وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة عَن عَائِشَة أَنَّهَا سُئِلت بِأَيّ شَيْء كَانَ النَّبِي ﷺ يبْدَأ إِذا دخل بَيته قَالَت: كَانَ إِذا دخل يبْدَأ بِالسِّوَاكِ
İbn Ebî Şeybe, Müslim, Ebû Dâvûd, Nesâî ve İbn Mâce, Âişe'den nakletti: Kendisine, "Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem evine girdiği zaman ilk olarak ne ile başlardı?" diye soruldu. O da: "Girdiği zaman [ilk önce] misvakla başlardı" dedi.
وَأخرج ابْن ماجة عَن عَليّ بن أبي طَالب قَالَ: إِن أَفْوَاهكُم طرق لِلْقُرْآنِ فطيبوها بِالسِّوَاكِ
İbn Mâce, Ali b. Ebî Tâlib'den nakletti: O şöyle dedi: "Şüphesiz ağızlarınız Kur'an'ın yollarıdır; öyleyse onları misvakla temizleyin."
وَأخرجه أَبُو نعيم فِي كتاب السِّوَاك عَن عَليّ مَرْفُوعا
Ebû Nuaym bunu Kitâbü's-Sivâk'ta Ali'den merfû olarak rivayet etti.
وَأخرج ابْن السّني وَأَبُو نعيم مَعًا فِي الطِّبّ النَّبَوِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ إِن السِّوَاك ليزِيد الرجل فصاحة
İbnü's-Sünnî ve Ebû Nuaym birlikte et-Tıbbü'n-Nebevî'de Ebû Hureyre'den nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Şüphesiz misvak, kişinin fesahatini (düzgün ve akıcı konuşmasını) artırır."
وَأخرج ابْن السّني عَن عَليّ بن أبي طَالب قَالَ: قِرَاءَة الْقُرْآن والسواك يذهب البلغم
İbnü's-Sünnî, Ali b. Ebî Tâlib'den nakletti: O şöyle dedi: "Kur'an okumak ve misvak [kullanmak] balgamı giderir."
وَأخرج أَبُو نعيم فِي معرفَة الصَّحَابَة عَن سمويه أَن رَسُول الله ﷺ مَا نَام لَيْلَة حَتَّى اسْتنَّ
Ebû Nuaym Ma'rifetü's-Sahâbe'de Semûye'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem misvak kullanmadığı hiçbir gece uyumadı.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف وَأَبُو نعيم فِي كتاب السِّوَاك بِسَنَد ضَعِيف من طَرِيق أبي عَتيق عَن جَابر
İbn Ebî Şeybe el-Musannef'te ve Ebû Nuaym Kitâbü's-Sivâk'ta zayıf bir senetle Ebû Atîk yoluyla Câbir'den nakletti:
أَنه كَانَ ليستاك إِذا أَخذ مضجعه وَإِذا قَامَ من اللَّيْل وَإِذا خرج إِلَى الصَّلَاة
O, yatağına yattığında, geceleyin kalktığında ve namaza çıktığında mutlaka misvak kullanırdı.
فَقلت لَهُ: لقد شققت على نَفسك
Ona: "Kendine eziyet ettin (kendini çok zorladın)" dedim.
فَقَالَ: إِن أُسَامَة أَخْبرنِي أَن النَّبِي ﷺ كَانَ يستاك هَذَا السِّوَاك
Bunun üzerine şöyle dedi: "Üsâme bana Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in bu şekilde misvak kullandığını haber verdi."
وَأخرج أَبُو نعيم بِسَنَد حسن عَن عبد الله بن عَمْرو قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَوْلَا أَن أشق على أمتِي لأمرتهم أَن يستاكوا بالأسحار
Ebû Nuaym hasen bir senetle Abdullah b. Amr'dan nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Eğer ümmetime zorluk çıkarmayacak olsaydım, onlara seher vakitlerinde misvak kullanmalarını emrederdim."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط بِسَنَد حسن عَن عَليّ قَالَ رَسُول الله ﷺ لَوْلَا أَن أشق على أمتِي لأمرتهم بِالسِّوَاكِ مَعَ كل وضوء
Taberânî el-Evsat'ta hasen bir senetle Ali'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Eğer ümmetime zorluk çıkarmayacak olsaydım, onlara her abdestle birlikte misvak kullanmalarını emrederdim."
وَأخرج الشَّافِعِي وَابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالنَّسَائِيّ وَأَبُو يعلى وَابْن خُزَيْمَة وَابْن حبَان وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن عَائِشَة قَالَت: قَالَ رَسُول الله ﷺ السِّوَاك مطهرة للفم مرضاة للرب
Şâfiî, İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Nesâî, Ebû Ya'lâ, İbn Huzeyme, İbn Hibbân, Hâkim ve Beyhakî, Âişe'den nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Misvak, ağız için temizlik, Rab için ise hoşnutluk vesilesidir."
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط بِسَنَد حسن عَن ابْن عمر أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: عَلَيْكُم بِالسِّوَاكِ فَإِنَّهُ مطيبة للفم مرضاة للرب ﵎
Ahmed ve Taberânî el-Evsat'ta hasen bir senetle İbn Ömer'den nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Misvak kullanmaya devam edin; çünkü o, ağız için temizlik, Rab Teâlâ için ise hoşnutluk vesilesidir."
وَأخرج أَحْمد بِسَنَد ضَعِيف عَن قثم أَو تَمام بن عَبَّاس قَالَ: أَتَيْنَا النَّبِي ﷺ فَقَالَ مَا لكم تَأْتُونِي قلحاً لَا تسوكون لَوْلَا أَن أشق على أمتِي لفرضت عَلَيْهِم السِّوَاك كَمَا فرضت عَلَيْهِم الْوضُوء
Ahmed zayıf bir senetle Kusem veya Temâm b. Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldik. O: "Ne oluyor da bana dişleriniz sararmış, misvak kullanmamış olarak geliyorsunuz? Eğer ümmetime zorluk çıkarmayacak olsaydım, onlara abdesti farz kıldığım gibi misvakı da farz kılardım" buyurdu.
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن جَابر قَالَ: كَانَ السِّوَاك من أذن النَّبِي ﷺ مَوضِع الْقَلَم من أذن الْكَاتِب
Taberânî Câbir'den nakletti: O şöyle dedi: "Misvak, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in kulağında, kâtibin kulağındaki kalem yerinde dururdu."
