وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي ذَر قَالَ: يَا رَسُول الله أَي الْأَعْمَال أفضل قَالَ: إِيمَان بِاللَّه وَجِهَاد فِي
Ahmed, Buhârî, Müslim, Nesâî, İbn Mâce ve Şuab'da el-Beyhakî Ebû Zerr'den nakletti; dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Hangi amel daha faziletlidir?" Şöyle buyurdu: "Allah'a iman ve [O'nun] yolunda cihad...
سَبِيل الله قَالَ: فَأَي الْعتَاقَة أفضل أَنْفسهَا
...etmektir." [Ebû Zerr] dedi ki: "Peki hangi köle azadı daha faziletlidir?" [Resûlullah]: "En değerlisidir...
قَالَ: أَفَرَأَيْت إِن لم أجد قَالَ: فَتعين الصَّانِع وتصنع لَا خرق (الْخرق بِضَم الْخَاء وَسُكُون الرَّاء أَو فتح الْخَاء وَالرَّاء وَهُوَ الْحمق أَو سوء التَّصَرُّف أَو مَا لَا يحسن عمله)
...[buyurdu]. [Ebû Zerr] dedi ki: 'Buna gücüm yetmezse ne dersin?' [Resûlullah] buyurdu ki: 'İş yapana yardım edersin yahut beceriksizin işini yaparsın.' (Harak/huruk; ha'nın zammesi ve ra'nın sükûnu ile veya ha ve ra'nın fethası iledir; ahmaklık, kötü davranış veya işini iyi beceremeyen kimsedir).
قَالَ: أَفَرَأَيْت إِن لم أستطع قَالَ: تدع النَّاس من شرك فَإِنَّهَا صَدَقَة تصدق بهَا على نَفسك
[Ebû Zerr] dedi ki: 'Buna da gücüm yetmezse ne dersin?' [Resûlullah] buyurdu ki: 'İnsanları şerrinden uzak tutarsın; çünkü bu da senin kendi nefsine verdiğin bir sadakadır.'
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ سُئِلَ رَسُول الله ﷺ أَي الْأَعْمَال أفضل قَالَ: الإِيمان بِاللَّه وَرَسُوله
Ahmed, Buhârî, Müslim, Tirmizî, Nesâî ve Şuab'da el-Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e: 'Hangi amel daha faziletlidir?' diye soruldu. 'Allah'a ve Resûlü'ne imandır' buyurdu.
قيل: ثمَّ مَاذَا قَالَ: الْجِهَاد فِي سَبِيل الله
'Sonra hangisidir?' denildi. 'Allah yolunda cihaddır' buyurdu.
قيل: ثمَّ مَاذَا قَالَ: ثمَّ حج مبرور
'Sonra hangisidir?' denildi. 'Sonra makbul (mebrûr) bir hacdır' buyurdu.
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن عبد الله بن مَسْعُود قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أفضل الْأَعْمَال الصَّلَاة لوَقْتهَا وَالْجهَاد فِي سَبِيل الله
Şuab'da el-Beyhakî Abdullah b. Mes'ûd'dan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Amellerin en faziletlisi vaktinde kılınan namaz ve Allah yolunda cihaddır' buyurdu.
وَأخرج مَالك وَعبد الرَّزَّاق فِي المُصَنّف وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالنَّسَائِيّ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: مثل الْمُجَاهِد فِي سَبِيل الله - وَالله أعلم بِمن يُجَاهد فِي سَبيله - كَمثل الصَّائِم الْقَائِم الخاشع الرَّاكِع الساجد وتكفل الله للمجاهد فِي سَبيله أَن يتوفاه فيدخله الْجنَّة أَو يرجعه سالما بِمَا نَالَ من أجر وغنيمة
Mâlik, el-Musannef'te Abdürrezzâk, Buhârî, Müslim, Nesâî ve el-Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'Allah yolunda cihad edenin -ki Allah kendi yolunda cihad edeni en iyi bilendir- misali, oruç tutan, namaz kılan, huşu duyan, rükû ve secde eden kimsenin misali gibidir. Allah, kendi yolunda cihad eden kimseyi vefat ettirirse onu cennete koymaya yahut kazandığı ecir ve ganimetle onu sağ salim geri döndürmeye kefil olmuştur.'
وَأخرج البُخَارِيّ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ جَاءَ رجل إِلَى النَّبِي ﷺ قَالَ: عَلمنِي عملا يعدل الْجِهَاد قَالَ: لَا أَجِدهُ حَتَّى تَسْتَطِيع إِذا خرج الْمُجَاهِد أَن تدخل مَسْجِدا فتقوم وَلَا تفتر وتصوم وَلَا تفطر قَالَ: لَا أَسْتَطِيع ذَاك قَالَ أَبُو هُرَيْرَة: إِن فرس الْمُجَاهِد ليستن فِي طوله فَيكْتب لَهُ حَسَنَات
Buhârî ve Şuab'da el-Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Bir adam Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: 'Bana cihada denk bir amel öğret' dedi. [Resûlullah]: 'Mücahid [sefere] çıktığında bir mescide girip hiç gevşemeden namaz kılmaya ve hiç iftar etmeden oruç tutmaya güç yetirebilene kadar [buna denk bir amel] bulamıyorum' buyurdu. Adam: 'Buna güç yetiremem' dedi. Ebû Hureyre dedi ki: 'Mücahidin atı bağlı olduğu ipinde dolaşırken bile onun için sevaplar yazılır.'
