Binûn

İsrâ Suresi — 3. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

فَإِن بني إِسْرَائِيل قد أُمِرُوا بأيسر من هَذَا فَلم يطيقوه

Çünkü İsrâiloğulları bundan daha azı ile emrolunmuşlardı da güç yetirememişlerdi.

قَالَ: لقد رجعت إِلَى رَبِّي حَتَّى إِنِّي لأَسْتَحي مِنْهُ

[Resûlullah] buyurdu ki: 'Rabbime o kadar çok döndüm ki artık O'ndan haya ediyorum.'

وَأخرج الْبَزَّار وَابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّلَائِل وَصَححهُ عَن شَدَّاد بن أَوْس ﵁ قَالَ: قُلْنَا يَا رَسُول الله كَيفَ أسرِي

el-Bezzâr, İbn Ebî Hâtim, et-Taberânî, İbn Merdûye ve ed-Delâil'de el-Beyhakî tahric edip Şeddâd b. Evs radıyallâhu anh'tan sahih olduğunu belirterek rivayet etti; o şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü, gece yürüyüşün (isran) nasıl oldu?' dedik.

بك فَقَالَ: صليت بِأَصْحَابِي الْعَتَمَة بِمَكَّة معتماً فَأَتَانِي جِبْرِيل بِدَابَّة بَيْضَاء فَوق الْحمار وَدون الْبَغْل وَقَالَ: اركب فاستصعبت عَليّ فأدارها بأذنها ثمَّ حَملَنِي عَلَيْهَا فَانْطَلَقت تهوي بِنَا

Buyurdu ki: 'Mekke'de arkadaşlarımla birlikte yatsı namazını vaktin sonuna doğru kılmıştım. Cibrîl bana eşekten büyük, katırdan küçük beyaz bir binit ile geldi ve: 'Bin' dedi. Binit bana karşı hırçınlık etti, bunun üzerine Cibrîl onun kulağından tutarak çevirdi, sonra beni üzerine bindirdi. Bizi alıp hızla gitmeye başladı.

يَقع حافرها حَيْثُ أدْرك طرفها حَتَّى بلغنَا أَرضًا ذَات نخل فَقَالَ: انْزِلْ

Tırnağı gözünün gördüğü en son noktaya basıyordu. Nihayet hurmalık bir yere ulaştık. [Cibrîl]: 'İn' dedi.

فَنزلت فَقَالَ: صل

İndim. 'Namaz kıl' dedi.

فَصليت ثمَّ ركبنَا فَقَالَ: أَتَدْرِي أَيْن صليت قلت: الله أعلم

Namaz kıldım, sonra bindik. 'Nerede namaz kıldığını biliyor musun?' dedi. 'Allah en iyi bilendir' dedim.

قَالَ: صليت بِيَثْرِب

'Yesrib'de namaz kıldın' dedi.

صليت بِطيبَة ثمَّ انْطَلَقت تهوي بِنَا يَقع حافرها حَيْثُ أدْرك طرفها ثمَّ بلغنَا أَرضًا فَقَالَ: انْزِلْ

'Taybe'de namaz kıldın' [dedi]. Sonra bizi alıp hızla gitmeye devam etti; tırnağı gözünün gördüğü en son noktaya basıyordu. Sonra bir yere ulaştık. 'İn' dedi.

فَنزلت

Bunun üzerine indim.

فَقَالَ: صل فَصليت ثمَّ ركبنَا فَقَالَ: أَتَدْرِي أَيْن صليت قلت: الله أعلم

'Namaz kıl' dedi, namaz kıldım. Sonra bindik. 'Nerede namaz kıldığını biliyor musun?' dedi. 'Allah en iyi bilendir' dedim.

قَالَ: صليت بمدين صليت عِنْد شَجَرَة مُوسَى ثمَّ انْطَلَقت تهوي بِنَا يَقع حافرها حَيْثُ أدْرك طرفها ثمَّ بلغنَا أَرضًا بَدَت لنا قُصُورهَا فَقَالَ: انْزِلْ فَنزلت ثمَّ قَالَ: صَلِّ فَصليت ثمَّ ركبنَا فَقَالَ: أَتَدْرِي أَيْن صليت فَقلت: الله أعلم

'Medyen'de namaz kıldın, Mûsâ'nın ağacının yanında namaz kıldın' dedi. Sonra bizi alıp hızla gitmeye devam etti; tırnağı gözünün gördüğü en son noktaya basıyordu. Sonra bize sarayları görünen bir yere ulaştık. 'İn' dedi, indim. Sonra 'Namaz kıl' dedi, namaz kıldım. Sonra bindik. 'Nerede namaz kıldığını biliyor musun?' dedi. 'Allah en iyi bilendir' dedim.

