وَأخرج مُسَدّد وهناد فِي الزّهْد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: لَيْسَ فِي الدُّنْيَا مِمَّا فِي الْجنَّة شيءإلا الْأَسْمَاء
Müsedded, ez-Zühd'de Hennâd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve el-Ba's'ta el-Beyhakî, İbn Abbâs'tan şöyle dediğini rivayet etti: "Cennette olan şeylerden dünyada isimlerden başka hiçbir şey yoktur."
وَأخرج الديلمي عَن عمر سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: فِي طَعَام الْعرس مِثْقَال من ريح الْجنَّة
Deylemî, Ömer'den şöyle dediğini rivayet etti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu işittim: "Düğün yemeğinde cennet kokusundan bir miskal [miktar] vardır."
وَأخرج عبد بن حميد عَن عِكْرِمَة فِي قَوْله {هَذَا الَّذِي رزقنا من قبل} قَالَ: قَوْلهم من قبل مَعْنَاهُ
Abd b. Humeyd, İkrime'den {هَذَا الَّذِي رزقنا من قبل} “Bu, daha önce bize rızık olarak verilen şeydir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etti: "Onların 'daha önce' sözünün anlamı,
مثل الَّذِي كَانَ بالْأَمْس
'dün olanın benzeri' demektir."
وَأخرج ابْن جرير عَن يحيى بن كثير قَالَ: يُؤْتى أحدهم بالصحفة فيأكل مِنْهَا ثمَّ يُؤْتى بِأُخْرَى فَيَقُول: هَذَا الَّذِي أَتَيْنَا بِهِ من قبل فَيَقُول الْملك: كل اللَّوْن وَاحِد والطعم مُخْتَلف
İbn Cerîr, Yahyâ b. Kesîr'den rivayet etti; o şöyle dedi: "Onlardan birine bir çanak getirilir, ondan yer; sonra başka bir çanak getirilir de o: 'Bu, daha önce bize getirilen şeydir' der. Bunun üzerine melek: 'Ye! Rengi birdir ama tadı farklıdır' der."
وَأخرج وَكِيع وَعبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن جرير عَن مُجَاهِد فِي قَوْله {وَأتوا بِهِ متشابهاً} قَالَ: متشابهاً فِي اللَّوْن مُخْتَلفا فِي الطّعْم
Vekî', Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Mücâhid'den {وَأتوا بِهِ متشابهاً} “Bu rızıklar onlara birbirine benzer olarak verilmiştir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etti: "Rengi birbirine benzer, fakat tadı farklıdır;
مثل الْخِيَار من القثاء
acurdan salatalık gibi."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن قَتَادَة فِي قَوْله {وَأتوا بِهِ متشابهاً} قَالَ: خياراً كُله لَا رذل فِيهِ
Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Katâde'den {وَأتوا بِهِ متشابهاً} “Bu rızıklar onlara birbirine benzer olarak verilmiştir” ayeti hakkında: "Tümü seçkindir, içinde kötüsü/çürüğü yoktur" dediğini rivayet etti.
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن الْحسن فِي قَوْله {وَأتوا بِهِ متشابهاً} قَالَ: خِيَار كُله يشبه بعضه بَعْضًا لَا رذل فِيهِ
Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, el-Hasan'dan {وَأتوا بِهِ متشابهاً} “Bu rızıklar onlara birbirine benzer olarak verilmiştir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etti: "Tümü seçkindir, birbiriyle benzeşir, içinde kötüsü/çürüğü yoktur.
ألم تَرَ إِلَى ثمار الدُّنْيَا كَيفَ ترذلون بعضه
Dünya meyvelerini görmüyor musun, bazısını nasıl ayıklayıp kötülüyorsunuz!"
وَأخرج الْبَزَّار وَالطَّبَرَانِيّ عَن ثَوْبَان
el-Bezzâr ve et-Taberânî, Sevbân'dan rivayet etti;
أَنه سمع رَسُول الله ﷺ يَقُول لاينزع رجل من أهل الْجنَّة من ثَمَرَة إِلَّا أُعِيد فِي مَكَانهَا مِثْلَاهَا
o, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu işitmiştir: "Cennet ehlinden bir kimse bir meyveden bir şey koparmaya dursun, mutlaka onun yerine iki misli iade edilir."
وَأخرج ابْن عَسَاكِر فِي تَارِيخه من طَرِيق ابْن حَيْوَة عَن خَالِد بن يزِيد بن مُعَاوِيَة ابْن أبي سُفْيَان قَالَ: بَينا أَسِير فِي أَرض الجزيرة إِذْ مَرَرْت برهبان وقسيسين واساقفة فَسلمت فَردُّوا السَّلَام فَقلت: أَيْن تُرِيدُونَ فَقَالُوا: نُرِيد رَاهِبًا فِي هَذَا الدَّيْر نأتيه فِي كل عَام فيخبرنا بِمَا يكون فِي ذَلِك الْعَام لمثله من قَابل فَقلت: لَآتِيَن هَذَا الراهب فلأنظرن مَا عِنْده - وَكنت معنياً بالكتب - فَأَتَيْته وهوعلى بَاب ديره فَسلمت فَرد السَّلَام ثمَّ قَالَ: مِمَّن أَنْت فَقلت: من الْمُسلمين قَالَ: أَمن أمة مُحَمَّد فَقلت: نعم
İbn Asâkir Târîh'inde İbn Hayve yoluyla Hâlid b. Yezîd b. Muâviye b. Ebî Süfyân'dan şöyle dediğini rivayet etti: "Ben el-Cezîre topraklarında yolculuk yaparken rahipler, papazlar ve piskoposların yanından geçtim. Selam verdim, selamımı aldılar. 'Nereye gitmek istiyorsunuz?' dedim. 'Şu manastırdaki bir rahibe gitmek istiyoruz; ona her yıl geliriz, o da bize o yıl içinde gelecek senenin aynı vaktine kadar neler olacağını haber verir' dediler. Ben de: 'Şu rahibe mutlaka gideyim ve yanında ne olduğunu göreyim' dedim —kitaplara meraklı biriydim—. Manastırının kapısındayken yanına vardım ve selam verdim. Selamı aldı, sonra: 'Kimlerdensin?' dedi. 'Müslümanlardanım' dedim. 'Muhammed'in ümmetinden misin?' dedi. 'Evet' dedim.
