فَأخذت مِنْهُمَا فواقعا الْمَرْأَة فخشيا أَن يخبر الإِنسان عَنْهُمَا فقتلاه فَلَمَّا ذهب عَنْهُمَا السكر وعلما مَا وَقعا فِيهِ من الْخَطِيئَة أَرَادَ أَن يصعد إِلَى السَّمَاء فَلم يستطيعا وحيل بَينهمَا وَبَين ذَلِك وكشف الغطاء فِيمَا بَينهمَا وَبَين أهل السَّمَاء فَنَظَرت الْمَلَائِكَة إِلَى مَا وَقعا فِيهِ فعجبوا كل الْعجب وَعرفُوا أَنه من كَانَ فِي غيب فَهُوَ أقل خشيَة فَجعلُوا بعد ذَلِك يَسْتَغْفِرُونَ لمن فِي الأَرْض فَنزل فِي ذَلِك (وَالْمَلَائِكَة يسبحون بِحَمْد رَبهم وَيَسْتَغْفِرُونَ لمن فِي الأَرْض) (الشورى الْآيَة ٥)
[İçki] onları etkisi altına alınca kadınla birlikte oldular. [Bunu gören] bir insanın kendilerini haber vermesinden korkup onu öldürdüler. Sarhoşlukları geçip de içine düştükleri günahı anlayınca göğe yükselmek istediler ama başaramadılar; bununla aralarına engel konuldu. Onlarla gök ehli arasındaki perde kaldırıldı. Melekler onların içine düştüğü durumu görünce son derece hayrete düştüler ve gayb halinde olanın korkusunun daha az olduğunu anladılar. Bundan sonra yeryüzündekiler için bağışlanma dilemeye başladılar. Bunun üzerine: {(وَالْمَلَائِكَة يسبحون بِحَمْد رَبهم وَيَسْتَغْفِرُونَ لمن فِي الأَرْض)} “Melekler de Rablerini hamd ile tesbih ederler ve yerdekiler için bağışlanma dilerler” (eş-Şûrâ: 5) ayeti indi.
فَقيل لَهما: اختارا عَذَاب الدُّنْيَا أَو عَذَاب الْآخِرَة فَقَالَا: أما عَذَاب الدُّنْيَا فَإِنَّهُ يَنْقَطِع وَيذْهب وَأما عَذَاب الْآخِرَة فَلَا انْقِطَاع لَهُ فاختارا عَذَاب الدُّنْيَا فَجعلَا بِبَابِل فهما يعذبان
Onlara: 'Dünya azabını mı yoksa ahiret azabını mı seçersiniz?' denildi. Onlar: 'Dünya azabı kesilip biter; ahiret azabının ise sonu yoktur' dediler ve dünya azabını seçtiler. Babil'e konuldular ve orada azap çekmektedirler.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: إِن أهل سَمَاء الدُّنْيَا أشرفوا على أهل الأَرْض فرأوهم يعْملُونَ بِالْمَعَاصِي فَقَالُوا: يَا رب أهل الأَرْض يعْملُونَ بِالْمَعَاصِي فَقَالَ الله: أَنْتُم معي وهم غُيُبٌ عني
İbn Ebî Hâtim'in İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Dünya semasının ehli yeryüzü ehline baktılar ve onların günah işlediklerini gördüler. Bunun üzerine: 'Ey Rabbimiz! Yeryüzü halkı günah işliyor' dediler. Allah: 'Siz benim yanımdasınız, onlar ise benden gaybtadırlar' buyurdu.
فَقيل لَهُم: اخْتَارُوا مِنْكُم ثَلَاثَة: فَاخْتَارُوا مِنْهُم ثَلَاثَة على أَن يهبطوا إِلَى الأَرْض يحكمون بَين أهل الأَرْض وَجعل فيهم شَهْوَة الْآدَمِيّين - فَأمروا أَن لَا يشْربُوا خمرًا وَلَا يقتلُون نفسا وَلَا يزنوا وَلَا يسجدوا لوثن
Onlara: 'İçinizden üç kişi seçin' denildi. Yeryüzüne inip yeryüzü halkı arasında hüküm vermek üzere içlerinden üç melek seçtiler ve onlara insanların şehveti verildi. Kendilerine içki içmemeleri, cana kıymamaları, zina etmemeleri ve puta secde etmemeleri emredildi.
فاستقال مِنْهُم وَاحِد فأقيل فاهبط اثْنَان إِلَى الأَرْض فأتتهما امْرَأَة من أحسن النَّاس يُقَال لَهَا أناهيلة فهوياها جَمِيعًا ثمَّ أَتَيَا منزلهَا فاجتمعا عِنْدهَا فأراداها فَقَالَت لَهما: لَا حَتَّى تشربا خمري وتقتلا ابْن جاري وتسجدوا لوثني
İçlerinden biri affını istedi ve affedildi. İkisi yeryüzüne indirildi. İnsanların en güzellerinden olan ve kendisine Enâhîle denilen bir kadın onların yanına geldi. İkisi de kadına âşık oldu. Sonra onun evine gelip yanında buluştular ve onunla birlikte olmak istediler. Kadın onlara: 'Şarabımı içmedikçe, komşumun oğlunu öldürmedikçe ve putuma secde etmedikçe olmaz' dedi.
فَقَالَا: لَا نسجد
Onlar: 'Secde etmeyiz' dediler.
ثمَّ شربا من الْخمر ثمَّ قتلا ثمَّ سجدا فَأَشْرَف أهل السَّمَاء عَلَيْهِمَا وَقَالَت لَهما: أخبراني بِالْكَلِمَةِ الَّتِي إِذا قلتماها طرتما فأخبراها فطارت فمسخت جَمْرَة وَهِي هَذِه الزهرة وَأما هما فَأرْسل إِلَيْهِمَا سُلَيْمَان بن دَاوُد فخيرهما بَين عَذَاب الدُّنْيَا وَعَذَاب الْآخِرَة فاختارا عَذَاب الدُّنْيَا فهما مناطان بَين السَّمَاء وَالْأَرْض
Sonra şaraptan içtiler, sonra öldürdüler, sonra da secde ettiler. Gök ehli onlara baktı. Kadın onlara: 'Söylediğiniz vakit uçtuğunuz kelimeyi bana bildirin' dedi. Ona bildirdiler, o da uçtu ve bir kor parçasına dönüştürüldü; o, bu Zühre yıldızıdır. Onlara gelince, Süleyman b. Dâvûd kendilerine [elçi] gönderip dünya azabı ile ahiret azabı arasında serbest bıraktı. Onlar dünya azabını seçtiler ve yer ile gök arasında asılı durmaktadırlar.
وَأخرج ابْن جرير من طَرِيق أبي عُثْمَان النَّهْدِيّ عَن ابْن مَسْعُود وَابْن عَبَّاس قَالَا: لما كثر بَنو آدم وعصوا دعت الْمَلَائِكَة عَلَيْهِم وَالْأَرْض وَالْجِبَال: رَبنَا لَا تمهلهم
İbn Cerîr'in Ebû Osmân en-Nehdî yoluyla İbn Mes'ûd ve İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre onlar şöyle demişlerdir: Âdemoğulları çoğalıp isyan edince melekler, yer ve dağlar onlara beddua edip: 'Rabbimiz, onlara mühlet verme!' dediler.
فَأوحى الله إِلَى الْمَلَائِكَة: إِنِّي أزلت الشَّهْوَة والشيطان من قُلُوبكُمْ وَلَو تركتكم لفعلتم أَيْضا
Bunun üzerine Allah meleklere şöyle vahyetti: 'Ben kalplerinizden şehveti ve şeytanı giderdim. Eğer sizi [onlarla] bıraksaydım siz de yapardınız.'
قَالَ: فَحَدثُوا أنفسهم أَن لَو ابتلوا لعصموا فَأوحى اله إِلَيْهِم: أَن اخْتَارُوا ملكَيْنِ من أفضلكم
[Râvî] dedi ki: Onlar kendi içlerinden, imtihan edilecek olsalar korunacaklarını geçirdiler. Allah onlara: 'En faziletlilerinizden iki melek seçin' diye vahyetti.