وَأخرج الْعقيلِيّ فِي الضُّعَفَاء وَأَبُو نعيم فِي السِّوَاك بِسَنَد ضَعِيف عَن عَائِشَة قَالَت كَانَ النَّبِي ﷺ إِذا سَافر حمل السِّوَاك والمشط والمكحلة والقارورة والمرآة
Ukaylî ed-Duafâ'da ve Ebû Nuaym es-Sivâk'ta zayıf bir senetle Âişe'den nakletti: O şöyle dedi: "Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem yolculuğa çıktığında misvakı, tarağı, sürmedanı, koku şişesini ve aynayı [yanında] taşırdı."
وَأخرج أَبُو نعيم بِسَنَد واهٍ عَن رَافع بن خديج مَرْفُوعا السِّوَاك وَاجِب
Ebû Nuaym vâhi (çok zayıf) bir senetle Râfi' b. Hadîc'den merfû olarak nakletti: "Misvak vaciptir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: لقد كُنَّا نؤمر بِالسِّوَاكِ حَتَّى ظننا أَنه سينزل بِهِ
İbn Ebî Şeybe, İbn Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: "Bize misvak o kadar emredilirdi ki onun hakkında bir vahiy ineceğini zannederdik."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حسان بن عَطِيَّة مَرْفُوعا الْوضُوء شطر الإِيمان والسواك شطر الْوضُوء وَلَوْلَا أَن أشق على أمتِي لأمرتهم بِالسِّوَاكِ عِنْد كل صَلَاة رَكْعَتَانِ يستاك بهما العَبْد أفضل من سبعين رَكْعَة لَا يستاك فِيهَا
İbn Ebî Şeybe, Hassân b. Atıyye'den merfû olarak nakletti: "Abdest imanın yarısıdır, misvak da abdestin yarısıdır. Eğer ümmetime zorluk çıkarmayacak olsaydım, onlara her namazın yanında misvak kullanmalarını emrederdim. Kulun misvak kullanarak [kıldığı] iki rekât, içinde misvak kullanmadığı yetmiş rekâttan daha faziletlidir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن سُلَيْمَان بن سعد قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ استاكوا وتنظفوا وأوتروا فَإِن الله وتر يحب الْوتر
İbn Ebî Şeybe, Süleyman b. Sa'd'dan nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Misvak kullanın, temizlenin ve tekli yapın; şüphesiz Allah tektir (vittir), teki sever."
وَأخرج ابْن عدي عَن أنس أَن النَّبِي ﷺ أَمر بتعاهد البراجم عِنْد الْوضُوء لِأَن الْوَسخ إِلَيْهَا سريع
İbn Adî, Enes'ten nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem abdest alırken parmak boğumlarını yoklamayı (temizlemeyi) emretti; zira kir oraya çabuk ulaşır.
وَأخرج التِّرْمِذِيّ الْحَكِيم فِي نَوَادِر الْأُصُول بِسَنَد فِيهِ مَجْهُول عَن عبد الله بن بسر رَفعه قصوا أظفاركم وادفنوا قلاماتكم ونقوا براجمكم
Tirmizî el-Hakîm Nevâdirü'l-Usûl'de, içinde meçhul bir râvinin bulunduğu bir senetle Abdullah b. Büsr'den merfû olarak nakletti: "Tırnaklarınızı kesin, tırnak kırpıntılarınızı gömün ve parmak boğumlarınızı temizleyin."
وَأخرج البُخَارِيّ وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ فِي الشَّمَائِل وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة عَن ابْن عَبَّاس قَالَ كَانَ أهل الْكتاب يسدلون أشعارهم وَكَانَ الْمُشْركُونَ يفرقون رؤوسهم وَكَانَ النَّبِي ﷺ يُعجبهُ مُوَافقَة أهل الْكتاب فِيمَا لم يُؤمر بِهِ فسدل رَسُول الله ﷺ ناصيته ثمَّ فرق بعد
Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Şemâil'de Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce, İbn Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: Ehl-i kitap saçlarını salıverirlerdi; müşrikler ise saçlarını [ortadan] ayırırlardı. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ise kendisine [özel bir hüküm] emredilmeyen hususlarda Ehl-i kitaba uymaktan hoşlanırdı. Bu sebeple Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem [önce] perçemini salıverdi, daha sonra ise saçını ayırdı.
وَأخرج ابْن ماجة وَالْبَيْهَقِيّ بِسَنَد جيد عَن أم سَلمَة أَن رَسُول الله ﷺ كَانَ إِذا اطلى ولى (تَابع) عانته بِيَدِهِ
İbn Mâce ve Beyhakî ceyyid bir senetle Ümmü Seleme'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem hamam otu (tüy dökücü) süründüğü zaman etek tıraşı bölgesini bizzat kendi eliyle hallederdi.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ بِسَنَد ضَعِيف جدا عَن أنس أَن النَّبِي ﷺ كَانَ لَا يتنور وَكَانَ إِذا كثر شعره حلقه
Beyhakî çok zayıf bir senetle Enes'ten nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hamam otu kullanmazdı; kılları çoğaldığında onları tıraş ederdi.
وَأخرج أَحْمد وَالْبَيْهَقِيّ عَن شَدَّاد بن أَوْس رَفعه الْخِتَان سنة للرِّجَال مكرمَة للنِّسَاء
Ahmed ve Beyhakî, Şeddâd b. Evs'ten merfû olarak nakletti: "Sünnet olmak erkekler için sünnet, kadınlar için bir fazilettir."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي مُسْند الشاميين وَأَبُو الشَّيْخ فِي كتاب الْعَقِيقَة وَالْبَيْهَقِيّ من حَدِيث ابْن عَبَّاس
Taberânî Müsnedü'ş-Şâmiyyîn'de, Ebü'ş-Şeyh Kitâbü'l-Akîka'da ve Beyhakî, İbn Abbâs hadisinden nakletti:
مثله
Bunun benzerini [nakletti].
وَأخرج أَبُو دَاوُد عَن عيثم بن كُلَيْب عَن أَبِيه عَن جده أَنه جَاءَ إِلَى النَّبِي ﷺ فَقَالَ: فقد أسلمت - فَقَالَ لَهُ: ألق عَنْك شعر الْكفْر - يَقُول: احْلق قَالَ: وَأَخْبرنِي آخر أَن النَّبِي ﷺ قَالَ لآخر مَعَه ألق عَنْك شعر الْكفْر واختتن
Ebû Dâvûd, Useym b. Kuleyb'den, o babasından, o da dedesinden nakletti: Dedesinin Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: "Müslüman oldum" demesi üzerine [Hz. Peygamber] ona: "Küfür saçını kendinden at -yani tıraş et-" buyurdu. [Râvi] dedi ki: Bir başkası da bana, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in onunla birlikte olan diğer bir kimseye: "Küfür saçını kendinden at ve sünnet ol" buyurduğunu haber verdi.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن الزُّهْرِيّ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ من أسلم فليختتن
Beyhakî Zührî'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den nakletti: O şöyle buyurdu: "Kim Müslüman olursa sünnet olsun."