فَقَالَ: من عُلَمَائهمْ أَنْت أم من جهالهم قلت: مَا أَنا من عُلَمَائهمْ وَلَا من جهالهم قَالَ: فانكم تَزْعُمُونَ أَنكُمْ تدخلون الْجنَّة فتأكلون من طعامها وتشربون من شرابها وَلَا تبولوا وَلَا تتغوطون قلت: نَحن نقُول ذَلِك وَهُوَ كَذَلِك قَالَ: فَإِن لَهُ مثلا فِي الدُّنْيَا فَأَخْبرنِي ماهو قلت: مثله كَمثل الْجَنِين فِي بطن أمه أَنه يَأْتِيهِ رزق الله وَلَا يَبُول وَلَا يتغوّط
Bunun üzerine: 'Onların âlimlerinden misin yoksa cahillerinden mi?' dedi. Ben: 'Ne âlimlerindenim ne de cahillerindenim' dedim. Dedi ki: 'Siz cennete gireceğinizi, onun yiyeceğinden yiyip içeceğinden içeceğinizi, ama küçük abdest bozmayacağınızı ve büyük abdest yapmayacağınızı iddia ediyorsunuz?' Ben: 'Biz bunu söylüyoruz ve bu böyledir' dedim. Dedi ki: 'Dünyada bunun bir benzeri var mıdır, bana haber ver, o nedir?' Ben: 'Bunun benzeri, anne karnındaki ceninin benzeri gibidir; ona Allah'ın rızkı gelir de o ne küçük abdest bozar ne de büyük abdest yapar' dedim.
قَالَ: فتربد وَجهه ثمَّ قَالَ لي: أما أَخْبَرتنِي أَنَّك لست من عُلَمَائهمْ قلت: مَا كذبتك قَالَ: فانكم تَزْعُمُونَ أَنكُمْ تدخلون الْجنَّة فتأكلون من طعامها وتشربون من شرابها وَلَا ينقص ذَلِك مِنْهَا شَيْئا قلت: نَحن نقُول ذَلِك وَهُوَ كَذَلِك قَالَ: فَإِن لَهُ مثلا فِي الدُّنْيَا فَأَخْبرنِي مَا هُوَ قلت: مثله فِي الدُّنْيَا كَمثل الْحِكْمَة لَو تعلم مِنْهَا الْخلق أَجْمَعُونَ لم ينقص ذَلِك مِنْهَا شَيْئا فتربد وَجهه ثمَّ قَالَ: أما أَخْبَرتنِي أَنَّك لست من عُلَمَائهمْ قلت: وَمَا كذبتك مَا أَنا من عُلَمَائهمْ وَلَا من جهالهم
Dedi ki: Yüzünün rengi değişti, sonra bana: 'Bana onların âlimlerinden olmadığını söylememiş miydin?' dedi. Ben: 'Sana yalan söylemedim' dedim. Dedi ki: 'Siz cennete gireceğinizi, onun yiyeceğinden yiyip içeceğinden içeceğinizi ve bunun ondan hiçbir şey eksiltmeyeceğini iddia ediyorsunuz?' Ben: 'Biz bunu söylüyoruz ve bu böyledir' dedim. Dedi ki: 'Dünyada bunun bir benzeri var mıdır, bana haber ver, o nedir?' Ben: 'Dünyadaki benzeri hikmetin benzeri gibidir; şayet bütün yaratılmışlar ondan öğrenseydi bu, ondan hiçbir şey eksiltmezdi' dedim. Yüzünün rengi yine değişti, sonra: 'Bana onların âlimlerinden olmadığını söylememiş miydin?' dedi. Ben: 'Sana yalan söylemedim ki; ben onların ne âlimlerindenim ne de cahillerindenim' dedim."
وَأخرج الْحَاكِم وَابْن مرْدَوَيْه وَصَححهُ عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ عَن النَّبِي ﷺ فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: من الْحيض وَالْغَائِط والنخامة والبزاق
el-Hâkim ve İbn Merdûye rivayet etti ve [el-Hâkim] bunu sahîh saydı; Ebû Saîd el-Hudrî'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında: "Hayızdan, dışkıdan, sümükten ve tükürükten [arındırılmış eşlerdir]" buyurduğunu nakletti.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم وَابْن الْمُنْذر عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: من القذر والأذى
İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim ve İbnu'l-Münzir, İbn Abbâs'tan {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında: "Pislikten ve eziyet verici şeylerden [arındırılmış eşlerdir]" dediğini rivayet etti.
وَأخرج ابْن جرير عَن ابْن مَسْعُود فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: لَا يحضن وَلَا يحدثن وَلَا يتنخمن
İbn Cerîr, İbn Mes'ûd'dan {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında: "Hayız görmezler, abdest bozmazlar ve sümkürmezler" dediğini rivayet etti.
وَأخرج وَكِيع وَعبد الرَّزَّاق وهناد فِي الزّهْد وَعبد بن حميد وَابْن جرير عَن مُجَاهِد فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: من الْحيض وَالْغَائِط وَالْبَوْل والمخاط والنخامة والبزاق والمني وَالْولد
Vekî', Abdürrezzâk, ez-Zühd'de Hennâd, Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Mücâhid'den {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında şöyle dediğini rivayet etti: "Hayızdan, dışkıdan, idrardan, burun akıntısından, sümükten, tükürükten, meniden ve çocuk doğurmaktan [arındırılmış eşlerdir]."
وَأخرج وَكِيع وهناد عَن عَطاء فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: لَا يحضن ولايمنين ولايلدن ولايتغوطن ولايبلن ولايبزقن
Vekî' ve Hennâd, Atâ'dan {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında şöyle dediğini rivayet etti: "Hayız görmezler, meni akıtmazlar, doğurmazlar, büyük abdest yapmazlar, küçük abdest bozmazlar ve tükürmezler."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن جرير عَن قَتَادَة فِي قَوْله {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} قَالَ: طهرهن الله من كل بَوْل وغائط وقذر ومآثم
Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Katâde'den {وَلَهُم فِيهَا أَزوَاج مطهرة} “Orada onlar için tertemiz eşler vardır” buyruğu hakkında: "Allah onları her türlü idrardan, dışkıdan, pislikten ve günahlardan arındırmıştır" dediğini rivayet etti.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَابْن ماجة وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أول زمرة تلج الْجنَّة صورتهم على صُورَة الْقَمَر لَيْلَة الْبَدْر لايبصقون فِيهَا ولايتمخطون ولايتغوطون آنيتهم وأمشاطهم من الذَّهَب وَالْفِضَّة ومجامرهم من الألوّة ورضخهم الْمسك وَلكُل وَاحِد مُهِمّ زوجتان يرى مخ سَاقهَا من وَرَاء اللَّحْم من الْحسن لااختلاف بَينهم وَلَا تباغض قُلُوبهم على قلب رجل وَاحِد يسبحون الله بكرَة وعشيا
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Buhârî, Müslim, İbn Mâce ve el-Ba's'ta el-Beyhakî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennete girecek ilk zümrenin sureti dolunay gecesindeki ayın sureti üzeredir. Orada tükürmezler, sümkürmezler ve büyük abdest bozmazlar. Onların kapları ve tarakları altın ve gümüştendir; buhurdanlıkları öd ağacındandır, terleri misktir. Onlardan her birinin iki eşi vardır; güzelliğinden dolayı etinin arkasından baldırının iliği görünür. Aralarında hiçbir anlaşmazlık ve kinleşme yoktur; kalpleri tek bir adamın kalbi üzeredir, sabah akşam Allah'ı tesbih ederler."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالتِّرْمِذِيّ وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أول زمرة تدخل الْجنَّة وُجُوههم كَالْقَمَرِ لَيْلَة الْبَدْر
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, et-Tirmizî —ve bunu sahîh saydı— ile el-Ba's'ta el-Beyhakî, Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennete girecek ilk zümrenin yüzleri dolunay gecesindeki ay gibidir.