فَاخْتَارُوا هاروت وماروت فأهبطا إِلَى الأَرْض وأنزلت الزهرة إِلَيْهِمَا فِي صُورَة امْرَأَة من أهل فَارس يمونها بيدخت
Hârût ile Mârût'u seçtiler. İkisi yeryüzüne indirildi. Zühre de onlara Fars ehlinden Bîduht dedikleri bir kadın suretinde indirildi.
قَالَ: فواقعاها بالخطيئة فَكَانَت الْمَلَائِكَة يَسْتَغْفِرُونَ للَّذين آمنُوا فَلَمَّا وَقعا بالخطيئة اسْتَغْفرُوا لمن فِي الأَرْض فخيرا بَين عَذَاب الدُّنْيَا وَعَذَاب الْآخِرَة فاختارا عَذَاب الدُّنْيَا
[Râvî] dedi ki: Günah işleyerek onunla birlikte oldular. Melekler iman edenler için bağışlanma diliyorlardı; ikisi günaha düşünce yeryüzündekiler için bağışlanma dilediler. İkisi dünya azabı ile ahiret azabı arasında muhayyer bırakıldı ve dünya azabını seçtiler.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر من طَرِيق الزُّهْرِيّ عَن عبيد الله بن عبد الله فِي هَذِه الْآيَة
Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbnü'l-Münzir'in Zührî yoluyla Ubeydullah b. Abdillâh'tan bu ayet hakkında bildirdiklerine göre:
كَانَا ملكَيْنِ من الْمَلَائِكَة فاهبطا ليحكما بَين النَّاس وَذَلِكَ أَن الْمَلَائِكَة سخروا من حكام بني آدم فحاكمت إِلَيْهِمَا امْرَأَة فخافا لَهَا ثمَّ ذَهَبا يصعدان فحيل بَينهمَا وَبَين ذَلِك وَخيرا بَين عَذَاب الدُّنْيَا وَعَذَاب الْآخِرَة فاختارا عَذَاب الدُّنْيَا
Onlar meleklerden iki melekti. İnsanlar arasında hüküm versinler diye indirildiler. Bu da meleklerin Âdemoğullarının hâkimleriyle alay etmeleri sebebiyle olmuştu. Bir kadın aralarında hükmetmeleri için onlara başvurdu, ikisi ona meylettiler. Sonra göğe yükselmeye kalkıştılar ama bununla aralarına engel konuldu. Dünya azabı ile ahiret azabı arasında serbest bırakıldılar ve dünya azabını seçtiler.
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور عَن خصيف قَالَ: كنت مَعَ مُجَاهِد فَمر بِنَا رجل من قُرَيْش فَقَالَ لَهُ مُجَاهِد: حَدثنَا مَا سَمِعت من أَبِيك قَالَ: حَدثنِي أبي: أَن الْمَلَائِكَة حِين جعلُوا ينظرُونَ إِلَى أَعمال بني آدم وَمَا يركبون من الْمعاصِي الخبيثة وَلَيْسَ يستر النَّاس من الْمَلَائِكَة شَيْء فَجعل بَعضهم يَقُول لبَعض: انْظُرُوا إِلَى بني آدم كَيفَ يعْملُونَ كَذَا وَكَذَا مَا أجرأهم على الله يعيبونهم بذلك فَقَالَ الله لَهُم: لقد سَمِعت الَّذِي تَقولُونَ فِي بني آدم فَاخْتَارُوا مِنْكُم ملكَيْنِ أهبطهما إِلَى الأَرْض وَاجعَل فيهمَا شَهْوَة بني آدم فَاخْتَارُوا هاروت وماروت فَقَالُوا: يَا رب لَيْسَ فِينَا مثلهمَا
Saîd b. Mansûr'un Hasîf'ten bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Mücâhid ile birlikteydim. Kureyş'ten bir adam yanımızdan geçti. Mücâhid ona: 'Babandan işittiğini bize anlat' dedi. O da şöyle dedi: Babam bana anlattı ki melekler, Âdemoğullarının amellerine ve işledikleri çirkin günahlara bakmaya başladıklarında -ki insanları meleklerden hiçbir şey gizlemezdi- birbirlerine: 'Âdemoğullarına bakın, nasıl şöyle şöyle yapıyorlar, Allah'a karşı ne kadar da cüretkârlar!' diyerek onları ayıplıyorlardı. Allah onlara: 'Âdemoğulları hakkında söylediklerinizi işittim. İçinizden iki melek seçin, onları yeryüzüne indireyim ve kendilerine Âdemoğullarının şehvetini vereyim' buyurdu. Hârût ile Mârût'u seçip: 'Ey Rabbimiz! İçimizde onların benzeri yoktur' dediler.
فأهبطا إِلَى الأَرْض وَجعلت فيهمَا شَهْوَة بني آدم ومثلت لَهما الزهرة فِي صُورَة امْرَأَة فَلَمَّا نظرا إِلَيْهَا لم يتمالكا أَن تناولا مَا الله أعلم بِهِ وَأخذت الشَّهْوَة بأسماعهما وأبصارهما فَلَمَّا أَرَادَا أَن يطيرا إِلَى السَّمَاء لم يستطيعا فأتاهما ملك فَقَالَ: إنَّكُمَا قد فعلتما مَا فعلتما فاختاراعذاب الدُّنْيَا أَو عَذَاب الْآخِرَة
İkisi yeryüzüne indirildi ve kendilerine Âdemoğullarının şehveti verildi. Zühre onlara bir kadın suretinde temessül ettirildi. Ona baktıklarında kendilerine hâkim olamayarak Allah'ın bildiği o şeyi yaptılar; şehvet kulaklarını ve gözlerini bürüdü. Göğe uçmak istediklerinde buna güç yetiremediler. Yanlarına bir melek gelip: 'Siz yapacağınızı yaptınız, artık dünya azabını mı yoksa ahiret azabını mı seçeceğinize karar verin' dedi.
فَقَالَ أَحدهمَا للْآخر: مَاذَا ترى قَالَ: أرى أَن أعذب فِي الدُّنْيَا ثمَّ أعذب أحبّ إليّ من أَن أعذب سَاعَة وَاحِدَة فِي الْآخِرَة فهما معلقان منكسان فِي السلَاسِل وَجعلا فتْنَة
Biri diğerine: 'Ne dersin?' dedi. Diğeri: 'Dünyada azap görüp sonra tekrar azap görmem, ahirette bir an bile azap görmekten bana daha sevimlidir' dedi. Böylece ikisi zincirler içinde baş aşağı asıldılar ve bir fitne (imtihan) kılındılar.
وَأخرج ابْن جرير عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: إِن الله أفرج السَّمَاء إِلَى مَلَائكَته ينظرُونَ إِلَى أَعمال بني آدم فَلَمَّا أبصروهم يعْملُونَ بالخطايا قَالُوا: يَا رب هَؤُلَاءِ بَنو آدم الَّذِي خلقت بِيَدِك وأسجدت لَهُ ملائكتك وعلمته أَسمَاء كل شَيْء يعْملُونَ بالخطايا
İbn Cerîr'in İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Allah, meleklerine Âdemoğullarının amellerine bakmaları için semayı açtı. Onların günah işlediklerini görünce: 'Ey Rabbimiz! Kendi elinle yarattığın, meleklerini kendisine secde ettirdiğin ve her şeyin ismini öğrettiğin şu Âdemoğulları günah işliyorlar' dediler.
قَالَ: أما إِنَّكُم لَو كُنْتُم مكانهم لعملتم مثل أَعْمَالهم
[Allah]: 'Bilin ki siz onların yerinde olsaydınız onların amelleri gibi ameller işlerdiniz' buyurdu.