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ عَن عُثْمَان بن أبي الْعَاصِ أَنه دعِي إِلَى ختان فَقَالَ: مَا كنَّا نأتي الْخِتَان على عهد رَسُول الله ﷺ وَلَا ندعى لَهُ
Ahmed ve Taberânî Osman b. Ebi'l-Âs'tan nakletti: O, bir sünnet merasimine çağrıldı ve şöyle dedi: "Biz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem döneminde sünnet merasimine gitmezdik ve ona davet de edilmezdik."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: سبع من السّنة فِي الصَّبِي يَوْم السَّابِع يُسمى ويختن ويماط عَنهُ الْأَذَى ويعق عَنهُ ويحلق رَأسه ويلطخ من عقيقته وَيتَصَدَّق بِوَزْن شعر رَأسه ذَهَبا أَو فضَّة
Taberânî el-Evsat'ta İbn Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: "Yedinci günde çocuk hakkında yedi şey sünnettendir: İsmi konur, sünnet edilir, eziyet veren şey (saçı) üzerinden giderilir, onun için akîka kurbanı kesilir, başı tıraş edilir, akîkasının [kanından] sürülür ve başının saçının ağırlığınca altın veya gümüş sadaka verilir."
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ فِي كتاب الْعَقِيقَة وَالْبَيْهَقِيّ عَن جَابر أَن النَّبِي ﷺ عق عَن الْحسن وَالْحُسَيْن وختنهما لسبعة أَيَّام
Ebü'ş-Şeyh Kitâbü'l-Akîka'da ve Beyhakî Câbir'den nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hasan ve Hüseyin için akîka kurbanı kesti ve onları yedinci günde sünnet etti.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن مُوسَى بن عَليّ بن رَبَاح عَن أَبِيه
Beyhakî, Mûsâ b. Ali b. Rabâh'tan, o da babasından nakletti:
أَن إِبْرَاهِيم ﵇ ختن إِسْحَق لسبعة أَيَّام وختن إِسْمَاعِيل عِنْد بُلُوغه
İbrâhim aleyhisselâm İshak'ı yedi günlükken sünnet etti, İsmâil'i ise ergenlik çağına ulaştığında sünnet etti.
وَأخرج ابْن سعد عَن حَيّ بن عبد الله قَالَ: بَلغنِي أَن إِسْمَاعِيل ﵇ اختتن وَهُوَ ابْن ثَلَاث عشر سنة
İbn Sa'd, Hayy b. Abdillâh'tan nakletti: O şöyle dedi: Bana ulaştığına göre İsmâil aleyhisselâm on üç yaşında iken sünnet olmuştur.
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ فِي الْعَقِيقَة من طَرِيق مُوسَى بن عَليّ بن رَبَاح عَن أَبِيه
Ebü'ş-Şeyh el-Akîka'da Mûsâ b. Ali b. Rabâh yoluyla babasından nakletti:
أَن إِبْرَاهِيم ﵇ أَمر أَن يختتن وَهُوَ حِينَئِذٍ ابْن ثَمَانِينَ سنة فَعجل واختتن بالقدوم فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ الوجع فَدَعَا ربه فَأوحى إِلَيْهِ أَنَّك عجلت قبل أَن نأمرك بآلته قَالَ: يَا رب كرهت أَن أؤخر أَمرك
İbrâhim aleyhisselâm'a o zaman seksen yaşında iken sünnet olması emredildi. O da acele edip keserle sünnet oldu; bunun üzerine acısı şiddetlendi. Rabbine dua etti. [Allah] ona şöyle vahyetti: "Biz sana onun aletini emretmeden önce acele ettin." O da: "Yâ Rabbi, senin emrini geciktirmek istemedim" dedi.
وَأخرج البُخَارِيّ وَمُسلم عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ اختتن إِبْرَاهِيم ﵇ وَهُوَ ابْن ثَلَاثِينَ سنة بالقدوم
Buhârî ve Müslim Ebû Hureyre'den nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "İbrâhim aleyhisselâm seksen yaşında iken Kaddûm'da (veya keserle) sünnet oldu."
وَأخرج ابْن عدي وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن أبي هُرَيْرَة عَن النَّبِي ﷺ قَالَ كَانَ إِبْرَاهِيم أول من اختتن وَهُوَ ابْن عشْرين وَمِائَة سنة واختتن بالقدوم ثمَّ عَاشَ بعد ذَلِك ثَمَانِينَ سنة
İbn Adî ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, Ebû Hureyre'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den nakletti: O şöyle buyurdu: "İbrâhim yüz yirmi yaşında iken ilk sünnet olan kişi oldu ve keserle sünnet oldu. Bundan sonra da seksen yıl yaşadı."
وَأخرج ابْن سعد وَابْن أبي شيبَة وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ وصححاه من طَرِيق سعيد بن الْمسيب عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: اختتن إِبْرَاهِيم خَلِيل الله وَهُوَ ابْن عشْرين وَمِائَة سنة بالقدوم ثمَّ عَاشَ بعد ذَلِك ثَمَانِينَ سنة
İbn Sa'd, İbn Ebî Şeybe, Hâkim ve Beyhakî -ve [son ikisi] sahih olduğunu belirterek- Saîd b. el-Müseyyeb yoluyla Ebû Hureyre'den nakletti: O şöyle dedi: "Allah'ın dostu (Halîlullah) İbrâhim yüz yirmi yaşında iken keserle sünnet oldu. Bundan sonra da seksen yıl yaşadı."
قَالَ سعيد: وَكَانَ إِبْرَاهِيم أول من اختتن وَأول من رأى الشيب فَقَالَ: يَا رب مَا هَذَا قَالَ: وقار يَا إِبْرَاهِيم
Saîd dedi ki: İbrâhim ilk sünnet olan ve saç-sakaldaki akı ilk gören kişiydi. Dedi ki: "Yâ Rabbi, bu nedir?" [Allah] buyurdu ki: "Vakardır ey İbrâhim!"