والزمرة الثَّانِيَة أحسن كَوْكَب دري فِي السَّمَاء لكل إمرىء زوجتان على كل زَوْجَة سَبْعُونَ حلَّة يرى مخ ساقهن من وَرَاء الْحلَل
İkinci zümre ise gökyüzündeki en parlak inci gibi yıldız gibidir. Her bir kişinin iki eşi vardır; her eşin üzerinde yetmiş kat elbise bulunur, elbiselerin arkasından baldırlarının iliği görünür."
وَأخرج أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ
Ahmed ve et-Tirmizî, Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet etti;
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ إِن أدنى أهل الْجنَّة منزلَة الَّذِي لَهُ ثَمَانُون ألف خَادِم وإثنتان وَسَبْعُونَ زَوْجَة ومنصب لَهُ قبَّة من لُؤْلُؤ وَيَاقُوت وَزَبَرْجَد كَمَا بَين الْجَابِيَة وَصَنْعَاء
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennet ehlinin mertebece en aşağı olanı, seksen bin hizmetçisi ve yetmiş iki eşi olan, kendisi için Câbiye ile San'a arası kadar inci, yakut ve zebercedden bir kubbe dikilen kimsedir."
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم والبيقهي فِي النَّعْت عَن أبي هُرَيْرَة أَنهم تَذَاكَرُوا الرِّجَال أَكثر فِي الْجنَّة أم النِّسَاء فَقَالَ: ألم يقل رَسُول الله ﷺ مَا فِي الْجنَّة أحد إِلَّا لَهُ زوجتان
Ahmed, Buhârî, Müslim ve en-Na't'ta el-Beyhakî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; onlar cennette erkekler mi daha çok kadınlar mı daha çok diye müzakere ettiler de o: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Cennette iki eşi olmayan hiç kimse yoktur' buyurmadı mı?
إِنَّه ليرى مخ ساقهما من وَرَاء سبعين حلَّة مَا فِيهَا عزب
Şüphesiz onların baldırının iliği yetmiş elbisenin arkasından görünür; orada bekâr kimse yoktur' [buyurmadı mı?]" dedi.
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَصَححهُ وَالْبَزَّار عَن أنس عَن النَّبِي ﷺ قَالَ يزوّج العَبْد فِي الْجنَّة سبعين زَوْجَة فَقيل: يارسول الله يطيقها قَالَ: يعْطى قوّة مائَة
et-Tirmizî —ve bunu sahîh saydı— ile el-Bezzâr, Enes'ten, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet etti; o şöyle buyurdu: "Kul cennette yetmiş eşle evlendirilir." 'Ey Allah'ın Resûlü, buna güç yetirebilir mi?' denildi. O: 'Kendisine yüz kişinin gücü verilir' buyurdu.
وَأخرج ابْن السكن فِي الْمعرفَة وَابْن عَسَاكِر فِي تَارِيخه عَن حَاطِب بن أبي بلتعة سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول يزوّج الْمُؤمن فِي الْجنَّة اثْنَتَيْنِ وَسبعين زَوْجَة من نسَاء الْآخِرَة واثنتين من نسَاء الدُّنْيَا
el-Ma'rife'de İbnu's-Seken ve Târîh'inde İbn Asâkir, Hâtıb b. Ebî Beltea'dan rivayet etti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu işittim: "Mümin cennette ahiret kadınlarından yetmiş iki kadınla, dünya kadınlarından da iki kadınla evlendirilir."
وَأخرج ابْن ماجة وَابْن عدي فِي الْكَامِل وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن أبي أُمَامَة الْبَاهِلِيّ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مَا من أحد يدْخلهُ الله الْجنَّة إِلَّا زوّجه اثْنَتَيْنِ وَسبعين زَوْجَة
İbn Mâce, el-Kâmil'de İbn Adiy ve el-Ba's'ta el-Beyhakî, Ebû Ümâme el-Bâhilî'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah'ın cennete koyduğu hiç kimse yoktur ki, onu yetmiş iki eşle evlendirmesin;
اثْنَتَيْنِ من الْحور الْعين وَسبعين من مِيرَاثه من أهل الْجنَّة مَا مِنْهُنَّ وَاحِدَة إِلَّا وَلها قبل شهي وَله ذكر لَا ينثني
ikisi hûr-i înden, yetmişi ise cennet ehlinden olan mirasındandır. Onlardan her bir kadının arzulanır bir cinsel organı, erkeğin de gevşemeyen bir tenasül uzvu vardır."
وَأخرج أَحْمد عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ إِن أدنى أهل الْجنَّة منزلَة من لَهُ سبع دَرَجَات وَهُوَ على السَّادِسَة وفوقه السَّابِعَة وَإِن لَهُ لثلثمائة خَادِم وَيغدى عَلَيْهِ كل يَوْم وَيرَاح بثلثمائة صَحْفَة من ذهب فِي كل صَحْفَة لون لَيْسَ فِي الْأُخْرَى وَأَنه ليلذ أوّله كَمَا يلذ آخِره وانه ليقول: يَا رب لَو أَذِنت لي لأطعمت أهل الْجنَّة وسقيتهم لم ينقص مِمَّا عِنْدِي شَيْء وَأَن لَهُ من الْحور الْعين لإِثنتين وَسبعين زَوْجَة وَأَن الْوَاحِدَة مِنْهُنَّ لتأْخذ مقعدتها قدر ميل من الأَرْض
Ahmed, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennet ehlinin mertebece en aşağı olanı yedi derecesi olan kimsedir; kendisi altıncı derecededir ve üstünde yedinci derece vardır. Onun üç yüz hizmetçisi bulunur; her gün kendisine altından üç yüz çanakla sabah akşam [yemek] getirilir ki her çanakta diğerinde olmayan bir çeşit vardır. O, [yemeğin] sonundan da başından aldığı gibi lezzet alır. Ve o şöyle der: 'Ey Rabbim! Eğer bana izin verseydin bütün cennet ehline yedirip içirirdim de yanımdakinden hiçbir şey eksilmezdi.' Onun hûr-i înden yetmiş iki eşi vardır ve onlardan bir tanesi bir mil kadar yer kaplar."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن أبي عبد الله بن أبي أوفى قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ يزوّج كل رجل من أهل الْجنَّة بأَرْبعَة آلَاف بكر وَثَمَانِية آلَاف أيم وَمِائَة حوراء
el-Ba's'ta el-Beyhakî, Ebû Abdillâh b. Ebî Evfâ'dan rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennet ehlinden her bir adam dört bin bâkire, sekiz bin dul ve yüz hûri ile evlendirilir.
