حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو الأحوصِ، عن مغيرةَ، عن إبراهيمَ: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}: نصفُ صاعِ برٍّ كلَّ مسكينٍ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebü'l-Ahvas, Muğîre'den, o da İbrâhim'den nakletti: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden”: Her yoksula buğdaydan yarım sâ‘dır .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا حفصٌ، عن عبدِ الكريمِ الجزريِّ، قال: قلتُ لسعيدِ بن جبيرٍ: أجمعُهم؟ قال: لا، أعطِهم مدَّينِ من حنطةٍ؛ مدًّا لطعامِه، ومدًّا لإدامِه.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Hafs, Abdülkerîm el-Cezerî'den anlattı; o dedi ki: Saîd b. Cübeyr'e: Onları bir araya toplayıp [yedireyim mi?] dedim. O: Hayır, onlara buğdaydan ikişer müdd ver; bir müdd ekmeği/yemeği için, bir müdd de katığı içindir, dedi.
حدَّثنا أبو كريبٍ، قال: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبى، عن سفيانَ، عن عبدِ الكريمِ الجزريِّ، قال: قلتُ لسعيدٍ. فذكَر نحوَه .
Bize Ebû Küreyb anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı; ve bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan, o Abdülkerîm el-Cezerî'den nakletti; o dedi ki: Saîd'e sordum... deyip benzerini zikretti .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو زبيدٍ ، عن حُصَينٍ، قال: سألتُ الشعبيَّ عن كفارةِ اليمينِ، فقال: مَكُّوكين ؛ مَكُّوكًا لطعامِه، ومكوكًا لإدامِه .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Zübeyd , Husayn'dan nakletti; o dedi ki: Şa‘bî'ye yemin kefaretini sordum; o: İki mekkûktur ; bir mekkûk yemeği için, bir mekkûk da katığı içindir , dedi.
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا عبدُ الأعلى، قال: ثنا هشامٌ، عن عطاءٍ، عن ابن عباسٍ، قال: لكلِّ مسكينٍ مُدَّينِ.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Abdüla‘lâ anlattı, dedi ki: Bize Hişâm, Atâ'dan, o da İbn Abbâs'tan anlattı; o şöyle dedi: Her yoksul için iki müdd'dür.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو أسامةَ، عن هشامٍ، عن عطاءٍ، عن ابن عباسٍ، قال: لكلِّ مسكينٍ مُدَّينِ من بُرٍّ، في كفارةِ اليمينِ.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Üsâme, Hişâm'dan, o Atâ'dan, o da İbn Abbâs'tan nakletti; o yemin kefareti hakkında şöyle dedi: Her yoksul için buğdaydan iki müdd'dür.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن سفيانَ،
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı. [Yine] bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan nakletti,
عن ابن أبي نجيحٍ، عن مجاهدٍ، قال: مُدَّانِ من طعامٍ لكلِّ مسكينٍ .
o İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den nakletti; o şöyle dedi: Her yoksul için yiyecekten iki müdd'dür .
حدَّثني يعقوبُ، قال: ثنا ابن عُليةَ، قال: ثنا سعيدُ بنُ يزيدَ أبو مسْلمةَ ، قال: سألتُ جابرَ بنَ زيدٍ عن إطعامِ المساكينِ في كفارةِ اليمينِ، فقال: أَكْلةٌ. قلتُ: فإن الحسنَ يقولُ: مَكُّوكُ بُرٍّ ومكوكُ تمرٍ. فما ترَى في مكوكِ برٍّ؟ فقال: إن مكوكَ بُرٍّ لا، أو مكوكَ تمرٍ لا. قال يعقوبُ: قال ابن عُليَّةَ: وقال أبو مَسْلمةَ (٣) بيدِه. كأنه يراه حسنًا، وقلَّب أبو بشرٍ يدَه .
Bana Ya‘kūb anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye anlattı, dedi ki: Bize Saîd b. Yezîd Ebû Mesleme anlattı, dedi ki: Câbir b. Zeyd'e yemin kefaretinde yoksulların doyurulmasını sordum; o: Bir öğündür, dedi. Ben: Hasan: Bir mekkûk buğday ve bir mekkûk hurmadır, diyor. Bir mekkûk buğday hakkında ne dersin? dedim. O: Bir mekkûk buğday olmaz yahut bir mekkûk hurma olmaz, dedi. Ya‘kūb dedi ki: İbn Uleyye dedi ki: Ebû Mesleme (٣) eliyle işaret etti; sanki onu güzel görüyordu; Ebû Bişr de elini çevirdi .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو أسامةَ، عن هشامٍ، عن الحسنِ أنه كان يقولُ في كفارةِ اليمينِ، فيما وجَب فيه الطعامُ: مَكُّوكُ تمرٍ ومكوكُ برٍّ لكلِّ مسكينٍ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Üsâme, Hişâm'dan nakletti; Hasan'ın yemin kefaretinde yemek yedirmenin gerektiği durumlar hakkında şöyle dediğini anlattı: Her bir yoksul için bir mekkûk hurma ve bir mekkûk buğdaydır .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا وكيعٌ، قال: ثنا أبي، عن الربيع، عن الحسنِ، قال: إن جمعَهم أشبَعهم إشباعةً واحدةً، وإن أعطاهم أعطاهم مكُّوكًا مكُّوكًا.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, er-Rabî‘den, o da el-Hasan'dan nakletti; o şöyle dedi: Şayet onları toplarsa bir defa karınlarını doyurur; şayet kendilerine [erzak] verirse onlara birer mekkûk verir.
حدَّثنا يعقوبُ، قال: ثنا ابن عُليَّةَ، عن يونسَ، قال: كان الحسنُ يقولُ:
Bize Ya‘kûb anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye, Yûnus'tan nakletti; o şöyle dedi: el-Hasan şöyle derdi:
وَجْبَةٌ ، فإن أعطاهم في أيديهم فمكوكُ برٍّ ومكوكُ تمرٍ .
Bir öğün yemektir ; şayet bizzat ellerine verirse bir mekkûk buğday ve bir mekkûk hurmadır .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا عبيدُ اللهِ، عن إسرائيلَ، عن السديِّ، عن أبي مالكٍ في كفَّارةِ اليمينِ: نصفُ صاعٍ لكلِّ مسكينٍ .