قَالُوا: سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لنا فأمِروا أَن يختاروا من يهْبط إِلَى الأَرْض فَاخْتَارُوا هاروت وماروت وأهبطا إِلَى الأَرْض وَأحل لَهما مَا فِيهَا من شَيْء غير أَنَّهُمَا لَا يشركا بِاللَّه شَيْئا وَلَا يسرقا وَلَا يزنيا وَلَا يشربا الْخمر وَلَا يقتلا النَّفس الَّتِي حرم الله إِلَّا بِالْحَقِّ فَعرض لَهما امْرَأَة قد قسم لَهَا نصف الْحسن يُقَال لَهَا بيذخت فَلَمَّا أبصراها أراداها قَالَت: لَا إِلَّا أَن تشركا بِاللَّه وتشربا الْخمر وتقتلا النَّفس وتسجدا لهَذَا الصَّنَم
Onlar: 'Seni tenzih ederiz, bu bize yakışmazdı' dediler. Kendilerine yeryüzüne inecek olanı seçmeleri emredildi; onlar da Hârût ile Mârût'u seçtiler. İkisi yeryüzüne indirildi; Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmamak, hırsızlık yapmamak, zina etmemek, içki içmemek ve Allah'ın haram kıldığı cana haksız yere kıymamak şartıyla yeryüzündeki şeyler kendilerine helal kılındı. Karşılarına, güzelliğin yarısı kendisine verilmiş olan ve Bîduht denilen bir kadın çıktı. Onu görünce onunla birlikte olmak istediler. Kadın: 'Allah'a ortak koşmadıkça, içki içmedikçe, cana kıymadıkça ve şu puta secde etmedikçe olmaz' dedi.
فَقَالَا: مَا كُنَّا نشْرك بِاللَّه شَيْئا فَقَالَ أَحدهمَا للْآخر: ارْجع إِلَيْهَا
Onlar: 'Biz asla Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmayız' dediler. Sonra biri diğerine: 'Ona geri dön' dedi.
فَقَالَت: لَا إِلَّا أَن تشربا الْخمر فشربا حَتَّى ثملا وَدخل عَلَيْهِمَا سَائل فقتلاه فَلَمَّا وَقعا فِيمَا وَقعا فِيهِ أفرج الله السَّمَاء لملائكته فَقَالُوا: سُبْحَانَكَ
Kadın: 'İçki içmedikçe olmaz' dedi. Sarhoş oluncaya kadar içtiler. Yanlarına bir dilenci girdi ve onu öldürdüler. İkisi içine düştükleri şeye düşünce, Allah semayı meleklerine açtı. Onlar: 'Seni tenzih ederiz...'
أَنْت أعلم
'...Sen en iyi bilensin' dediler.
فَأوحى الله إِلَى سُلَيْمَان بن دَاوُد أَن يخيرهما بَين عَذَاب الدُّنْيَا وَعَذَاب الْآخِرَة فاختارا عَذَاب الدُّنْيَا فكبلا من أكعبهما إِلَى أعناقهما بِمثل أَعْنَاق البخت وَجعلا بِبَابِل
Allah, Süleyman b. Dâvûd'a onları dünya azabı ile ahiret azabı arasında serbest bırakmasını vahyetti. Onlar dünya azabını seçtiler. Bunun üzerine topuklarından boyunlarına kadar Bahtî develerinin boyunları gibi [bağlarla] bağlandılar ve Babil'e konuldular.
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي ذمّ الدُّنْيَا وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن أبي الدَّرْدَاء قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ احْذَرُوا الدُّنْيَا فَإِنَّهَا أَسحر من هاروت وماروت
İbn Ebî'd-Dünyâ Zemmü'd-Dünyâ'da ve Beyhakî Şuabü'l-Îmân'da Ebü'd-Derdâ'dan bildirdiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Dünyadan sakının, çünkü o Hârût ile Mârût'tan daha büyüleyicidir.”
وَأخرج الْخَطِيب فِي رِوَايَة مَالك عَن ابْن عمر قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ قَالَ أخي عِيسَى: معاشر الحواريين احْذَرُوا الدُّنْيَا لَا تسحركم لهي وَالله أَشد سحرًا من هاروت وماروت وَاعْلَمُوا أَن الدُّنْيَا مُدبرَة وَالْآخِرَة مقبلة وَإِن لكل وَاحِدَة مِنْهُمَا بَنِينَ فكونوا من أَبنَاء الْآخِرَة دون بني الدُّنْيَا فاليوم عمل وَلَا حِسَاب وَغدا الْحساب وَلَا عمل
Hatîb'in Rivâyetü Mâlik'te İbn Ömer'den bildirdiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Kardeşim İsa şöyle demiştir: Ey Havariler topluluğu! Dünyadan sakının, sizi büyülemesin; vallahi o Hârût ile Mârût'tan daha şiddetli bir büyüleyicidir. Bilin ki dünya arkasını dönüp gitmekte, ahiret ise gelmektedir. Her ikisinin de evlatları vardır; siz dünya evlatlarından değil, ahiret evlatlarından olun. Zira bugün amel vardır, hesap yoktur; yarın ise hesap vardır, amel yoktur.”
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ فِي نَوَادِر الْأُصُول عَن عبد الله بن بسر الْمَازِني قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ اتَّقوا الدُّنْيَا فو الَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ أَنَّهَا لأسحر من هاروت وماروت
Hakîm et-Tirmizî'nin Nevâdirü'l-Usûl'de Abdullah b. Büsr el-Mâzinî'den bildirdiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Dünyadan sakının! Canım elinde olan [Allah]'a yemin ederim ki o, Hârût ile Mârût'tan daha büyüleyicidir.”
وَأخرج ابْن جرير عَن الرّبيع قَالَ: لما وَقع النَّاس من بني آدم فِيمَا وَقَعُوا فِيهِ من الْمعاصِي وَالْكفْر بِاللَّه قَالَت الْمَلَائِكَة فِي السَّمَاء: أَي رب هَذَا الْعَالم إِنَّمَا خلقتهمْ لعبادتك وطاعتك وَقد ركبُوا الْكفْر وَقتل النَّفس الْحَرَام وَأكل المَال الْحَرَام
İbn Cerîr'in Rebî'den bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Âdemoğullarından insanlar günahlara ve Allah'ı inkâra düşünce gökteki melekler: 'Ey Rabbimiz! Kendilerini sırf sana ibadet ve itaat etsinler diye yarattığın bu mahlukat, inkâra saptılar, haram cana kıydılar, haram mal yediler...'
وَالسَّرِقَة وَالزِّنَا وَشرب الْخمر فَجعلُوا يدعونَ عَلَيْهِم وَلَا يعذرونهم
'...hırsızlık yaptılar, zina ettiler ve içki içtiler.' Onlara beddua etmeye başladılar ve onları mazur görmediler.
فَقيل لَهُم: إِنَّهُم فِي غيب فَلم يعذروهم فَقيل لَهُم: اخْتَارُوا مِنْكُم ملكَيْنِ آمرهما بأَمْري وأنهاهما عَن معصيتي
Kendilerine: 'Onlar gayb halindedirler' denildi, yine de onları mazur görmediler. Bunun üzerine onlara: 'Kendilerine emrimi buyuracağım ve isyanımdan nehyedeceğim içinizden iki melek seçin' denildi.
فَاخْتَارُوا هاروت وماروت فأهبطا إِلَى الأَرْض وَجعل بهما شهوات بني إِسْرَائِيل وأمرا أَن يعبدا الله وَلَا يشركا بِهِ شَيْئا ونهيا عَن قتل النَّفس الْحَرَام وَأكل المَال الْحَرَام وَالسَّرِقَة وَالزِّنَا وَشرب الْخمر فلبثا على ذَلِك فِي الأَرْض زَمَانا يحكمان بَين النَّاس بِالْحَقِّ وَذَلِكَ فِي زمَان إِدْرِيس
Hârût ile Mârût'u seçtiler. İkisi yeryüzüne indirildi ve kendilerine İsrâiloğullarının şehvetleri verildi. Allah'a ibadet etmeleri ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmamaları emredildi; haram cana kıymaktan, haram mal yemekten, hırsızlıktan, zinadan ve içki içmekten nehyedildiler. İdris zamanında yeryüzünde bir süre bu hal üzere kalıp insanlar arasında hak ile hükmettiler.