وَأخرج مُسلم وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ قيل: يَا رَسُول الله أخبرنَا بِمَا يعدل الْجِهَاد فِي سَبِيل الله قَالَ: لَا تستطيعونه
Müslim, Tirmizî, Nesâî ve Şuab'da el-Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Bize Allah yolunda cihada denk olan ameli haber ver' denildi. 'Ona güç yetiremezsiniz' buyurdu.
قَالَ: بلَى يَا رَسُول الله
[Ebû Hureyre] dedi ki: '[Ashab]: «Evet [yine de bize bildir] ey Allah'ın Resûlü!» dediler.'
قَالَ: مثل الْمُجَاهِد فِي سَبِيل الله كَمثل الْقَائِم الصَّائِم البائت بآيَات الله لَا يفتر من صِيَام وَصَلَاة حَتَّى يرجع الْمُجَاهِد إِلَى أَهله
Şöyle buyurdu: 'Allah yolundaki mücahidin misali; mücahid ailesine dönünceye kadar oruçtan ve namazdan hiç gevşemeksizin Allah'ın ayetleriyle geceyi ibadetle geçiren, namaz kılan ve oruç tutan kimsenin misali gibidir.'
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَحسنه وَالْبَزَّار وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ إِن رجلا من أَصْحَاب رَسُول الله ﷺ مر بشعب فِيهِ عُيَيْنَة مَاء عذب فأعجبه طيبه فَقَالَ: لَو أَقمت فِي هَذَا الشّعب واعتزلت النَّاس لن أفعل حَتَّى استأمر رَسُول الله ﷺ فَذكر ذَلِك للنَّبِي ﷺ فَقَالَ: لَا تفعل فَإِن مقَام أحدكُم فِي سَبِيل
Tirmizî (hasen görerek), Bezzâr, Hâkim (sahih görerek) ve Şuab'da el-Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından bir adam içinde tatlı su gözesi bulunan bir dağ geçidinden geçti. Suyun güzelliği hoşuna gitti ve: 'Keşke bu dağ geçidinde kalsam ve insanlardan uzlete çekilsem; [fakat] Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e danışmadıkça bunu yapmam' dedi. Bu durumu Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'e anlattı. Bunun üzerine [Resûlullah] şöyle buyurdu: 'Bunu yapma! Çünkü birinizin [Allah] yolunda...
الله أفضل من صلَاته فِي أَهله سِتِّينَ عَاما أَلا تحبون أَن يغْفر الله لكم ويدخلكم الْجنَّة اغزوا فِي سَبِيل الله من قَاتل فِي سَبِيل الله فوَاق نَاقَة وَجَبت لَهُ الْجنَّة
...[Allah yolundaki] duruşu/makamı, ailesi içinde kıldığı altmış yıllık namazından daha faziletlidir. Allah'ın sizi bağışlamasını ve cennete koymasını istemez misiniz? Allah yolunda savaşa çıkın! Kim Allah yolunda bir devenin sağılması [arası kadar bir süre] savaşırsa ona cennet vacip olur.'
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ أَتَى رجل إِلَى رَسُول الله ﷺ فَقَالَ: أَي النَّاس أفضل فَقَالَ: مُؤمن مُجَاهِد بِنَفسِهِ وَمَاله فِي سَبِيل الله
Ahmed, Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, Hâkim ve el-Beyhakî Ebû Saîd el-Hudrî'den nakletti; dedi ki: Bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: 'İnsanların hangisi daha faziletlidir?' dedi. [Resûlullah]: 'Cânı ve malıyla Allah yolunda cihad eden mümindir' buyurdu.
قَالَ: ثمَّ من قَالَ: مُؤمن فِي شعب من الشعاب يعبد الله ويدع النَّاس من شَره
[Adam]: 'Sonra kimdir?' dedi. [Resûlullah]: 'Dağ geçitlerinden bir geçitte Allah'a ibadet eden ve insanları şerrinden uzak tutan mümindir' buyurdu.
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَحسنه وَالنَّسَائِيّ وَابْن حبَان عَن ابْن عَبَّاس أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: أَلا أخْبركُم بِخَير النَّاس منزلا قَالُوا: بلَى يَا رَسُول الله قَالَ: رجل أَخذ بِرَأْس فرسه فِي سَبِيل الله حَتَّى يَمُوت أَو يقتل أَلا أخْبركُم بِالَّذِي يَلِيهِ قَالُوا: بلَى
Tirmizî (hasen görerek), Nesâî ve İbn Hibbân İbn Abbâs'tan nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Konum bakımından insanların en hayırlısını size haber vereyim mi?' Onlar: 'Evet, ey Allah'ın Resûlü' dediler. 'Ölünceye yahut öldürülünceye kadar Allah yolunda atının başını tutan adamdır. Ondan sonra gelen kimseyi de size haber vereyim mi?' buyurdu. 'Evet' dediler.
قَالَ: امْرُؤ معتزل فِي شعب يُقيم الصَّلَاة ويؤتي الزَّكَاة ويعتزل شرور النَّاس أَلا أخْبركُم بشر النَّاس قَالُوا: بلَى
Şöyle buyurdu: 'Bir dağ geçidine çekilip namazı kılan, zekâtı veren ve insanların şerlerinden uzak duran kimsedir. İnsanların en şerlisini size haber vereyim mi?' 'Evet' dediler.
قَالَ: الَّذِي يسْأَل بِاللَّه وَلَا يُعْطي
Şöyle buyurdu: 'Allah adına kendisinden [bir şey] istendiği hâlde vermeyen kimsedir.'