فَقَالَ: صليت بِبَيْت لحم حَيْثُ ولد عِيسَى الْمَسِيح ابْن مَرْيَم ثمَّ انْطلق بِي حَتَّى دَخَلنَا الْمَدِينَة من بَابهَا الْيَمَانِيّ فَأتى قبْلَة الْمَسْجِد فَربط فِيهِ الدَّابَّة ودخلنا الْمَسْجِد من بَاب فِيهِ تميل الشَّمْس وَالْقَمَر فَصليت من الْمَسْجِد حَيْثُ شَاءَ الله وأخذني من الْعَطش أَشد مَا أَخَذَنِي فأُتيتُ بإناءين فِي أَحدهمَا لبن وَفِي الآخر عسل أرسل إِلَيّ بهما جمعيا فعدلت بَينهمَا فهداني الله فَأخذت اللَّبن فَشَرِبت حَتَّى فرغت مِنْهُ وَكَانَ إِلَى جَانِبي شيخ يبكي متكئ على منبره فَقَالَ: أَخذ صَاحبك الْفطْرَة وَإنَّهُ لمهدي

'Meryem oğlu İsa Mesih'in doğduğu Beytlahim'de namaz kıldın' dedi. Sonra beni götürdü, nihayet şehre güney (Yemen) kapısından girdik. Mescidin kıble tarafına geldi ve biniti oraya bağladı. Güneşin ve ayın meylettiği bir kapıdan mescide girdik. Mescitte Allah'ın dilediği kadar namaz kıldım. Bana şimdiye kadar başıma gelenlerin en şiddetlisi bir susuzluk geldi. Bunun üzerine bana birinde süt, diğerinde bal olan iki kap getirildi; her ikisi de bana birlikte sunuldu. İkisi arasında seçim yaptım, Allah da bana hidayet etti; sütü alıp bitirinceye kadar içtim. Yan tarafımda bir minbere yaslanmış ağlayan bir ihtiyar vardı. O şöyle dedi: 'Arkadaşınız fıtratı seçti, muhakkak ki o doğru yola iletilmiştir.'

ثمَّ انْطلق بِي حَتَّى أَتَيْنَا الْوَادي الَّذِي فِي الْمَدِينَة فَإِذا جَهَنَّم تنكشف عَن مثل الزرابي فَقُلْنَا: يَا رَسُول الله كَيفَ وَجدتهَا قَالَ: مثل الْحمة السخنة

Sonra beni götürdü, nihayet şehirdeki vadiye geldik; bir de baktık ki Cehennem yayılmış halılar gibi açılıvermiş. 'Ey Allah'ın Resûlü, onu nasıl buldun?' dedik. 'Kaynar kaplıcalar gibi' buyurdu.

ثمَّ انْصَرف بِي فمررنا بعير قُرَيْش بمَكَان كَذَا وَكَذَا وَقد أَضَلُّوا بعير لَهُم قد جمعه فلَان فسلّمت عَلَيْهِم فَقَالَ بَعضهم: هَذَا صَوت مُحَمَّد ثمَّ أتيت أَصْحَابِي قبل الصُّبْح بِمَكَّة فَأَتَانِي أَبُو بكر فَقَالَ: يَا رَسُول الله أَيْن كنت اللَّيْلَة قد التمستك فِي مَكَانك

Sonra beni geri döndürdü; falan ve falan yerde Kureyş'in bir kervanına rastladık. Bir develerini kaybetmişlerdi, filanca kişi onu toplamıştı. Onlara selam verdim. Bazıları: 'Bu Muhammed'in sesidir' dedi. Sonra sabah olmadan önce Mekke'deki arkadaşlarımın yanına geldim. Ebû Bekir bana gelip: 'Ey Allah'ın Resûlü, bu gece neredeydin? Seni yerinde aradım' dedi.

فَقلت: أعلمت أَنِّي أتيت بَيت الْمُقَدّس اللَّيْلَة فَقَالَ: يَا رَسُول الله إِنَّه مسيرَة شهر فصفه لي

Bunun üzerine: 'Bu gece Beytülmakdis'e gittiğimi biliyor musun?' dedim. 'Ey Allah'ın Resûlü, orası bir aylık mesafedir, orayı bana tarif et' dedi.

قَالَ: فَفتح لي صِرَاط كَأَنِّي أنظر إِلَيْهِ لَا تَسْأَلُونِي عَن شَيْء إِلَّا أنبأتكم عَنهُ

Buyurdu ki: 'Bana sanki ona bakıyormuşum gibi bir yol açıldı. Bana ne sorduysalar hepsini onlara haber verdim.'

فَقَالَ أَبُو بكر ﵁: أشهد أَنَّك رَسُول الله

Bunun üzerine Ebû Bekir radıyallâhu anh: 'Şehadet ederim ki sen muhakkak Allah'ın Resûlüsün' dedi.