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Ubeydullah, İsrâil'den, o es-Süddî'den, o da Ebû Mâlik'ten yemin kefareti hakkında nakletti: Her bir yoksul için yarım sâ‘dır .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا ابن عليةَ، عن أبيه، عن الحكمِ في قولِه: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: إطعامُ نصفِ صاعٍ لكلِّ مسكينٍ .
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye, babasından, o da el-Hakem'den nakletti; o: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmaktır” ayeti hakkında şöyle dedi: Her bir yoksul için yarım sâ‘ yedirmektir .
حدَّثنا ابن بشارٍ، قال: ثنا عبدُ الرحمنِ، قال: ثنا زائدةُ، عن مغيرةَ، عن إبراهيمَ، قال: {أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}: نصفُ صاعٍ .
Bize İbn Beşşâr anlattı, dedi ki: Bize Abdurrahman anlattı, dedi ki: Bize Zâide, Muğîre'den, o da İbrâhim'den nakletti; o: {أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” [ayeti hakkında]: Yarım sâ‘dır , dedi.
حُدِّثتُ عن الحسينِ بن الفرجِ، قال: سمِعتُ أبا معاذٍ الفضلَ بنَ خالدٍ، عن قال: ثنا عبيدُ بنُ سليمانَ، قال: سمِعتُ الضحاكَ بنَ مُزاحمٍ يقولُ في قولِه: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ}. قال: الطعامُ لكلِّ مسكينٍ نصفُ صاعٍ من تمرٍ أو بُرٍّ .
Bana Hüseyin b. el-Ferec'den anlatıldı, dedi ki: Ebû Muâz el-Fadl b. Hâlid'den işittim; o dedi ki: Bize Ubeyd b. Süleyman anlattı, dedi ki: Dahhâk b. Müzâhim'in: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ} “Onun kefareti on yoksulu doyurmaktır” ayeti hakkında şöyle dediğini işittim: Yiyecek, her yoksul için hurma veya buğdaydan yarım sâ‘dır .
وقال آخرون: بل مَبْلَغُ ذلك من كلِّ شيءٍ من الحبوبِ مدٌّ واحدٌ.
Başkaları ise şöyle dedi: Bilakis tahıl çeşitlerinin her birinden bunun miktarı bir müdd'dür.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثنا هنادٌ وأبو كريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن هشامٍ الدَّستُوائيِّ، عن يحيى بن أبي كثيرٍ، عن أبي سلمةَ، عن زيدِ بن ثابتٍ أنه
Bize Hennâd ve Ebû Kureyb anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı; bize İbn Vekî‘ de anlattı, dedi ki: Bize babam, Hişâm ed-Destevâî'den, o Yahyâ b. Ebî Kesîr'den, o Ebû Seleme'den, o da Zeyd b. Sâbit'ten nakletti; o [şöyle demiştir]:
قال في كفارةِ اليمين: مدٌّ من حنطةٍ لكلِّ مسكينٍ .
yemin kefareti hakkında şöyle dedi: Her yoksul için buğdaydan bir müdd'dür .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو معاويةَ، عن داودَ بن أبى هندٍ، عن عكرمةَ، عن ابن عباسٍ، قال في كفَّارةِ اليمينِ: مدٌّ من حنطةٍ، لكلِّ مسكينٍ ربعُه إدامُه .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Muâviye, Dâvûd b. Ebî Hind'den, o İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan nakletti; o yemin kefareti hakkında şöyle dedi: Buğdaydan bir müdd'dür; her yoksul için onun dörtte biri kadar da katığıdır .
حدَّثنا هنادٌ وأبو كريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، عن سفيانَ، عن داودَ بن أبي هندٍ، عن عكرمةَ، عن ابن عباسٍ نحوَه.
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattılar, dediler ki: Bize Vekî‘, Süfyân'dan, o Dâvûd b. Ebî Hind'den, o İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan benzerini nakletti.
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا جريرٌ، عن ابن عجلانَ، عن نافعٍ، عن ابن عمرَ: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ}: لكلِّ مسكينٍ مدٌّ.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Cerîr, İbn Aclân'dan, o Nâfi‘den, o da İbn Ömer'den nakletti: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ} “on yoksulu doyurmaktır”: Her yoksul için bir müdd'dür.
حدَّثنا هنادٌ وأبو كريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، قال: ثنا العمريُّ، عن نافعٍ، عن ابن عمرَ، قال: مدٌّ من حنطةٍ لكلِّ مسكينٍ .
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattılar, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize el-Ömerî, Nâfi‘den, o da İbn Ömer'den anlattı; o şöyle dedi: Her yoksul için buğdaydan bir müdd'dür .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو الأحوصِ، عن يحيى بن سعيدٍ، عن نافعٍ، عن ابن عمرَ أنه كان يُكفِّرُ اليمينَ بعشرةِ أمدادٍ، بالمدِّ الأصغرِ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebü'l-Ahvas, Yahyâ b. Saîd'den, o Nâfi‘den, o da İbn Ömer'den nakletti: O, yemine küçük müdd ile on müdd kefaret verirdi .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا ابن مهديٍّ، عن حمادِ بن سلمةَ، عن عبيدِ اللهِ، عن القاسمِ وسالمٍ في كفَّارةِ اليمينِ، ما يُطْعِمُ؟ قالا: مدٌّ لكلِّ مسكينٍ.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize İbn Mehdî, Hammâd b. Seleme'den, o Ubeydullâh'tan, o da el-Kâsım ve Sâlim'den yemin kefaretinde [kişinin] ne yedireceği hususunda nakletti; ikisi şöyle dediler: Her yoksul için bir müdd'dür.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو الأحوصِ، عن يحيى بن أبو الأحوصِ، عن يحيى بن سعيدٍ، عن سليمانَ بن يسارٍ، قال: كان الناسُ إذا كفَّر أحدُهم، كفَّر بعشرةِ أمدادٍ، بالمدِّ الأصغرِ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebü'l-Ahvas, Yahyâ b. Saîd'den, o da Süleymân b. Yesâr'dan nakletti; o dedi ki: İnsanlardan biri yemin kefareti verdiğinde, küçük müdd ile on müdd kefaret verirdi .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا عمرُ بنُ هارونَ، عن ابن جريجٍ، عن عطاءٍ في قولِه: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ}. قال: عشرةُ أمدادٍ لعشرةِ مساكينَ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ömer b. Hârûn, İbn Cüreyc'den, o da Atâ'dan nakletti; o: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ} “on yoksulu doyurmaktır” ayeti hakkında şöyle dedi: On yoksul için on müdd'dür .