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن فضَالة بن عبيد سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: الإِسلام ثَلَاثَة: سفلى وعليا وغرفة فَأَما السُّفْلى فالإِسلام دخل فِيهِ عَامَّة الْمُسلمين فَلَا تسْأَل أحد مِنْهُم إِلَّا قَالَ: أَنا مُسلم
Taberânî Fedâle b. Ubeyd'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'İslam üç [derecedir]: Alt, üst ve çatı katı/köşk (gurfe). Alt dereceye gelince; o, Müslümanların genelinin girdiği İslam'dır; onlardan kime sorsan: «Ben Müslümanım» der.'
وَأما الْعليا فتفاضل أَعْمَالهم بعض الْمُسلمين أفضل من بعض وَأما الغرفة الْعليا فالجهاد فِي سَبِيل الله لَا ينالها إِلَّا أفضلهم
'Üst dereceye gelince; o, amellerinin üstünlüğüdür; Müslümanların bazısı bazısından daha faziletlidir. En üstteki köşke/makama gelince; o, Allah yolunda cihaddır; ona ancak onların en faziletlisi ulaşabilir.'
وَأخرج الْبَزَّار عَن حُذَيْفَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ الإِسلام ثَمَانِيَة أسْهم: الإِسلام سهم وَالصَّلَاة سهم وَالزَّكَاة سهم وَالصَّوْم سهم وَحج الْبَيْت سهم وَالْأَمر بِالْمَعْرُوفِ سهم وَالنَّهْي عَن الْمُنكر سهم وَالْجهَاد فِي سَبِيل الله سهم وَقد خَابَ من لَا سهم لَهُ
Bezzâr Huzeyfe'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'İslam sekiz paydır (sehm): İslam bir paydır, namaz bir paydır, zekât bir paydır, oruç bir paydır, Beyt'i hac bir paydır, emr-i bi'l-ma'rûf (iyiliği emretmek) bir paydır, nehy-i ani'l-münker (kötülükten sakındırmak) bir paydır ve Allah yolunda cihad bir paydır. Hiçbir payı olmayan kimse ise hüsrana uğramıştır' buyurdu.
وَأخرج الْأَصْبَهَانِيّ فِي التَّرْغِيب عَن عَليّ مَرْفُوعا
el-Isbehânî et-Terğîb'de merfû olarak Ali'den nakletti:
مثله
Bunun benzerini.
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ عَن عبَادَة بن الصَّامِت أَن رجلا قَالَ: يَا رَسُول الله أَي الْأَعْمَال أفضل قَالَ: إِيمَان بِاللَّه وَجِهَاد فِي سَبيله وَحج مبرور فَلَمَّا ولى الرجل قَالَ: وأهون عَلَيْك من ذَلِك إطْعَام الطَّعَام ولين الْكَلَام وَحسن الْخلق فَلَمَّا ولى الرجل قَالَ: وأهون عَلَيْك من ذَلِك لَا تتهم الله على شَيْء قَضَاهُ عَلَيْك
Ahmed ve Taberânî Ubâde b. es-Sâmit'ten nakletti ki bir adam: 'Ey Allah'ın Resûlü! Hangi amel daha faziletlidir?' dedi. [Resûlullah]: 'Allah'a iman, O'nun yolunda cihad ve makbul bir hacdır' buyurdu. Adam dönüp gidince: 'Sana bundan daha kolay olanı; yemek yedirmek, tatlı dilli olmak ve güzel ahlaktır' buyurdu. Adam [tekrar] dönüp gidince: 'Sana bundan da daha kolay olanı; senin aleyhine hükmettiği hiçbir şeyde Allah'ı itham etmemendir' buyurdu.
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن عبَادَة بن الصَّامِت قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ جاهدوا فِي سَبِيل الله فَإِن الْجِهَاد فِي سَبِيل الله بَاب من أَبْوَاب الْجنَّة يُنجي الله بِهِ من الْهم وَالْغَم
Ahmed, Taberânî ve Hâkim (sahih görerek) Ubâde b. es-Sâmit'ten nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Allah yolunda cihad edin; çünkü Allah yolunda cihad, cennet kapılarından bir kapıdır; Allah onunla keder ve tasadan kurtarır' buyurdu.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق فِي المُصَنّف عَن أبي أُمَامَة أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: عَلَيْكُم بِالْجِهَادِ فِي سَبِيل الله فَإِنَّهُ بَاب من أَبْوَاب الْجنَّة يذهب الله بِهِ الْهم وَالْغَم
el-Musannef'te Abdürrezzâk Ebû Ümâme'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Allah yolunda cihada sarılın; çünkü o, cennet kapılarından bir kapıdır; Allah onunla keder ve tasayı giderir.'
وَأخرج أَحْمد وَالْبَزَّار وَالطَّبَرَانِيّ عَن النُّعْمَان بن بشير قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مثل الْجِهَاد فِي سَبِيل الله كَمثل الصَّائِم نَهَاره الْقَائِم ليله حَتَّى يرجع مَتى رَجَعَ
Ahmed, Bezzâr ve Taberânî Nu'mân b. Beşîr'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Allah yolundaki cihadın misali, ne zaman dönerse dönsün, gündüzünü oruçla, gecesini namazla geçiren kimsenin misali gibidir' buyurdu.
