قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد
'Yanındaki kim?' denildi. 'Muhammed' dedi.
قيل: قد بعث إِلَيْهِ قَالَ: نعم فَإِذا أَنا بِآدَم كَهَيْئَته يَوْم خلقه الله على صورته لم يتَغَيَّر مِنْهُ شَيْء وَإِذا هُوَ تعرض عَلَيْهِ أَرْوَاح ذُريَّته الْمُؤمنِينَ فَيَقُول: روح طيبَة وَنَفس طيبَة اجْعَلُوهَا فِي عليين
'Ona [peygamberlik/davet] gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. Bir de baktım ki Âdem, Allah'ın kendisini sûreti üzere yarattığı ilk günkü heyetinde, kendisinden hiçbir şey değişmemiş hâlde duruyor. Ona mümin zürriyetinin ruhları arz olunuyor, o da: 'Güzel bir ruh ve temiz bir nefis, onu İlliyyîn'e koyun' diyordu.
ثمَّ تعرض عَلَيْهِ أَرْوَاح ذُريَّته الْكفَّار الْفجار فَيَقُول: روح خبيثة وَنَفس خبيثة اجْعَلُوهَا فِي سِجِّين
Sonra ona kâfir ve facir zürriyetinin ruhları arz olunuyor, o da: 'Kötü bir ruh ve pis bir nefis, onu Siccîn'e koyun' diyordu.
فَقلت: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا أَبوك آدم فَسلم عَليّ ورحب بِي فَقَالَ: مرْحَبًا بالابن الصَّالح
'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu baban Âdem'dir' dedi. Bana selâm verdi, beni hoş karşıladı ve: 'Salih oğula merhaba!' dedi.
ثمَّ مصيت هنيهة فَإِذا أَنا بأخونة عَلَيْهَا لحم قد أروح وأنتن عِنْدهَا أنَاس يَأْكُلُون مِنْهَا
Sonra biraz yürüdüm, bir de baktım ki üzerinde kokmuş ve kokuşmuş et bulunan sofralar var; yanlarında da ondan yiyen insanlar bulunuyor.
قلت: يَا جِبْرِيل من هَؤُلَاءِ قَالَ: هَؤُلَاءِ من أمتك يتركون الْحَلَال ويأتون الْحَرَام
'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar, helali bırakıp harama giden ümmetinden kimselerdir' dedi.
وَفِي لفظ: فَإِذا أَنا بِقوم على مائدة عَلَيْهَا لحم مشوي كأحسن مَا رَأَيْت من اللَّحْم وَإِذا حوله جيف فَجعلُوا يقبلُونَ على الْجِيَف يَأْكُلُون مِنْهَا وَيدعونَ اللَّحْم فَقلت: من هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل قَالَ: هَؤُلَاءِ الزناة
Bir rivayette: Bir de baktım ki bir topluluk, üzerinde gördüğüm en güzel et gibi kızarmış et bulunan bir sofradadır; etrafında ise leşler vardı. Leşlere yönelip ondan yiyorlar, [güzel] eti ise bırakıyorlardı. 'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar zina edenlerdir' dedi.
عَمدُوا إِلَى مَا حرم الله عَلَيْهِم وَتركُوا مَا أحل الله لَهُم ثمَّ مضيت هنيهة فَإِذا أَنا بِقوم بطونهم أَمْثَال الْبيُوت كلما نَهَضَ أحدهم خر يَقُول: الله لَا تقم السَّاعَة وهم على سابلة آل فِرْعَوْن فتجيء السابلة فتطؤهم فَسَمِعتهمْ يضجون إِلَى الله قلت: من هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل قَالَ: هَؤُلَاءِ من أمتك الَّذين يَأْكُلُون الرِّبَا لَا يقومُونَ إِلَّا كَمَا يقوم الَّذِي يتخبطه الشَّيْطَان من الْمس ثمَّ مضيت هنيهة فَإِذا أَنا بِأَقْوَام لَهُم مشافر كمشافر الْإِبِل قد وكِّل بهم من يَأْخُذ بمشافرهم ثمَّ يَجْعَل فِي أَفْوَاههم صخرا من نَار ثمَّ يخرج من أسافلهم فَسَمِعتهمْ يضجون إِلَى الله
'Allah'ın kendilerine haram kıldığını kastettiler ve Allah'ın kendilerine helal kıldığını terk ettiler.' Sonra biraz yürüdüm; bir de baktım ki karınları evler gibi olan bir topluluk var. Onlardan biri her doğrulmak istese yere düşüyor ve: 'Allahım! Kıyameti koparma!' diyordu. Onlar Firavun ailesinin gelip geçtiği yol üzerindeydiler; yolcular gelip onları çiğniyordu. Onların Allah'a feryat ettiklerini işittim. 'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar ümmetinden faiz yiyenlerdir; ancak şeytan çarpmış kimsenin kalktığı gibi kalkarlar' dedi. Sonra biraz yürüdüm; bir de baktım ki dudakları deve dudağı gibi olan topluluklar var. Başlarına dudaklarından tutan [görevliler] verilmiş; sonra ağızlarına ateşten taşlar koyuyorlar, bu taşlar da altlarından çıkıyordu. Onların Allah'a feryat ettiklerini işittim.
قلت: يَا جِبْرِيل من هَؤُلَاءِ قَالَ: هَؤُلَاءِ من أمتك (الَّذين يَأْكُلُون أَمْوَال الْيَتَامَى ظلما إِنَّمَا يَأْكُلُون فِي بطونهم نَارا وسيصلون سعيرا) ثمَّ مضيت هنيهة فَإِذا أَنا بنساء يعلقن بثديهن وَنسَاء منكسات بأرجلهن فسمعتهن يضججن إِلَى الله قلت يَا جِبْرِيل من هَؤُلَاءِ النِّسَاء قَالَ: هَؤُلَاءِ اللَّاتِي يَزْنِين ويقتلن أَوْلَادهنَّ ثمَّ مضيت هنيهة فَإِذا أَنا بِأَقْوَام يقطع من جنُوبهم اللَّحْم ثمَّ يدس فِي أَفْوَاههم وَيَقُول: كلوا مِمَّا أكلْتُم فَإِذا أكره مَا خلق الله لَهُم ذَلِك
'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar, ümmetinden (haksız yere yetimlerin mallarını yiyenlerdir; onlar karınlarına ancak ateş doldururlar ve çılgın bir ateşe gireceklerdir)' dedi. Sonra biraz yürüdüm; bir de baktım ki göğüslerinden asılmış kadınlar ve ayaklarından baş aşağı asılmış kadınlar var. Onların Allah'a feryat ettiklerini işittim. 'Ey Cibrîl, bu kadınlar kim?' dedim. 'Bunlar zina eden ve çocuklarını öldüren kadınlardır' dedi. Sonra biraz yürüdüm; bir de baktım ki yanlarından etleri kesilip sonra ağızlarına tıkılan ve kendilerine: 'Vaktiyle yediğinizden yiyin!' denilen topluluklar var. Bu, Allah'ın yarattığı şeyler içinde onlara en iğrenç geleniydi.