فيجتمعن فِي كل سَبْعَة أَيَّام فيقلن بِأَصْوَات حسان لم يسمع الْخَلَائق بمثلهن: نَحن الخالدات فَلَا نبيد وَنحن الناعمات فلانبأس وَنحن الراضيات فَلَا نسخط وَنحن المقيمات فَلَا نظعن طُوبَى لمن كَانَ لنا وَكُنَّا لَهُ
Her yedi günde bir toplanırlar ve yaratılmışların benzerini hiç işitmediği güzel seslerle şöyle derler: 'Bizler ebedî olanlarız, asla yok olmayız; bizler nimet içinde olanlarız, asla darlık görmeyiz; bizler hoşnut olanlarız, asla öfkelenmeyiz; bizler ikamet edenleriz, asla göçmeyiz. Bizim kendisi için olduğumuz ve kendisi bizim için olan kimseye ne mutlu!'"
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ عَن أنس
Ahmed ve Buhârî, Enes'ten rivayet etti;
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: غدْوَة فِي سَبِيل الله أَو رَوْحَة خير من الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَلَقَاب قَوس أحدكُم فِي الْجنَّة خير من الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَلَو أَن امْرَأَة من نسَاء أهل الْجنَّة اطَّلَعت إِلَى الأَرْض لَأَضَاءَتْ مَا بَينهمَا ولملأت مَا بَينهمَا ريحًا وَلنَصِيفهَا على رَأسهَا - يَعْنِي الْخمار - خير من الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah yolunda bir sabah veya bir akşam yürüyüşü dünyadan ve içindekilerden daha hayırlıdır. Sizden birinizin cennetteki bir yay kadar yeri dünyadan ve içindekilerden daha hayırlıdır. Eğer cennet ehli kadınlardan bir kadın yeryüzüne baksaydı, ikisinin arasını aydınlatır ve ikisinin arasını kokuyla doldururdu. Onun başındaki örtüsü —yani başörtüsü— dünyadan ve içindekilerden daha hayırlıdır."
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي صفة الْجنَّة عَن ابْن عَبَّاس
İbn Ebî'd-Dünyâ Sıfatü'l-Cenne'de İbn Abbâs'tan rivayet etti:
لَو أَن امْرَأَة من نسَاء أهل الْجنَّة بصقت فِي سَبْعَة أبحر كَانَت تِلْكَ الأبحر أحلى من الْعَسَل
"Eğer cennet ehli kadınlardan bir kadın yedi denize tükürseydi, o denizler baldan daha tatlı olurdu."
وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد عَن عمر بن الْخطاب
Ahmed ez-Zühd'de Ömer b. el-Hattâb'dan rivayet etti:
سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول لَو اطَّلَعت امْرَأَة من نسَاء أهل الْجنَّة إِلَى الأَرْض لملأت الأَرْض ريح مسك
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu işittim: "Eğer cennet ehli kadınlardan bir kadın yeryüzüne baksaydı, yeryüzünü misk kokusuyla doldururdu."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وهناد بن السّري عَن كَعْب قَالَ: لَو أَن امْرَأَة من أهل
İbn Ebî Şeybe ve Hennâd b. es-Serî, Kâ'b'dan rivayet etti; o şöyle dedi: "Eğer cennet ehlinden bir kadın
الْجنَّة أطلعت كفها لأضاء مَا بَين السَّمَاء وَالْأَرْض
elini uzatsaydı, yerle gök arasını mutlaka aydınlatırdı."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وهناد بن السّري فِي الزّهْد وَالنَّسَائِيّ وَعبد بن حميد فِي مُسْنده وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم قَالَ: جَاءَ رجل من أهل الْكتاب إِلَى رَسُول الله ﷺ قَالَ يَا أَبَا الْقَاسِم تزْعم أَن أهل الْجنَّة يَأْكُلُون وَيَشْرَبُونَ فَقَالَ: وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ إِن الرجل ليؤتى قوّة مائَة رجل مِنْكُم
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, ez-Zühd'de Hennâd b. es-Serî, Nesâî, Müsned'inde Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim rivayet etti; dedi ki: Ehl-i kitaptan bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: "Ey Ebu'l-Kâsım! Sen cennet ehlinin yiyip içtiğini iddia ediyorsun" dedi. Bunun üzerine o şöyle buyurdu: "Nefsim elinde olana yemin ederim ki, adama sizden yüz adamın gücü verilir;
فِي الْأكل وَالشرب وَالْجِمَاع والشهوة قَالَ: فَإِن الَّذِي يَأْكُل وَيشْرب يكون لَهُ الْحَاجة وَالْجنَّة طَاهِرَة لَيْسَ فِيهَا قذر وَلَا أَذَى فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: حَاجتهم عرق يفِيض مثل ريح مسك فَإِذا كَانَ ذَلِك ضمر لَهُ بَطْنه
yemede, içmede, cinsel ilişkide ve şehvette." [Adam]: "Yiyip içen kimsenin [tuvalet] ihtiyacı olur; cennet ise tertemizdir, orada pislik ve eziyet yoktur" dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Onların ihtiyacı, misk kokusu gibi sızıp çıkan bir terdir; bu gerçekleştiğinde karnı zayıflayıp incelir" buyurdu.
وَأخرج أَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن عدي فِي الْكَامِل وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن أبي أُمَامَة أَن رجلا سَأَلَ رَسُول الله ﷺ هَل تتناكح أهل الْجنَّة فَقَالَ: دحاماً دحاماً
Ebû Ya'lâ, et-Taberânî, el-Kâmil'de İbn Adiy ve el-Ba's'ta el-Beyhakî, Ebû Ümâme'den rivayet etti: Bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e: "Cennet ehli cinsel ilişkide bulunur mu?" diye sordu. O da: "Şiddetle hem de şiddetle [ilişkiye girerler];
لَا مني وَلَا منية
ne meni gelir ne de ölüm vardır" buyurdu.