قَالَ: رب زِدْنِي وقاراً
O da: "Rabbim, vakarımı artır" dedi.
وَأول من أضَاف الضَّيْف وَأول من جز شَاربه وَأول من قصّ أظافيره وَأول من استحد
Ve misafir ağırlayan ilk kişi, bıyığını kısaltan ilk kişi, tırnaklarını kesen ilk kişi ve etek tıraşı olan ilk kişi [İbrâhim idi].
وَأخرج ابْن عدي وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: إِن إِبْرَاهِيم أول من أضَاف الضَّيْف وَأول من قصّ الشَّارِب وَأول من رأى الشيب وَأول من قصّ الأظافير وَأول من اختتن بقدومه
İbn Adî ve Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Şüphesiz İbrâhim misafir ağırlayan ilk kişi, bıyığını kısaltan ilk kişi, saç-sakaldaki akı gören ilk kişi, tırnaklarını kesen ilk kişi ve keseriyle sünnet olan ilk kişidir."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن عَليّ ﵁ قَالَ: كَانَت هَاجر لسارة فأعطت هَاجر إِبْرَاهِيم فَاسْتَبق إِسْمَاعِيل وَإِسْحَاق لنَفسِهِ فسبقه إِسْمَاعِيل فَقعدَ فِي حجر إِبْرَاهِيم
Beyhakî, Ali radıyallâhu anh'tan nakletti: O şöyle dedi: Hâcer, Sâre'ye aitti. Sâre, Hâcer'i İbrâhim'e verdi. İsmâil ile İshak [babalarının kucağına] yarış ettiler; İsmâil onu geçti ve İbrâhim'in kucağına oturdu.
قَالَت: سارة: وَالله لأغيرن مِنْهَا ثَلَاثَة أَشْرَاف فخشي إِبْرَاهِيم أَن تجدعها أَو تخرم أذنيها فَقَالَ لَهَا: هَل لَك أَن تفعلي شَيْئا وتبري يَمِينك تثقبين أذنيها وتخفضينها فَكَانَ أول الخفاض هَذَا
Sâre: "Vallahi ondan üç şerefli yeri mutlaka değiştireceğim (keseceğim)" dedi. İbrâhim onun burnunu veya kulaklarını kesmesinden korktu ve ona: "Bir şey yapsan da yeminin yerine gelse olmaz mı? Kulaklarını delersin ve onu sünnet edersin" dedi. İşte ilk kadın sünneti bu oldu.
وَأخرج البهقي عَن سُفْيَان بن عَيْنِيَّة قَالَ: شكا إِبْرَاهِيم ﵇ إِلَى ربه مَا يلقى من رداءة خلق سارة فَأوحى الله إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيم [] أول من تسرول وَأول من فرق وأوّل من استحد وَأول من اختتن وَأول من قرى الضَّيْف وَأول من شَاب
Beyhakî, Süfyân b. Uyeyne'den nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm Sâre'nin huysuzluğundan çektiği şeyleri Rabbine şikâyet etti. Bunun üzerine Allah ona şöyle vahyetti: "Ey İbrâhim! [] ilk şalvar giyen, ilk saçını ayıran, ilk etek tıraşı olan, ilk sünnet olan, ilk misafir ağırlayan ve saçı ilk ağaran kişidir."
وَأخرج وَكِيع عَن وَاصل مولى ابْن عَيْنِيَّة قَالَ: أوحى الله إِلَى إِبْرَاهِيم يَا إِبْرَاهِيم انك أكْرم أهل الأَرْض إِلَيّ فَإِذا سجدت فَلَا تَرَ الأَرْض عورتك
Vekî', İbn Uyeyne'nin azatlısı Vâsıl'dan nakletti: O şöyle dedi: Allah, İbrâhim'e şöyle vahyetti: "Ey İbrâhim! Sen yeryüzü halkının bana en değerli olanısın; öyleyse secde ettiğin zaman yer senin avretini görmesin."
قَالَ: فَاتخذ سَرَاوِيل
[Vâsıl] dedi ki: Bunun üzerine [İbrâhim] şalvar edindi (giydi).
وَأخرج الْحَاكِم عَن أبي أُمَامَة قَالَ: طلعت كف من السَّمَاء بَين أصبعين من أصابعها شَعْرَة بَيْضَاء فَجعلت تَدْنُو من رَأس إِبْرَاهِيم ثمَّ تَدْنُو فالقتها فِي رَأسه وَقَالَت: اشعل وقاراً ثمَّ أوحى الله إِلَيْهَا أَن تظهر وَكَانَ أول من شَاب واختتن
Hâkim, Ebû Ümâme'den nakletti: O şöyle dedi: Gökten bir el belirdi; parmaklarından ikisinin arasında beyaz bir kıl vardı. İbrâhim'in başına yaklaştı, yaklaştı ve onu başına bıraktı ve: 'Vakarla parla!' dedi. Sonra Allah ona görünmesini vahyetti. O, saçı ilk ağaran ve ilk sünnet olan kişiydi.
وَأنزل الله على إِبْرَاهِيم مِمَّا أنزل على مُحَمَّد (التائبون العابدون الحامدون) (التَّوْبَة الْآيَة ١١٢) إِلَى قَوْله (وَبشر الْمُؤمنِينَ) و (قد أَفْلح الْمُؤْمِنُونَ) (الْمُؤْمِنُونَ الْآيَات ١ - ١١) إِلَى قَوْله (هم فِيهَا خَالدُونَ) و (إِن الْمُسلمين وَالْمُسلمَات
Allah, Muhammed'e indirdiği şeylerden İbrâhim'e de indirdi: (Tövbe edenler, ibadet edenler, hamdedenler) (Tevbe Suresi, 112. ayet) ayetinden (müminleri müjdele) sözüne kadar; (Müminler kesinlikle kurtuluşa ermiştir) (Mü'minûn Suresi, 1-11. ayetler) ayetinden (onlar orada ebedî kalacaklardır) sözüne kadar; ve (Şüphesiz Müslüman erkeklerle Müslüman kadınlar...
) (الْأَحْزَاب الْآيَة ٣٥) الْآيَة
...) (Ahzâb Suresi, 35. ayet) ayeti...