قلت: يَا جِبْرِيل من هَؤُلَاءِ قَالَ: هَؤُلَاءِ الهمازون من أمتك اللمازون الَّذين يَأْكُلُون لُحُوم النَّاس
'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedim. 'Bunlar ümmetinden insanları arkadan çekiştiren, kaş göz işaretiyle alay eden ve insanların etlerini yiyenlerdir' dedi.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء الثَّانِيَة فَإِذا أَنا بِرَجُل أحسن مَا خلق الله قد فضل النَّاس بالْحسنِ كَالْقَمَرِ لَيْلَة الْبَدْر على سَائِر الْكَوَاكِب قلت: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا أَخُوك يُوسُف وَمَعَهُ نفر من قومه فَسلمت عَلَيْهِ وَسلم عَليّ ورحب بِي
Sonra ikinci semaya yükseldik. Bir de baktım ki Allah'ın yarattıklarının en güzeli bir adam var; dolunay gecesinde ayın diğer yıldızlara olan üstünlüğü gibi güzellikte insanlara üstün kılınmıştı. 'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu kardeşin Yûsuf'tur, yanında da kavminden bir grup vardır' dedi. Ona selâm verdim; o da bana selâm verdi ve beni hoş karşıladı.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء الثَّالِثَة فَإِذا أَنا
Sonra üçüncü semaya yükseldik. Bir de baktım ki
بِابْني الْخَالَة يحيى وَعِيسَى ومعهما نفر من قومهما شَبيه أَحدهمَا بِصَاحِبِهِ ثيابهما وشعرهما فَسلمت عَلَيْهِمَا وسلما عَليّ ورحبا بِي
iki teyze oğlu Yahyâ ve Îsâ duruyor; yanlarında kavimlerinden bir grup vardı. Elbiseleri ve saçları bakımından biri diğerine benziyordu. İkisine selâm verdim, onlar da bana selâm verdiler ve beni hoş karşıladılar.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء الرَّابِعَة فَإِذا أَنا بِإِدْرِيس قد رَفعه الله مَكَانا عليا فَسلمت عَلَيْهِ وَسلم عَليّ ورحب بِي
Sonra dördüncü semaya yükseldik. Bir de baktım ki İdrîs var; Allah onu yüce bir makama yükseltmişti. Ona selâm verdim; o da bana selâm verdi ve beni hoş karşıladı.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء الْخَامِسَة فَإِذا أَنا بهَارُون وَنصف لحيته بَيْضَاء وَنِصْفهَا سَوْدَاء تكَاد لحيته تصيب سرته من طولهَا قلت: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا المحبب فِي قومه
Sonra beşinci semaya yükseldik. Bir de baktım ki Hârûn var; sakalının yarısı beyaz, yarısı siyahtı ve uzunluğundan ötürü sakalı neredeyse göbeğine değecekti. 'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu, kavmi içinde çok sevilen kimsedir;
هَذَا هرون بن عمرَان وَمَعَهُ نفر كثير من قومه فَسلمت عَلَيْهِ وَسلم عَليّ ورحب بِي
bu Hârûn b. İmrân'dır, yanında da kavminden kalabalık bir grup vardır' dedi. Ona selâm verdim; o da bana selâm verdi ve beni hoş karşıladı.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء السَّادِسَة فَإِذا أَنا بمُوسَى رجل آدم كثير الشّعْر لَو كَانَ عَلَيْهِ قَمِيصَانِ خرج شعره مِنْهُمَا وَإِذا هُوَ يَقُول: يزْعم النَّاس أَنِّي أكْرم الْخلق على الله وَهَذَا أكْرم على الله مني وَلَو كَانَ وَحده لم أبال وَلَكِن كل نَبِي وَمن تبعه من أمته
Sonra altıncı semaya yükseldik. Bir de baktım ki Mûsâ var; buğday tenli, çok saçlı bir adamdı, üzerinde iki gömlek olsa saçları onlardan dışarı çıkardı. Şöyle diyordu: 'İnsanlar benim Allah katında yaratılmışların en kerimi olduğumu zannediyorlar; oysa bu zât Allah katında benden daha kerimdir. Şayet tek başına olsaydı aldırmazdım; lakin her peygamber ve ümmetinden ona uyanlar [vardır].'
قلت: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا أَخُوك مُوسَى بن عمرَان وَمَعَهُ نفر من قومه فَسلمت عَلَيْهِ وَسلم عَليّ ورحب بِي
'Ey Cibrîl, bu kim?' dedim. 'Bu kardeşin Mûsâ b. İmrân'dır, yanında da kavminden bir grup vardır' dedi. Ona selâm verdim; o da bana selâm verdi ve beni hoş karşıladı.
ثمَّ صعدنا إِلَى السَّمَاء السَّابِعَة فَإِذا أَنا بإبراهيم وَإِذا هُوَ جَالس مُسْند ظَهره إِلَى الْبَيْت الْمَعْمُور وَمَعَهُ نفر من قومه فَسلمت عَلَيْهِ وَسلم عَليّ وَقَالَ: مرْحَبًا بالابن الصَّالح فَقيل لي: هَذَا مَكَانك وَمَكَان أمتك ثمَّ تَلا (إِن أولى النَّاس بإبراهيم للَّذين اتَّبعُوهُ وَهَذَا النَّبِي وَالَّذين آمنُوا وَالله ولي الْمُؤمنِينَ) (آل عمرَان آيَة ٦٨) وَإِذا بأمتي شطرين: شطر عَلَيْهِم ثِيَاب بيض كَأَنَّهَا الْقَرَاطِيس وَشطر عَلَيْهِم ثِيَاب رمد
Sonra yedinci semaya yükseldik. Bir de baktım ki İbrâhim var; sırtını Beyt-i Ma'mûr'a dayamış oturuyor, yanında da kavminden bir grup bulunuyordu. Ona selâm verdim, o da bana selâm verdi ve: 'Salih oğula merhaba!' dedi. Bana: 'Burası senin ve ümmetinin yeridir' denildi. Sonra: (İnsanlardan İbrâhim'e en yakın olanlar, ona uyanlar, bu Peygamber ve iman edenlerdir. Allah müminlerin velisidir) (Âl-i İmrân 68) ayetini okudu. Bir de baktım ki ümmetim iki kısma ayrılmış: Bir kısmının üzerinde kâğıt gibi beyaz elbiseler, diğer kısmının üzerinde ise kül rengi elbiseler vardı.
ثمَّ دخلت الْبَيْت الْمَعْمُور وَدخل معي الَّذين عَلَيْهِم الثِّيَاب الْبيض وحجب الْآخرُونَ الَّذين عَلَيْهِم ثِيَاب رمد وهم على خير
Sonra Beyt-i Ma'mûr'a girdim; üzerlerinde beyaz elbise bulunanlar da benimle beraber girdiler. Üzerlerinde kül rengi elbise olan diğerleri ise engellendi, oysa onlar da hayır üzere idiler.
فَصليت أَنا وَمن معي فِي الْبَيْت الْمَعْمُور ثمَّ خرجت أَنا وَمن معي قَالَ: وَالْبَيْت الْمَعْمُور يُصَلِّي فِيهِ كل يَوْم سَبْعُونَ ألف ملك لَا يعودون فِيهِ إِلَى يَوْم الْقِيَامَة
Ben ve yanımdakiler Beyt-i Ma'mûr'da namaz kıldık; sonra ben ve yanımdakiler çıktık. [Resûlullah] buyurdu ki: 'Beyt-i Ma'mûr'da her gün yetmiş bin melek namaz kılar, kıyamet gününe kadar da bir daha oraya dönmezler.'