وَقَالَ الْمُشْركُونَ: انْظُرُوا إِلَى ابْن أبي كَبْشَة زعم أَنه أَتَى بَيت الْمُقَدّس اللَّيْلَة فَقَالَ: إِن من آيَة مَا أَقُول لكم: أَنِّي مَرَرْت بعير لكم بمَكَان كَذَا وَكَذَا وَقد أَضَلُّوا بعير لَهُم فَجَمعه فلَان وَإِن مَسِيرهمْ ينزلون بِكَذَا وَكَذَا ويأتونكم يَوْم كَذَا وَكَذَا ويقدمهم جمل آدم عَلَيْهِ شيخ أسود

Müşrikler ise: 'İbn Ebî Kebşe'ye bakın, bu gece Beytülmakdis'e gittiğini iddia ediyor' dediler. [Resûlullah] şöyle buyurdu: 'Size söylediklerimin alameti şudur: Ben filan ve filan yerde sizin bir kervanınıza uğradım. Bir develerini kaybetmişlerdi de filanca onu toplamıştı. Onların yolculuğu şöyledir; filan ve filan yere inerler, falan ve falan gün size gelirler. Önlerinde esmer bir deve vardır, üzerinde de siyah bir yaşlı adam,

وغراراتن سوداوان فَلَمَّا كَانَ ذَلِك الْيَوْم أشرف الْقَوْم ينظرُونَ حَتَّى كَانَ قَرِيبا من نصف النَّهَار قدمت العير يقدمهم ذَلِك الْجمل الَّذِي وَصفه رَسُول الله ﷺ

ve iki siyah çuval vardır.' O gün gelince topluluk yüksekçe bir yere çıkıp bakmaya başladı; neredeyse günün yarısı olduğunda kervan geldi, önlerinde de Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in vasfettiği o deve vardı.

وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن جرير وَابْن مرْدَوَيْه من طَرِيق قَتَادَة ﵁ عَن أنس بن مَالك ﵁ أَن مَالك بن صعصعة حَدثهُ أَن رَسُول الله حَدثهمْ عَن لَيْلَة أسرِي بِهِ قَالَ: بَيْنَمَا أَنا فِي الْحطيم - وَرُبمَا قَالَ قَتَادَة ﵁ فِي الْحجر مُضْطَجعا إِذْ أَتَانِي آتٍ فَجعل يَقُول لصَاحبه: الْأَوْسَط بَين الثَّلَاثَة فَأَتَانِي فشق مَا بَين هَذِه إِلَى هَذِه - يَعْنِي من ثغر نَحره إِلَى شعرته - فاستخرج قلبِي فأوتيت بطست من ذهب مَمْلُوء إِيمَانًا وَحِكْمَة فَغسل قلبِي بِمَاء زَمْزَم ثمَّ حشى ثمَّ أُعِيد مَكَانَهُ

Ahmed, Buhârî, Müslim, Tirmizî, Nesâî, İbn Cerîr ve İbn Merdûye; Katâde radıyallâhu anh yoluyla Enes b. Mâlik radıyallâhu anh'tan tahric ettiler ki Mâlik b. Sa'saa kendisine Resûlullah'ın gece yürütüldüğü (isra) geceyi onlara şöyle anlattığını rivayet etmiştir: 'Ben Hatîm'de -Katâde radıyallâhu anh bazen 'Hicr'de' derdi- yatmakta iken bir gelen bana geldi ve yanındakine: 'Üçün ortancası' demeye başladı. Bana geldi ve şuradan şuraya kadar olan kısmı -yani boğaz çukurundan etek kılı hizasına kadar olan kısmı- yardı. Kalbimi çıkardı. Sonra bana iman ve hikmet dolu altından bir leğen getirildi; kalbim Zemzem suyu ile yıkandı, sonra [içi iman ve hikmetle] dolduruldu, ardından yerine konuldu.

ثمَّ أُوتيت بِدَابَّة أَبيض دون الْبَغْل وَفَوق الْحمار يُقَال لَهُ الْبراق يَقع خطوه عِنْد أقْصَى طرفه فَحملت عَلَيْهِ فَانْطَلق بِي جِبْرِيل حَتَّى أَتَى بِي السَّمَاء فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra bana Burak denilen, katırdan küçük, eşekten büyük beyaz bir binit getirildi. Adımı, gözünün gördüğü en son noktaya ulaşıyordu. Onun üzerine bindirildim. Cibrîl beni götürdü, nihayet dünya semasına getirdi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد بعث إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona [peygamberlik] gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت فَإِذا فِيهَا آدم فَقلت: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا أَبوك آدم ﵇ فَسلم عَلَيْهِ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi ve kapı bize açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki orada Âdem var. 'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu baban Âdem'dir aleyhisselâm; ona selam ver' dedi.