وَأخرج مُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة عَن النَّبِي ﷺ قَالَ من مَاتَ وَلم يغز وَلم يحدث نَفسه بالغزو مَاتَ على شُعْبَة من النِّفَاق
Müslim, Ebû Dâvûd, Nesâî, Hâkim ve el-Beyhakî Ebû Hureyre'den, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu nakletti: 'Kim gazaya çıkmadan ve gazaya çıkmayı içinden geçirmeden ölürse, nifaktan bir şube üzere ölür.'
وَأخرج النَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن عُثْمَان بن عَفَّان أَنه سمع رَسُول الله ﷺ يَقُول: يَوْم فِي سَبِيل الله خير من ألف يَوْم فِيمَا سواهُ
Nesâî, Hâkim (sahih görerek) ve el-Beyhakî Osman b. Affân'dan, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittiğini nakletti: 'Allah yolunda bir gün, onun dışındaki bin günden daha hayırlıdır.'
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن معَاذ بن أنس أَن رَسُول الله ﷺ بعث سَرِيَّة فَأَتَتْهُ امْرَأَة فَقَالَت: يَا رَسُول الله إِنَّك بعثت هَذِه السّريَّة وَإِن زَوجي خرج فِيهَا وَقد كنت أَصوم بصيامه وأصلي بِصَلَاتِهِ وأتعبد بِعِبَادَتِهِ فدلني على عمل أبلغ بِهِ عمله قَالَ: تصلين فَلَا تقعدين وتصومين فَلَا تفطرين وتذكرين فَلَا تفترين
Ahmed, Taberânî ve Hâkim (sahih görerek) Muâz b. Enes'ten nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir seriyye gönderdi. Bunun üzerine bir kadın gelip: 'Ey Allah'ın Resûlü! Sen bu seriyyeyi gönderdin ve eşim de onun içinde çıktı. Ben onun orucuyla oruç tutar, onun namazıyla namaz kılar ve onun ibadetiyle ibadet ederdim. Bana onun ameline yetişebileceğim bir amel göster' dedi. [Resûlullah]: 'Hiç oturmaksızın namaz kılar, hiç iftar etmeksizin oruç tutar ve hiç gevşemeksizin [Allah'ı] zikreder misin?' buyurdu.
قَالَ: وأطيق ذَلِك يَا رَسُول الله قَالَ: وَلَو طوّقت ذَلِك - وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ - مَا بلغت من العشير من عمله
[Kadın]: 'Buna güç yetirebilir miyim ki ey Allah'ın Resûlü?' dedi. [Resûlullah]: 'Nefsim elinde olan [Allah]'a yemin olsun ki buna güç yetirsen bile onun amelinin onda birine ulaşamazdın' buyurdu.
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: إِذا خرج الْغَازِي فِي سَبِيل الله جعلت ذنُوبه جِسْرًا على بَاب بَيته فَإِذا خلف ذنُوبه كلهَا فَلم يبْق عَلَيْهِ مِنْهَا مثل جنَاح بعوضة وتكفل الله لَهُ بِأَرْبَع
Taberânî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'Gazi Allah yolunda [sefere] çıktığında günahları evinin kapısı üzerinde bir köprü kılınır. Bütün günahlarını arkasında bıraktığı zaman üzerinde onlardan bir sivrisinek kanadı kadarı bile kalmaz. Allah onun için dört şeye kefil olmuştur:
بِأَن يخلفه فِيمَا يخلف من أهل وَمَال وَأي ميتَة مَاتَ بهَا أدخلهُ الْجنَّة فَإِن رده سالما بِمَا ناله من أجر أَو غنيمَة وَلَا تغرب الشَّمْس إِلَّا غربت ذنُوبه
Geriye bıraktığı aile ve mal konusunda onun yerine bizzat vekil olmaya, ne tür bir ölümle ölürse ölsün onu cennete koymaya, onu kazandığı ecir yahut ganimetle sağ salim geri döndürmeye ve güneş her battığında günahlarının da batıp gitmesine [kefil olmuştur].'
وَأخرج أَحْمد عَن أبي الدَّرْدَاء قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَا يجمع الله فِي جَوف رجل غباراً فِي سَبِيل الله ودخان جَهَنَّم وَمن اغبرت قدماه فِي سَبِيل الله حرم الله سَائِر جسده على النَّار وَمن صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيل الله ختم لَهُ بِخَاتم الشُّهَدَاء يعرفهُ بهَا الْأَولونَ وَالْآخرُونَ يَقُولُونَ: فلَان عَلَيْهِ طَابع الشُّهَدَاء
Ahmed Ebû'd-Derdâ'dan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Allah bir adamın içinde Allah yolundaki toz ile cehennemin dumanını bir araya getirmez. Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah onun bedeninin kalanını da cehenneme haram kılar. Kim Allah yolunda bir gün oruç tutarsa onun için şehitlerin mührüyle mühür vurulur; öncekiler ve sonrakiler onu bununla tanır ve: «Falancanın üzerinde şehitlerin mührü vardır» derler.'
وَمن قَاتل فِي سَبِيل الله فوَاق نَاقَة وَجَبت لَهُ الْجنَّة
'Kim Allah yolunda bir devenin iki sağımı arası kadar savaşırsa ona cennet vacip olur' [buyurdu].