حدَّثنا بشرٌ، قال: ثنا جامعُ بنُ حمادٍ، قال: ثنا يزيدُ، قال: ثنا سعيدٌ، عن قتادةَ، عن الحسنِ: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: كان يقالُ: البرُّ والتمرُ؛ لكلِّ مسكينٍ مدٌّ من تمرٍ، ومدٌّ من برٍّ .
Bize Bişr anlattı, dedi ki: Bize Câmi‘ b. Hammâd anlattı, dedi ki: Bize Yezîd anlattı, dedi ki: Bize Saîd, Katâde'den, o da el-Hasan'dan nakletti: {إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmaktır”. Dedi ki: Şöyle denilirdi: Buğday ve hurmadır; her yoksul için bir müdd hurma ve bir müdd buğdaydır .
حدَّثنا أبو كُرَيبٍ وهنادٌ، قالا: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبى، عن مالكِ بن مِغْولٍ، عن عطاءٍ، قال: مدٌّ لكلِّ مسكينٍ.
Bize Ebû Küreyb ve Hennâd anlattılar, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı; ve bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Mâlik b. Miğvel'den, o da Atâ'dan anlattı; o şöyle dedi: Her yoksul için bir müdd'dür.
حدَّثني يونُسُ، قال: أخْبرَنا ابن وهبٍ، قال: قال ابن زيدٍ في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: من أوسطِ ما تَعُولونهم. قال: وكان المسلمون رأَوْا أَوْسَط ذلك مُدًّا بمدِّ رسولِ اللهِ ﷺ مِن حِنْطةٍ. قال ابن زيدٍ: هو الوسطُ مما يَقُوتُ به أهلَه، ليس بأدناه ولا بأرفعِه.
Bana Yûnus anlattı, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” ayeti hakkında şöyle dedi: Nafakasını sağladığınız kimselerin orta hallisindendir. Dedi ki: Müslümanlar bunun orta hallisini, Resûlullah'ın sallallâhu aleyhi ve sellem müddü ile buğdaydan bir müdd olarak görmüşlerdi. İbn Zeyd dedi ki: O, kişinin ailesine yedirdiği azığın orta hallisidir; ne en düşüğü ne de en yükseğidir.
حدَّثني يونُسُ، قال: أخْبَرنا ابن وهبٍ، قال: أخبرني يحيى بنُ عبدِ اللهِ بن
Bana Yûnus anlattı, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: Bana Yahyâ b. Abdillâh b.
سالمٍ، عن يحيى بن سعيدٍ، عن سعيدِ بن المسيبِ: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: مُدٌّ .
Sâlim, Yahyâ b. Saîd'den, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den nakletti: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” [ayeti hakkında]: Bir müdd'dür , dedi.
وقال آخرون: بل ذلك غداءٌ وعَشاءٌ.
Başkaları ise şöyle dedi: Bilakis o, öğle ve akşam yemeğidir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو خالدٍ الأحمرُ، عن حجاجٍ، عن أبي إسحاقَ، عن الحارثِ، عن عليٍّ، قال في كفارةِ اليمينِ: يُغَدِّيهم ويُعَشِّيهم .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Hâlid el-Ahmer, Haccâc'dan, o Ebû İshâk'tan, o el-Hâris'ten, o da Ali'den nakletti; o yemin kefareti hakkında şöyle dedi: Onlara öğle ve akşam yemeği yedirir .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا عمرُ بنُ هارونَ، عن موسى بن عُبَيدةَ، عن محمدِ بن كعب القُرَظيِّ في كفارةِ اليمينِ، قال: غَداءٌ وعشاءٌ.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ömer b. Hârûn, Mûsâ b. Ubeyde'den, o da Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî'den yemin kefareti hakkında nakletti; o şöyle dedi: Öğle ve akşam yemeğidir.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا وَكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن سفيانَ، عن يونُسَ، عن الحسنِ، قال: يُغَدِّيهم ويُعَشِّيهم .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı; ve bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan, o Yûnus'tan, o da el-Hasan'dan nakletti; o şöyle dedi: Onlara öğle ve akşam yemeği yedirir .
وقال آخَرون: إنما عنَى بقولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}: مِن أوسطِ ما يُطْعِمُ المُكفِّرُ أهلَه. قال: إن كان ممَّن يُشْبِعُ أهلَه، أشْبَع المساكينَ العشَرةَ، وإن كان ممَّن لا يُشْبِعُهم لعجزِه عن ذلك، أطْعَم المساكينَ على قدرِ ما يَفْعَلُ مِن ذلك بأهلِه، في عُسْرِه ويُسْرِه.
Başkaları ise şöyle dedi: O, {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözüyle sadece yemin kefareti verenin kendi ailesine yedirdiğinin orta hallisini kastetmiştir. Dedi ki: Şayet ailesini doyuran kimselerden ise on yoksulu doyurur; şayet buna gücü yetmediği için onları doyuramayan kimselerden ise, darlığında ve genişliğinde ailesine ne yapıyorsa yoksullara da o ölçüde yedirir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثني المثنى، قال: ثنا عبدُ اللهِ بنُ صالحٍ، قال: ثني معاويةُ بنُ صالحٍ، عن
Bana el-Müsennâ anlattı, dedi ki: Bize Abdullah b. Sâlih anlattı, dedi ki: Bana Muâviye b. Sâlih anlattı, o da...
عليّ بن أبي طلحةَ، عن ابن عباسٍ قولَه: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: إن كنتَ تُشْبِعُ أَهْلَك، فأشْبِعِ المساكينَ، وإلا فعلى ما تُطْعِمُ أَهْلَك بِقَدَرِه.
Ali b. Ebî Talha'dan, o da İbn Abbâs'tan nakletti; o: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “Onun kefareti, ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmaktır” ayeti hakkında şöyle dedi: Şayet aileni doyuruyorsan yoksulları da doyur; aksi takdirde ailene ne yediriyorsan onun ölçüsünce [yedir].