فَسلمت عَلَيْهِ فَرد عليّ السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالابن الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih oğula ve salih Peygambere merhaba' dedi.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء الثَّانِيَة فاستفتحفقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra ikinci semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: أَو قد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona [peygamberlik veya davet] gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت إِذا يحيى وَعِيسَى وهما ابْنا الْخَالَة فَقلت: يَا جِبْرِيل من هَذَانِ قَالَ: هَذَانِ يحيى وَعِيسَى فَسلم عَلَيْهِمَا فَسلمت عَلَيْهِمَا فَردا السَّلَام ثمَّ قَالَا: مرْحَبًا بالأخ الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

Bize kapı açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki teyze çocukları olan Yahyâ ve Îsâ oradalar. 'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar Yahyâ ve Îsâ'dır, onlara selam ver' dedi. Onlara selam verdim, selamımı aldılar. Sonra ikisi de: 'Salih kardeşe ve salih Peygambere merhaba' dediler.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء الثَّالِثَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra üçüncü semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت إِذا يُوسُف ﵇ فَسلمت عَلَيْهِ فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالأخ الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

Bize kapı açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki Yûsuf aleyhisselâm oradadır. Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih kardeşe ve salih Peygambere merhaba' dedi.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء الرَّابِعَة فَاسْتَفْتَحَ قيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra dördüncü semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت إِذا إِدْرِيس ﵇ فَسلمت عَلَيْهِ فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالأخ الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

Bize kapı açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki İdrîs aleyhisselâm oradadır. Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih kardeşe ve salih Peygambere merhaba' dedi.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء الْخَامِسَة فَاسْتَفْتَحَ

Sonra beşinci semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi.

فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَلَمَّا خلصت إِذا هَارُون فَسلمت عَلَيْهِ فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالأخ الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

İçeri girdiğimde bir de baktım ki Hârûn oradadır. Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih kardeşe ve salih Peygambere merhaba' dedi.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء السَّادِسَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra altıncı semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت إِذا أَنا بمُوسَى فَسلمت عَلَيْهِ فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالأخ الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح فَلَمَّا تجاوزت بَكَى

Bize kapı açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki Mûsâ oradadır. Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih kardeşe ve salih Peygambere merhaba' dedi. Onu geçip gidince ağladı.

قيل لَهُ: مَا يبكيك قَالَ: أبْكِي لِأَن غُلَاما بُعِثَ بعدِي يدْخل الْجنَّة من أمته أَكثر مِمَّا يدخلهَا من أمتِي

Ona: 'Seni ağlatan nedir?' denildi. O da: 'Ağlıyorum, çünkü benden sonra gönderilen bir gencin ümmetinden cennete girenler, benim ümmetimden girenlerden daha çok olacaktır' dedi.

ثمَّ صعد حَتَّى أَتَى إِلَى السَّمَاء السَّابِعَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

Sonra yedinci semaya varıncaya kadar yükseldi ve kapının açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cibrîl' dedi.

قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد

'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.

قيل: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi.

قيل: مرْحَبًا بِهِ ولنعم الْمَجِيء جَاءَ

'Ona merhaba, gelişi ne güzel geliştir' denildi.

فَفتح لنا فَلَمَّا خلصت إِذا إِبْرَاهِيم قلت: من هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا أَبوك إِبْرَاهِيم فسلّم عَلَيْهِ فَسلمت عَلَيْهِ فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مرْحَبًا بالابن الصَّالح وَالنَّبِيّ الصَّالح

Bize kapı açıldı. İçeri girdiğimde bir de baktım ki İbrâhim oradadır. 'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu, baban İbrâhim'dir; ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, selamımı aldı. Sonra: 'Salih oğula ve salih Peygambere merhaba' dedi.

ثمَّ رفعت إِلَى سِدْرَة الْمُنْتَهى فَإِذا نبقها مثل قلال هجر وَإِذا وَرقهَا مثل آذان الفيلة وَإِذا أَرْبَعَة أَنهَار يخْرجن من أَصْلهَا: نهران باطنان: ونهران ظاهران فَقلت: يَا جِبْرِيل مَا هَذِه الْأَنْهَار

Sonra Sidretü'l-Müntehâ'ya yükseltildim. Bir de baktım ki meyveleri Hecer testileri gibi, yaprakları da fillerin kulakları gibidir. Kökünden dört nehir çıkıyordu: İkisi bâtın nehir, ikisi zâhir nehir. 'Ey Cibrîl, bu nehirler nedir?' dedim.

فَقَالَ: أما الباطنان فنهران فِي الْجنَّة

O da: 'Bâtın olan ikisi cennetteki iki nehirdir.

وَأما الظاهران فالنيل والفرات ثمَّ رفع إليَّ الْبَيْت الْمَعْمُور قلت: يَا جِبْرِيل مَا هَذَا قَالَ: هَذَا الْبَيْت الْمَعْمُور يدْخلهُ كل يَوْم سَبْعُونَ ألفا من الْمَلَائِكَة إِذا خَرجُوا مِنْهُ لم يعودوا فِيهِ آخر مَا عَلَيْهِم

Zâhir olan ikisi ise Nil ve Fırat'tır' dedi. Sonra bana Beyt-i Ma'mûr gösterildi. 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedim. 'Bu, Beyt-i Ma'mûr'dur; oraya her gün yetmiş bin melek girer, oradan çıktıklarında bir daha sıra kendilerine gelmez' dedi.