وَأخرج أَبُو دَاوُد وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي مَالك الْأَشْعَرِيّ سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: من نصل فِي سَبِيل الله فَمَاتَ أَو قتل فَهُوَ شَهِيد أَو رفصه
Ebû Dâvûd, Hâkim (sahih görerek) ve el-Beyhakî Ebû Mâlik el-Eş'arî'den, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittiğini nakletti: 'Kim Allah yolunda sefere/cihada çıkar da ölür yahut öldürülürse o şehittir; yahut onu [atı] teper...
فرسه أَو بعيره أَو لدغته هَامة أَو مَاتَ على فرَاشه بِأَيّ حتف شَاءَ الله فَإِنَّهُ شَهِيد وَإِن لَهُ الْجنَّة
...atı veya devesi [teper] yahut zehirli bir haşere onu sokar veya yatağında Allah'ın dilediği herhangi bir ölümle ölürse muhakkak ki o şehittir ve cennet onundur.'
وَأخرج الْبَزَّار عَن أبي هِنْد رجل من أَصْحَاب رَسُول الله ﷺ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مثل الْمُجَاهِد فِي سَبِيل الله مثل الصَّائِم الْقَائِم القانت لَا يفتر من صِيَام وَلَا صَلَاة وَلَا صَدَقَة
Bezzâr Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından bir adam olan Ebû Hind'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Allah yolundaki mücahidin misali, oruçtan, namazdan ve sadakadan hiç gevşemeyen, oruç tutan, namaz kılan ve itaatkâr (kānit) olan kimsenin misali gibidir' buyurdu.
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ عَن أبي عبس عبد الرَّحْمَن بن جبر أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: من اغبرت قدماه فِي سَبِيل الله حرمهما الله على النَّار
Ahmed, Buhârî, Tirmizî ve Nesâî Ebû Abs Abdurrahman b. Cebr'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah o iki ayağı ateşe haram kılar.'
وَأخرج الْبَزَّار عَن أبي بكر الصّديق أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: من اغبرت قدماه فِي سَبِيل الله حرمهما الله على النَّار
Bezzâr Ebû Bekir es-Sıddîk'tan nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah o iki ayağı ateşe haram kılar.'
وَأخرج الْبَزَّار عَن عُثْمَان قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من اغبرت قدماه فِي سَبِيل الله حرم الله عَلَيْهِ النَّار
Bezzâr Osman'dan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah ateşi ona haram kılar' buyurdu.
وَأخرج أَحْمد من حَدِيث مَالك بن عبد الله النَّخعِيّ
Ahmed Mâlik b. Abdullah en-Nahaî'nin hadisinden nakletti:
مثله
Bunun benzerini.
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي هُرَيْرَة أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: أَلا أخْبركُم بِخَير النَّاس منزلَة قَالُوا: بلَى
Hâkim (sahih görerek) Ebû Hureyre'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Mertebece insanların en hayırlısını size haber vereyim mi?' Onlar: 'Evet' dediler.
قَالَ: رجل آخذ بعنان فرسه فِي سَبِيل الله حَتَّى يقتل أَو يَمُوت أَلا أخْبركُم بِالَّذِي يَلِيهِ رجل معتزل فِي شعب يُقيم الصَّلَاة ويؤتي الزَّكَاة وَيشْهد أَن لَا إِلَه إِلَّا الله
Şöyle buyurdu: 'Öldürülünceye yahut ölünceye kadar Allah yolunda atının dizginini tutan adamdır. Ondan sonra gelen kimseyi de size haber vereyim mi? Bir dağ geçidine çekilip namazı kılan, zekâtı veren ve Allah'tan başka ilah olmadığına şehadet eden adamdır.'
وَأخرج ابْن سعد عَن أم بشر بنت الْبَراء بن معْرور قَالَت: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول أَلا أنبئكم بِخَير النَّاس بعده قَالُوا: بلَى
İbn Sa'd, Ümmü Bişr bint el-Berâ b. Ma'rûr'dan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'Ondan sonra insanların en hayırlısını size haber vereyim mi?' Onlar: 'Evet' dediler.
قَالَ: رجل فِي غنمه يُقيم الصَّلَاة ويؤتي الزَّكَاة يعلم حق الله فِي مَاله قد اعتزل شرور النَّاس
Şöyle buyurdu: 'Koyunlarının başında bulunup namazı kılan, zekâtı veren, malında Allah'ın hakkını bilen ve insanların şerlerinden uzak duran adamdır.'
وَأخرج النَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ أَن رَسُول الله ﷺ خطب النَّاس عَام تَبُوك وَهُوَ مضيف ظَهره إِلَى نَخْلَة فَقَالَ: أَلا أخْبركُم بِخَير النَّاس إِن من خير النَّاس رجلا عمل فِي سَبِيل الله على ظهر فرسه أَو على ظهر بعيره أَو على قَدَمَيْهِ حَتَّى يَأْتِيهِ الْمَوْت وَإِن من شَرّ النَّاس رجلا فَاجِرًا جريئاً يقْرَأ كتاب الله وَلَا يرعوي إِلَى شَيْء مِنْهُ
Nesâî, Hâkim (sahih görerek) ve el-Beyhakî Ebû Saîd el-Hudrî'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Tebük yılında sırtını bir hurma ağacına dayamış vaziyette insanlara hitap edip şöyle buyurdu: 'İnsanların en hayırlısını size haber vereyim mi? İnsanların en hayırlılarından biri, ölüm kendisine gelinceye kadar atının sırtında veya devesinin sırtında yahut iki ayağı üzerinde Allah yolunda çalışan/amel eden kimsedir. İnsanların en şerlilerinden biri ise, Allah'ın Kitabı'nı okuduğu hâlde ondaki hiçbir şeyden ibret alıp vazgeçmeyen cüretkâr ve facir bir kimsedir.'