حدَّثني محمدُ بنُ سعدٍ، قال: ثنى أبي، قال: ثنى عمي، قال: ثنى أبي، عن أبيه، عن ابن عباسٍ: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}: وهو أن تُطْعِمَ كلَّ مسكينٍ مِن نحوِ ما تُطْعِمُ أهلَك مِن الشِّبَعِ، أو نصفَ صاعٍ مِن بُرٍّ.
Bana Muhammed b. Sa‘d anlattı, dedi ki: Bana babam anlattı, dedi ki: Bana amcam anlattı, dedi ki: Bana babam, babasından, o da İbn Abbâs'tan nakletti: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “Onun kefareti, ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmaktır”: Bu, her bir yoksula aileni doyurduğun miktara yakın bir doyumluk yedirmen veya buğdaydan yarım sâ‘ [vermen]dir.
حدَّثنا أبو كُرَيْبٍ، قال: ثنا وكيعٌ، قال: ثنا أبي و إسرائيلُ، عن جابرٍ، عن عامرٍ، عن ابن عباسٍ، قال: من عُسْرِهم ويُسْرِهم .
Bize Ebû Küreyb anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam ve İsrâil, Câbir'den, o Âmir'den, o da İbn Abbâs'tan nakletti; o şöyle dedi: [Kefaret verenin] darlığına ve genişliğine göredir .
حدَّثنا هَنَّادٌ، قال: ثنا وكيعٌ، عن إسرائيلَ، عن جابرٍ، عن عامرٍ، قال: مِن عُسْرهم ويُسْرِهم.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘, İsrâil'den, o Câbir'den, o da Âmir'den nakletti; o şöyle dedi: Onların darlıklarına ve genişliklerine göredir.
حدَّثنا ابن بشارٍ، قال: ثنا ابن مَهْديٍّ، قال: ثنا سفيانُ، عن سليمانَ بن أبي المغيرةِ، عن سعيدِ بن جبيرٍ: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: قُوتُهم.
Bize İbn Beşşâr anlattı, dedi ki: Bize İbn Mehdî anlattı, dedi ki: Bize Süfyân, Süleymân b. Ebi'l-Muğîre'den, o da Saîd b. Cübeyr'den nakletti: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” [ayeti hakkında]: Onların temel azığıdır, dedi.
حدَّثنا هنادٌ وأبو كُرَيْبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبى، عن سفيانَ، عن سليمانَ العَبْسيِّ، عن سعيدِ بن جبيرٍ في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: قُوتُهم.
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı; [ayrıca] bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan, o Süleymân el-Absî'den, o da Saîd b. Cübeyr'den nakletti; o, {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözü hakkında şöyle dedi: Onların temel azığıdır.
حدَّثنا أبو حُميدٍ، قال: ثنا حَكَّامُ بنُ سَلْمٍ، قال: ثنا عَنْبَسَةُ، عن سليمانَ بن عُبيدٍ العَبْسيِّ، عن سعيدِ بن جبيرٍ في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: كانوا يُفَضِّلون الحرِّ على العبدِ، والكبيرَ على الصغيرِ، فنزَلَت: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}.
Bize Ebû Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Hekkâm b. Selm anlattı, dedi ki: Bize Anbese, Süleymân b. Ubeyd el-Absî'den, o da Saîd b. Cübeyr'den nakletti; o, {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözü hakkında şöyle dedi: [İnsanlar] hürü köleye, büyüğü küçüğe üstün tutuyorlardı; bunun üzerine: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” [ayeti] indi.
حدَّثنا الحارثُ، قال: ثنا عبدُ العزيزِ، قال: ثنا قيسُ بنُ الربيعِ، عن سالم الأفْطَسِ، عن سعيدِ بن جبيرٍ، قال: كانوا يُطْعِمون الكبيرَ ما لا يُطْعِمون الصغيرَ، ويُطْعِمون الحرَّ ما لا يُطْعِمون العبدَ، فقال: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}.
Bize el-Hâris anlattı, dedi ki: Bize Abdülazîz anlattı, dedi ki: Bize Kays b. er-Rebî‘, Sâlim el-Aftas'tan, o da Saîd b. Cübeyr'den nakletti; o şöyle dedi: [İnsanlar] büyüğe küçüğe yedirmediklerini yediriyorlar, hüre de köleye yedirmediklerini yediriyorlardı. Bunun üzerine [Allah]: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” buyurdu.
حدَّثنا أبو كُرَيْبٍ، قال: ثنا هُشَيْمٌ، قال: ثنا جُوَيْبِرٌ، عن الضحاكِ في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: إن كنتَ تُشْبِع أهلَك فأشْبِعْهم، وإن كنتَ لا تُشْبِعهم، فعلى قدرِ ذلك.
Bize Ebû Küreyb anlattı, dedi ki: Bize Huşeym anlattı, dedi ki: Bize Cüveybir, ed-Dahhâk'tan nakletti; o, {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözü hakkında şöyle dedi: Şayet aileni doyuruyorsan onları da doyur; şayet onları doyuramıyorsan o ölçüde [yedir].
حدَّثني الحارثُ، قال: ثنا عبدُ العزيزِ، قال: ثنا شَيْبانُ النَّحْويُّ، عن جابرٍ، عن عامرٍ، عن ابن عباسٍ: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. قال: مِن عُسْرِهم ويُسْرِهم .
Bana el-Hâris anlattı, dedi ki: Bize Abdülazîz anlattı, dedi ki: Bize Şeybân en-Nahvî, Câbir'den, o Âmir'den, o da İbn Abbâs'tan nakletti: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” [ayeti hakkında] şöyle dedi: Onların darlıklarına ve genişliklerine göredir .
حدَّثنا يونسُ، قال: ثنا سفيانُ، عن سليمانَ، عن سعيدِ بن جبيرٍ، قال: قال ابن عباسٍ: كان الرجلُ يَقُوتُ بعضَ أهلِه قوتًا دونًا، وبعضَهم قوتًا فيه سَعَةٌ، فقال اللهُ: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْنَ}: الخبزُ والزيتُ .
Bize Yûnus anlattı, dedi ki: Bize Süfyân, Süleymân'dan, o da Saîd b. Cübeyr'den nakletti; o şöyle dedi: İbn Abbâs dedi ki: Kişi ailesinden bazısına düşük seviyede bir azık, bazısına da bolluk içinde bir azık verirdi. Bunun üzerine Allah: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْنَ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” buyurdu; [bu da] ekmek ve zeytinyağıdır .