وَفِي ذَلِك الزَّمَان امْرَأَة حسنها فِي سَائِر النَّاس كحسن الزهرة فِي سَائِر الْكَوَاكِب وَإِنَّهَا أَبَت عَلَيْهِمَا فخضعا لَهَا بالْقَوْل وأراداها على نَفسهَا وَإِنَّهَا أَبَت إِلَّا أَن يَكُونَا على أمرهَا ودينها وإنهما سألاها عَن دينهَا الَّذِي هِيَ عَلَيْهِ فأخرجت لَهما صنماً فَقَالَت: هَذَا أعبده
O dönemde, diğer insanlar arasındaki güzelliği Zühre'nin diğer yıldızlar arasındaki güzelliği gibi olan bir kadın vardı. Kadın onlara karşı direndi; onlar ise ona karşı tatlı dille konuştular ve onunla birlikte olmak istediler. Kadın ise ancak kendi istediği ve dini üzere olmaları şartıyla kabul edeceğini söyledi. Onlar kadına üzerinde bulunduğu dinini sordular, o da kendilerine bir put çıkarıp: 'Buna tapıyorum' dedi.
فَقَالَا: لَا حَاجَة لنا فِي عبَادَة هَذَا فذهبا فصبرا مَا شَاءَ الله ثمَّ أَتَيَا عَلَيْهَا فخضعا لَهَا مَا شَاءَ الله بالْقَوْل وأراداها على نَفسهَا فَقَالَت: لَا إِلَّا أَن تَكُونَا على مَا أَنا عَلَيْهِ
Onlar: 'Bizim buna tapmaya ihtiyacımız yoktur' dediler. Gittiler ve Allah'ın dilediği bir süre sabrettiler. Sonra tekrar kadının yanına gelip ona ellerinden geldiğince tatlı dille konuştular ve onunla birlikte olmak istediler. Kadın: 'Benim üzerinde bulunduğum [din] üzere olmadıkça olmaz' dedi.
فَقَالَا: لَا حَاجَة لنا فِي عبَادَة هَذَا
Onlar: 'Bizim buna tapmaya ihtiyacımız yoktur' dediler.
فَلَمَّا رَأَتْ أَنَّهُمَا قد أَبَيَا أَن يعبدا الصَّنَم قَالَت لَهما: اختارا إِحْدَى الْخلال الثَّلَاث
Kadın onların puta tapmaktan kaçındıklarını görünce onlara: 'Üç hasletten birini seçin...' dedi.
إِمَّا أَن تعبدا الصَّنَم أَو تقتلا النَّفس أَو تشربا الْخمر فَقَالَا: كل هَذَا لَا يَنْبَغِي وأهون الثَّلَاثَة شرب الْخمر
'...Ya puta taparsınız ya cana kıyarsınız ya da şarap içersiniz.' Onlar: 'Bunların hiçbiri uygun değildir; üçü arasında en hafifi şarap içmektir' dediler.
وسقتهما الْخمر حَتَّى إِذا أخذت الْخمْرَة فيهمَا وَقعا بهَا فَمر إِنْسَان وهما فِي ذَلِك فخشيا أَن يفشي عَلَيْهِمَا فقتلاه
Kadın onlara şarap içirdi; şarap onları etkisi altına alınca onunla birlikte oldular. Onlar bu haldeyken bir insan geçti, [durumu] ifşa etmesinden korkup onu öldürdüler.
فَلَمَّا أَن ذهب عَنْهُمَا السكر عرفا مَا قد وَقعا فِيهِ من الْخَطِيئَة وأرادا أَن يصعدا إِلَى السَّمَاء فَلم يستطيعا وكشف الغطاء فِيمَا بَينهمَا وَبَين أهل السَّمَاء فَنَظَرت الْمَلَائِكَة إِلَى مَا قد وَقعا فِيهِ من الذُّنُوب وَعرفُوا أَنه من كَانَ فِي غيب فَهُوَ أقل خشيَة فَجعلُوا بعد ذَلِك يَسْتَغْفِرُونَ لمن فِي الأَرْض فَلَمَّا وَقعا فِيمَا وَقعا فِيهِ من الْخَطِيئَة قيل لَهما: اختارا عَذَاب الدُّنْيَا أَو عَذَاب اللآخرة فَقَالَا: أما عَذَاب الدُّنْيَا فَيَنْقَطِع وَيذْهب وَأما عَذَاب الْآخِرَة فَلَا انْقِطَاع لَهُ فاختارا عَذَاب الْآخِرَة فَجعلَا بِبَابِل فهما يعذبان
Sarhoşlukları geçince içine düştükleri günahı anladılar ve göğe yükselmek istediler ama başaramadılar. Onlarla gök ehli arasındaki perde kaldırıldı. Melekler onların içine düştüğü günahlara baktılar ve gayb halinde olanın korkusunun daha az olduğunu anladılar. Bundan sonra yeryüzündekiler için bağışlanma dilemeye başladılar. Onlar içine düştükleri günaha düşünce kendilerine: 'Dünya azabını mı yoksa ahiret azabını mı seçersiniz?' denildi. Onlar: 'Dünya azabı kesilip biter; ahiret azabının ise sonu yoktur' dediler ve dünya azabını seçtiler. Babil'e konuldular ve orada azap çekmektedirler.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: إِن هاروت وماروت أهبطا إِلَى الأَرْض فَإِذا أتاهما الْآتِي يُرِيد السحر نهياه أَشد النَّهْي وَقَالا لَهُ: إِنَّمَا نَحن فتْنَة فَلَا تكفر
İbn Ebî Hâtim'in İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Hârût ile Mârût yeryüzüne indirildiler. Kendilerine sihir [öğrenmek] isteyerek biri geldiğinde onu şiddetle nehyeder ve ona: 'Biz ancak bir fitneyiz (imtihan vesilesiyiz), sakın inkâr etme!' derlerdi.
وَذَلِكَ أَنَّهُمَا علما الْخَيْر وَالشَّر وَالْكفْر والإِيمان فعرفا أَن السحر من الْكفْر فَإِذا أَبى عَلَيْهِمَا أمراه أَن يَأْتِي مَكَان كَذَا وَكَذَا فَإِذا أَتَاهُ عاين الشَّيْطَان فَعلمه فَإِن تعلمه خرج مِنْهُ النُّور فَينْظر إِلَيْهِ ساطعاً فِي السَّمَاء
Çünkü onlar hayrı, şerri, küfrü ve imanı biliyorlardı; böylece sihrin küfür olduğunu biliyorlardı. Eğer [o kişi] kendilerine karşı direnirse, ona falan falan yere gitmesini emrederlerdi. Oraya vardığında şeytanı bizzat görür, o da ona öğretirdi. Onu öğrendiğinde içinden nur çıkar ve göğe doğru parıldayarak yükseldiğini görürdü.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن عَائِشَة أَنا قَالَت: قدمت على امْرَأَة من أهل دومة الجندل تبتغي رَسُول الله ﷺ بعد مَوته حَدَاثَة ذَلِك تسأله عَن شَيْء دخلت فِيهِ من أَمر السحر وَلم تعْمل بِهِ
İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, Hâkim -ve sahih olduğunu belirterek- ve Sünen'inde Beyhakî'nin Âişe'den bildirdiklerine göre o şöyle demiştir: Dûmetülcendel halkından bir kadın, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in vefatının hemen ardından onu arayarak yanıma geldi; içine girdiği ama henüz amel etmediği sihirle ilgili bir şeyi ona soracaktı.
قَالَت: كَانَ لي زوج غَابَ عني فَدخلت على عَجُوز فشكوت إِلَيْهَا فَقَالَت: إِن فعلت مَا آمُرك فأجعله يَأْتِيك فَلَمَّا كَانَ اللَّيْل جَاءَتْنِي بكلبين أسودين فركبت أَحدهمَا وَركبت الآخر فَلم يكن كشيء حَتَّى وقفنا بِبَابِل فَإِذا أَنا برجلَيْن معلقين بِأَرْجُلِهِمَا فَقَالَا: مَا جَاءَ بك فَقلت: أتعلم السحر
[Kadın] dedi ki: Benden uzaklaşan bir kocam vardı. Yaşlı bir kadının yanına gidip ona dert yandım. O da: 'Eğer sana emrettiğim şeyi yaparsan, onu sana getirtirim' dedi. Gece olunca bana iki siyah köpek getirdi; kendisi birine bindi, ben de diğerine bindim. Göz açıp kapayıncaya kadar Babil'e vardık. Bir de baktım ki ayaklarından asılmış iki adam duruyor. Onlar: 'Seni buraya ne getirdi?' dediler. Ben de: 'Sihir öğrenmek [için geldim]' dedim.