ثمَّ رفعت إِلَى سِدْرَة الْمُنْتَهى فَإِذا كل ورقة مِنْهَا تكَاد تغطي هَذِه الْأمة وغذا فِي أَصْلهَا عين تجْرِي يُقَال لَهَا سلسبيل فَيشق مِنْهَا نهران فَقلت: مَا هَذَا يَا جِبْرِيل فَقَالَ: أما هَذِه فَهُوَ نهر الرَّحْمَة وَأما هَذَا فَهُوَ نهر الْكَوْثَر الَّذِي أعطاكه الله
Sonra Sidre-i Müntehâ'ya yükseltildim. Bir de baktım ki onun her bir yaprağı neredeyse bu ümmeti örtecek büyüklüktedir. Kökünde ise Selsebîl denilen akan bir pınar vardı ve oradan iki nehir fışkırıyordu. 'Ey Cibrîl, bunlar nedir?' dedim. Şöyle dedi: 'Şu, Rahmet nehridir; şu ise Allah'ın sana verdiği Kevser nehridir.'
فاغتسلت فِي نهر الرَّحْمَة فغفر لي من ذَنبي مَا تقدم وَمَا تَأَخّر ثمَّ أخذت على الْكَوْثَر حَتَّى دخلت الْجنَّة فَإِذا فِيهَا مَا لَا عين رَأَتْ وَمَا لَا أذن سَمِعت وَلَا خطر على قلب بشر وَإِذا أَنا بأنهار من مَاء غير آسن وَأَنَّهَا من لبن لم يتَغَيَّر طعمه وأنهار من خمر لَذَّة
Rahmet nehrinde yıkandım; böylece geçmiş ve gelecek günahlarım bağışlandı. Sonra Kevser boyunca ilerledim ve nihayet cennete girdim. Bir de gördüm ki orada hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği ve hiçbir insan kalbinden geçmemiş nimetler var. Yine orada bozulmamış sudan nehirler, tadı değişmemiş sütten nehirler ve [içenlere] lezzet veren şaraptan nehirler
للشاربين وأنهار من عسل مصفى
ve süzme baldan nehirler [vardı].
وَإِذا فِيهَا رمان كَأَنَّهُ جُلُود الْإِبِل المقتبة وَإِذا فِيهَا طير كَأَنَّهَا البخت
Orada semerli deve derileri gibi narlar ve Horasan develeri gibi kuşlar vardı.
قَالَ أَبُو بكر ﵁: يَا رَسُول الله إِن تِلْكَ الطير لناعمة قَالَ: آكلها أنعم مِنْهَا يَا أَبَا بكر وَإِنِّي لأرجو أَن تَأْكُل مِنْهَا
Ebû Bekir radıyallâhu anh: 'Ey Allah'ın Resûlü, o kuşlar pek semiz ve güzeldir!' dedi. [Resûlullah]: 'Onu yiyen kimse ondan daha güzeldir ey Ebû Bekir! Doğrusu ben senin de ondan yemeni umuyorum' buyurdu.
قَالَ: وَرَأَيْت فِيهَا جَارِيَة لعساء فسألتها لمن أَنْت فَقَالَت: لزيد بن حَارِثَة
[Resûlullah] dedi ki: 'Orada tatlı dudaklı bir cariye gördüm ve ona: Sen kime aitsin? diye sordum. O da: Zeyd b. Hârise için, dedi.'
فبشر بهَا رَسُول الله ﷺ زيدا
Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bunu Zeyd'e müjdeledi.
ثمَّ عرضت عَليّ النَّار فَإِذا فِيهَا غضب الله وزجره ونقمته وَلَو طرح فِيهَا الْحِجَارَة وَالْحَدِيد لأكلتها ثمَّ غلقت دوني
Sonra bana cehennem ateşi gösterildi. Bir de baktım ki onda Allah'ın gazabı, azarlaması ve intikamı var. Şayet içine taşlar ve demir atılsa hepsini yer bitirirdi. Sonra önümden kapatıldı.
ثمَّ إِنِّي رفعت إِلَى سِدْرَة الْمُنْتَهى فتغشاها فَكَانَ بيني وَبَينه قاب قوسين أَو أدنى وَنزل على كل ورقة ملك من الْمَلَائِكَة ثمَّ إِن الله أَمرنِي بأَمْره وَفرض عَليّ خمسين صَلَاة وَقَالَ: لَك بِكُل حَسَنَة عشر وَإِذا هَمَمْت بِالْحَسَنَة فَلم تعملها كتبت لَك حَسَنَة فَإِذا عملتها كتبت لَك عشرا وَإِذا هَمَمْت بِالسَّيِّئَةِ فَلم تعملها لم يكْتب عَلَيْك شَيْء فَإِن عملتها كتبت عَلَيْك سَيِّئَة
Sonra ben Sidre-i Müntehâ'ya yükseltildim; orayı [ilahi nur] bürüdü. Benimle O'nun arasında iki yay mesafesi veya daha az bir mesafe kaldı. Her bir yaprağa meleklerden bir melek indi. Sonra Allah bana emrini verdi ve bana elli vakit namazı farz kıldı. Şöyle buyurdu: 'Her iyiliğe karşılık senin için on katı vardır. Bir iyilik yapmaya niyet edip de onu yapmazsan senin için bir iyilik yazılır; onu yaparsan senin için on [sevap] yazılır. Bir kötülüğe niyet edip de onu yapmazsan aleyhine hiçbir şey yazılmaz; şayet onu yaparsan aleyhine bir günah yazılır.'
ثمَّ دفعت إِلَى مُوسَى فَقَالَ: بِمَ أَمرك رَبك قلت: بِخَمْسِينَ صَلَاة
Sonra Mûsâ'ya ulaştım. 'Rabbin sana ne emretti?' dedi. 'Elli vakit namaz' dedim.
قَالَ: ارْجع إِلَى رَبك فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيف لأمتك فَإِن أمتك لَا يُطِيقُونَ ذَلِك
Dedi ki: 'Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste; çünkü ümmetin buna güç yetiremez.'
فَرَجَعت إِلَى رَبِّي فَقلت: يَا رب خفف عَن أمتِي فَإِنَّهَا أَضْعَف الْأُمَم
Rabbime döndüm ve: 'Ey Rabbim, ümmetimden hafiflet; çünkü onlar ümmetlerin en zayıfıdır' dedim.
فَوضع عني عشرا
Benden on [vakti] indirdi.
فَمَا زلت أختلف بَين مُوسَى وَبَين رَبِّي حَتَّى جعلهَا خمْسا فناداني ملك: عِنْدهَا تمت فريضتي وخففت عَن عبَادي فأعطيتهم بِكُل حَسَنَة عشر أَمْثَالهَا
Mûsâ ile Rabbim arasında gidip gelmeye devam ettim, nihayet onu beşe indirdi. O esnada bir melek bana seslendi: 'Farzım tamamlandı, kullarımdan hafiflettim ve onlara her bir iyilik için on mislini verdim.'
ثمَّ رجعت إِلَى مُوسَى فَقَالَ: بِمَ أمرت قلت: بِخمْس صلوَات: قَالَ: ارْجع إِلَى رَبك فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيف لأمتك
Sonra Mûsâ'ya döndüm. 'Ne ile emrolundun?' dedi. 'Beş vakit namazla' dedim. 'Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste' dedi.