وأولى الأقْوالِ في تأويلِ قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. عندَنا،
Allah'ın: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözünün tevilinde bize göre en isabetli olan görüş,
قولُ مَن قال: مِن أوسطِ ما تُطْعِمون أهليكم في القلةِ والكثرةِ، وذلك أن أحكامَ رسولِ اللهِ ﷺ في الكفارات كلِّها بذلك ورَدَت، وذلك كحكمِه ﷺ في كفارةِ الحَلْقِ من الأذَى بفَرَقٍ مِن طعامٍ بينَ ستةِ مَساكينَ، لكلِّ مسكينٍ نصفُ صاعٍ، وكحُكْمِه في كفارةِ الوطْءِ في شهرِ رمضانَ بخمسةَ عشَرَ صاعًا بينَ ستين مسكينًا، لكلِّ مسكينٍ رُبُع صاعٍ ، ولا يُعْرَفُ له ﷺ شيءٌ مِن الكفاراتِ أمَر بإطعامِ خبزٍ وإدامٍ، ولا بغَداءٍ وعَشاءٍ.
“Azlık ve çokluk bakımından ailenize yedirdiğinizin orta hallisidir” diyen kimsenin görüşüdür. Zira Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) bütün kefaretlerdeki hükümleri bu şekilde vârit olmuştur. Bu da onun (sallallâhu aleyhi ve sellem), [ihramda] eziyet sebebiyle tıraş olma kefaretinde, her bir yoksula yarım sâ‘ olmak üzere altı yoksul arasında bir farak yiyecek verilmesine hükmetmesi ve Ramazan ayında cinsel ilişkide bulunma kefaretinde, her bir yoksula çeyrek sâ‘ olmak üzere altmış yoksul arasında on beş sâ‘ [yiyecek paylaştırılmasına] hükmetmesi gibidir. Onun (sallallâhu aleyhi ve sellem) kefaretlerden herhangi birinde ekmek ve katık yedirilmesini veya öğle ve akşam yemeği verilmesini emrettiği bilinmemektedir.
فإذ كان ذلك كذلك، وكانت كفارةُ اليمينِ إحدى الكفاراتِ التي تَلْزَمُ مَن لَزِمَتُه، كان سبيلُها سبيلَ ما تولَّى الحكمَ فيه ﷺ، من أن الواجبَ على مكفِّرِها من الطعامِ، مُقدَّرًا للمساكينِ العشرةِ، محدودًا بكيلٍ، دونَ جمعِهم على غَدَاءٍ أو عَشَاءٍ مَخْبوزٍ مَأْدومٍ؛ إذ كانت سنتُه ﷺ في سائرِ الكفاراتِ كذلك.
Durum böyle olunca ve yemin kefareti de [kefaret] gereken kimseye vacip olan kefaretlerden biri olunca, onun hükmü de onun (sallallâhu aleyhi ve sellem) bizzat hükmettiği meselelerin hükmü gibi olur. Şöyle ki; kefaret verene yiyecekten vacip olan miktar, -onun (sallallâhu aleyhi ve sellem) diğer kefaretlerdeki sünneti böyle olduğundan- yoksulları ekmek ve katık bulunan bir öğle veya akşam yemeğinde bir araya toplamak değil, on yoksul için takdir edilmiş ve ölçekle sınırlandırılmış [bir miktar] olmalıdır.
فإذ كان صحيحًا ما قلنا، مما به اسْتَشْهَدْنا، فبيِّنٌ أن تأويلَ الكلامِ: ولكن يُؤَاخِذُكم بما عقدْتُم الأيمانَ، فكفارتُه إطعامٌ عشرةِ مَساكينَ من أعدلِ إطعامِكم أهليكم. وأن "ما" التي في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}. بمعنى المصدرِ، لا بمعنى الأسماءِ.
Delil getirdiğimiz hususlardan dolayı söylediğimiz şey doğru olduğuna göre, sözün tevilinin: “Fakat O sizi kesin bağladığınız yeminlerden dolayı sorumlu tutar; onun kefareti de ailenize yedirdiğiniz yiyeceğin en mutedil olanından on yoksulu doyurmaktır” şeklinde olduğu ve {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözündeki “mâ” (مَا) edatının isim değil masdar anlamında olduğu açıktır.
وإذا كان ذلك كذلك، فأعْدَلُ أقواتِ الموسِعِ على أهلِه مُدَّان، وذلك نصفُ صاعٍ، في رُبُعِه إدامُه، وذلك أعلى ما حكَم به النبيُّ ﷺ في كفارةٍ في إطعامِ
Durum böyle olunca, eli geniş (zengin) kimsenin ailesine verdiği en mutedil azık iki müddür; bu da yarım sâ‘ olup dörtte birinde katığı yer alır. Bu da Peygamber’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir kefarette doyurma hususunda hükmettiği en yüksek miktardır.
مَساكينَ. وأعدلُ أقواتِ المُقترِ على أهلِه مُدٌّ، وذلك ربعُ صاعٍ، وهو أدنى ما حكَم به في كفارةٍ في إطعامِ مساكينَ.
Darlık içindeki kimsenin ailesine verdiği en mutedil azık ise bir müddür; bu da çeyrek sâ‘dır ve yoksulları doyurma konusundaki bir kefarette hükmettiği en az miktardır.
وأما الذين رأَوْا إطعامَ المساكينِ في كفارةِ اليمينِ الخبزَ واللحمَ، وما ذكَرْنا عنهم قبلُ، والذين رأوا أن يُغَدَّوْا أو يُعَشَّوْا، والذين رأَوْا أَن يُغَدَّوْا وَيُعَشَّوْا، فإنهم ذهَبوا إلى تأويلِ قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ}: من أوسطِ الطعامِ الذي تُطْعِمونه أهليكم. فجعَلوا "ما" التي في قولِه: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} اسمًا لا مصدرًا، فأَوْجَبوا على المكفِّرِ إطعامَ المساكينِ مِن أعدلِ ما يُطْعِمُ أَهْلَه مِن الأغذيةِ، وذلك مذهبٌ، لولا ما ذكَرْنا من سننِ رسولِ اللهِ ﷺ في الكفاراتِ غيرِها، التي يَجِبُ إلحاقُ أشكالِها بها، وأن كفارةَ اليمينِ لها نظيرةٌ وشَبيهةٌ - يَجِبُ إلحاقُها بها.