فَقَالَا: إِنَّمَا نَحن فتْنَة فَلَا تكفري وارجعي
Onlar: 'Biz ancak bir fitneyiz (imtihan vesilesiyiz), sakın inkâr etme ve geri dön!' dediler.
فأبيت وَقلت: لَا
Ben kabul etmeyip: 'Hayır' dedim.
قَالَا: فاذهبي إِلَى ذَلِك التَّنور فبولي بِهِ ثمَّ ائتي فَذَهَبت فاقشعر جلدي وَخفت ثمَّ رجعت إِلَيْهِمَا فَقلت: قد فعلت
Onlar: 'Öyleyse şu tandıra git ve içine idrarını yap, sonra gel' dediler. Gittim; tüylerim ürperdi ve korktum. Sonra onların yanına dönüp: 'Yaptım' dedim.
فَقَالَا: مَا رَأَيْت فَقلت: لم أر شَيْئا
Onlar: 'Ne gördün?' dediler. Ben: 'Hiçbir şey görmedim' dedim.
فَقَالَا: كذبت لم تفعلي ارجعي إِلَى بلادك وَلَا تكفري فَإنَّك على رَأس أَمرك فأبيت
Onlar: 'Yalan söyledin, yapmadın! Memleketine dön ve inkâr etme; sen henüz işin başındasın' dediler. Fakat ben direndim.
فَقَالَا اذهبي إِلَى ذَلِك التَّنور فبولي بِهِ وَذَهَبت فبلت فِيهِ فَرَأَيْت فَارِسًا مقنعا بحديد خرج مني حَتَّى ذهب فِي السَّمَاء وَغَابَ عني حَتَّى مَا أرَاهُ وجئتهما فَقلت: قد فعلت
Onlar: 'Şu tandıra git ve içine idrarını yap' dediler. Gidip içine idrarımı yaptım. Bunun üzerine benden demir zırhla örtünmüş bir atlının çıkıp göğe doğru gittiğini ve artık onu göremeyeceğim şekilde benden kaybolduğunu gördüm. Yanlarına gelip: 'Yaptım' dedim.
فَقَالَا: فَمَا رَأَيْت فَقلت: رَأَيْت فَارِسًا مقنعا خرج مني فَذهب فِي السَّمَاء حَتَّى مَا أرَاهُ
Onlar: 'Peki ne gördün?' dediler. Ben: 'Benden yüzü örtülü bir atlının çıktığını ve artık göremeyeceğim şekilde göğe doğru gittiğini gördüm' dedim.
قَالَا: صدقت ذَلِك إيمانك خرج مِنْك اذهبي
Onlar: 'Doğru söyledin; o, senden çıkan imanındı. Artık git!' dediler.
فَقلت للْمَرْأَة: وَالله مَا أعلم شَيْئا وَلَا قَالَا لي شَيْئا
[Bunun üzerine] kadına: 'Vallahi hiçbir şey bilmiyorum ve onlar da bana bir şey söylemedi' dedim.
فَقَالَت: لَا لم تريدي شَيْئا إِلَّا كَانَ خذي هَذَا الْقَمْح فابذري فبذرت وَقلت اطلعِي فاطلعت قلت احقلي فاحقلت ثمَّ قلت افركي فأفركت ثمَّ قلت ايبسي فأيبست ثمَّ قلت اطحني فأطحنت ثمَّ قلت اخبزي فأخبزت فَلَمَّا رَأَيْت أَنِّي لَا أُرِيد شَيْئا إِلَّا كَانَ سقط فِي يَدي وندمت وَالله يَا أم الْمُؤمنِينَ مَا فعلت شَيْئا وَلَا أَفعلهُ أبدا فَسَأَلت رَسُول أَصْحَاب الله ﷺ وهم يَوْمئِذٍ متوافرون فَمَا دروا مَا يَقُولُونَ لَهَا وَكلهمْ خَافَ أَن يفتيها بِمَا لَا يُعلمهُ إِلَّا أَنه قد قَالَ لَهَا ابْن عَبَّاس أَو بعض من كَانَ عِنْده لَو كَانَ أَبَوَاك حيين أَو أَحدهمَا لكانا يكفيانك
Kadın dedi ki: 'Hayır, sen ne dilesen olur. Şu buğdayı al ve ek.' Ben de ektim ve 'Filizlen!' dedim, filizlendi. 'Sap bağla!' dedim, sap bağladı. Sonra 'Tane bağla!' dedim, tane bağladı. Sonra 'Kurula!' dedim, kurudu. Sonra 'Öğütül!' dedim, öğütüldü. Sonra 'Ekmek ol!' dedim, ekmek oldu. Dilediğim her şeyin olduğunu görünce başımdan aşağı kaynar sular döküldü (elim ayağım tutuldu) ve pişman oldum. Vallahi ey müminlerin annesi, [bunun dışında] hiçbir şey yapmadım ve asla yapmayacağım!' Bunun üzerine [Âişe], Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashâbına sordu; o günlerde onlar çok sayıdaydılar. Fakat kadına ne diyeceklerini bilemediler ve hepsi de bilmediği bir hususta ona fetva vermekten korktu. Ancak İbn Abbâs ya da yanında bulunanlardan biri ona şöyle dedi: 'Şayet anne baban ya da ikisinden biri hayatta olsaydı, sana [kefaret olarak] yeterlerdi.'
وَأخرج ابْن الْمُنْذر من طَرِيق الْأَوْزَاعِيّ عَن هَارُون بن ربَاب قَالَ: دخلت على عبد الْملك بن مَرْوَان وَعِنْده رجل قد ثنيت لَهُ وسَادَة وَهُوَ متكىء عَلَيْهَا فَقَالُوا هَذَا قد لَقِي هاروت وماروت
İbnü'l-Münzir, Evzâî yoluyla Hârûn b. Ribâb'dan bildirdi; o şöyle dedi: Abdülmelik b. Mervân'ın yanına girdim. Yanında, kendisine bir yastık konulmuş ve ona yaslanmış bir adam vardı. 'İşte bu, Hârût ile Mârût ile karşılaşmış kimsedir' dediler.
فَقلت: هَذَا
Bunun üzerine: 'Bu adam mı?' dedim.
قَالُوا: نعم
'Evet' dediler.
فَقلت حَدثنَا رَحِمك الله
Ben de: 'Bize anlat, Allah sana rahmet etsin' dedim.
فأنشلأ يحدث فَلم يَتَمَالَك من الدُّمُوع فَقَالَ: كنت غُلَاما حَدثا وَلم أدْرك أبي وَكَانَت
Anlatmaya başladı; gözyaşlarına hâkim olamıyordu. Şöyle dedi: Genç bir delikanlıydım, babama yetişememiştim (o vefat etmişti).
أُمِّي تُعْطِينِي من المَال حَاجَتي فأنفقه وأفسده وأبذره وَلَا تَسْأَلنِي أُمِّي عَنهُ فَلَمَّا طَال ذَلِك وَكَبرت أَحْبَبْت أَن أعلم من أَيْن لأمي هَذِه الْأَمْوَال فَقلت لَهَا يَوْمًا: من أَيْن لَك هَذِه الْأَمْوَال فَقَالَت: يَا بني كل وتنعم وَلَا تسْأَل فَهُوَ خير لَك فأححت عَلَيْهَا فَقَالَت: إِن أَبَاك كَانَ ساحراً فَلم أزل أسألها وألح فأدخلتني بَيْتا فِيهِ أَمْوَال كَثِيرَة فَقَالَت: يَا بني هَذَا كُله لَك فَكل وتنعم وَلَا تسْأَل عَنهُ
Annem bana ihtiyacım kadar mal verirdi; ben de onu harcar, tüketir ve saçıp savururdum. Annem ise bana bundan sormazdı. Bu durum uzayıp ben de büyüyünce, annemin bu malları nereden bulduğunu öğrenmek istedim. Bir gün ona: 'Bu mallar sana nereden geliyor?' dedim. O da: 'Oğulcağızım, ye, nimetlen ve soru sorma; bu senin için daha hayırlıdır' dedi. Ben ısrar edince: 'Baban bir sihirbazdı' dedi. Ben sormaya ve ısrar etmeye devam edince beni içinde çok mal bulunan bir odaya soktu ve: 'Oğulcağızım, bunların hepsi senindir; ye, nimetlen ve bunun hakkında soru sorma' dedi.