وَأخرج الْبَزَّار وَالطَّبَرَانِيّ والخطيب والبغدادي فِي تَارِيخه عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ قيل يَا رَسُول الله هَل نصل إِلَى نسائنا فِي الْجنَّة فَقَالَ: إِن الرجل ليصل فِي الْيَوْم إِلَى مائَة عذراء
el-Bezzâr, et-Taberânî ve Târîh'inde el-Hatîb el-Bağdâdî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: "Ey Allah'ın Resûlü! Cennette eşlerimizle beraber olur muyuz?" denildi. O: "Kişi bir günde yüz bâkire ile beraber olur" buyurdu.
وَأخرج أَبُو يعلى وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن ابْن عَبَّاس قَالَ قيل يَا رَسُول الله أنفضي إِلَى نسائنا فِي الْجنَّة كَمَا نفضي إلَيْهِنَّ فِي الدُّنْيَا قَالَ: وَالَّذِي نفس مُحَمَّد بِيَدِهِ إِن الرجل ليفضي فِي الْغَدَاة الْوَاحِدَة إِلَى مائَة عذراء
Ebû Ya'lâ ve el-Ba's'ta el-Beyhakî, İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: "Ey Allah'ın Resûlü! Dünyada kadınlarımızla baş başa kalıp [birlikte] olduğumuz gibi cennette de onlarla baş başa kalıp [birlikte] olur muyuz?" denildi. O: "Muhammed'in nefsi elinde olana yemin ederim ki, adam tek bir sabahta yüz bâkire ile [birlikte] olur" buyurdu.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ عَن أبي أُمَامَة قَالَ سُئِلَ رَسُول الله ﷺ تتناك أهل الْجنَّة فَقَالَ: نعم
İbn Ebî Hâtim ve et-Taberânî, Ebû Ümâme'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e "Cennet ehli cinsel ilişkide bulunur mu?" diye soruldu. O da: "Evet" buyurdu.
بفرج لَا يمل وَذكر لَا ينثني وشهوة لَا تَنْقَطِع دحماً دحماً
Bıkmayan bir cinsel organ, bükülmeyen [gevşemeyen] bir erkeklik uzvu ve kesilmeyen bir şehvetle, şiddetle hem de şiddetle [ilişkiye girerler].
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن أبي الدُّنْيَا وَالْبَزَّار عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ سُئِلَ رَسُول الله ﷺ هَل تمس أهل الْجنَّة أَزوَاجهم قَالَ: نعم
Abd b. Humeyd, İbn Ebi'd-Dünyâ ve el-Bezzâr, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e "Cennet ehli eşlerine temas eder mi [yaklaşır mı]?" diye soruldu. O da: "Evet,
بِذكر لَا يمل وَفرج لَا يحفى وشهوة لَا تَنْقَطِع
bıkmayan bir erkeklik uzvu, aşınmayan bir cinsel organ ve kesilmeyen bir şehvetle [ilişkiye girerler]" buyurdu.
وَأخرج الْحَرْث بن أبي أُسَامَة وَابْن أبي حَاتِم عَن سليم بن عَامر والهيثم الطَّائِي أَن النَّبِي ﷺ سُئِلَ عَن الْبضْع فِي الْجنَّة قَالَ: نعم بقبل شهي وَذكر لَا يمل وَأَن الرجل ليتكىء فِيهَا المتكأ مِقْدَار أَرْبَعِينَ سنة لَا يتحوّل عَنهُ وَلَا يمله يَأْتِيهِ فِيهِ مَا اشتهت نَفسه ولذت عينه
el-Hâris b. Ebî Üsâme ve İbn Ebî Hâtim, Süleym b. Âmir ve el-Heysem et-Tâî'den rivayet etti: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e cennetteki cinsel ilişki soruldu. O da: "Evet, iştah verici bir cinsel organ ve bıkmayan bir erkeklik uzvuyla [olur]. Kişi orada kırk yıl boyunca bir mindere/koltuğa yaslanır, oradan ayrılmaz ve bıkmaz; canının çektiği ve gözünün zevk aldığı her şey ona orada gelir" buyurdu.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث وَابْن عَسَاكِر فِي تَارِيخه عَن خَارجه العذري قَالَ: سَمِعت رجلا بتبوك قَالَ يَا رَسُول الله أيباضع أهل الْجنَّة قَالَ: يُعْطي الرجل مِنْهُم من القوّة فِي الْيَوْم الْوَاحِد أفضل من سبعين مِنْكُم
el-Ba's'ta el-Beyhakî ve Târîh'inde İbn Asâkir, Hârice el-Uzrî'den rivayet etti; o şöyle dedi: Tebük'te bir adamın: "Ey Allah'ın Resûlü! Cennet ehli cinsel ilişkide bulunur mu?" dediğini işittim. O şöyle buyurdu: "Onlardan bir adama, bir günde sizden yetmiş kişiden daha üstün bir güç verilir."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن زيد بن أَرقم
et-Taberânî, Zeyd b. Erkam'dan rivayet etti:
أَن النَّبِي ﷺ قَالَ إِن الْبَوْل والجنابة عرق يسيل من تَحت ذوائبهم إِلَى أَقْدَامهم مسك
Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Şüphesiz idrar ve cünüplük [ihtiyacı], perçemlerinin altından ayaklarına kadar akan misk [kokulu] bir terdir."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد والأصبهاني فِي التَّرْغِيب عَن أبي الدَّرْدَاء قَالَ: لَيْسَ فِي الْجنَّة مني وَلَا منية إِنَّمَا يدحمونهن دحماً
Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve et-Terğîb'de el-İsfahânî, Ebû'd-Derdâ'dan rivayet etti; o şöyle dedi: "Cennette ne meni gelir ne de ölüm vardır; onlar kadınlarla sadece şiddetle [birlikte] olurlar."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد عَن طَاوس قَالَ: أهل الْجنَّة ينْكحُونَ النِّسَاء وَلَا يلدن لَيْسَ فِيهَا مني وَلَا منية
Abdürrezzâk ve Abd b. Humeyd, Tâvûs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: "Cennet ehli kadınlarla cinsel ilişkide bulunurlar ama onlar doğurmazlar. Orada ne meni gelir ne de ölüm vardır."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد عَن عَطاء الْخُرَاسَانِي
Abdürrezzâk ve Abd b. Humeyd, Atâ el-Horasânî'den rivayet etti:
مثله
Aynısını [rivayet etti].
وَأخرج وَكِيع وَعبد الرَّزَّاق وهناد وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد عَن إِبْرَاهِيم النَّخعِيّ قَالَ: فِي الْجنَّة جماع مَا شِئْت وَلَا ولد قَالَ: فيلتفت فَينْظر النظرة فتنشأ لَهُ الشَّهْوَة ثمَّ ينظر النظرة فتنشأ لَهُ شَهْوَة أُخْرَى
Vekî', Abdürrezzâk, Hennâd, İbn Ebî Şeybe ve Abd b. Humeyd, İbrâhîm en-Nehaî'den rivayet etti; o şöyle dedi: "Cennette dilediğin kadar cinsel ilişki vardır, fakat çocuk yoktur." Dedi ki: "Dönüp bir bakar, onda şehvet uyanır; sonra tekrar bakar, onda başka bir şehvet daha uyanır."