وَأخرج أَبُو دَاوُد وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي أُمَامَة عَن رَسُول الله ﷺ ثَلَاثَة كلهم ضَامِن على الله
Ebû Dâvûd ve (sahih görerek) Hâkim Ebû Ümâme'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem [şöyle buyurdu]: "Üç kişi vardır ki hepsi de Allah'ın güvencesi altındadır:
رجل خرج غازياً فِي سَبِيل الله فَهُوَ ضَامِن على الله حَتَّى يتوفاه
Allah yolunda gazi olarak çıkan kimse; o, [Allah] kendisinin canını alıncaya kadar Allah'ın güvencesi altındadır,
فيدخله الْجنَّة أَو يردهُ بِمَا نَالَ من أجر أَو غنيمَة وَرجل دخل بَيته بِالسَّلَامِ فَهُوَ ضَامِن على الله
böylece onu cennete girdirir yahut elde ettiği ecir veya ganimetle onu geri döndürür. Ve evine selamla giren kimse; o da Allah'ın güvencesi altındadır."
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن ابْن الخصاصية قَالَ أتيت رَسُول الله ﷺ لأبايعه على الإِسلام فَاشْترط عليّ: تشهد أَن لَا إِلَه إِلَّا الله وَأَن مُحَمَّدًا عَبده وَرَسُوله وَتصلي الْخمس وتصوم رَمَضَان وَتُؤَدِّي الزَّكَاة وتحج وتجاهد فِي سَبِيل الله
Hâkim (sahih görerek) İbnü'l-Hasâsiyye'den nakletti; dedi ki: İslam üzere biat etmek için Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e geldim. Bana şu şartları koştu: "Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şehadet etmen, beş [vakit] namazı kılman, Ramazan [orucunu] tutman, zekâtı vermen, hacca gitmen ve Allah yolunda cihad etmendir."
قلت: يَا رَسُول الله أما اثْنَتَانِ فَلَا أطيقهما أما الزَّكَاة فَمَا لي إِلَّا عشر ذودهن رسل أَهلِي وحمولتهم وَأما الْجِهَاد فيزعمون أَن من ولى فقد بَاء بغضب من الله فَأَخَاف إِذا حضرتني قتال كرهت الْمَوْت وخشعت نَفسِي
Dedim ki: "Ey Allah'ın Resûlü! İki tanesine gelince, onlara güç yetiremem: Zekâta gelince, benim ancak on devem var; onlar da ailemin süt kaynağı ve yük taşıtıdır. Cihada gelince, [insanlar] arkasını dönüp kaçanın Allah'ın gazabına uğrayacağını ileri sürüyorlar. Ben ise savaşa katıldığımda ölümden korkup nefsimin yılgınlığa düşmesinden endişe ediyorum."
فَقبض رَسُول الله ﷺ يَده ثمَّ حركها ثمَّ قَالَ: لَا صَدَقَة وَلَا جِهَاد فَبِمَ تدخل الْجنَّة ثمَّ قلت: يَا رَسُول الله أُبَايِعك فبايعني عَلَيْهِنَّ كُلهنَّ
Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem elini çekti, sonra onu sallayıp şöyle buyurdu: "Sadaka yok, cihad yok; peki neyle cennete gireceksin?" Sonra ben: "Ey Allah'ın Resûlü, sana biat ediyorum" dedim ve bana bunların hepsi üzerine biat ettirdi.
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ ثَلَاثَة أعين لَا تمسها النَّار
Hâkim (sahih görerek) Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Üç göz vardır ki onlara ateş dokunmaz:
عين فقئت فِي سَبِيل الله وَعين حرست فِي سَبِيل الله وَعين بَكت من خشيَة الله
Allah yolunda kör edilen göz, Allah yolunda nöbet tutan göz ve Allah korkusundan ağlayan göz."
وَأخرج أَحْمد وَالنَّسَائِيّ وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي رَيْحَانَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ حرمت النَّار على عين دَمَعَتْ من خشيَة الله حرمت النَّار على عين سهرت فِي سَبِيل الله وَعين غضت عَن محارم الله وَعين فقئت فِي سَبِيل الله
Ahmed, Nesâî, Taberânî ve (sahih görerek) Hâkim Ebû Reyhâne'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah korkusundan yaşaran göze ateş haram kılınmıştır. Allah yolunda uykusuz kalan göze ateş haram kılınmıştır. Allah'ın haram kıldıklarından sakınan göze [de ateş haram kılınmıştır] ve Allah yolunda kör edilen göze [de ateş haram kılınmıştır]."
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: أَظَلَّتْكُم فتن كَقطع اللَّيْل المظلم أنجى النَّاس مِنْهَا صَاحب شاهقة يَأْكُل من رسل غنمه أَو رجل من وَرَاء الدروب آخذ بعنان فرسه يَأْكُل من فَيْء سَيْفه
Hâkim (sahih görerek) Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Karanlık gecenin parçaları gibi fitneler üzerinizi gölgeledi [yaklaştı]. İnsanların ondan en çok kurtulanı, dağ başında koyunlarının sütünden yiyen kimse yahut sınır boylarında atının dizginini tutarak kılıcının ganimetinden yiyen kimsedir."