Yemin kefaretinde yoksullara ekmek ve et yedirilmesi görüşünde olanlar ile daha önce kendilerinden naklettiğimiz, [yoksullara] öğle veya akşam yemeği yedirilmesini savunanlar ve öğle ile akşam yemeğinin [birlikte] yedirilmesini savunanlar ise: {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözünün tevilinde “ailenize yedirdiğiniz yiyeceğin orta hallisinden” manasına gitmişlerdir. Böylece {مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ} “ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden” sözündeki “mâ” (مَا) edatını masdar değil isim kabul etmişler ve kefaret verene, yoksullara ailesine yedirdiği gıdaların en mutedil olanından yedirmesini vacip kılmışlardır. Benzerlerinin kendisine kıyas edilmesi gereken diğer kefaretlerde Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) sünnetlerinden zikrettiğimiz hususlar ve yemin kefaretinin de kendisine ilhak edilmesi gereken bir benzeri ve emsali bulunması olmasaydı, bu da [geçerli] bir mezhep (görüş) olurdu.
القولُ في تأويلِ قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}.
Allah Teâlâ'nın: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözünün tevili hakkında:
يعني تعالى ذكرُه بذلك: فكفارةُ ما عقدْتُم من الأيمانِ إطعامُ عشَرةِ مساكينَ {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. يقول: إما أن تُطْعِموهم أو تكْسُوهم، والخيارُ في ذلك إلى المكفِّرِ.
Zikri yüce olan [Allah] bununla şunu kastetmektedir: Kesin bağladığınız yeminlerin kefareti on yoksulu doyurmak {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir”. Şöyle buyurmaktadır: Ya onları doyurursunuz ya da onları giydirirsiniz; bu konudaki tercih ise kefaret verene aittir.
واخْتَلَف أهلُ التأويلِ في "الكسوةِ" التي عنَى اللهُ بقولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}؛ فقال بعضُهم: عنَى بذلك كسوةَ ثوبٍ واحدٍ.
Tevil ehli, Allah'ın: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözüyle kastettiği “giysi” hakkında ihtilaf etmişlerdir. Onlardan bazısı: Bununla tek bir elbise giydirmeyi kastetti, demiştir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا ابن عُليةَ، عن ابن أبي نَجيحٍ، عن مُجاهدٍ في كسوةِ المساكينِ، في كفارةِ اليمينِ: أدناه ثوبٌ.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye, İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den yemin kefaretinde yoksulların giydirilmesi hakkında nakletti: En azı bir elbisedir.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وَكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن سفيانَ،
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Vekî‘ anlattı; bize İbn Vekî‘ de anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan nakletti,
عن ابن أبي نَجيحٍ، عن مجاهدٍ، قال: أدناه ثوبٌ، وأعلاه ما شِئْتَ .
İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den nakletti; o şöyle dedi: En azı bir elbisedir, en çoğu ise dilediğindir .
حدَّثنا هنادٌ وأبو كُريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، عن الربيعِ، عن الحسنِ، قال في كفارةِ اليمينِ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}: ثوبٌ لكلِّ مسكينٍ .
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘, er-Rebî‘den, o da el-Hasan'dan nakletti; o, yemin kefaretinde [geçen] {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Her bir yoksula bir elbisedir .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا ابْنُ مَهْدَيٍّ، عن وُهَيْبٍ، عن ابن طاوسٍ، عن أبيه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: ثوبٌ .
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize İbn Mehdî, Vüheyb'den, o İbn Tâvûs'tan, o da babasından nakletti: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” [ayeti hakkında]: Bir elbisedir, dedi .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا عَبيدةُ، وحدَّثنا ابن حُميدٍ وابنُ وَكيعٍ، قالا: ثنا جَريرٌ، جميعًا عن منصورٍ، عن مجاهدٍ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: ثوبٌ.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ubeyde anlattı; bize İbn Humeyd ve İbn Vekî‘ de anlattı, dediler ki: Bize Cerîr anlattı; hepsi Mansûr'dan, o da Mücâhid'den nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Bir elbisedir.
حدَّثنا ابن حُميدٍ، قال: ثنا جَرِيرٌ، عن منصورٍ، عن مُجاهدٍ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: ثوبٌ ثوبٌ. قال منصورٌ: القميصُ، أو الرِّداءُ، أو الإزارُ.
Bize İbn Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Cerîr, Mansûr'dan, o da Mücâhid'den nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: [Her birine] birer elbisedir. Mansûr dedi ki: Gömlek veya rıdâ (üst örtüsü) yahut izâr (alt örtüsü).
حدَّثنا أبو كريبٍ وهنادٌ، قالا: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وَكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن إسرائيلَ، عن جابرٍ، عن أبي جعفرٍ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: كسوةُ الشتاءِ والصيفِ؛ ثوبٌ ثوبٌ.
Bize Ebû Küreyb ve Hennâd anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı; bize İbn Vekî‘ de anlattı, dedi ki: Bize babam, İsrâil'den, o Câbir'den, o da Ebû Ca‘fer'den nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Kışlık ve yazlık giysidir; [her birine] birer elbisedir.
حدَّثنا هَنَّادٌ، قال: ثنا عمرُ بنُ هارونَ، عن ابن جُرَيجٍ، عن عطاءٍ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: ثوبٌ ثوبٌ لكلِّ مسكينٍ.
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ömer b. Hârûn, İbn Cüreyc'den, o da Atâ'dan nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Her bir yoksul için birer elbisedir.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا عَبْدةُ بنُ سليمان ، عن سعيدِ بن أبي عَرُوبةَ، عن أبي معْشَرٍ، عن إبراهيمَ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: إذا كَساهم ثوبًا ثوبًا أَجْزَأ عنه .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Abde b. Süleymân , Saîd b. Ebî Arûbe'den, o Ebû Ma‘şer'den, o da İbrâhîm'den nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Onlara birer elbise giydirdiği takdirde bu onun için yeterli olur .
حدَّثنا ابن وَكيعٍ، قال: ثنا إسحاقُ بنُ سليمانَ الرازيُّ، عن ابن سِنانٍ، عن حَمَّادٍ، قال: ثوبٌ أو ثَوبان، وثوبٌ لا بدَّ منه.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize İshâk b. Süleymân er-Râzî, İbn Sinân'dan, o da Hammâd'dan nakletti; o şöyle dedi: Bir elbise veya iki elbisedir; bir elbise ise mutlaka gereklidir.