فَقلت: لَا بُد من أَن أعلم من أَيْن هَذَا
Ben de: 'Bunun nereden geldiğini mutlaka öğrenmeliyim' dedim.
قَالَ: فَقَالَت: يَا بني كل وتنعم وَلَا تسْأَل فَهُوَ خير لَك
[Adam] dedi ki: Kadın: 'Oğulcağızım, ye, nimetlen ve soru sorma; bu senin için daha hayırlıdır' dedi.
قَالَ: فألححت عَلَيْهَا فَقَالَت: إِن أَبَاك كَانَ ساحراً وَجمع هَذِه الْأَمْوَال من السحر
[Adam] dedi ki: Ona ısrar ettim; bunun üzerine o: 'Baban bir sihirbazdı ve bu malları sihirden topladı' dedi.
قَالَ: فَأكلت مَا أكلت وَمضى مَا مضى ثمَّ تفكرت قلت: يُوشك أَن يذهب هَذَا المَال ويفنى فَيَنْبَغِي أَن أتعلم السحر فأجمع كَمَا جمع أبي فَقلت لأمي: من كَانَ خَاصَّة أبي وَصديقه من أهل الأَرْض قَالَت: فلَان لرجل فِي مكانٍ مَا
[Adam] dedi ki: Yediğim kadar yedim, geçen zaman geçti. Sonra düşündüm ve dedim ki: 'Bu malın tükenip yok olması yakındır; öyleyse babamın topladığı gibi toplamak için sihri öğrenmem gerekir.' Anneme: 'Yeryüzü halkından babamın en yakını ve dostu kimdi?' diye sordum. O da falan yerdeki bir adam için: 'Falandır' dedi.
فتجهزت فَأَتَيْته فَسلمت عَلَيْهِ فَقَالَ: من الرجل قلت: فلَان بن فلَان صديقك
Hazırlandım ve yanına vardım; ona selam verdim. 'Kimsin?' dedi. 'Dostun falan oğlu falanım' dedim.
قَالَ: نعم مرْحَبًا مَا جَاءَ بك فقد ترك أَبوك من المَال مَا لَا يحْتَاج إِلَى أحد قَالَ: فَقلت: جِئْت لأتعلم السحر
O: 'Evet, hoş geldin! Seni ne getirdi? Zira baban kimseye muhtaç etmeyecek kadar mal bıraktı' dedi. [Adam] dedi ki: Ben de: 'Sihir öğrenmeye geldim' dedim.
قَالَ: يَا بني لَا تريده لَا خير فِيهِ
O: 'Oğulcağızım, onu isteme, onda hiçbir hayır yoktur' dedi.
قلت: لابد من أَن أتعلمه
Ben: 'Onu mutlaka öğrenmeliyim' dedim.
قَالَ: فناشدني وألح عَليّ أَن لَا أطلبه وَلَا أريده
[Adam] dedi ki: Onu aramamam ve istememem için bana yalvardı ve ısrar etti.
فَقلت: لَا بُد من أَن أتعلمه
Ben de: 'Onu mutlaka öğrenmeliyim' dedim.
قَالَ: أما إِذا أَبيت فَاذْهَبْ فَإِذا كَانَ يَوْم كَذَا وَكَذَا فوافن هَهُنَا
O: 'Madem diretiyorsun, git; falan ve falan gün olunca buraya gel' dedi.
قَالَ: فَفعلت فوافيته قَالَ: فَأخذ يناشدني أَيْضا وينهاني وَيَقُول: لَا تُرِيدُ السحر لَا خير فِيهِ
[Adam] dedi ki: Dediğini yaptım ve yanına vardım. [Adam] dedi ki: Yine bana yalvarmaya, beni men etmeye ve 'Sihri isteme, onda hayır yoktur' demeye başladı.
فأبيت عَلَيْهِ فَلَمَّا رَآنِي قد أَبيت قَالَ: فَإِنِّي أدْخلك موضعا فإياك أَن تذكر الله فِيهِ
Ona karşı direndim. Benim direndiğimi görünce: 'Seni bir yere sokacağım, sakın orada Allah'ı anma!' dedi.
قَالَ: فَأَدْخلنِي فِي سرب تَحت الأَرْض
[Adam] dedi ki: Beni yerin altındaki bir dehlize soktu.
قَالَ: فَجعلت أَدخل ثلثمِائة وَكَذَا مرقاة وَلَا أنكر من ضوء النَّهَار شَيْئا قَالَ: فَلَمَّا بلغت أَسْفَله إِذا أَنا بهاروت وماروت معلقان بالسلاسل فِي الْهَوَاء قَالَ: فَإِذا أعينهما كالترسة ورؤوسهما ذكر شَيْئا لَا أحفظه وَلَهُمَا أَجْنِحَة فَلَمَّا نظرت إِلَيْهِمَا قلت: لَا إِلَه إِلَّا الله قَالَ: فضربا بأجنحتهما ضربا شَدِيدا وصاحا صياحاً شَدِيدا سَاعَة ثمَّ سكتا ثمَّ قلت: أَيْضا لَا إِلَه إِلَّا الله ففعلا مثل ذَلِك ثمَّ قلت الثَّالِثَة ففعلا مثل ذَلِك أَيْضا ثمَّ سكتا وَسكت فَنَظَرا إِلَيّ فَقَالَا لي: آدَمِيّ
[Adam] dedi ki: Üç yüz küsur basamak inmeye başladım; gündüzün aydınlığından hiçbir şey eksilmiyordu. [Adam] dedi ki: En dibine ulaştığımda bir de baktım ki Hârût ile Mârût boşlukta zincirlerle asılmışlar. [Adam] dedi ki: Gözleri kalkan gibiydi; başları ise -hatırlayamadığım bir şeyi zikretti- ve onların kanatları vardı. Onlara bakınca: 'Lâ ilâhe illallâh' dedim. [Adam] dedi ki: Kanatlarıyla çok şiddetli bir şekilde çırpındılar ve bir müddet şiddetle feryat ettiler; sonra sustular. Sonra tekrar: 'Lâ ilâhe illallâh' dedim; yine öyle yaptılar. Sonra üçüncü kez söyledim; yine aynısını yaptılar. Sonra onlar sustu, ben de sustum. Bana bakıp: 'Bir insan mısın?' dediler.
فَقلت: نعم
Ben de: 'Evet' dedim.
قَالَ: قلت مَا بالكما حِين ذكرت الله فعلتما مَا فعلتما
[Adam] dedi ki: 'Ben Allah'ı andığımda yaptığınız bu şey de neyin nesiydi?' dedim.
قَالَا: إِن ذَلِك اسْم لم نَسْمَعهُ من حِين خرجنَا من تَحت الْعَرْش
Onlar: 'O, Arş'ın altından çıktığımızdan beri duymadığımız bir isimdir' dediler.
قَالَا: من أمة من قلت: من أمة مُحَمَّد
'Hangi ümm опасttensin?' dediler. Ben: 'Muhammed'in ümmetindenim' dedim.
قَالَا: أَو قد بعث قلت: نعم
'O gönderildi mi?' dediler. Ben: 'Evet' dedim.
قَالَا: اجْتمع النَّاس على رجل وَاحِد أَو هم مُخْتَلفُونَ قلت: قد اجْتَمعُوا على رجل وَاحِد
'İnsanlar tek bir adam etrafında toplandılar mı yoksa ihtilaf içinde midirler?' dediler. Ben: 'Tek bir adam etrafında toplandılar' dedim.
قَالَ: فساءهما ذَلِك فَقَالَا: كَيفَ ذَات بَينهم قلت سِّيىء
[Adam] dedi ki: Bu durum onları üzdü ve: 'Aralarındaki münasebet nasıldır?' dediler. Ben: 'Kötüdür' dedim.