قلت: قد رجعت إِلَى رَبِّي حَتَّى استحييته
'Rabbime artık O'ndan utanacak kadar çok döndüm' dedim.
ثمَّ أصبح بِمَكَّة يُخْبِرهُمْ الْعَجَائِب: إِنِّي رَأَيْت البارحة بَيت الْمُقَدّس وعرج بِي إِلَى السَّمَاء ثمَّ رَأَيْت كَذَا وَكَذَا فَقَالَ أَبُو جهل: أَلا تعْجبُونَ مِمَّا يَقُول مُحَمَّد قَالَ: فَأَخْبَرته بعير لقريش لما كَانَت فِي مصعدي رَأَيْتهَا فِي مَكَان كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهَا نفرت فَلَمَّا رجعت رَأَيْتهَا عِنْد الْعقبَة وَأَخْبَرتهمْ بِكُل رجل وبعيره كَذَا ومتاعه كَذَا
Sonra sabahleyin Mekke'de onlara acayip şeyleri haber verip: 'Dün gece Beyt-i Makdis'i gördüm, semaya yükseltildim, sonra şunları şunları gördüm' buyurdu. Ebû Cehil: 'Muhammed'in söylediğine şaşmıyor musunuz?' dedi. [Resûlullah] dedi ki: 'Kureyş'e ait bir kervanı haber verdim; yukarı çıkarken onu falan ve filan yerde görmüştüm, kervan ürkmüştü. Döndüğümde ise onu Akabe yanında gördüm. Onlara her bir adamı, devesinin şöyle olduğunu ve yükünün şöyle olduğunu haber verdim.'
فَقَالَ رجل: أَنا أعلم النَّاس بِبَيْت الْمُقَدّس
Bunun üzerine bir adam: 'Ben Beyt-i Makdis'i insanların en iyi bileniyim;
فَكيف بِنَاؤُه وَكَيف هَيئته وَكَيف قربه من الْجَبَل فَرفع لرَسُول الله ﷺ بَيت الْمُقَدّس فَنظر إِلَيْهِ فَقَالَ: بِنَاؤُه كَذَا وهيئته كَذَا وقربه من الْجَبَل كَذَا
onun binası nasıldır, heyeti nasıldır ve dağa yakınlığı nasıldır?' dedi. Bunun üzerine Beyt-i Makdis Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gösterilip yükseltildi, o da ona baktı ve: 'Binası şöyledir, heyeti şöyledir, dağa yakınlığı da şöyledir' dedi.
فَقَالَ: صدقت
[Adam]: 'Doğru söyledin' dedi.
وَأخرج الْبَزَّار وَأَبُو يعلى وَابْن جرير وَمُحَمّد بن نصر الْمروزِي فِي كتاب الصَّلَاة وَابْن أبي حَاتِم وَابْن عدي وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ فِي قَوْله تَعَالَى: {سُبْحَانَ الَّذِي أسرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا من الْمَسْجِد الْحَرَام إِلَى الْمَسْجِد الْأَقْصَى الَّذِي باركنا حوله لنريه من آيَاتنَا إِنَّه هُوَ السَّمِيع الْبَصِير}
Bezzâr, Ebû Ya'lâ, İbn Cerîr, Kitâbü's-Salât'ta Muhammed b. Nasr el-Mervezî, İbn Ebî Hâtim, İbn Adiy, İbn Merdûye ve Beyhakî, Ebû Hüreyre'den radıyallâhu anh Yüce Allah'ın: {سُبْحَانَ الَّذِي أسرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا من الْمَسْجِد الْحَرَام إِلَى الْمَسْجِد الْأَقْصَى الَّذِي باركنا حوله لنريه من آيَاتنَا إِنَّه هُوَ السَّمِيع الْبَصِير} “Kendisine âyetlerimizden bir kısmını gösterelim diye kulunu bir gece Mescid-i Harâm'dan, çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah noksanlıklardan münezzehtir. Şüphesiz O, hakkıyla işiten, hakkıyla görendir” ayeti hakkında rivayet etti:
قَالَ: جَاءَ جِبْرِيل ﵇ إِلَى النَّبِي وَمَعَهُ مِيكَائِيل فَقَالَ جِبْرِيل لميكائيل ﵉: ائْتِنِي بطست من مَاء زَمْزَم كَيْمَا أطهر قلبه وأشرح صَدره
Dedi ki: Cibrîl aleyhisselâm yanında Mîkâîl ile birlikte Peygamber'e geldi. Cibrîl, Mîkâîl'e aleyhimesselâm: 'Kalbini temizlemem ve göğsünü açıp genişletmem için bana Zemzem suyundan bir leğen getir' dedi.
فشق عَن بَطْنه فَغسله ثَلَاث مَرَّات وَاخْتلف إِلَيْهِ مِيكَائِيل ﵇ بِثَلَاث طساس من مَاء زَمْزَم فشرح صَدره وَنزع مَا كَانَ فِيهِ من غلّ وملأه حلماً وعلماً وإيماناً ويقيناً وإسلاماً وَختم بَين كَتفيهِ بِخَاتم النبوّة ثمَّ أَتَاهُ بفرس فَحمل عَلَيْهِ
Karnını yardı ve onu üç defa yıkadı; Mîkâîl aleyhisselâm ona Zemzem suyundan üç leğen getirip götürdü. Göğsünü yarıp genişletti, içindeki kini/kötülüğü söküp çıkardı; onu hilm, ilim, iman, yakîn ve İslâm ile doldurdu. İki omzunun arasına peygamberlik mührünü vurdu. Sonra ona bir at getirip üzerine bindirdi.
كل خطْوَة مِنْهُ مُنْتَهى بَصَره
Onun her adımı, gözünün gördüğü en son noktaya ulaşıyordu.
فَسَار وَسَار مَعَه جِبْرِيل فَأتى على قوم يزرعون فِي يَوْم ويحصدون فِي يَوْم
Yola çıktı, Cibrîl de onunla birlikte yürüdü. Derken bir günde ekip bir günde hasat eden bir topluluğa uğradı.
كلما حصدوا عَاد كَمَا كَانَ فَقَالَ النَّبِي ﷺ: يَا جِبْرِيل مَا هَذَا
Onlar hasat ettikçe [ekin] eski haline dönüyordu. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedi.
قَالَ: هَؤُلَاءِ المجاهدون فِي سَبِيل الله يُضَاعف لَهُم الْحَسَنَة بسبعمائة ضعف وَمَا أَنْفقُوا من شَيْء فَهُوَ يخلفه
Dedi ki: 'Bunlar Allah yolunda cihad edenlerdir; onların bir iyiliğine yedi yüz kat sevap verilir. Onlar ne infak ederlerse, [Allah] onun yerine başkasını verir.'
ثمَّ أَتَى على قوم ترضخ رؤوسهم بالصخر كلما رضخت عَادَتْ كَمَا كَانَت وَلَا يفتر عَنْهُم من ذَلِك شَيْء فَقَالَ: مَا هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل فَقَالَ: هَؤُلَاءِ الَّذين تثتاقل رؤوسهم عَن الصَّلَاة
Sonra başları taşlarla ezilen bir topluluğa uğradı. Başları her ezildikçe eski haline dönüyor ve bu azap onlardan hiç hafifletilmiyordu. 'Ey Cibrîl, bunlar kim?' dedi. 'Bunlar başları namaza karşı ağırlaşan kimselerdir' dedi.