ثمَّ أُتِيتُ باناءين أَحدهمَا خمر وَالْآخر لبن فعرضا عليّ فَقيل: خُذ أَيهمَا شِئْت فَأخذت اللَّبن فَقيل لي: أصبت الْفطْرَة أَنْت عَلَيْهَا وَأمتك

Sonra bana biri şarap, diğeri süt dolu iki kap getirildi ve bana sunuldu. 'Hangisini dilersen al' denildi. Ben de sütü aldım. Bunun üzerine bana: 'Fıtrata isabet ettin; sen de ümmetin de fıtrat üzeresiniz' denildi.

ثمَّ فرضت عليَّ الصَّلَاة خَمْسُونَ صَلَاة كل يَوْم فَنزلت حَتَّى انْتَهَيْت إِلَى مُوسَى فَقَالَ: مَا فرض رَبك على أمتك قلت: خمسين صَلَاة كل يَوْم

Sonra bana her gün elli vakit namaz farz kılındı. İndim, nihayet Mûsâ'ya vardım. 'Rabbin ümmetine neyi farz kıldı?' dedi. 'Her gün elli vakit namazı' dedim.

قَالَ: إِن أمتك لَا تَسْتَطِيع ذَلِك وَإِنِّي قد خبرت النَّاس قبلك وعالجت بني إِسْرَائِيل أَشد المعالجة ارْجع إِلَى رَبك فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيف لأمتك

Dedi ki: 'Ümmetin buna güç yetiremez. Ben senden önce insanları denedim ve İsrâiloğulları ile çok çetin şekilde uğraştım. Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste.'

فَرَجَعت إِلَى رَبِّي فحط عني خمْسا فَأَقْبَلت حَتَّى أتيت على مُوسَى فأنبأته بِمَا حط فَقَالَ: ارْجع إِلَى رَبك فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيف لأمتك فَإِن أمتك لَا يُطِيقُونَ ذَلِك

Bunun üzerine Rabbime döndüm, benden beş vakti indirdi. Dönüp Mûsâ'ya geldim ve indirdiği miktarı ona haber verdim. Dedi ki: 'Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste, zira ümmetin buna güç yetiremez.'

قَالَ: فَمَا زلت بَين موى وَبَين رَبِّي يحط عني خمْسا خمْسا حَتَّى أَقبلت بِخمْس صلوَات فَأتيت على مُوسَى فَقَالَ: بِمَ أمرت قلت: بِخمْس صلوَات كل يَوْم

Dedi ki: 'Böylece Mûsâ ile Rabbim arasında gidip gelmeye devam ettim; [Rabbim] benden beşer beşer indirdi. Nihayet beş vakit namazla döndüm ve Mûsâ'ya geldim. 'Ne ile emrolundun?' dedi. 'Her gün beş vakit namazla' dedim.

قَالَ: إِن أمتك لَا يُطِيقُونَ ذَلِك

Dedi ki: 'Şüphesiz ümmetin buna güç yetiremez.

إِنِّي بلوت النَّاس قبلك وعالجت بني إِسْرَائِيل أَشد المعالجة ارْجع إِلَى رَبك فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيف لأمتك

Ben senden önce insanları denedim ve İsrâiloğulları ile çok çetin şekilde uğraştım. Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste.'

فَقلت: لقد رجعت إِلَى رَبِّي حَتَّى لقد استحيت وَلَكِنِّي أرْضى وَأسلم فنوديت أَن يَا مُحَمَّد إِنِّي قد أمضيت فريضتي وخففت عَن عبَادي الْحَسَنَة بِعشْرَة أَمْثَالهَا

Bunun üzerine: 'Rabbime o kadar çok döndüm ki artık utandım. Fakat razı oluyor ve teslim oluyorum' dedim. Bana şöyle nida edildi: 'Ey Muhammed! Şüphesiz Ben farzımı kesinleştirdim ve kullarımdan hafiflettim; her bir iyilik on katıyladır.'

وَأخرج البُخَارِيّ وَمُسلم وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه وَابْن مرْدَوَيْه من طَرِيق يُونُس عَن ابْن شهَاب عَن أنس ﵁ قَالَ: كَانَ أَبُو ذَر ﵁ يحدث أَن رَسُول الله قَالَ: فرج سقف بيني وَأَنا بِمَكَّة فَنزل جِبْرِيل فَفرج عَن صَدْرِي ثمَّ غسله بِمَا زَمْزَم ثمَّ جَاءَ بطست من ذهب ممتلئ حِكْمَة وإيماناً فأفرغه فِي صَدْرِي ثمَّ أطبقه ثمَّ أَخذ بيَدي فعرج بِي إِلَى السَّمَاء فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاء الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيل ﵇ لخازن السَّمَاء: افْتَحْ