فسرهما ذَلِك فَقَالَا: هَل بلغ الْبُنيان بحيرة الطبرية قلت: لَا
Bu onları sevindirdi ve: 'Yapılar Taberiye Gölü'ne ulaştı mı?' dediler. Ben: 'Hayır' dedim.
فساءهما ذَلِك فسكتا
Bu onları üzdü ve sustular.
فَقلت لَهما: مَا بالكما حِين أخبرتكما باجتماع النَّاس على رجل وَاحِد ساءكما ذَلِك فَقَالَا: إِن السَّاعَة لم تقرب مَا دَامَ النَّاس على رجل وَاحِد
Onlara: 'İnsanların tek bir adam etrafında toplandığını haber verdiğimde sizi üzen neydi?' dedim. Şöyle dediler: 'İnsanlar tek bir adam üzerinde [birlik] oldukça kıyamet yaklaşmaz.'
قلت: فَمَا بالكما سركما حِين أخبرتكما بِفساد ذَات الْبَين قَالَا: لأَنا رجونا اقتراب السَّاعَة
'Peki aralarındaki münasebetin bozulduğunu haber verdiğimde sizi sevindiren neydi?' dedim. 'Çünkü kıyametin yaklaşmasını umduk' dediler.
قَالَ: قلت: فَمَا بالكما سَاءَ كَمَا أَن الْبُنيان لم يبلغ بحيرة الطبرية قَالَا: لِأَن السَّاعَة لَا تقوم أبدا حَتَّى يبلغ الْبُنيان بحيرة الطبرية
[Adam] dedi ki: 'Yapıların Taberiye Gölü'ne ulaşmamış olmasının sizi üzmesi nedendir?' dedim. 'Çünkü binalar Taberiye Gölü'ne ulaşmadıkça kıyamet asla kopmaz' dediler.
قَالَ: قلت لَهما: أوصياني
[Adam] dedi ki: Onlara: 'Bana tavsiyede bulunun' dedim.
قَالَا: إِن قدرت أَن لَا تنام فافعل فَإِن الْأَمر جد
Onlar: 'Uyumamaya gücün yeterse [öyle] yap; çünkü iş ciddidir' dediler.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم عَن مُجَاهِد قَالَ: وَأما شَأْن هاروت وماروت فَإِن الْمَلَائِكَة عجبت من ظلم بني آدم وَقد جَاءَتْهُم الرُّسُل والبينات فَقَالَ لَهُم رَبهم: اخْتَارُوا مِنْكُم ملكَيْنِ أنزلهما فِي الأَرْض بَين بني آدم فَاخْتَارُوا فَلم يألوا بهاروت وماروت فَقَالَ لَهما حِين أنزلهما: أعجبتما من بني آدم وَمن ظلمهم ومعصيتهم وَإِنَّمَا تأتيهم الرُّسُل والكتب من وَرَاء وَرَاء وأنتما لَيْسَ بيني وبينكما رَسُول فافعلا كَذَا وَكَذَا ودعا كَذَا وَكَذَا فَأَمرهمَا بِأَمْر ونهاهما ثمَّ نزلا على ذَلِك لَيْسَ أحد لله أطوع مِنْهُمَا فحكما فعدلا فَكَانَا يحكمان النَّهَار بَين بني آدم فَإِذا أمسيا عرجا وَكَانَا مَعَ الْمَلَائِكَة وينزلان حِين يصبحان فيحكمان فيعدلان حَتَّى أنزلت عَلَيْهِمَا الزهرة فِي أحسن صُورَة امْرَأَة تخاصم فقضيا عَلَيْهَا
İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, Mücâhid'den bildirdi; o şöyle dedi: Hârût ile Mârût'un meselesine gelince; kendilerine elçiler ve apaçık deliller gelmiş olmasına rağmen melekler Âdemoğullarının zulmüne şaştılar. Rableri onlara: 'İçinizden Âdemoğulları arasına yeryüzüne indireceğim iki melek seçin' buyurdu. Onlar da araştırıp Hârût ve Mârût'u seçmekte kusur etmediler. [Rableri] onları indirdiğinde ikisine şöyle buyurdu: 'Âdemoğullarına, onların zulmüne ve isyanına mı şaştınız? Oysa elçiler ve kitaplar onlara ötelerden geliyor; sizinle Benim aramda ise elçi yoktur. Şunu şunu yapın, şundan şundan sakının.' Onlara bir şey emredip bazı şeyleri yasakladı. Sonra bu [şartlar] üzere indiler; Allah'a onlardan daha itaatkâr kimse yoktu. Hüküm verdiler ve adaletli davrandılar. Gündüzleri Âdemoğulları arasında hüküm veriyor, akşam olunca semaya yükselip meleklerle beraber oluyorlar, sabah olunca da inip hüküm vererek adaletle davranıyorlardı. Tâ ki Zühre, dava açan bir kadın suretinde, en güzel bir biçimde karşılarına çıkarılıncaya kadar. Onun aleyhine hüküm verdiler.
فَلَمَّا قَامَت وجد كل وَاحِد مِنْهُمَا فِي نَفسه فَقَالَ أَحدهمَا لصَاحبه: وجدت مثل مَا وجدت قَالَ: نعم
Kadın kalkıp gidince her ikisi de içinde [ona karşı arzu] hissetti. Biri diğerine: 'Benim hissettiğim gibi bir şey hissettin mi?' dedi. Diğeri: 'Evet' dedi.
فبعثا إِلَيْهَا أَن ائتينا نقض لَك
Bunun üzerine kadına: 'Bize gel, senin lehine hüküm verelim' diye haber gönderdiler.
فَلَمَّا رجعت قضيا لهاوقالا لَهَا: ائتينا فاتتهما فكشفا لَهَا عَن عورتها وَإِنَّمَا كَانَت شهوتهما فِي أَنفسهمَا وَلم يَكُونَا كبني آدم فِي شَهْوَة النِّسَاء ولذتها فَلَمَّا بلغا ذَلِك واستحلاه وافتتنا طارت الزهرة فَرَجَعت حَيْثُ كَانَت فَلَمَّا أمسيا عرجا فزجرا فَلم يُؤذن لَهما وَلم تحملهما أجنحتهما فاستغاثا بِرَجُل من بني آدم فَأتيَاهُ فَقَالَا: ادْع لنا رَبك
Kadın dönünce onun lehine hüküm verdiler ve ona: 'Bize gel' dediler. Kadın yanlarına geldi; onun avret yerini açtılar. Zira onların arzuları sadece içlerindeydi; kadınlara karşı duyulan şehvet ve lezzette Âdemoğulları gibi değillerdi. Bu dereceye varıp [bunu] tatlı bulunca ve fitneye düşünce Zühre uçtu ve bulunduğu yere geri döndü. Akşam olunca yukarı yükselmek istediler ancak azarlandılar; onlara izin verilmedi ve kanatları onları taşımadı. Âdemoğullarından bir adama sığınıp yanına vardılar ve: 'Bizim için Rabbine dua et' dediler.
فَقَالَ: كَيفَ يشفع أهل الأَرْض لأهل السَّمَاء قَالَا:: سمعنَا رَبك يذكرك بِخَير فِي السَّمَاء
Adam: 'Yeryüzü ehli gök ehline nasıl şefaat eder?' dedi. Onlar: 'Rabbinin semada seni hayırla andığını duyduk' dediler.
فوعدهما يَوْمًا وَعدا
Bunun üzerine onlara bir gün için söz verdi.
يَدْعُو لَهما فَدَعَا لَهما فاستجيب لَهُ فخيرا بَين عَذَاب الدُّنْيَا وَعَذَاب الْآخِرَة فَنظر أَحدهمَا إِلَى صَاحبه فَقَالَا: نعلم أَن أَفْوَاج عَذَاب الله فِي االآخرة كَذَا وَكَذَا فِي الْخلد [] نعم وَمَعَ الدُّنْيَا سبع مَرَّات مثلهَا فأمرا أَن ينزلا بِبَابِل فثم عذابهما وَزعم أَنَّهُمَا معلقان فِي الْحَدِيد مطويان يصطفقان بأجنحتهما
Onlar için dua edecekti; onlar için dua etti ve duası kabul olundu. Dünya azabı ile ahiret azabı arasında serbest bırakıldılar. Biri diğerine baktı ve: 'Biliyoruz ki Allah'ın ahiretteki azap bölükleri ebediyette şöyledir böyledir [] evet, dünya ile birlikte onun yedi katı kadardır' dediler. Bunun üzerine Babil'e indirilmeleri emredildi; azapları oradadır. İddia edildiğine göre onlar demirler içinde asılmış, iki büklüm edilmiş ve kanatlarını birbirine çarpmaktadırlar.