وَأخرج الضياء الْمَقْدِسِي فِي صفة الْجنَّة عَن أبي هُرَيْرَة عَن رَسُول الله ﷺ أَنه سُئِلَ انطأ فِي الْجنَّة قَالَ: نعم
Sıfatu'l-Cenne'de ed-Dıyâ el-Makdisî, Ebû Hüreyre'den, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in cennette cinsel ilişkide bulunup bulunmayacakları sorulması üzerine şöyle buyurduğunu rivayet etti: "Evet,
وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ دحماً دحماً
nefsim elinde olana yemin ederim ki, şiddetle hem de şiddetle [ilişkiye girersiniz].
فَإِذا قَامَ عَنْهَا رجعت مطهرة بكرا
Kişi onun üzerinden kalktığında kadın yine tertemiz bir bâkireye dönüşür."
وَأخرج الْبَزَّار وَالطَّبَرَانِيّ فِي الصَّغِير وَأَبُو الشَّيْخ فِي العظمة عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أهل الْجنَّة إِذا جامعوا نِسَاءَهُمْ عَادوا ابكاراً
el-Bezzâr, es-Sağîr'de et-Taberânî ve el-Azame'de Ebû'ş-Şeyh, Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Cennet ehli kadınlarıyla cinsel ilişkide bulunduklarında, kadınlar tekrar bâkire hâline dönerler" buyurdu.
وَأخرج عبد بن حميد وَأحمد بن حَنْبَل فِي زَوَائِد الزّهْد وَابْن الْمُنْذر عَن عبد الله ابْن عَمْرو قَالَ: إِن الْمُؤمن كلما أَرَادَ زوجتة وجدهَا بكرا
Abd b. Humeyd, Zevâidü'z-Zühd'de Ahmed b. Hanbel ve İbnu'l-Münzir, Abdullah b. Amr'dan rivayet etti; o şöyle dedi: "Mümin eşini her arzuladığında onu bâkire bulur."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن سعيد بن جُبَير قَالَ: طول الرجل من أهل الْجنَّة تسعون ميلًا
İbn Ebî Şeybe, Saîd b. Cübeyr'den rivayet etti; o şöyle dedi: "Cennet ehlinden bir erkeğin boyu doksan mildir,
وَطول الْمَرْأَة ثَلَاثُونَ ميلًا
kadının boyu ise otuz mildir.
ومقعدتها جريب وَأَن شَهْوَته لتجري فِي جَسدهَا سبعين عَاما تَجِد اللَّذَّة
Oturağı bir cerîb [genişliğindedir]; erkeğin şehveti kadının bedeninde yetmiş yıl boyunca akar ve kadın lezzet hisseder."
وَأخرج أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَحسنه وَابْن ماجة وَابْن أبي دَاوُد فِي الْبَعْث عَن معَاذ ابْن جبل عَن النَّبِي ﷺ قَالَ لَا تؤذي امْرَأَة زَوجهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَت زَوجته من الْحور الْعين: قَاتلك الله فَإِنَّمَا هُوَ عنْدك دخيل يُوشك أَن يفارقك إِلَيْنَا
Ahmed, hasen bularak Tirmizî, İbn Mâce ve el-Ba's'ta İbn Ebî Dâvûd, Muâz b. Cebel'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etti: "Dünyada bir kadın kocasına eziyet ettiğinde hûr-i înden olan eşi mutlaka şöyle der: 'Allah canını alsın! O senin yanında ancak bir misafirdir; neredeyse senden ayrılıp bize gelecektir.'"
أما قَوْله تَعَالَى: {وهم فِيهَا خَالدُونَ}
Yüce Allah'ın {وهم فِيهَا خَالدُونَ} “Onlar orada ebedî kalacaklardır” buyruğuna gelince:
أخرج ابْن إِسْحَق وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله {وهم فِيهَا خَالدُونَ} أَي خَالدُونَ أبدا
İbn İshak ve İbn Ebî Hâtim, İbn Abbâs'tan {وهم فِيهَا خَالدُونَ} “Onlar orada ebedî kalacaklardır” buyruğu hakkında rivayet etti: "Yani ebediyen kalıcıdırlar;
يُخْبِرهُمْ أَن الثَّوَاب بِالْخَيرِ وَالشَّر مُقيم على أَهله لَا انْقِطَاع لَهُ
onlara hayır ve şerrin karşılığının sahipleri üzerinde kalıcı olup kesintiye uğramayacağını haber vermektedir."
وَأخرج أَحْمد وَابْن أبي حَاتِم عَن سعيد بن جُبَير فِي قَوْله {وهم فِيهَا خَالدُونَ} يَعْنِي لَا يموتون
Ahmed ve İbn Ebî Hâtim, Saîd b. Cübeyr'den {وهم فِيهَا خَالدُونَ} “Onlar orada ebedî kalacaklardır” buyruğu hakkında: "Yani ölmezler" dediğini rivayet etti.
وَأخرج الطستي فِي مسَائِله عَن ابْن عَبَّاس إِن نَافِع بن الْأَزْرَق قَالَ لَهُ: أَخْبرنِي عَن قَوْله ﷿ وهم فِيهَا خَالدُونَ قَالَ: مَاكِثُونَ لَا يخرجُون مِنْهَا أبدا قَالَ: وَهل تعرف الْعَرَب ذَلِك قَالَ: نعم
et-Tastî Mesâil'inde İbn Abbâs'tan rivayet etti: Nâfi' b. el-Ezrak ona: "Bana Aziz ve Celil olan Allah'ın 've hum fîhâ hâlidûn' buyruğunu haber ver" dedi. O: "Kalıcılardır, oradan asla çıkmazlar" dedi. [Nâfi']: "Araplar bunu bilir mi?" diye sordu. O: "Evet,
أما سَمِعت قَول عدي بن زيد: فَهَل من خَالِد إِمَّا هلكنا وَهل بِالْمَوْتِ يَا للنَّاس عَار وَأخرج عبد بن حميد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَابْن مرْدَوَيْه عَن عمر عَن النَّبِي ﷺ قَالَ يدْخل أهل الْجنَّة الْجنَّة وَأهل النَّار النَّار
Adiy b. Zeyd'in: 'Biz helak olursak ebedî kalan biri var mı? Ey insanlar, ölüm bir utanç mıdır?' sözünü işitmedin mi?" dedi. Abd b. Humeyd, Buhârî, Müslim ve İbn Merdûye, Ömer'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etti: "Cennet ehli cennete, cehennem ehli de cehenneme girer.