ثمَّ أَتَى على قوم على اقبالهم رقاع وعَلى أدبارهم رقاع
Sonra önlerinde bez parçaları, arkalarında bez parçaları bulunan bir topluluğa uğradı.
يسرحون كَمَا تسرح الْإِبِل وَالْغنم ويأكلون الضريع والزقوم ورضف جَهَنَّم وحجارتها قَالَ: مَا هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل
Develerin ve koyunların otladığı gibi otluyorlar; darî' (dikenli bitki), zakkum, cehennemin kızgın taşlarını ve kaya parçalarını yiyorlardı. [Peygamber]: 'Ey Cibrîl, bunlar kimlerdir?' dedi.
قَالَ: هَؤُلَاءِ الَّذين لَا يؤدون صدقَات أَمْوَالهم وَمَا ظلمهم الله شَيْئا
Dedi ki: 'Bunlar mallarının zekâtını vermeyenlerdir. Allah onlara hiçbir şekilde zulmetmemiştir.'
ثمَّ أَتَى على قوم بَين أَيْديهم لحم نضيج فِي قدر وَلحم آخر نيء خَبِيث فَجعلُوا يَأْكُلُون من النيء الْخَبيث ويتركون النضيج الطّيب
Sonra önlerinde tencerede pişmiş bir et, diğer yanda da çiğ ve pis bir et bulunan bir topluluğa uğradı. Çiğ ve pis olan etten yemeye başlıyorlar, pişmiş ve temiz eti ise bırakıyorlardı.
قلت: مَا هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا الرجل من أمتك
'Ey Cibrîl, bunlar kimlerdir?' dedim. Dedi ki: 'Bu, senin ümmetinden bir adamdır;
تكون عِنْده الْمَرْأَة الْحَلَال فَيَأْتِي امْرَأَة خبيثة فيبيت عِنْدهَا حَتَّى يصبح وَالْمَرْأَة تقوم من عِنْد زَوجهَا حَلَالا طيبا فتأتي رجلا خبيثاً تبيت مَعَه حَتَّى تصبح
yanında helal eşi varken pis bir kadına gider ve sabahlayıncaya kadar onun yanında geceler. Bir kadın da helal ve temiz kocası varken onun yanından kalkıp pis bir adama gider ve sabahlayıncaya kadar onunla geceler.'
ثمَّ أَتَى على خَشَبَة على الطَّرِيق لَا يمر بهَا ثوب إِلَّا شقته وَلَا شي إِلَّا خرقته قَالَ: مَا هَذَا يَا جِبْرِيل
Sonra yol üzerinde bulunan bir ağaç kütüğüne uğradı; yanından geçen hiçbir elbise yoktu ki onu yırtmasın, hiçbir şey yoktu ki onu parçalamasın. 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedi.
قَالَ: هَذَا مثل أوقام من أمتك
Dedi ki: 'Bu, senin ümmetinden birtakım toplulukların misalidir;
يَقْعُدُونَ على الطَّرِيق فيقطعونه
yol kenarında oturup yolu keserler.'
ثمَّ أَتَى على رجل قد جمع حزمة عَظِيمَة لَا يَسْتَطِيع حملهَا وَهُوَ يزِيد عَلَيْهَا فَقَالَ: مَا هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا الرجل من أمتك يكون عَلَيْهِ أمانات النَّاس لَا يقدر على أَدَائِهَا وَهُوَ يُرِيد أَن يحمل عَلَيْهَا
Sonra taşımaya güç yetiremediği büyük bir odun demeti toplamış ve buna rağmen üzerine daha da ekleyen bir adama uğradı. 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedi. Dedi ki: 'Bu, senin ümmetinden üzerinde insanların emanetleri bulunup da onları ödemeye güç yetiremeyen, buna rağmen üzerine daha da almaya çalışan adamdır.'
ثمَّ أَتَى على قوم تقْرض ألسنتهم بمقاريض من نَار
Sonra dilleri ateşten makaslarla kesilen bir topluluğa uğradı.
كلما قرضت عَادَتْ كَمَا كَانَت لَا يفتر عَنْهُم من ذَلِك شَيْء قَالَ: مَا هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيل
Dilleri her kesildikçe eski haline dönüyor ve bu azap onlardan hiç hafifletilmiyordu. 'Ey Cibrîl, bunlar kimlerdir?' dedi.
قَالَ: هَؤُلَاءِ خطباء الْفِتْنَة
Dedi ki: 'Bunlar fitne hatipleridir.'
ثمَّ أَتَى على حجر صَغِير يخرج مِنْهُ ثَوْر عَظِيم فَجعل الثور يُرِيد أَن يرجع من حَيْثُ خرج فَلَا يَسْتَطِيع
Sonra içinden kocaman bir boğanın çıktığı küçük bir taşa uğradı. Boğa çıktığı yere geri dönmek istiyor fakat güç yetiremiyordu.
قَالَ: مَا
'Bu
هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا الرجل يتَكَلَّم بِالْكَلِمَةِ الْعَظِيمَة ثمَّ ينْدَم عَلَيْهَا فَلَا يَسْتَطِيع أَن يردهَا
nedir ey Cibrîl?' dedi. Dedi ki: 'Bu, büyük bir söz söyleyip sonra söylediğine pişman olan, fakat onu geri almaya güç yetiremeyen adamdır.'
ثمَّ أَتَى على وَاد فَوجدَ ريحًا طيبَة بَارِدَة وريح مسك وَسمع صَوتا فَقَالَ: يَا جِبْرِيل مَا هَذَا قَالَ: هَذَا صَوت الْجنَّة
Sonra bir vadiye uğradı; hoş, serin bir koku ve misk kokusu duydu, bir ses işitti ve: 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedi. Dedi ki: 'Bu, cennetin sesidir.
تَقول: يَا رب ائْتِنِي بِمَا وَعَدتنِي فقد كثرت غرفي واستبرقي وحريري وسندسي وعبقري ولؤلؤي ومرجاني وفضتي وذهبي واكوابي وصحافي وأباريقي ومراكبي وعسلي ومائي ولبني وخمري فائتني مَا وَعَدتنِي فَقَالَ: لَك كل مُسلم ومسلمة وَمُؤمن ومؤمنة
Şöyle der: 'Rabbim! Bana vaat ettiğini getir! Çünkü köşklerim, istebrakım (kalın ipeğim), ipeğim, sündüsüm (ince ipeğim), abkarîm (kıymetli örtülerim), incim, mercanım, gümüşüm, altınım, kadehlerim, çanaklarım, ibriklerim, bineklerim, balım, suyum, sütüm ve şarabım çoğaldı. Artık bana vaat ettiğini getir!' [Allah] buyurdu ki: 'Her müslüman erkek ve kadın, her mümin erkek ve kadın senindir.'
قَالَت: رضيت
[Cennet]: 'Razı oldum' dedi.