Buhârî, Müslim, Nesâî, İbn Mâce ve İbn Merdeveyh, Yûnus kanalıyla İbn Şihâb'dan, o da Enes radıyallâhu anh'tan şöyle rivayet etmiştir: Ebû Zerr radıyallâhu anh, Resûlullah'ın [şöyle] anlattığını söylerdi: 'Ben Mekke'de iken evimin tavanı açıldı. Cibrîl indi, göğsümü yardı, sonra onu zemzem suyu ile yıkadı. Sonra hikmet ve iman dolu altın bir leğen getirdi, onu göğsüme boşalttı, sonra kapattı. Ardından elimden tuttu ve beni semaya yükseltti. Dünya semasına geldiğimizde Cibrîl aleyhisselâm semanın bekçisine: Aç, dedi.'

قَالَ: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

'Bu kim?' dedi. 'Cibrîl' dedi.

قَالَ: هَل مَعَك أحد قَالَ: نعم معي مُحَمَّد

'Yanında biri var mı?' dedi. 'Evet, yanımda Muhammed var' dedi.

قَالَ: أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم

'Ona gönderildi mi?' dedi. 'Evet' dedi.

فَفتح فَلَمَّا علونا السَّمَاء الدُّنْيَا إِذا رجل قَاعد عَن يَمِينه أَسْوِدَة وعَلى يسَاره أَسْوِدَة فَإِذا نظر قبل يَمِينه تَبَسم وَإِذا نظر قبل شِمَاله بَكَى فَقَالَ: مرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالح وَالِابْن الصَّالح قلت لجبريل: من هَذَا قَالَ: هَذَا آدم وَهَذِه الأسودة عَن يَمِينه وَعَن شِمَاله نسم بنيه فَأهل الْيَمين مِنْهُم أهل الْجنَّة

Bunun üzerine [kapı] açıldı. Dünya semasına çıktığımızda sağında karaltılar, solunda da karaltılar bulunan oturan bir adam gördük. Sağına baktığında tebessüm ediyor, soluna baktığında ise ağlıyordu. 'Salih Peygambere ve salih oğula merhaba' dedi. Cibrîl'e: 'Bu kim?' dedim. 'Bu Âdem'dir; sağındaki ve solundaki bu karaltılar da oğullarının ruhlarıdır. Sağdakiler cennet ehlidir' dedi.

والأسودة الَّتِي عَن شِمَاله أهل النَّار فَإِذا نظر عَن يَمِينه ضحك وَإِذا نظر عَن شِمَاله بَكَى ثمَّ عرج بِي إِلَى السَّمَاء الثَّانِيَة فَقَالَ لخازنها افْتَحْ

'Solundaki karaltılar ise cehennem ehlidir. Sağına baktığında güler, soluna baktığında ise ağlar' [dedi]. Sonra beni ikinci semaya yükseltti ve bekçisine: 'Aç' dedi.

فَقَالَ لَهُ خازنها مثل مَا قَالَ الأول فَفتح

Bekçisi ona birincinin söylediğinin aynısını söyledi ve [kapı] açıldı.

قَالَ أنس ﵁: فَذكر أَنه وجد فِي السَّمَاوَات آدم وَإِدْرِيس ومُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيم وَلم يثبت كَيفَ مَنَازِلهمْ

Enes radıyallâhu anh dedi ki: [Resûlullah] semalarda Âdem, İdrîs, Mûsâ, Îsâ ve İbrâhim'i bulduğunu zikretti; fakat makamlarının nasıl [sıralandığını] belirtmedi.

قَالَ ابْن شهَاب: وَأَخْبرنِي ابْن حزم أَن ابْن عَبَّاس وَأَبا حَبَّة الْأنْصَارِيّ كَانَا يَقُولَانِ: قَالَ النَّبِي ﷺ: ثمَّ عرج بِي حَتَّى ظَهرت بمستوى أسمع فِيهِ صريف الأقلام

İbn Şihâb dedi ki: İbn Hazm bana, İbn Abbâs ile Ebû Habbe el-Ensârî'nin şöyle dediklerini haber verdi: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Sonra beni yükselttiler; nihayet kalemlerin cızırtısını işittiğim bir düzlüğe çıktım.'

قَالَ ابْن حزم وَأنس: قَالَ رَسُول الله ﷺ: فَفرض الله على أمتِي خمسين صَلَاة فَرَجَعت بذلك حَتَّى مَرَرْت على مُوسَى فَقَالَ: مَا فرض الله على أمتك قلت: فرض خمسين صَلَاة

İbn Hazm ve Enes dediler ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Allah ümmetime elli vakit namaz farz kıldı. Bununla döndüm; nihayet Mûsâ'ya uğradım. 'Allah ümmetine neyi farz kıldı?' dedi. 'Elli vakit namaz farz kıldı' dedim.