وَالَّتِي فِي سَأَلَ و (الَّذين هم على صلَاتهم دائمون) (المعارج الْآيَات ٢٣ - ٣٣) إِلَى قَوْله (قائمون) فَلم يَفِ بِهَذِهِ السِّهَام إِلَّا إِبْرَاهِيم وَمُحَمّد ﷺ
ve Se'ele (Meâric) suresindeki: (Onlar ki namazlarına devam ederler) (Meâric Suresi, 23-33. ayetler) ayetinden (ayaktadırlar / ikame ederler) sözüne kadar olan ayetleri [indirdi]. Bu payları (şartları) İbrâhim ile Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'den başkası tastamam yerine getiremedi.
وَأخرج ابْن سعد فِي الطَّبَقَات عَن سلمَان قَالَ: سَأَلَ إِبْرَاهِيم ربه خيرا فَأصْبح ثلثا رَأسه أَبيض فَقَالَ: مَا هَذَا فَقيل لَهُ: عِبْرَة فِي الدُّنْيَا وَنور فِي الْآخِرَة
İbn Sa'd et-Tabakât'ta Selmân'dan nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim Rabbinden bir hayır diledi, sabah olunca başının üçte ikisi beyazlamıştı. 'Bu nedir?' dedi. Kendisine: 'Dünyada bir ibret, ahirette ise bir nurdur' denildi.
وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد عَن سلمَان الْفَارِسِي قَالَ: أَوَى إِبْرَاهِيم إِلَى فرَاشه فَسَأَلَ الله أَن يؤتيه خيرا فَأصْبح وَقد شَاب ثلثا رَأسه فساءه ذَلِك فَقيل: لَا يسوءنك فَإِنَّهُ عِبْرَة فِي الدُّنْيَا وَنور لَك فِي الْآخِرَة وَكَانَ أول شيب كَانَ
Ahmed ez-Zühd'de Selmân-ı Fârisî'den nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim yatağına çekildi ve Allah'tan kendisine bir hayır vermesini diledi. Sabah olunca başının üçte ikisi ağarmıştı. Bu durum onu üzdü. Bunun üzerine: 'Üzülme; zira o dünyada bir ibret, ahirette ise senin için bir nurdur' denildi. İşte bu, [insanoğlunda] ilk meydana gelen beyazlıktı.
وَأخرج الديلمي عَن أنس قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أول من خضب بِالْحِنَّاءِ والكتم إِبْرَاهِيم ﵇
Deylemî, Enes'ten nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Kına ve ketem (bir tür boya bitkisi) ile ilk saç boyayan kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır.'
وَأخرج البُخَارِيّ وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة عَن إِبْرَاهِيم قَالَ: قَالَ النَّبِي ﷺ إِن الْيَهُود وَالنَّصَارَى لَا يصبغون فخالفوهم
Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Nesâî ve İbn Mâce, İbrâhim'den nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Şüphesiz Yahudiler ve Hristiyanlar [saç ve sakallarını] boyamazlar; siz onlara muhalefet edin.'
وَأخرج أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَصَححهُ النَّسَائِيّ وَابْن ماجة عَن أبي ذَر قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ إِن أحسن مَا غيرتم بِهِ الشيب الْحِنَّاء والكتم
Ebû Dâvûd, Tirmizî -ve Nesâî sahih olduğunu belirterek- ve İbn Mâce, Ebû Zer'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Ak saçları değiştirdiğiniz şeylerin en güzeli kına ve ketemdir.'
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَصَححهُ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ غيروا الشيب وَلَا تشبهوا باليهود
Tirmizî -ve sahih olduğunu belirterek- Ebû Hureyre'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Ak saçları[n rengini] değiştirin ve Yahudilere benzemeyin.'
وَأخرج الْبَزَّار عَن ابْن عَبَّاس عَن النَّبِي ﷺ قَالَ لَا تشبهوا بالأعاجم غيروا اللحى
Bezzâr, İbn Abbâs'tan nakletti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Acemlere (gayrimüslim yabancılara) benzemeyin; sakalları[nızın rengini] değiştirin.'
وَأخرج ابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف وَالْبَزَّار عَن سعد عَن إِبْرَاهِيم عَن أَبِيه قَالَ: أول من خطب على الْمِنْبَر إِبْرَاهِيم ﵇ حِين أسر لوط واستأسرته الرّوم فعزا إِبْرَاهِيم حَتَّى اسنقذه من الرّوم
İbn Ebî Şeybe el-Musannef'te ve Bezzâr, Sa'd yoluyla İbrâhim'den, o da babasından nakletti: O şöyle dedi: Minber üzerinde ilk hutbe okuyan kişi, Lût esir düştüğü ve Rumlar onu esir aldığı vakit İbrâhim aleyhisselâm oldu. Bunun üzerine İbrâhim gazaya çıktı ve nihayet onu Rumların elinden kurtardı.
وَأخرج ابْن عَسَاكِر عَن حسان بن عَطِيَّة قَالَ: أول من رتب الْعَسْكَر فِي الْحَرْب ميمنة وميسرة وَقَلْبًا إِبْرَاهِيم ﵇ لما سَار لقِتَال الَّذين أَسرُّوا لوطا عَلَيْهِ السَّلَام
İbn Asâkir, Hassân b. Atıyye'den nakletti: O şöyle dedi: Savaşta orduyu sağ kanat, sol kanat ve merkez olarak ilk düzenleyen kişi, Lût aleyhisselâm'ı esir alanlarla savaşmak üzere yola çıktığında İbrâhim aleyhisselâm olmuştur.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن يزِيد بن أبي يزِيد عَن رجل قد سَمَّاهُ قَالَ: أوّل من عقد الألوية إِبْرَاهِيم ﵇ بلغه أَن قوما أَغَارُوا على لوط فسبوه فعقد لِوَاء وَسَار إِلَيْهِم بعبيده ومواليه حَتَّى أدركهم فاستقذه وَأَهله
İbn Ebî Şeybe, Yezîd b. Ebî Yezîd'den, o da adını verdiği bir adamdan nakletti: O şöyle dedi: İlk sancak bağlayan kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır. Bir topluluğun Lût'a baskın düzenleyip onu esir aldıkları haberi kendisine ulaştı; bunun üzerine bir sancak bağladı ve köleleri ile azatlılarıyla birlikte onlara doğru yürüdü, nihayet onlara yetişip onu ve ailesini kurtardı.
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي كتاب الرُّومِي عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: أول من عمل القسي إِبْرَاهِيم ﵇
İbn Ebi'd-Dünyâ Kitâbü'r-Ramy'de İbn Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: Yayları ilk yapan kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır.