وَأخرج الزبير بن البكار فِي الموفقيات وَابْن مرْدَوَيْه والديلمي عَن عَليّ أَن النَّبِي ﷺ سُئِلَ عَن المسوخ فَقَالَ: هم ثَلَاثَة عشر
Zübeyr b. Bekkâr el-Muvaffakıyyât'ta, İbn Merdûye ve Deylemî, Ali'den bildirdiğine göre: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e sureti değiştirilen (mesh edilen) hayvanlar soruldu; o da şöyle buyurdu: 'Onlar on üç tanedir:
الْفِيل والدب وَالْخِنْزِير والقرد والجريث والضب والوطواط وَالْعَقْرَب والدعموص وَالْعَنْكَبُوت والأرنب وَسُهيْل والزهرة فَقيل: يَا رَسُول الله وَمَا سَبَب مسخهن فَقَالَ: أما الْفِيل فَكَانَ رجلا جباراً لوطياً لَا يدع رطبا وَلَا يَابسا وَأما الدب فَكَانَ مؤنثاً يَدْعُو النَّاس إِلَى نَفسه وَأما الْخِنْزِير فَكَانَ من النَّصَارَى الَّذين سَأَلُوا الْمَائِدَة فَلَمَّا نزلت كفرُوا وَأما القردة فيهود اعتدوا فِي السبت وَأما الجريث فَكَانَ ديوثا الرِّجَال إِلَى حليلته وَأما الضَّب فَكَانَ إعرابياً يسرق الْحَاج بِمِحْجَنِهِ وَأما الوطواط فَكَانَ رجلا يسرق الثِّمَار من رُؤُوس النّخل وَأما الْعَقْرَب فَكَانَ رجلا لَا يسلم أحد من لِسَانه وَأما الدعموص فَكَانَ نماماً يفرق بَين الْأَحِبَّة وَأما العنكبوت فامرأة سحرت زَوجهَا وَأما الأرنب فامرأة كَانَت لَا تطهر من حيض وَأما سُهَيْل فَكَانَ عشاراً بِالْيمن وَأما الزهرة فَكَانَت بِنْتا لبَعض مُلُوك بني إِسْرَائِيل افْتتن بهَا هاروت وماروت
Fil, ayı, domuz, maymun, yılan balığı, keler, yarasa, akrep, su böceği, örümcek, tavşan, Süheyl ve Zühre'dir.' 'Ey Allah'ın Resûlü, bunların suretlerinin değiştirilme sebebi nedir?' denildi. Şöyle buyurdu: 'File gelince; o, yaş kuru bırakmayan zorba ve lûtî bir adamdı. Ayı ise kadınsı davranan ve insanları kendine çağıran biriydi. Domuz ise sofra (mâide) isteyen Hristiyanlardandı; sofra inince inkâr ettiler. Maymunlar ise Cumartesi yasağını çiğneyen Yahudilerdir. Yılan balığına gelince; o, karısına erkekleri çağıran bir deyyustu. Keler ise ucu eğri değneğiyle hacıların eşyasını çalan bir bedeviydi. Yarasa, hurma ağaçlarının başından meyveleri çalan bir adamdı. Akrep, dilinden kimsenin kurtulamadığı bir adamdı. Su böceği, sevdiklerin arasını ayıran bir koğucuydu. Örümcek, kocasına büyü yapan bir kadındı. Tavşan, hayızdan temizlenmeyen bir kadındı. Süheyl, Yemen'de haksız vergi toplayan (öşürcü) bir adamdı. Zühre'ye gelince; o, İsrailoğulları hükümdarlarından birinin kızıydı; Hârût ile Mârût onunla fitneye düşürülmüştü.'
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط بِسَنَد ضَعِيف عَن عمر بن الْخطاب ﵁ قَالَ: جَاءَ جِبْرِيل إِلَى النَّبِي ﷺ فِي حِين غير حِينه الَّذِي كَانَ يَأْتِيهِ فِيهِ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُول الله ﷺ فَقَالَ يَا جِبْرِيل مَالِي أَرَاك متغير اللَّوْن فَقَالَ: مَا جئْتُك حَتَّى أَمر الله بمفاتيح النَّار
Taberânî el-Evsat'ta zayıf bir senetle Ömer b. el-Hattâb radıyallâhu anh'tan bildirdi; o şöyle dedi: Cibrîl, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e her zamanki geliş vaktinin dışında bir vakitte geldi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onun yanına kalkıp: 'Ey Cibrîl, rengini değişmiş görmemin sebebi nedir?' buyurdu. O da: 'Sana ancak Allah cehennemin anahtarlarını emrettiği sırada geldim' dedi.
فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: يَا جِبْرِيل صف لي النَّار وانعت لي جَهَنَّم
Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Ey Cibrîl, ateşi bana tarif et ve cehennemi bana nitelendir' buyurdu.
فَقَالَ جِبْرِيل: إِن الله ﵎ أَمر بجهنم فَأوقد عَلَيْهَا ألف عَام حَتَّى ابْيَضَّتْ ثمَّ أَمر فَأوقد عَلَيْهَا ألف عَام حَتَّى احْمَرَّتْ ثمَّ أَمر فَأوقد عَلَيْهَا ألف عَام حَتَّى اسودت فَهِيَ سَوْدَاء مظْلمَة لَا يضيء شررها وَلَا يطفأ لهبها وَالَّذِي بَعثك بِالْحَقِّ لَو أَن ثقب ابرة فتح من جَهَنَّم لمات من فِي الأَرْض كلهم جَمِيعًا من حره وَالَّذِي بَعثك بِالْحَقِّ لَو أَن ثوبا من ثِيَاب الْكفَّار علق بَين السَّمَاء وَالْأَرْض لمات من فِي الأَرْض جَمِيعًا من حره وَالَّذِي بَعثك بِالْحَقِّ لَو أَن خَازِنًا من خَزَنَة جَهَنَّم برز إِلَى أهل الدُّنْيَا فنظروا إِلَيْهِ
Cibrîl dedi ki: 'Allah tebâreke ve teâlâ cehennem hakkında emretti; bin yıl boyunca yakıldı ve beyazlaştı. Sonra emretti; bin yıl yakıldı ve kızardı. Sonra emretti; bin yıl yakıldı ve kapkara oldu. O, kapkara ve zifirî karanlıktır; kıvılcımı aydınlatmaz, alevi sönmez. Seni hak ile gönderene yemin olsun ki, şayet cehennemden bir iğne deliği kadar [bir yer] açılsa, onun sıcağından yeryüzündekilerin hepsi toptan ölürdü. Seni hak ile gönderene yemin olsun ki, şayet kâfirlerin giysilerinden bir giysi gök ile yer arasına asılsaydı, onun sıcağından yeryüzündekilerin hepsi ölürdü. Seni hak ile gönderene yemin olsun ki, cehennem bekçilerinden bir bekçi dünya ehline görünse ve ona baksalar,
لمات من فِي الأَرْض كلهم من قبح وَجهه وَمن نَتن رِيحه وَالَّذِي بَعثك بِالْحَقِّ لَو أَن حَلقَة من حلق سلسلة أهل النَّار الَّتِي نعت الله فِي كِتَابه وضعت على جبال الدُّنْيَا لارفضت وَمَا تقارت حَتَّى تَنْتَهِي إِلَى الأَرْض السُّفْلى
yüzünün çirkinliğinden ve kokusunun pisliğinden yeryüzündekilerin hepsi ölürdü. Seni hak ile gönderene yemin olsun ki, şayet cehennem ehlinin Allah'ın Kitabı'nda nitelendirdiği zincir halkalarından bir halka dünya dağlarının üzerine konsaydı, parçalanıp un ufak olur ve yerin en dibine varıncaya kadar durmazdı.'