ثمَّ يَقُول مُؤذن بَينهم: يَا أهل النَّار لَا موت وَيَا أهل الْجنَّة لَا موت كل خَالِد فِيمَا هُوَ فِيهِ
Sonra aralarında bir münadi şöyle seslenir: 'Ey cehennem ehli! Artık ölüm yoktur. Ey cennet ehli! Artık ölüm yoktur. Herkes içinde bulunduğu hâlde ebedîdir.'"
وَأخرج البُخَارِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ النَّبِي ﷺ يُقَال لأهل الْجنَّة خُلُود وَلَا موت وَلأَهل النَّار خُلُود وَلَا موت
Buhârî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennet ehline: 'Ebediyet vardır, ölüm yoktur'; cehennem ehline de: 'Ebediyet vardır, ölüm yoktur' denilir."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن ماجة وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَابْن مرْدَوَيْه عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ يُؤْتى بِالْمَوْتِ فِي هَيْئَة كَبْش أَمْلَح فَيُوقف على الصِّرَاط فَيُقَال: يَا أهل الْجنَّة
Abd b. Humeyd, İbn Mâce, sahih bularak el-Hâkim ve İbn Merdûye, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ölüm, alaca bir koç suretinde getirilir ve Sırat üzerinde durdurulur. Sonra: 'Ey cennet ehli!' denilir.
فيطلعون خَائِفين وجلين مَخَافَة أَن يخرجُوا مِمَّا هم فِيهِ فَيُقَال: تعرفُون هَذَا فَيَقُولُونَ: نعم هَذَا الْمَوْت فَيُقَال: يَا أهل النَّار
İçinde bulundukları nimetten çıkarılma korkusuyla endişeli ve ürkek bir şekilde bakarlar. 'Bunu tanıyor musunuz?' denilir. Onlar: 'Evet, bu ölümdür' derler. Sonra: 'Ey cehennem ehli!' denilir.
فيطلعون مستبشرين فرحين أَن يخرجُوا مِمَّا هم فِيهِ
İçinde bulundukları azaptan çıkarılacakları ümidiyle sevinçli ve neşeli bir şekilde bakarlar.
فَيُقَال: أتعرفون هَذَا فَيَقُولُونَ: نعم
'Bunu tanıyor musunuz?' denilir. Onlar: 'Evet,
هَذَا الْمَوْت
bu ölümdür' derler.
فَيُؤْمَر بِهِ فَيذْبَح على الصِّرَاط فَيُقَال لِلْفَرِيقَيْنِ: خُلُود فِيمَا تَجِدُونَ لَا موت فِيهَا أبدا
Bunun üzerine emredilir ve Sırat üzerinde boğazlanır. Sonra her iki gruba da: 'İçinde bulunduğunuz hâlde ebediyet vardır, artık orada asla ölüm yoktur' denilir."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن معَاذ بن جبل أَن رَسُول الله ﷺ بَعثه إِلَى الْيمن فَلَمَّا قدم عَلَيْهِم قَالَ: يَا أَيهَا النَّاس إِنِّي رَسُول رَسُول الله إِلَيْكُم إِن المردّ إِلَى الله إِلَى جنَّة أَو نَار خُلُود بِلَا موت وَإِقَامَة بِلَا ظعن وأجساد لَا تَمُوت
et-Taberânî ve sahih bularak el-Hâkim, Muâz b. Cebel'den rivayet etti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onu Yemen'e gönderdi. Onların yanına varınca şöyle dedi: "Ey insanlar! Ben, Allah Resûlü'nün size gönderdiği elçisiyim. Şüphesiz dönüş Allah'adır; cennete yahut cehennemedir. Ölümün olmadığı bir ebediyet, göçün olmadığı bir yerleşiklik ve ölmeyen bedenler [vardır]."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ وَابْن مرْدَوَيْه وَأَبُو نعيم عَن ابْن مَسْعُود قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَو قيل لأهل النَّار مَاكِثُونَ فِي النَّار عدد كل حَصَاة فِي الدُّنْيَا لفرحوا بهَا وَلَو قيل لأهل الْجنَّة إِنَّكُم مَاكِثُونَ عدد كل حَصَاة لحزنوا وَلَكِن جعل لَهُم الْأَبَد
et-Taberânî, İbn Merdûye ve Ebû Nuaym, İbn Mes'ûd'dan rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Eğer cehennem ehline 'Dünyadaki her bir çakıl taşı sayısınca cehennemde kalacaksınız' denilseydi buna sevinirlerdi. Cennet ehline de 'Çakıl taşları sayısınca kalacaksınız' denilseydi üzülürlerdi. Fakat onlar için ebediyet takdir edilmiştir."
قَوْله تَعَالَى: إِن الله لَا يستحي أَن يضْرب مثلا مَا بعوضة فَمَا فَوْقهَا فَأَما الَّذين آمنُوا فيعرفون أَنه الْحق من رَبهم وَأما الَّذين كفرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ الله بِهَذَا مثلا يضل بِهِ من كثيرا وَيهْدِي بِهِ كثيرا وَمَا يضل بِهِ إِلَّا الْفَاسِقين الَّذين ينقضون عهد الله من بعد ميثاقه ويقطعون مَا أَمر الله بِهِ أَن يُوصل ويفسدون فِي الأَرْض أُولَئِكَ هم الخاسرون
Yüce Allah'ın şu buyruğu: "Şüphesiz Allah bir sivrisineği ve ondan üstününü misal getirmekten çekinmez. İman edenler onun Rablerinden gelen bir hak olduğunu bilirler. İnkâr edenler ise 'Allah bu misalle neyi kastetti?' derler. [Allah] onunla birçoğunu saptırır, birçoğunu da doğru yola iletir. O, bununla ancak fâsıkları saptırır. Onlar ki Allah'ın ahdini kesinleştikten sonra bozarlar, Allah'ın birleştirilmesini emrettiği şeyi keserler ve yeryüzünde bozgunculuk yaparlar. İşte asıl ziyana uğrayanlar onlardır."
أخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن مَسْعُود وناس من الصَّحَابَة قَالُوا: لما ضرب الله هذَيْن المثلين لِلْمُنَافِقين قَوْله {كَمثل الَّذِي استوقد نَارا} وَقَوله {أَو كصيب من السَّمَاء} قَالَ المُنَافِقُونَ: الله أَعلَى وَأجل من أَن يضْرب هَذِه الْأَمْثَال
İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, İbn Mes'ûd ve sahâbeden birtakım kimselerden rivayet etti; onlar şöyle dediler: Allah münafıklar için {كَمثل الَّذِي استوقد نَارا} “(Onların durumu,) ateş yakan kimsenin durumu gibidir” ve {أَو كصيب من السَّمَاء} “Yahut gökten boşanan bir yağmura tutulmuş kimseler gibidir” buyruklarındaki bu iki misali verince münafıklar: "Allah bu misalleri vermekten daha yüce ve daha celildir" dediler.