وَأخرج ابْن ماجة عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ الْمُجَاهِد فِي سَبِيل الله مَضْمُون على الله إِمَّا أَن يلقيه إِلَى مغفرته وَرَحمته وَإِمَّا أَن يرجعه بِأَجْر وغنيمة
İbn Mâce Ebû Saîd el-Hudrî'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den nakletti; [şöyle] buyurdu: "Allah yolundaki mücahid, Allah'ın güvencesi altındadır: Ya onu mağfiretine ve rahmetine ulaştırır ya da bir ecir ve ganimetle onu geri döndürür.
وَمثل الْمُجَاهِد فِي سَبِيل الله كَمثل الصَّائِم الْقَائِم الَّذِي لَا يفتر حَتَّى يرجع
Allah yolundaki mücahidin misali, [mücahid seferden] dönünceye kadar hiç ara vermeksizin oruç tutan ve gece ibadete duran kimsenin misali gibidir."
وَأخرج ابْن ماجة وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن عُثْمَان بن عَفَّان قَالَ سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: عينان لَا تمسهما النَّار: عين بَكت من خشيَة الله وَعين باتت تحرس فِي سَبِيل الله
İbn Mâce, (sahih görerek) Hâkim ve Şuab['ul-Îmân]'da Beyhakî Osman b. Affân'dan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "İki göz vardır ki onlara ateş dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz ve geceyi Allah yolunda nöbet tutarak geçiren göz."
وَأخرج أَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن أنس قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ عينان لَا تمسهما النَّار أبدا
Ebû Ya'lâ ve el-Mu'cemü'l-Evsat'ta Taberânî Enes'ten nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "İki göz vardır ki onlara ateş asla dokunmaz:
عين باتت تكلأ فِي سَبِيل الله وَعين بَكت من خشيَة الله
Geceyi Allah yolunda gözetleyerek/nöbet tutarak geçiren göz ve Allah korkusundan ağlayan göz."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن مُعَاوِيَة بن حيدة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ ثَلَاثَة لَا ترى أَعينهم النَّار: عين حرست فِي سَبِيل الله وَعين بَكت من خشيَة الله وَعين غضت عَن محارم الله
Taberânî Muâviye b. Hayde'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Üç kişi vardır ki gözleri ateşi görmez: Allah yolunda nöbet tutan göz, Allah korkusundan ağlayan göz ve Allah'ın haram kıldıklarından sakınan göz."
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن عمر أَن النَّبِي ﷺ قَالَ أَلا أنبئكم بليلة الْقدر حارس حرس فِي أَرض خوف لَعَلَّه أَن لَا يرجع إِلَى أَهله
Hâkim (sahih görerek) ve Beyhakî İbn Ömer'den nakletti ki Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Size Kadir gecesinden [daha hayırlı bir geceyi] haber vereyim mi? Korku diyarında, belki de ailesine dönemeyecek şekilde nöbet tutan bir nöbetçinin [gecesidir]."
وَأخرج الْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ كل عين باكية يَوْم الْقِيَامَة إِلَّا عينا غضت عَن محارم الله وعيناً سهرت فِي سَبِيل الله وعيناً خرج مِنْهَا مثل رَأس الذُّبَاب من خشيَة الله
Hâkim ve Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kıyamet günü her göz ağlayacaktır; ancak Allah'ın haram kıldıklarından sakınan göz, Allah yolunda uykusuz kalan göz ve Allah korkusundan [yaşı] sinek başı kadar [da olsa] çıkan göz müstesnadır."
وَأخرج ابْن ماجة عَن أنس سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: حرس لَيْلَة فِي سَبِيل الله أفضل من صِيَام رجل وقيامه فِي أَهله ألف سنة السّنة ثلثمِائة يَوْم الْيَوْم كألف سنة
İbn Mâce Enes'ten nakletti; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Allah yolunda bir gece nöbet tutmak, bir adamın ailesi içinde bin yıl oruç tutup gece ibadet etmesinden daha faziletlidir. Yıl üç yüz gündür, [o] gün de bin yıl gibidir."