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ كَانَ أوّل من ضيف الضَّيْف إِبْرَاهِيم ﵇
İbn Ebi'd-Dünyâ ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, Ebû Hureyre'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Misafir ağırlayan ilk kişi İbrâhim aleyhisselâm idi.'
وَأخرج ابْن سعد وَابْن أبي الدُّنْيَا وَأَبُو نعيم فِي الْحِلْية وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن عِكْرِمَة قَالَ: كَانَ إِبْرَاهِيم خَلِيل الرَّحْمَن يكنى أَبَا الضيفان وَكَانَ لقصره أَرْبَعَة أَبْوَاب لكَي لَا يفوتهُ أحد
İbn Sa'd, İbn Ebi'd-Dünyâ, el-Hilye'de Ebû Nuaym ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, İkrime'den nakletti: O şöyle dedi: Rahmân'ın dostu İbrâhim'e 'Ebû'd-Dîfân' (misafirler babası) künyesi verilmişti. Hiçbir kimseyi kaçırmamak için konağının dört kapısı vardı.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن عَطاء قَالَ: كَانَ إِبْرَاهِيم خَلِيل الله ﵇ إِذا أَرَادَ أَن يتغدى طلب من يتغدى مَعَه إِلَى ميل
Beyhakî, Atâ'dan nakletti: O şöyle dedi: Allah'ın dostu İbrâhim aleyhisselâm öğle yemeği yemek istediği zaman, bir mil mesafeye kadar kendisiyle birlikte yemek yiyecek birini arardı.
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي كتاب الإخوان والخطيب فِي تَارِيخه والديلمي فِي مُسْند الفردوس والغسولي فِي جزئه الْمَشْهُور وَاللَّفْظ لَهُ عَن تَمِيم الدَّارِيّ أَن رَسُول الله ﷺ سُئِلَ عَن معانقة الرجل الرجل إِذا لقِيه قَالَ: كَانَت تَحِيَّة الْأُمَم وَفِي لفظ كَانَت تَحِيَّة أهل الْإِيمَان وخالص ودهم وَأول من عانق خَلِيل الرَّحْمَن فَإِنَّهُ خرج يَوْمًا يرتاد لماشيته فِي جبال من جبال بَيت الْمُقَدّس إِذْ سمع صَوت مقدس يقدس الله تَعَالَى فذهل عَمَّا كَانَ يطْلب فقصد قصد الصَّوْت فَإِذا هُوَ بشيخ طوله ثَمَانِيَة عشر ذِرَاعا أهلب يوحد الله ﷿ فَقَالَ لَهُ إِبْرَاهِيم: يَا شيخ من رَبك قَالَ: الَّذِي فِي السَّمَاء
İbn Ebi'd-Dünyâ Kitâbü'l-İhvân'da, Hatîb Târîh'inde, Deylemî Müsnedü'l-Firdevs'te ve lafız kendisine ait olmak üzere Gassûlî meşhur Cüz'ünde Temîm ed-Dârî'den nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e, bir adamın karşılaştığında diğer bir adamla kucaklaşması (muânaka) soruldu; şöyle buyurdu: 'O geçmiş ümmetlerin selamlaşması idi.' -Bir lafızda ise:- 'İman ehlinin selamlaşması ve samimi sevgisi idi. İlk kucaklaşan kişi de Rahmân'ın dostu [İbrâhim]'dir. Zira o bir gün Beytülmakdis dağlarından birinde davarları için otlak ararken, Allah Teâlâ'yı takdis eden mukaddes bir ses duydu. Aramakta olduğu şeyi unutup sesin geldiği tarafa yöneldi. Bir de baktı ki boyu on sekiz arşın olan, çok kıllı ve Allah Azze ve Celle'yi birleyen (tevhid eden) bir ihtiyar! İbrâhim ona: 'Ey ihtiyar! Senin Rabbin kimdir?' dedi. O: 'Gökte olandır' dedi.
قَالَ: من رب الأَرْض قَالَ: الَّذِي فِي السَّمَاء
[İbrâhim:] 'Yerin Rabbi kimdir?' dedi. [İhtiyar:] 'Gökte olandır' dedi.
قَالَ: فِيهَا رب غَيره قَالَ: مَا فِيهَا رب غَيره لَا إِلَه إِلَّا هُوَ وَحده
[İbrâhim:] 'Orada O'ndan başka bir rab var mıdır?' dedi. [İhtiyar:] 'Orada O'ndan başka bir rab yoktur, O'ndan başka hiçbir ilah yoktur, O tektir' dedi.
قَالَ إِبْرَاهِيم: فَأَيْنَ قبلتك قَالَ: إِلَى الْكَعْبَة
İbrâhim: 'Peki senin kıblen neresidir?' dedi. [İhtiyar:] 'Kâbe'ye doğrudur' dedi.
فَسَأَلَهُ عَن طَعَامه فَقَالَ: أجمع من هَذِه الثَّمَرَة فِي الصَّيف فآكله فِي الشتَاء
[İbrâhim] ona yiyeceğini sordu. O da: 'Yazın bu meyveden toplar, kışın da onu yerim' dedi.
قَالَ: هَل بَقِي مَعَك أحد من قَوْمك قَالَ: لَا
[İbrâhim:] 'Kavminden seninle birlikte kalan kimse oldu mu?' dedi. [İhtiyar:] 'Hayır' dedi.
قَالَ: أَيْن مَنْزِلك قَالَ: تِلْكَ المغارة
[İbrâhim:] 'Evin neresidir?' dedi. [İhtiyar:] 'Şu mağaradır' dedi.
قَالَ: اعبر بِنَا إِلَى بَيْتك
[İbrâhim:] 'Bizi evine geçir' dedi.
قَالَ: بيني وَبَينهَا وَاد لَا يخاض
[İhtiyar:] 'Benimle onun arasında [yürüyerek] geçilemeyen bir vadi var' dedi.
قَالَ: فَكيف تعبره فَقَالَ: أَمْشِي عَلَيْهِ ذَاهِبًا وأمشي عَلَيْهِ عَائِدًا
[İbrâhim:] 'Peki sen onu nasıl geçiyorsun?' dedi. [İhtiyar:] 'Giderken de üstünden yürüyorum, dönerken de üstünden yürüyorum' dedi.
قَالَ: فَانْطَلق بِنَا فافعل الَّذِي ذلله لَك يذلله لي
[İbrâhim:] 'Öyleyse bizimle yürü ve [geç]; onu senin için boyun eğdiren (kolaylaştıran), benim için de boyun eğdirir' dedi.