فَأنْزل الله {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا} إِلَى قَوْله {أُولَئِكَ هم الخاسرون}
Bunun üzerine Allah, {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا} “Şüphesiz Allah misal getirmekten çekinmez...” ayetinden {أُولَئِكَ هم الخاسرون} “...İşte asıl ziyana uğrayanlar onlardır” buyruğuna kadar indirdi.
وَأخرج عبد الْغَنِيّ الثَّقَفِيّ فِي تَفْسِيره والواحدي عَن الن عَبَّاس قَالَ: إِن الله ذكر آلِهَة الْمُشْركين فَقَالَ (وَإِن يسلبهم الذُّبَاب شَيْئا) وَذكر كيد الْآلهَة كبيت العنكبوت فَقَالُوا: أَرَأَيْت حَيْثُ ذكر الله الذُّبَاب وَالْعَنْكَبُوت فِيمَا أنزل من الْقُرْآن على مُحَمَّد
Tefsir'inde Abdülganî es-Sekafî ve el-Vâhidî, İbn Abbâs'tan rivayet etti; o şöyle dedi: Allah müşriklerin ilahlarını zikredip "Sinek onlardan bir şey kapacak olsa..." buyurdu ve ilahların durumunu örümcek evi gibi zikretti. Bunun üzerine [müşrikler]: "Allah'ın, Muhammed'e indirdiği Kur'an'da sineği ve örümceği zikrettiğini gördün mü?
أَي شَيْء كَانَ يصنع بِهَذَا فَأنْزل الله {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا} الْآيَة
Bununla ne yapmak istedi?" dediler. Bunun üzerine Allah {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا} “Şüphesiz Allah bir misal getirmekten çekinmez” ayetini indirdi.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن قَتَادَة قَالَ: لما ذكر الله العنكبوت والذباب قَالَ الْمُشْركُونَ: مَا بَال العتكبوت والذباب يذكران فَأنْزل الله {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا مَا بعوضة فَمَا فَوْقهَا}
Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, Katâde'den rivayet etti; o şöyle dedi: Allah örümceği ve sineği zikredince müşrikler: "Örümcek ve sinek niçin anılıyor?" dediler. Bunun üzerine Allah: {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا مَا بعوضة فَمَا فَوْقهَا} “Şüphesiz Allah bir sivrisineği ve ondan üstününü misal getirmekten çekinmez” ayetini indirdi.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن الْحسن قَالَ: لما أنزلت (يَا أَيهَا النَّاس ضرب مثل) قَالَ الْمُشْركُونَ: مَا هَذَا من الْأَمْثَال فَيضْرب أَو مَا يشبه هَذَا الْأَمْثَال
İbn Ebî Hâtim, el-Hasan'dan rivayet etti; o şöyle dedi: "Ey insanlar, bir misal verildi..." ayeti inince müşrikler: "Böyle misal mi verilir yahut bu misallere benzer mi?" dediler.
فَأنْزل الله {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا مَا بعوضة فَمَا فَوْقهَا} لم يرد الْبَعُوضَة إِنَّمَا أَرَادَ الْمثل
Bunun üzerine Allah: {إِن الله لَا يستحيي أَن يضْرب مثلا مَا بعوضة فَمَا فَوْقهَا} “Şüphesiz Allah bir sivrisineği ve ondan üstününü misal getirmekten çekinmez” ayetini indirdi. O bizzat sivrisineği kastetmemiş, sadece misali kastetmiştir.
وَأخرج ابْن جرير عَن قَتَادَة قَالَ: الْبَعُوضَة أَضْعَف مَا خلق الله
İbn Cerîr, Katâde'den rivayet etti; o şöyle dedi: "Sivrisinek, Allah'ın yarattığı en zayıf varlıktır."
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم وَأَبُو الشَّيْخ فِي العظمة والديلمي عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ يَا أَيهَا النَّاس لَا تغتروا بِاللَّه فَإِن الله لَو كَانَ مغفلاً شَيْئا لأغفل الْبَعُوضَة والذرة والخردلة
İbn Ebî Hâtim, el-Azame'de Ebû'ş-Şeyh ve ed-Deylemî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ey insanlar! Allah'a karşı aldanmayın; zira Allah bir şeyi ihmal edecek olsaydı sivrisineği, zerreyi [veya karıncayı] ve hardal tanesini ihmal ederdi."
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم عَن أبي الْعَالِيَة فِي قَوْله {فَأَما الَّذين آمنُوا فيعلمون أَنه الْحق} قَالَ: يُؤمن بِهِ الْمُؤْمِنُونَ ويعلمون أَنه الْحق من رَبهم ويهديهم الله بِهِ ويعرفه الفاسون فيكفرون بِهِ
İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, Ebu'l-Âliye'den {فَأَما الَّذين آمنُوا فيعلمون أَنه الْحق} “İman edenler ise onun hak olduğunu bilirler” buyruğu hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: "Müminler ona iman eder ve onun Rablerinden gelen bir hak olduğunu bilirler, Allah da onları onunla doğru yola iletir; fâsıklar ise onu tanır ama inkâr ederler."
وَأخرج ابْن جرير عَن ابْن مَسْعُود وناس من الصَّحَابَة فِي قَوْله {يضل بِهِ كثيرا} يَعْنِي الْمُنَافِقين {وَيهْدِي بِهِ كثيرا} يَعْنِي الْمُؤمنِينَ {وَمَا يضل بِهِ إِلَّا الْفَاسِقين} قَالَ: هم المُنَافِقُونَ
İbn Cerîr, İbn Mes'ûd ve sahâbeden birtakım kimselerden rivayet etti; {يضل بِهِ كثيرا} “onunla birçoğunu saptırır” buyruğunda münafıkların, {وَيهْدِي بِهِ كثيرا} “birçoğunu da doğru yola iletir” buyruğunda müminlerin kastedildiğini; {وَمَا يضل بِهِ إِلَّا الْفَاسِقين} “O, bununla ancak fâsıkları saptırır” buyruğunda ise: "Onlar münafıklardır" dediğini rivayet etti.
وَفِي قَوْله {الَّذين ينقضون عهد الله} فأقروا بِهِ ثمَّ كفرُوا فنقضوه
{الَّذين ينقضون عهد الله} “Onlar ki Allah'ın ahdini bozarlar” buyruğu hakkında da: "[Önce] onu ikrar ettiler, sonra inkâr edip bozdular" dediler.