ثمَّ أَتَى على وادٍ فَسمع شكوى وَوجد ريحًا مُنْتِنَة فَقَالَ: مَا هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا صَوت جَهَنَّم تَقول: رب ائْتِنِي بِمَا وَعَدتنِي فَلَقَد كثرت سلاسلي وأغلالي وسعيري وحميمي وضريعي وغساقي وعذابي وَقد بعد قعري وَاشْتَدَّ حري فائتني مَا وَعَدتنِي قَالَ: لَك كل مُشْرك ومشركة وَكَافِر وكافرة وكل خَبِيث وخبيثة وكل جَبَّار لَا يُؤمن بِيَوْم الْحساب
Sonra bir vadiye uğradı; bir feryat işitti ve pis bir koku duydu. 'Ey Cibrîl, bu nedir?' dedi. Dedi ki: 'Bu cehennemin sesidir; şöyle der: Rabbim! Bana vaat ettiğini getir! Zincirlerim, bukağılarım, alevli ateşim, kaynar suyum, darî'im, gassâkım ve azabım çoğaldı; dibim derinleşti, sıcağım şiddetlendi. Artık bana vaat ettiğini getir!' [Allah] buyurdu ki: 'Her müşrik erkek ve kadın, her kâfir erkek ve kadın, her pis erkek ve kadın ve hesap gününe inanmayan her zorba senindir.'
قَالَت: قد رضيت
[Cehennem]: 'Razı oldum' dedi.
ثمَّ سَار حَتَّى أَتَى بَيت الْمُقَدّس فَنزل فَربط فرسه إِلَى صَخْرَة ثمَّ دخل فصلى مَعَ الْمَلَائِكَة ﵈
Sonra Beytülmakdis'e varıncaya kadar yürüdü. İndi, atını bir kayaya bağladı, sonra içeri girdi ve meleklerle aleyhimüsselâm birlikte namaz kıldı.
فَلَمَّا قضيت الصَّلَاة قَالُوا: يَا جِبْرِيل من هَذَا مَعَك قَالَ: مُحَمَّد ﷺ
Namaz tamamlanınca: 'Ey Cibrîl, yanındaki bu zat kimdir?' dediler. 'Muhammed'dir sallallâhu aleyhi ve sellem' dedi.
قَالُوا: وَقد بعث إِلَيْهِ قَالَ: نعم
'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَمن خَليفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler.
ثمَّ لَقِي أَرْوَاح الْأَنْبِيَاء ﵈ فَأَثْنوا على رَبهم فَقَالَ إِبْرَاهِيم ﵇: الْحَمد لله الَّذِي اتَّخَذَنِي خَلِيلًا وَأَعْطَانِي ملكا عَظِيما وَجَعَلَنِي أمة قَانِتًا يؤتم بِي وأنقذني من النَّار وَجعلهَا عليّ بردا وَسلَامًا
Sonra peygamberlerin aleyhimüsselâm ruhlarıyla karşılaştı. Onlar Rablerine övgüde bulundular. İbrâhîm aleyhisselâm dedi ki: 'Beni dost edinen, bana büyük bir mülk veren, beni kendisine uyulan itaatkâr bir önder kılan, beni ateşten kurtaran ve onu bana serinlik ve esenlik yapan Allah'a hamdolsun.'
ثمَّ إِن مُوسَى ﵇ أثنى على ربه ﷿ فَقَالَ: الْحَمد لله الَّذِي كلمني تكليماً وَجعل هَلَاك آل فِرْعَوْن وَنَجَاة بني إِسْرَائِيل على يَدي وَجعل من أمتِي (قوما يهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِه يعدلُونَ) (الْأَعْرَاف الْآيَة ١٥٩
Sonra Mûsâ aleyhisselâm Rabbi olan Azîz ve Celîl [Allah]'a övgüde bulunarak dedi ki: 'Benimle bizzat konuşan, Firavun ailesinin helakini ve İsrâiloğullarının kurtuluşunu benim elimle kılan, ümmetimden de hakka ileten ve onunla adalet yapan bir topluluk kılan (el-A'râf Suresi 159. ayet)
وَنَصّ الْآيَة (وَمن قوم مُوسَى أمة يهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِه يعدلُونَ)
-ayetin metni: (وَمن قوم مُوسَى أمة يهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِه يعدلُونَ)- Allah'a hamdolsun.'
ثمَّ إِن دَاوُد ﵇ أثنى على ربه فَقَالَ: الْحَمد لله الَّذِي جعل لي ملك عَظِيما وَعَلمنِي الزبُور وألان لي الْحَدِيد وسخر لي الْجبَال يسبحْنَ وَالطير وَأَعْطَانِي الْحِكْمَة وَفصل الْخطاب
Sonra Dâvûd aleyhisselâm Rabbine övgüde bulunup dedi ki: 'Bana büyük bir mülk veren, bana Zebûr'u öğreten, demiri benim için yumuşatan, tesbih eden dağları ve kuşları benim hizmetime veren, bana hikmeti ve açık ve kesin hüküm verme kabiliyetini bahşeden Allah'a hamdolsun.'
ثمَّ إِن سُلَيْمَان ﵇ أثنى على ربه فَقَالَ: الْحَمد لله الَّذِي سخر لي الرِّيَاح وسخر لي الشَّيَاطِين يعْملُونَ مَا شِئْت من محاريب وتماثيل وجفان كالجواب وقدور راسيات وَعَلمنِي منطق الطير وآتاني من كل شَيْء فضلا وسخر لي جنود الشَّيَاطِين وَالْإِنْس وَالطير وفضلني على كثير من عباده الْمُؤمنِينَ وآتاني ملكا عَظِيما لَا يَنْبَغِي لأحد من بعدِي وَجعل ملكي
Sonra Süleymân aleyhisselâm Rabbine övgüde bulunup dedi ki: 'Rüzgârları benim emrime veren, mihraplardan, heykellerden, havuz gibi çanaklardan ve yerinden kalkmaz kazanlardan dilediğim şeyleri yapan şeytanları hizmetime veren, bana kuş dilini öğreten, her şeyden bana bir lütuf bahşeden, cinlerden, insanlardan ve kuşlardan olan orduları hizmetime veren, beni mümin kullarından birçoğuna üstün kılan, bana benden sonra hiç kimseye nasip olmayacak büyük bir mülk bahşeden ve mülkümü
ملكا طيبا لَيْسَ فِيهِ حِسَاب ثمَّ إِن عِيسَى ﵇ أثنى على ربه فَقَالَ: الْحَمد لله الَّذِي جعلني كَلمته وَجعل مثلي مثل آدم خلقه من تُرَاب ثمَّ قَالَ لَهُ: كن فَيكون وَعَلمنِي الْكتاب وَالْحكمَة والتوراة وَالْإِنْجِيل وَجَعَلَنِي أخلق من الطين كَهَيئَةِ الطير فأنفخ فِيهِ فَيكون طيراً بِإِذن الله وَجَعَلَنِي أبرئ الأكمه والأبرص وأحيي الْمَوْتَى بِإِذن الله ورفعني وطهرني وأعاذني وَأمي من الشَّيْطَان الرَّجِيم فَلم يكن للشَّيْطَان علينا سَبِيل
içinde hesap bulunmayan hoş ve temiz bir mülk kılan Allah'a hamdolsun.' Sonra Îsâ aleyhisselâm Rabbine övgüde bulunarak dedi ki: 'Beni Kendi kelimesi kılan, durumumu Âdem'in durumu gibi yapan -ki onu topraktan yaratmış, sonra ona 'Ol' demiş ve o da hemen oluvermiştir-, bana Kitab'ı, hikmeti, Tevrat'ı ve İncil'i öğreten, beni çamurdan kuş biçiminde bir şey yapıp ona üfleyen ve Allah'ın izniyle kuş olan kılan, beni doğuştan körü ve alacalıyı iyileştiren, Allah'ın izniyle ölüleri dirilten kılan, beni yükselten, arındıran, beni ve annemi kovulmuş şeytandan koruyan -ki şeytanın bize hiçbir yolu ve tesiri olmamıştır- Allah'a hamdolsun.'