فَانْطَلقَا حَتَّى انتهيا فمشيا جَمِيعًا عَلَيْهِ كل وَاحِد مِنْهُمَا يعجب من صَاحبه فَلَمَّا دخلا المغارة فَإِذا بقبلته قبْلَة إِبْرَاهِيم قَالَ لَهُ إِبْرَاهِيم: أَي يَوْم خلق الله أَشد قَالَ الشَّيْخ: ذَلِك الْيَوْم الَّذِي يضع كرسيه لِلْحسابِ يَوْم تسعر جَهَنَّم لَا يبْقى ملك مقرب ولانبي مُرْسل إلَاّ خر يهمه نَفسه
Birlikte gittiler, nihayet vardıklarında her biri diğerine hayret ederek ikisi birlikte suyun üzerinde yürüdüler. Mağaraya girdiklerinde onun kıblesinin İbrâhim'in kıblesiyle aynı olduğu görüldü. İbrâhim ona: 'Allah'ın yarattığı günlerin en şiddetlisi hangisidir?' dedi. İhtiyar şöyle dedi: 'Hesap için kürsîsini koyduğu, cehennemin alevlendirildiği, ne bir mukarreb meleğin ne de gönderilmiş bir peygamberin kendi derdine düşüp yüzüstü kapanmaktan başka çare bulamadığı o gündür!'
قَالَ لَهُ إِبْرَاهِيم: ادْع الله يَا شيخ أَن يؤمني وَإِيَّاك من هول ذَلِك الْيَوْم
İbrâhim ona: 'Ey ihtiyar! Allah'a dua et de beni ve seni o günün dehşetinden emin kılsın' dedi.
قَالَ الشَّيْخ: وَمَا تصنع بدعائي ولي فِي السَّمَاء دَعْوَة محبوسة مُنْذُ ثَلَاث سِنِين قَالَ إِبْرَاهِيم: أَلا أخْبرك مَا حبس دعاءك قَالَ: بلَى
İhtiyar dedi ki: 'Benim duamla ne yapacaksın ki? Göklerde üç yıldan beri bekletilen bir duam var.' İbrâhim: 'Duasının tutulmasına neyin sebep olduğunu sana haber vereyim mi?' dedi. O da: 'Evet' dedi.
قَالَ: إِن الله ﷿ إِذا أحب عبدا احْتبسَ مَسْأَلته يحب صَوته ثمَّ جعل لَهُ على كل مَسْأَلَة ذخْرا لَا يخْطر على قلب بشر وَإِذا أبْغض الله عبدا عجل لَهُ حَاجته أَو ألْقى الأياس فِي صَدره ليقْبض صَوته فَمَا دعوتك الَّتِي هِيَ فِي السَّمَاء محبوسة قَالَ: مر بِي هَهُنَا شَاب فِي رَأسه ذؤابة مُنْذُ ثَلَاث سِنِين وَمَعَهُ غنم قلت: لمن هَذِه قَالَ: لخليل الله إِبْرَاهِيم
[İbrâhim] dedi ki: 'Allah Azze ve Celle bir kulu sevdiği zaman, onun sesini sevdiği için isteğini geciktirir; sonra her isteğine karşılık ona hiçbir insanın kalbinden geçmeyen bir mükâfat hazırlar. Allah bir kula buğzettiği zaman ise sesini kesmek için ya ihtiyacını çabucak verir ya da kalbine ümitsizlik düşürür. Peki gökte tutulan o duan nedir?' [İhtiyar] dedi ki: 'Üç yıl önce buradan başında zülüfleri olan bir genç geçti, yanında da davarlar vardı. 'Bunlar kimindir?' dedim; 'Allah'ın dostu İbrâhim'indir' dedi.
قلت: اللَّهُمَّ إِن كَانَ لَك فِي الأَرْض خَلِيل فأرنيه قبل خروجي من الدُّنْيَا
[Ben de:] 'Allahım! Eğer yeryüzünde bir dostun varsa dünyadan ayrılmadan önce onu bana göster' dedim.'
قَالَ لَهُ إِبْرَاهِيم ﵇: قد أجيبت دعوتك ثمَّ اعتنقا فَيَوْمئِذٍ كَانَ أصل المعانقة وَكَانَ قبل ذَلِك السُّجُود هَذَا لهَذَا وَهَذَا لهَذَا ثمَّ جَاءَ الصفاح مَعَ الإِسلام فَلم يسْجد وَلم يعانق وَلنْ تفترق الْأَصَابِع حَتَّى يغْفر لكل مصافح
İbrâhim aleyhisselâm ona: 'Duan kabul olundu' dedi, sonra kucaklaştılar. İşte kucaklaşmanın (muânaka) aslı o gün oldu. Bundan önce biri diğerine, diğeri de ötekine secde ederdi. Sonra İslâm ile birlikte el sıkışma (musâfaha) geldi; artık ne secde edilir ne de [saygı amaçlı] sarılınır. Tokalaşan her iki kişinin parmakları ayrılmadan önce mutlaka bağışlanırlar.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد فِي الزّهْد أَبُو نعيم فِي الْحِلْية عَن كَعْب قَالَ: قَالَ إِبْرَاهِيم ﵇: إِنَّنِي ليحزنني أَن لَا أرى أحدا فِي الأَرْض يعبدك غَيْرِي فَأنْزل الله إِلَيْهِ مَلَائكَته يصلونَ مَعَه وَيَكُونُونَ مَعَه
İbn Ebî Şeybe, Ahmed ez-Zühd'de ve Ebû Nuaym el-Hilye'de Ka'b'dan nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm: 'Yeryüzünde benden başka sana ibadet eden kimseyi görmemek beni gerçekten üzüyor' dedi. Bunun üzerine Allah, onunla birlikte namaz kılsınlar ve onunla beraber olsunlar diye meleklerini indirdi.
وَأخرج أَحْمد وَأَبُو نعيم عَن نوف الْبكالِي قَالَ: قَالَ إِبْرَاهِيم ﵇: يَا رب إِنَّه لَيْسَ فِي الأَرْض أحد يعبدك غَيْرِي فَأنْزل الله ﷿ ثَلَاثَة آلَاف ملك فَأمهمْ ثَلَاثَة أَيَّام
Ahmed ve Ebû Nuaym, Nevf el-Bikâlî'den nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm: 'Yâ Rabbi! Yeryüzünde benden başka sana ibadet eden kimse yok' dedi. Bunun üzerine Allah Azze ve Celle üç bin melek indirdi ve [İbrâhim] onlara üç gün imamlık yaptı.
