-Hasan b. Yahyâ rivayet edip dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verip dedi ki: Bize Ma‘mer, İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den haber verdi; o şöyle dedi: “Refes kadınlarla birlikte olmaktır (cinsel ilişkidir).” Ma‘mer dedi ki: ez-Zührî [ve Katâde] de bunun benzerini söyledi .
حدَّثني يونسُ، قال: أخبَرنا ابنُ وهبٍ، قال: قال ابنُ زيدٍ: الرفَثُ إتيانُ النساءِ. وقرَأ: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ}.
Bana Yûnus rivayet edip dedi ki: Bize İbn Vehb haber verip dedi ki: İbn Zeyd şöyle dedi: “Refes kadınlara yaklaşmaktır (cinsel ilişkidir).” Ve: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ} “Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak (cinsel ilişki) size helal kılındı” ayetini okudu.
حدَّثنا ابنُ حميدٍ، قال: حدَّثنا جريرٌ، عن منصورٍ، عن مجاهدٍ في قولِه: {فَلَا رَفَثَ}. قال: الرفَثُ الجماعُ.
Bize İbn Humeyd rivayet edip dedi ki: Bize Cerîr, Mansûr'dan, o da Mücâhid'den Allah'ın: {فَلَا رَفَثَ} “Artık refes yoktur” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: “Refes cinsel ilişkidir.”