قَالَ: فَارْجِع إِلَى رَبك فَإِن أمتك لَا تطِيق ذَلِك فَرَجَعت فَوضع شطرها فَرَجَعت إِلَى مُوسَى فَأَخْبَرته فَقَالَ: رَاجع رَبك فَإِن أمتك لَا تطِيق ذَلِك

Dedi ki: 'Rabbine dön, çünkü ümmetin buna güç yetiremez.' Bunun üzerine döndüm, [Allah] yarısını indirdi. Tekrar Mûsâ'ya dönüp ona haber verdim. Dedi ki: 'Rabbine tekrar müracaat et, çünkü ümmetin buna güç yetiremez.'

فراجعت رَبِّي فَقَالَ: هِيَ خمس وَهن خَمْسُونَ لَا يُبدل القَوْل لدي فَرَجَعت إِلَى مُوسَى فَقَالَ: ارْجع إِلَى رَبك

Bunun üzerine Rabbime tekrar müracaat ettim. Buyurdu ki: 'Onlar beştir ve onlar ellidir; Benim katımda söz değiştirilmez.' Mûsâ'ya döndüm, 'Rabbine dön' dedi.

قلت: قد

[Ben de]: 'Artık

استحيت من رَبِّي

Rabbimden utandım' dedim.

ثمَّ انْطلق بِي حَتَّى انْتهى إِلَى سِدْرَة الْمُنْتَهى فغشيتها ألوان لَا أَدْرِي مَا هِيَ ثمَّ أدخلت الْجنَّة فَإِذا فِيهَا جنابذ اللُّؤْلُؤ وَإِذا ترابها مسك

'Sonra beni götürdü, nihayet Sidretü'l-Müntehâ'ya ulaştı. Onu ne olduğunu bilmediğim renkler bürüdü. Sonra cennete girdirildim; bir de baktım ki orada inciden kubbeler var ve toprağı misktir.'

وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّلَائِل وَابْن عَسَاكِر عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ ﵁ قَالَ: حَدثنَا رَسُول الله بِالْمَدِينَةِ عَن لَيْلَة أسرِي بِهِ من مَكَّة إِلَى الْمَسْجِد الْأَقْصَى قَالَ: بَينا أَنا نَائِم عشَاء بِالْمَسْجِدِ الْحَرَام إِذْ أَتَانِي آتٍ فأيقظني فَاسْتَيْقَظت فَلم أر شَيْئا وَإِذا أَنا بكهيئة خيال فَأتبعهُ بَصرِي حَتَّى خرجت من الْمَسْجِد فَإِذا أَنا بِدَابَّة أدنى شُبْهَة بدوابكم هَذِه بغالكم غير أَن مُضْطَرب الْأُذُنَيْنِ يُقَال لَهُ الْبراق وَكَانَت الْأَنْبِيَاء تركبه قبلي

İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdeveyh, Delâil'de Beyhakî ve İbn Asâkir, Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Resûlullah Medine'de bize Mekke'den Mescid-i Aksâ'ya gece yürütüldüğü geceyi anlatıp şöyle buyurdu: 'Ben bir yatsı vakti Mescid-i Haram'da uyurken bana bir gelen geldi ve beni uyandırdı. Uyandım, hiçbir şey göremedim; derken hayal gibi bir suretle karşılaştım. Gözümle onu takip ettim, nihayet mescitten çıktım. Bir de baktım ki şu bineklerinizden katırlarınıza en çok benzeyen, ancak kulakları kıpır kıpır oynayan ve kendisine Burak denilen bir binek duruyor. Benden önceki peygamberler de ona binerdi.'

يَقع حَافره عِنْد مد بَصَره فركبته فَبينا أَنا أَسِير عَلَيْهِ إِذْ دَعَاني دَاع عَن يَمِيني: يَا مُحَمَّد انظرني أَسأَلك

Tırnağı gözünün gördüğü en son noktaya basıyordu. Ona bindim. Ben onun üzerinde giderken sağ tarafımdan bir çağırıcı bana: 'Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var!' diye seslendi.

فَلم أجبه ثمَّ دَعَاني دَاع عَن شمَالي يَا مُحَمَّد انظرني أَسأَلك فَلم أجبه فَبينا أَنا سَائِر إِذا بِامْرَأَة حَاسِرَة عَن ذراعيها وَعَلَيْهَا من كل زِينَة خلقهَا الله فَقَالَت: يَا مُحَمَّد أَنْظرنِي أَسأَلك

Ona cevap vermedim. Sonra sol tarafımdan bir çağırıcı: 'Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var!' diye seslendi, ona da cevap vermedim. Ben giderken bir de kolları açık, üzerinde Allah'ın yarattığı her türlü ziynet bulunan bir kadın gördüm. Kadın: 'Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var!' dedi.