وَأخرج ابْن سعد عَن الْكَلْبِيّ قَالَ: إِبْرَاهِيم ﵇ أول من أضَاف الضَّيْف وَأول من ثرد الثَّرِيد وَأول من رأى الشيب وَكَانَ قد وسع عَلَيْهِ فِي المَال والخدم
İbn Sa'd, Kelbî'den nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm ilk misafir ağırlayan, tiridi (ekmek doğranmış et suyunu) ilk yapan ve saç-sakaldaki akı ilk gören kişidir. Kendisine mal ve hizmetçi hususunda genişlik verilmişti.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن السّديّ قَالَ: أول من ثرد الثَّرِيد إِبْرَاهِيم ﵇
İbn Ebî Şeybe, Süddî'den nakletti: O şöyle dedi: Tiridi ilk yapan kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır.
وَأخرج الديلمي عَن نبيط بن شريط قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أول من اتخذ الْخبز المبلقس إِبْرَاهِيم عَلَيْهِ السَّلَام
Deylemî, Nübeyt b. Şurayt'tan nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Mübelkas (ince/yağlı katmerli) ekmeği ilk yapan kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır.'
وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد عَن مطرف قَالَ: أول من راغم إِبْرَاهِيم ﵇ حِين راغم قومه إِلَى الله بِالدُّعَاءِ
Ahmed ez-Zühd'de Mutarrif'ten nakletti: O şöyle dedi: [Kavmine] ilk muhalefet edip [onlardan] ayrılan kişi, kavmine muhalefet edip dua ile Allah'a yöneldiği vakit İbrâhim aleyhisselâm olmuştur.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف وَاللَّفْظ لَهُ وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ عَن ابْن عَبَّاس قَالَ قَامَ فِينَا رَسُول الله ﷺ فَقَالَ: أول الْخَلَائق يلقى بِثَوْب - يَعْنِي يَوْم الْقِيَامَة - إِبْرَاهِيم ﵇
İbn Ebî Şeybe el-Musannef'te -ve lafız ona ait olmak üzere-, Buhârî, Müslim, Tirmizî ve Nesâî, İbn Abbâs'tan nakletti: O şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem aramızda ayağa kalkıp şöyle buyurdu: 'Kıyamet günü mahlûkat içinde kendisine elbise giydirilecek ilk kişi İbrâhim aleyhisselâm'dır.'
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن سعيد بن جُبَير قَالَ: يحْشر النَّاس عُرَاة حُفَاة فَأول من يلقى بِثَوْب إِبْرَاهِيم
İbn Ebî Şeybe, Saîd b. Cübeyr'den nakletti: O şöyle dedi: İnsanlar çıplak ve yalınayak haşredileceklerdir. Kendisine elbise giydirilecek ilk kişi ise İbrâhim'dir.
وَأخرج أَبُو نعيم فِي الْحِلْية عَن عبيد بن عُمَيْر قَالَ: يحْشر النَّاس عُرَاة حُفَاة فَيَقُول الله: أَلا أرى خليلي عُريَانا فيكسى يحْشر النَّاس عُرَاة حُفَاة ثوبا أَبيض فَهُوَ أول من يكسى
Ebû Nuaym el-Hilye'de Ubeyd b. Umeyr'den nakletti: O şöyle dedi: İnsanlar çıplak ve yalınayak haşredilirler. Bunun üzerine Allah: 'Dostumu çıplak görmeyeyim!' buyurur; böylece ona beyaz bir elbise giydirilir. Dolayısıyla o, elbise giydirilen ilk kişidir.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد فِي الزّهْد عَن عبد الله بن الْحَرْث قَالَ: أوّل من يكسى يَوْم الْقِيَامَة إِبْرَاهِيم ﵇ قبطيتين ثمَّ يكسى النَّبِي ﷺ حلَّة الْحيرَة وَهُوَ على يَمِين الْعَرْش
İbn Ebî Şeybe ve Ahmed ez-Zühd'de Abdullah b. el-Hâris'ten nakletti: O şöyle dedi: Kıyamet günü ilk elbise giydirilecek kişi, iki Mısır kumaşı (kıbtiyye) giydirilecek olan İbrâhim aleyhisselâm'dır. Sonra Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e Hîre cübbesi giydirilir ve o Arş'ın sağındadır.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ عَن أنس قَالَ جَاءَ رجل إِلَى رَسُول الله ﷺ فَقَالَ: يَا خير الْبَريَّة
İbn Ebî Şeybe, Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Nesâî, Enes'ten nakletti: O şöyle dedi: Bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: 'Ey yaratılmışların en hayırlısı!' dedi.
قَالَ: ذَاك إِبْرَاهِيم
[Resûlullah:] 'O, İbrâhim'dir' buyurdu.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي صَالح قَالَ: انْطلق إِبْرَاهِيم ﵇ يمتار فَلم يقدر على الطَّعَام فَمر بسهلة حَمْرَاء فَأخذ مِنْهَا ثمَّ رَجَعَ إِلَى أَهله فَقَالُوا: مَا هَذَا قَالَ: حِنْطَة حَمْرَاء ففتحوها فَوَجَدَهَا حِنْطَة حَمْرَاء فَكَانَ إِذا زرع مِنْهَا شَيْئا نَبتَت سنبلة من أَصْلهَا إِلَى فرعها حبا متراكباً
İbn Ebî Şeybe, Ebû Sâlih'ten nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm zahire temin etmek için gitti fakat yiyecek bulamadı. Kırmızı bir kum tepesine rastladı, oradan [kum] aldı ve ailesinin yanına döndü. 'Bu nedir?' dediler. O da: 'Kırmızı buğdaydır' dedi. [Çuvalları] açtıklarında onu kırmızı buğday olarak buldular. Ondan ne zaman bir şey ekse, kökünden ucuna kadar taneleri üst üste binmiş başaklar biterdi.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد فِي الزّهْد وَأَبُو نعيم فِي الْحِلْية عَن سلمَان قَالَ: أرسل على إِبْرَاهِيم ﵇ أسدان مجوّعان فلحساه وَسجدا لَهُ
İbn Ebî Şeybe, Ahmed ez-Zühd'de ve Ebû Nuaym el-Hilye'de Selmân'dan nakletti: O şöyle dedi: İbrâhim aleyhisselâm'ın üzerine aç bırakılmış iki aslan salındı; fakat onlar onu yaladılar ve ona secde ettiler.