حدَّثنا القاسمُ، قال: ثنا الحسينُ، قال: ثنى حَجَّاجٌ، عن ابن جُرَيجٍ، عن عطاءٍ الخُراسانيِّ، عن ابن عباسٍ، قال: ثوبٌ ثوبٌ لكلِّ إنسانٍ، وقد كانت العباءةُ تَقْضِى يومَئذٍ من الكِسوةِ .
Bize el-Kâsım anlattı, dedi ki: Bize el-Hüseyin anlattı, dedi ki: Bana Haccâc, İbn Cüreyc'den, o Atâ el-Horasânî'den, o da İbn Abbâs'tan nakletti; o şöyle dedi: Her bir insan için birer elbisedir. O günlerde abâye de giysi yerine geçmekteydi .
حدَّثنى المُثَنَّى، قال: ثنا عبدُ اللهِ بنُ صالحٍ، عن معاويةَ بن صالحٍ، عن عليِّ بن أبي طلحةَ، عن ابن عباسٍ: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: الكِسوةُ عَباءةٌ لكلِّ مسكينٍ أو شَمْلةٌ .
Bana el-Müsennâ anlattı, dedi ki: Bize Abdullah b. Sâlih, Muâviye b. Sâlih'ten, o Ali b. Ebî Talha'dan, o da İbn Abbâs'tan nakletti: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” [ayeti hakkında] şöyle dedi: Giysi; her bir yoksul için bir abâye veya bir şemledir (bürgü/örtüdür) .
حدَّثني الحارثُ، قال: ثنا عبدُ العزيزِ، قال: ثنا إسرائيلُ، عن السديِّ، عن أبي مالكٍ، قال: ثوبٌ، أو قميصٌ، أو رِداءٌ، أو إزارٌ.
Bana el-Hâris anlattı, dedi ki: Bize Abdülazîz anlattı, dedi ki: Bize İsrâil, es-Süddî'den, o da Ebû Mâlik'ten nakletti; o şöyle dedi: [Bir] elbise veya gömlek veya rıdâ (üst örtüsü) yahut izârdır (alt örtüsüdür).
حدَّثني محمدُ بنُ سعدٍ، قال: ثنى أبي، قال: ثنى عمي، قال: ثنى أبي، عن أبيه، عن ابن عباسٍ، قال: إن اخْتارَ صاحبُ اليمينِ الكِسوةَ، كَسَا عشَرةَ أَناسِيَّ؛ كلَّ إنسانٍ عَباءةً.
Bana Muhammed b. Sa'd anlattı, dedi ki: Bana babam anlattı, dedi ki: Bana amcam anlattı, dedi ki: Bana babam, babasından, o da İbn Abbâs'tan [naklen] anlattı; o şöyle dedi: Eğer yemin eden kimse giydirmeyi seçerse, on insanı giydirir; her bir insana bir abâye [verir].
حدَّثني يونُسُ، قال: أخبَرنا ابن وهبٍ، قال: أخبَرنا ابن جُرَيحٍ، قال: سَمِعْتُ عطاءً يقولُ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}: الكِسْوةُ ثوبٌ ثوبٌ.
Bana Yûnus anlattı, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verdi, dedi ki: Atâ'nın {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dediğini işittim: Giysi, [her birine] birer elbisedir.
وقال بعضُهم: عنَى بذلك الكِسوةَ ثوبَين ثوبَين.
Bazıları ise şöyle dedi: Bununla [her birine] ikişer elbise giydirmeyi kastetmiştir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri:
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا عَبيدةُ، وحدَّثنا ابن وَكِيعٍ، قال: ثنا أبو مُعاويةَ، جميعًا عن داودَ بن أبى هندٍ، عن سعيدِ بن المسيبِ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: عَباءةٌ وعِمامةٌ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ubeyde anlattı; bize İbn Vekî‘ de anlattı, dedi ki: Bize Ebû Muâviye anlattı; hepsi Dâvûd b. Ebî Hind'den, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den nakletti; o, {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dedi: Bir abâye ve bir sarıktır .
حدَّثنا هنادٌ وأبو كريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، وحدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن سفيانَ، عن داودَ بن أبى هندٍ، عن سعيدِ بن المُسَيَّبِ، قال: عِمامَةٌ يَلُفُّ بها رأسَه، وعباءةٌ يَلْتَحِفُ بها .
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘ anlattı; bize İbn Vekî‘ de anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan, o Dâvûd b. Ebî Hind'den, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den nakletti; o şöyle dedi: Başına saracağı bir sarık ve bürüneceği bir abâyedir .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا محمدُ بنُ عبدِ اللهِ الأَنصاريُّ، عن أَشْعَثَ، عن الحسنِ وابنِ سيرينَ، قالا: ثَوبين ثَوبين .
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Muhammed b. Abdillâh el-Ensârî, Eş‘as'tan, o da el-Hasan ve İbn Sîrîn'den nakletti; ikisi şöyle dediler: [Her birine] ikişer elbisedir .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا عبدُ الأعلى، عن يونُسَ، عن الحسنِ، قال: ثَوبَين.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Abdüla‘lâ, Yûnus'tan, o da el-Hasan'dan nakletti; o şöyle dedi: İki elbisedir.
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا أبي، عن سفيانَ، عن يونُسَ، عن الحسنِ مثلَه.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize babam, Süfyân'dan, o Yûnus'tan, o da el-Hasan'dan aynısını nakletti.
حدَّثنا أبو كريب وهنادٌ، قالا: ثنا وَكِيعٌ، عن سفيانَ، عن يونُسَ بن عُبَيدٍ، عن
Bize Ebû Küreyb ve Hennâd anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘, Süfyân'dan, o Yûnus b. Ubeyd'den, o da...
الحسنِ، قال: ثَوبان ثَوبان لكلِّ مِسْكينٍ.
el-Hasan'dan nakletti; o şöyle dedi: Her bir yoksula ikişer elbisedir.