فَلَمَّا ألتفت إِلَيْهَا حَتَّى أتيت بَيت الْمُقَدّس فأوثقت دَابَّتي بالحلقة الَّتِي كَانَت الْأَنْبِيَاء ﵈ توثقها بهَا ثمَّ أَتَانِي جِبْرِيل ﵇ بإناءين أَحدهمَا خمر وَالْآخر لبن فَشَرِبت اللَّبن وَتركت الْخمر فَقَالَ جِبْرِيل: أصبت الْفطْرَة أما أَنَّك لَو أخذت الْخمر غوت أمتك

Beyt-i Makdis'e varıncaya kadar ona dönüp bakmadım. Bineğimi peygamberlerin aleyhimüsselâm bağladığı halkaya bağladım. Sonra Cibrîl aleyhisselâm bana biri şarap, diğeri süt dolu iki kap getirdi. Sütü içtim, şarabı bıraktım. Cibrîl: 'Fıtrata isabet ettin. Şayet şarabı alsaydın ümmetin azardı' dedi.

فَقلت: الله أكبر

Bunun üzerine: 'Allahu ekber,

الله أكبر

Allahu ekber' dedim.

فَقَالَ جِبْرِيل: مَا رَأَيْت فِي وَجهك هَذَا قلت: بَينا أَنا اسير إِذْ دَعَاني دَاع عَن يَمِيني: يَا مُحَمَّد انظرني أَسأَلك فَلم أجبه

Cibrîl: 'Bu yolculuğunda ne gördün?' dedi. Ben de: 'Ben giderken sağ tarafımdan bir çağırıcı: Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var! diye seslendi; ona cevap vermedim' dedim.

قَالَ: ذَاك دَاعِي الْيَهُود أما لَو أَنَّك لَو أَجَبْته لتهودت أمتك

Dedi ki: 'O, Yahudilerin çağırıcısıydı. Şayet ona cevap verseydin ümmetin Yahudileşirdi.'

قلت: وَبينا أَنا أَسِير إِذْ دَعَاني دَاع عَن يساري: يَا مُحَمَّد انظرني أَسأَلك فَلم أجبه

[Ben]: 'Yine ben giderken sol tarafımdan bir çağırıcı: Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var! diye seslendi; ona cevap vermedim' dedim.

قَالَ: ذَاك دَاعِي النَّصَارَى أما أَنَّك لَو أَجَبْته لتنصرت أمتك فَبَيْنَمَا أَنا أَسِير إِذا أَنا بِامْرَأَة حَاسِرَة عَن ذراعيها عَلَيْهَا من كل زِينَة تَقول: يَا مُحَمَّد انظرني أَسأَلك فَلم أجبها

Dedi ki: 'O, Hristiyanların çağırıcısıydı. Şayet ona cevap verseydin ümmetin Hristiyanlaşırdı.' [Resûlullah devamla]: 'Ben giderken bir de kolları açık, üzerinde her türlü ziynet bulunan ve: Ey Muhammed, dur bana bak, sana soracaklarım var! diyen bir kadın gördüm; ona da cevap vermedim' dedi.

قَالَ: تِلْكَ الدُّنْيَا أما أَنَّك لَو أجبتها لاختارت أمتك الدُّنْيَا على الْآخِرَة

Dedi ki: 'O dünyadır. Şayet ona cevap verseydin ümmetin dünyayı ahirete tercih ederdi.'

ثمَّ دخلت أَنا وَجِبْرِيل بَيت الْمُقَدّس فصلى كل وَاحِد منا رَكْعَتَيْنِ ثمَّ أتيت بالمعراج الَّذِي تعرج عَلَيْهِ أَرْوَاح بني آدم فَلم تَرَ الْخَلَائق أحسن من الْمِعْرَاج

Sonra Cibrîl ile ben Beyt-i Makdis'e girdik; her birimiz ikişer rekat namaz kıldık. Sonra bana Âdemoğullarının ruhlarının yükseldiği mirac (merdiven) getirildi; yaratılmışlar miracdan daha güzel bir şey görmemiştir.

أما رَأَيْت الْمَيِّت حِين رمى بَصَره طامحا إِلَى السَّمَاء عجبه الْمِعْرَاج

Ölünün gözünü semaya dikip baktığını görmedin mi? Mirac onu hayrete düşürmüştür.

فَصَعدت أَنا وَجِبْرِيل فَإِذا أَنا بِملك يُقَال لَهُ اسماعيل وَهُوَ صَاحب سَمَاء الدُّنْيَا وَبَين يَدَيْهِ سَبْعُونَ ألف ملك مَعَ كل ملك جنده مائَة ألف

Cibrîl ile birlikte yükseldim. Bir de baktım ki İsmail denilen bir melek var; o, dünya semasının sahibidir ve önünde yetmiş bin melek bulunmakta, her meleğin emrinde de yüz bin kişilik ordusu vardır.

فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيل بَاب السَّمَاء قيل: من

Cibrîl semanın kapısının açılmasını istedi. 'Kim

هَذَا قَالَ: جِبْرِيل

o?' denildi. 'Cibrîl' dedi.