ثمَّ إِن مُحَمَّد ﷺ أثنى على ربه ﷿ فَقَالَ: كلكُمْ أثنى على ربه وَإِنِّي مثن على رَبِّي فَقَالَ: الْحَمد لله الَّذِي أَرْسلنِي رَحْمَة للْعَالمين وكافة للنَّاس بشيراً وَنَذِيرا وَأنزل عَليّ الْفرْقَان فِيهِ تبيان لكل شَيْء وَجعل أمتِي خير أمة أخرجت للنَّاس وَجعل أمتِي أمة وسطا وَجعل أمتِي هم الْأَولونَ وَالْآخرُونَ وَشرح لي صَدْرِي وَوضع عني وزري وَرفع لي ذكري وَجَعَلَنِي فاتحاً وخاتماً
Sonra Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem Rabbi olan Azîz ve Celîl [Allah]'a övgüde bulunup dedi ki: 'Hepiniz Rabbinizi övdünüz, ben de Rabbimi övmekteyim.' Dedi ki: 'Beni âlemlere rahmet, bütün insanlara da bir müjdeci ve uyarıcı olarak gönderen, üzerime içinde her şeyin açıklaması bulunan Furkan'ı (hakkı batıldan ayıran Kur'an'ı) indiren, ümmetimi insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmet kılan, ümmetimi orta (dengeli ve adil) bir ümmet kılan, ümmetimi ilkler ve sonlar kılan, göğsümü açıp genişleten, belimi büken yükümü üzerimden kaldıran, şanımı yücelten, beni fâtih (başlatan) ve hâtem (sona erdiren) kılan Allah'a hamdolsun.'
فَقَالَ إِبْرَاهِيم ﵇: بِهَذَا فَضلكُمْ مُحَمَّد ﷺ
Bunun üzerine İbrâhîm aleyhisselâm: 'İşte bununla Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem size üstün kılındı' dedi.
ثمَّ: أُتِي بآنية ثَلَاثَة مغطاة أفواهها فَأتي بِإِنَاء مِنْهَا فِيهِ مَاء فَقيل: اشرب فَشرب مِنْهُ يَسِيرا ثمَّ رفع إِلَيْهِ إِنَاء آخر فِيهِ لبن فَقيل: اشرب فَشرب مِنْهُ حَتَّى رُوِيَ ثمَّ رفع إِلَيْهِ إِنَاء آخر فِيهِ خمر فَقيل لَهُ: اشرب فَقَالَ: لَا أريده قد رويت
Sonra ağızları kapalı üç kap getirildi. Bunlardan içinde su bulunan bir kap getirildi ve: 'İç' denildi. Ondan az bir miktar içti. Sonra kendisine içinde süt bulunan başka bir kap sunuldu ve: 'İç' denildi; kanıncaya kadar ondan içti. Sonra kendisine içinde şarap bulunan başka bir kap sunuldu ve ona: 'İç' denildi. [Peygamber]: 'Onu istemiyorum, suya kandım' dedi.
فَقَالَ لَهُ جِبْرِيل: ﵇ أما إِنَّهَا ستحرم على أمتك وَلَو شربت مِنْهَا لم يتبعك من أمتك إِلَّا قَلِيل
Cibrîl aleyhisselâm ona: 'Haberin olsun ki o, ümmetine haram kılınacaktır. Şayet ondan içseydin, ümmetinden pek azı hariç sana tâbi olmazdı' dedi.
ثمَّ صعدوا بِي إِلَى السَّمَاء فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra beni göğe yükselttiler. Kapıyı çaldı, 'Bu kimdir ey Cibrîl?' denildi. 'Bu Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَمن خَليفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَدخل فَإِذا هُوَ بِرَجُل تَامّ الْخلق لم ينقص من خلقه شَيْء كَمَا ينقص من خلق النَّاس على يَمِينه بَاب يخرج مِنْهُ ريح طيبَة وَعَن شِمَاله بَاب يخرج مِنْهُ ريح خبيثة إِذا نظر إِلَى الْبَاب الَّذِي عَن يَمِينه فَرح وَضحك وَإِذا نظر إِلَى الْبَاب الَّذِي عَن يسَاره بَكَى وحزن فَقلت يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: هَذَا أَبوك آدم وَهَذَا الْبَاب الَّذِي يَمِينه بَاب الْجنَّة إِذا نظر إِلَى من يدْخلهُ من ذُريَّته ضحك واستبشر وَالْبَاب الَّذِي عَن شِمَاله بَاب جَهَنَّم إِذا نظر من يدْخلهُ بَكَى وحزن
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. İçeri girdi; bir de baktı ki hilkati tam, yaratılışından insanların yaratılışından eksildiği gibi hiçbir şey eksilmemiş bir adam duruyor. Sağında güzel koku çıkan bir kapı, solunda ise pis koku çıkan bir kapı vardı. Sağındaki kapıya baktığında seviniyor ve gülüyor, solundaki kapıya baktığında ise ağlıyor ve üzülüyordu. 'Ey Cibrîl, bu kimdir?' dedim. Dedi ki: 'Bu atan Âdem'dir. Sağındaki bu kapı cennet kapısıdır; zürriyetinden oraya girenleri gördüğünde güler ve sevinir. Solundaki kapı ise cehennem kapısıdır; oraya girenleri gördüğünde ağlar ve üzülür.'
ثمَّ صعد بِي جِبْرِيل ﵇ إِلَى السَّمَاء الثَّانِيَة فَاسْتَفْتَحَ قيل: من هَذَا مَعَك قَالَ: مُحَمَّد ﷺ قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra Cibrîl aleyhisselâm beni ikinci göğe yükseltti ve kapıyı çaldı. 'Yanındaki bu zat kimdir?' denildi. 'Muhammed'dir sallallâhu aleyhi ve sellem' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَخَلِيفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَإِذا هُوَ بشابين قَالَ: يَا جِبْرِيل من هَذَانِ قَالَ: عِيسَى ابْن مَرْيَم وَيحيى بن
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. Bir de baktı ki iki genç duruyor. 'Ey Cibrîl, bu ikisi kimdir?' dedi. Dedi ki: 'Meryem oğlu Îsâ ve Zekeriyyâ oğlu
زَكَرِيَّا
Yahyâ'dır.'
فَصَعدَ بِهِ إِلَى السَّمَاء الثَّالِثَة فَاسْتَفْتَحَ فَقَالُوا: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل قَالُوا: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Onu üçüncü göğe yükseltti ve kapıyı çaldı. 'Bu kimdir?' dediler. 'Cibrîl'dir' dedi. 'Yanındaki kimdir?' dediler. 'Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَمن خَليفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَدخل فَإِذا هُوَ بِرَجُل قد فضل على النَّاس كَمَا فضل الْقَمَر لَيْلَة الْبَدْر على سَائِر الْكَوَاكِب قَالَ: من هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا أَخُوك يُوسُف ﵇
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. İçeri girdi; bir de baktı ki dolunay gecesinde ayın diğer yıldızlara üstün kılındığı gibi insanlara üstün kılınmış bir adam duruyor. 'Ey Cibrîl, bu kimdir?' dedi. Dedi ki: 'Bu senin kardeşin Yûsuf'tur aleyhisselâm.'