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا ابن المباركِ، عن عاصمٍ الأحولِ، عن ابن سِيرينَ، عن أبي موسى، أنه حلَف على يمينٍ، فكسا ثوبين مِن مُعَقَّدةِ البَحْرَيْنِ .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize İbnü'l-Mübârek, Âsım el-Ahvel'den, o İbn Sîrîn'den, o da Ebû Mûsâ'dan nakletti; o bir yemin etmiş, bunun üzerine Bahreyn dokumalarından iki elbise giydirmiştir .
حدَّثنا هنادٌ وأبو كريبٍ، قالا: ثنا وكيعٌ، عن يزيدَ بن إبراهيمَ، عن ابن سِيرينَ، أن أبا موسى كسَا ثوبين مِن مُعَقَّدَةِ البَحْرَيْنِ .
Bize Hennâd ve Ebû Küreyb anlattı, dediler ki: Bize Vekî‘, Yezîd b. İbrâhîm'den, o da İbn Sîrîn'den nakletti; Ebû Mûsâ Bahreyn dokumalarından iki elbise giydirmiştir .
حدَّثنا هنادٌ، قال: ثنا أبو أُسامةَ، عن هشامٍ، عن محمدٍ ، أن أبا موسى الأشعريَّ حلَف على يمينٍ فرأَى أن يُكَفِّرَ ففعَل، وكَسَا عشَرةً ثوبين ثوبين .
Bize Hennâd anlattı, dedi ki: Bize Ebû Üsâme, Hişâm'dan, o Muhammed'den nakletti: Ebû Mûsâ el-Eş‘arî bir yemin etti, sonra kefaret vermeyi uygun gördü ve öyle yaptı; on [yoksula] ikişer elbise giydirdi .
حدَّثنا ابن وكيعٍ، قال: ثنا عبدُ الأعلى، عن هشامٍ، عن محمدٍ، أن أبا موسى حلَف على يمينٍ فكفَّر، فكَسَا عشَرَةَ مَساكينَ ثوبين ثوبين.
Bize İbn Vekî‘ anlattı, dedi ki: Bize Abdüla‘lâ, Hişâm'dan, o Muhammed'den nakletti: Ebû Mûsâ bir yemin etti ve kefaret verdi; on yoksula ikişer elbise giydirdi.
حدَّثنا أبو كريبٍ، قال: ثنا هُشَيمٌ، عن داودَ بن أبي هندٍ، عن سعيدِ بن المسيبِ، قال: عبَاءةٌ وعِمامةٌ لكلِّ مسكينٍ .
Bize Ebû Küreyb anlattı, dedi ki: Bize Huşeym, Dâvûd b. Ebî Hind'den, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den nakletti; o şöyle dedi: Her bir yoksul için bir abâye ve bir sarıktır .
حدَّثنا أبو كريبٍ، قال: ثنا هشيمٌ، عن جُوَيْبِرٍ، عن الضحاكِ مثلَه.
Bize Ebû Küreyb anlattı, dedi ki: Bize Huşeym, Cüveybir'den, o da ed-Dahhâk'tan aynısını nakletti.
حدَّثني يعقوبُ، قال: ثنا ابن عُليةَ، قال: ثنا داودُ بنُ أبي هندٍ، قال: قال رجلٌ عندَ سعيدِ بن المسيبِ: (أو كَأُسْوَتِهِمْ) . فقال سعيدٌ: لا، إنما هي {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: فقلتُ: يا أبا محمدٍ، ما كسوتُهم؟ قال: لكلِّ مسكينٍ عباءةٌ وعِمامةٌ؛ عَباءةٌ يَلْتَحِفُ بها، وعِمامةٌ يَشُدُّ بها رأسَه .
Bana Ya‘kūb anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye anlattı, dedi ki: Bize Dâvûd b. Ebî Hind anlattı, dedi ki: Saîd b. el-Müseyyeb'in yanında bir adam: “(Ev keüsvetihim)” dedi. Saîd: “Hayır, o ancak {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} ‘yahut onları giydirmektir’ şeklindedir” dedi. [Dâvûd] dedi ki: Ben de: “Ey Ebû Muhammed! Onların giyimi nedir?” dedim. Şöyle dedi: “Her bir yoksul için bir abâye ve bir sarıktır; bürüneceği bir abâye ve başını bağlayacağı bir sarık” .
حُدِّثْتُ عن الحسينِ بن الفرجِ، قال: سمِعْتُ أبا مُعاذٍ الفضلَ بنَ خالدٍ، قال: ثنا عُبيدُ بنُ سليمانَ ، قال: سَمِعْتُ الضحاكَ يقولُ في قولِه: {أَوْ كِسْوَتُهُمْ}. قال: الكسوةُ لكلِّ مسكينٍ رداءٌ وإزارٌ، كنحوِ ما يَجِدُ مِن المَيْسَرةِ والفاقةِ.
Bana el-Hüseyin b. el-Ferec'den rivayet edildi, dedi ki: Ebû Muâz el-Fadl b. Hâlid'i işittim, dedi ki: Bize Ubeyd b. Süleymân anlattı , dedi ki: ed-Dahhâk'ın {أَوْ كِسْوَتُهُمْ} “yahut onları giydirmektir” sözü hakkında şöyle dediğini işittim: Giysi; varlığına ve darlığına göre bulabildiği ölçüde her bir yoksul için bir rıdâ (üst örtüsü) ve bir izârdır (alt örtüsüdür).
وقال آخَرون: بل عنَى بذلك: {كِسْوَتُهُمْ}: ثوبٌ جامعٌ؛ كالمِلْحَفةِ والكِساءِ، والشيءِ الذي يَصْلُحُ للُّبْسِ والنومِ.
Başkaları ise şöyle dedi: Aksine bununla, {كِسْوَتُهُمْ} “onları giydirmektir” [ifadesiyle] çarşaf ve abâ gibi, giyinmeye ve uyumaya elverişli olan toparlayıcı (tüm vücudu örten) bir elbiseyi kastetmiştir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu söyleyenlerin zikri
حدَّثنا هنادُ بنُ السَّرِيِّ، قال: ثنا أبو الأحْوصِ، عن مُغِيرةَ، عن حَمَّادٍ، عن إبراهيمَ، قال: الكسوةُ ثوبٌ جامِعٌ.
Bize Hennâd b. es-Serî anlattı, dedi ki: Bize Ebu’l-Ahvas, Mugīre’den, o Hammâd’dan, o da İbrâhîm’den nakletti; o şöyle dedi: Giysi, toparlayıcı (bütün vücudu örten) bir elbisedir.