ثمَّ صعد بِي إِلَى السَّمَاء الرَّابِعَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل قَالُوا: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra beni dördüncü göğe yükseltti ve kapıyı çaldı. 'Bu kimdir?' denildi. 'Cibrîl'dir' dedi. 'Yanındaki kimdir?' dediler. 'Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَمن خَليفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَدخل فَإِذا هُوَ بِرَجُل قَالَ: من هَذَا يَا جِبْرِيل قَالَ: هَذَا إِدْرِيس رَفعه الله مَكَان عليا
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. İçeri girdi; bir de baktı ki bir adam duruyor. 'Ey Cibrîl, bu kimdir?' dedi. Dedi ki: 'Bu, Allah'ın yüce bir mekâna yükselttiği İdrîs'tir.'
ثمَّ صعد إِلَى السَّمَاء الْخَامِسَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra beşinci göğe yükseldi ve kapıyı çaldı. 'Bu kimdir?' denildi. 'Cibrîl'dir' dedi. 'Yanındaki kimdir?' denildi. 'Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: مرْحَبًا بِهِ حَيَّاهُ الله من أَخ وَخَلِيفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ ثمَّ دخل فَإِذا هُوَ بِرَجُل جَالس وَحَوله قوم يقص عَلَيْهِم قَالَ: من هَذَا يَا جِبْرِيل وَمن هَؤُلَاءِ حوله قَالَ: هَذَا هرون المحبب وَهَؤُلَاء بَنو إِسْرَائِيل
'Ona merhaba; Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. Sonra içeri girdi; bir de baktı ki oturmuş, etrafında kendilerine kıssa anlatan bir topluluk bulunan bir adam duruyor. 'Ey Cibrîl, bu kimdir ve etrafındakiler kimlerdir?' dedi. Dedi ki: 'Bu, [kavmine] sevdirilmiş Hârûn'dur; etrafındakiler de İsrâiloğullarıdır.'
ثمَّ صعد بِهِ إِلَى السَّمَاء السَّادِسَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل لَهُ: من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra onu altıncı göğe yükseltti ve kapıyı çaldı. Ona: 'Bu kimdir?' denildi. 'Cibrîl'dir' dedi. 'Yanındaki kimdir?' denildi. 'Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَخَلِيفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَإِذا هُوَ بِرَجُل جَالس فجاوزه فَبكى الرجل قَالَ: يَا جِبْرِيل من هَذَا قَالَ: مُوسَى قَالَ: فَمَا لَهُ يبكي قَالَ: زعم بَنو إِسْرَائِيل أَنِّي أكْرم بني آدم على الله وَهَذَا رجل من بني آدم قد خلفني فِي دنيا وَأَنا فِي أُخْرَى فَلَو أَنه بِنَفسِهِ لم أبال وَلَكِن مَعَ كل نَبِي أمته
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. Bir de baktı ki oturan bir adam var. Onu geçtiğinde o adam ağladı. 'Ey Cibrîl, bu kimdir?' dedi. 'Mûsâ'dır' dedi. 'Neden ağlıyor?' dedi. Dedi ki: 'İsrâiloğulları benim Âdemoğulları içinde Allah katında en değerlisi olduğumu iddia ederlerdi. Oysa bu, Âdemoğullarından bir adamdır; ben bir âlemde iken o dünyada benim ardımdan gelmiştir. Şayet tek başına olsaydı aldırmazdım; fakat her peygamberle birlikte ümmeti de vardır.'
ثمَّ صعد بِهِ إِلَى السَّمَاء السَّابِعَة فَاسْتَفْتَحَ فَقيل من هَذَا قَالَ: جِبْرِيل قيل: وَمن مَعَك قَالَ: مُحَمَّد قَالُوا: وَقد أرسل إِلَيْهِ قَالَ: نعم
Sonra onu yedinci göğe yükseltti ve kapıyı çaldı. 'Bu kimdir?' denildi. 'Cibrîl'dir' dedi. 'Yanındaki kimdir?' denildi. 'Muhammed'dir' dedi. 'Ona peygamberlik gönderildi mi?' dediler. 'Evet' dedi.
قَالُوا: حَيَّاهُ الله من أَخ وَخَلِيفَة فَنعم الْأَخ وَنعم الْخَلِيفَة وَنعم الْمَجِيء جَاءَ فَدخل فَإِذا هُوَ بِرَجُل أشمط جَالس عِنْد بَاب الْجنَّة على كرْسِي وَعِنْده قوم جُلُوس بيض الْوُجُوه أَمْثَال الْقَرَاطِيس وَقوم فِي ألوانهم شَيْء فَقَامَ هَؤُلَاءِ الَّذين فِي ألوانها شَيْء فَدَخَلُوا نَهرا فاغتسلوا فِيهِ فَخَرجُوا وَقد خلص وَلم يكن فِي أبدانهم شَيْء ثمَّ دخلُوا نَهرا آخر فاغتسلوا فِيهِ فَخَرجُوا وَقد خلص من ألوانهم شَيْء ثمَّ دخلُوا نَهرا آخر فاغتسلوا فِيهِ فَخَرجُوا وَقد خلصت ألوانهم فَصَارَت مثل ألوان أَصْحَابهم فجاؤوا فجلسوا إِلَى أَصْحَابهم فَقَالَ:
'Allah onu kardeş ve halife olarak esenliğe erdirsin; o ne güzel kardeş, ne güzel halifedir ve gelişi ne güzel geliştir!' dediler. İçeri girdi; bir de baktı ki cennetin kapısı yanında bir kürsü üzerinde oturan saçları ve sakalı kırlaşmış bir adam duruyor. Yanında da kâğıt gibi bembeyaz yüzlü bir topluluk ile renklerinde bir leke/kusur bulunan başka bir topluluk oturuyordu. Renklerinde leke bulunan bu kimseler kalkıp bir nehre girdiler ve orada yıkandılar. Çıktıklarında arınmışlardı ve bedenlerinde hiçbir şey kalmamıştı. Sonra başka bir nehre girdiler ve içinde yıkandılar. Çıktıklarında renklerinden bir miktar daha arınmıştı. Sonra başka bir nehre girdiler ve içinde yıkandılar. Çıktıklarında renkleri tamamen arındı ve arkadaşlarının rengi gibi oldu. Gelip arkadaşlarının yanına oturdular. Bunun üzerine:
يَا جِبْرِيل من هَذَا الأشمط وَمن هَؤُلَاءِ بيض الْوُجُوه وَمن هَؤُلَاءِ الَّذين فِي ألوانهم شَيْء وَمَا هَذِه الْأَنْهَار الَّتِي دخلُوا قَالَ: هَذَا أَبوك إِبْرَاهِيم أول من شمط على الأَرْض
'Ey Cibrîl, saçı sakalı kırlaşmış bu zat kimdir, beyaz yüzlü olanlar kimlerdir, renklerinde leke bulunanlar kimlerdir ve girdikleri bu nehirler nedir?' dedi. Dedi ki: 'Bu, atan İbrâhîm'dir; yeryüzünde saçı sakalı ilk ağaran kimsedir.'