وَأخرج ابْن ماجة عَن أنس قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من رَاح رَوْحَة فِي سَبِيل الله كَانَ لَهُ بِمثل مَا أَصَابَهُ من الْغُبَار مسك يَوْم الْقِيَامَة
İbn Mâce Enes'ten nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim Allah yolunda akşam üzeri bir yürüyüş/sefer yaparsa, kıyamet gününde kendisine isabet eden toz miktarınca misk verilir."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن مَكْحُول قَالَ: حَدثنَا بعض الصَّحَابَة أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: من قَاتل فِي سَبِيل الله فوَاق نَاقَة قتل أَو مَاتَ دخل الْجنَّة وَمن رمى بِسَهْم بلغ العدوّ أَو قصر كَانَ عدل رَقَبَة وَمن شَاب شيبَة فِي سَبِيل الله كَانَت لَهُ نورا يَوْم الْقِيَامَة وَمن كلم كلمة جَاءَت يَوْم الْقِيَامَة رِيحهَا مثل الْمسك ولونها مثل الزَّعْفَرَان
Abdurrezzâk Mekhûl'den nakletti; dedi ki: Ashabdan bazıları bize Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etti: "Kim Allah yolunda iki sağım arası kadar [kısa bir süre bile] savaşır da öldürülür veya ölürse cennete girer. Kim bir ok atar da [ok] düşmana ulaşır yahut kısa düşerse, bir köle azat etmiş gibi olur. Kimin Allah yolunda bir tüyü ağarırsa, bu onun için kıyamet gününde bir nur olur. Kim [Allah yolunda] bir yara alırsa, kıyamet gününde kokusu misk kokusu gibi, rengi de safran rengi gibi olarak gelir."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن أكيدر بن حمام قَالَ: أَخْبرنِي رجل من أَصْحَاب النَّبِي ﷺ قَالَ: جلسنا يَوْمًا فِي مَسْجِد رَسُول الله ﷺ فَقُلْنَا لفتى فِينَا: اذْهَبْ إِلَى رَسُول الله ﷺ فَاسْأَلْهُ مَا يعدل الْجِهَاد فَأَتَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ رَسُول الله ﷺ لَا شَيْء ثمَّ أرسلناه الثَّانِيَة فَقَالَ مثلهَا ثمَّ قُلْنَا إِنَّهَا من رَسُول الله ﷺ ثَلَاث فَإِن قَالَ: لَا شَيْء فَقل: مَا يقرب مِنْهُ فَأَتَاهُ فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: لَا شَيْء
Beyhakî Ükeydir b. Hımâm'dan nakletti; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından bir adam bana [şöyle] anlattı: Bir gün Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in mescidinde oturduk ve aramızdaki bir gence: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e git de ona cihada neyin denk olduğunu sor" dedik. O da ona gidip sordu. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Hiçbir şey [ona denk olamaz]" buyurdu. Sonra onu ikinci kez gönderdik, yine aynısını söyledi. Sonra dedik ki: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e üç [kere sorulur]; eğer [yine] 'Hiçbir şey' derse, 'Ona ne yakındır?' diye sor." O da ona gitti, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Hiçbir şey [denk olamaz]" buyurdu.
فَقَالَ: مَا يقرب مِنْهُ يَا رَسُول الله قَالَ: طيب الْكَلَام وادامة الصّيام وَالْحج كل عَام وَلَا يقرب مِنْهُ شَيْء بعد
Bunun üzerine o: "Ey Allah'ın Resûlü, ona ne yaklaşır?" dedi. [Resûlullah] şöyle buyurdu: "Tatlı söz söylemek, devamlı oruç tutmak ve her yıl hac yapmaktır; bundan sonra ise hiçbir şey ona yaklaşamaz."
وَأخرج النَّسَائِيّ وَابْن حبَان وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن فضَالة بن عبيد سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: أَنا زعيم - والزعيم الْجَمِيل - لمن آمن بِي وَأسلم وجاهد فِي سَبِيل الله بِبَيْت فِي ربض الْجنَّة وَبَيت فِي وسط الْجنَّة وَبَيت فِي أَعلَى غرف الْجنَّة فَمن
Nesâî, İbn Hibbân ve (sahih görerek) Hâkim Fedâle b. Ubeyd'den nakletti; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Bana iman eden, teslim olan ve Allah yolunda cihad eden kimse için cennetin kenarında bir eve, cennetin ortasında bir eve ve cennetin en yüksek köşklerinde bir eve kefilim -ve kefil olan sorumluluk sahibidir-. Kim
فعل ذَلِك لم يدع للخير مطلباً وَلَا من الشَّرّ مهرباً يَمُوت حَيْثُ شَاءَ أَن يَمُوت
bunu yaparsa hayır namına talep edilecek hiçbir şey bırakmamış, şer namına da kaçılacak hiçbir şey bırakmamış olur; artık dilediği yerde ölebilir."
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن عمرَان بن حُصَيْن أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: مقَام الرجل فِي الصَّفّ فِي سَبِيل الله أفضل عِنْد الله من عبَادَة الرجل سِتِّينَ سنة
Hâkim (sahih görerek) ve Beyhakî İmrân b. Husayn'dan nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kişinin Allah yolunda safta durması, Allah katında kişinin altmış senelik ibadetinden daha faziletlidir."
وَأخرج أَحْمد وَالْبَزَّار عَن معَاذ بن جبل أَنه قَالَ: يَا نَبِي الله حَدثنِي بِعَمَل يدخلني الْجنَّة قَالَ: بخ بخ لقد سَأَلت لعَظيم لقد سَأَلت لعَظيم لقد سَأَلت لعَظيم وَأَنه ليسير على من أَرَادَ الله بِهِ الْخَيْر تؤمن بِاللَّه وباليوم الآخر وتقيم الصَّلَاة تؤتي الزَّكَاة وَتعبد الله وَحده لَا تشرك بِهِ شَيْئا حَتَّى تَمُوت وَأَنت على ذَلِك ثمَّ قَالَ: إِن شِئْت يَا معَاذ حدثتك بِرَأْس هَذَا الْأَمر وقوام هَذَا الْأَمر وذروة السنام
Ahmed ve Bezzâr Muâz b. Cebel'den nakletti ki o şöyle dedi: "Ey Allah'ın Peygamberi! Beni cennete girdirecek bir ameli bana haber ver." [Peygamber] şöyle buyurdu: "Bah, bah! Gerçekten çok büyük bir şey sordun! Gerçekten çok büyük bir şey sordun! Gerçekten çok büyük bir şey sordun! Şüphesiz bu, Allah'ın kendisi hakkında hayır murat ettiği kimseye çok kolaydır: Allah'a ve ahiret gününe iman edersin, namazı kılarsın, zekâtı verirsin ve bu hâl üzere ölünceye kadar hiçbir şeyi O'na ortak koşmaksızın sadece Allah'a kulluk edersin." Sonra şöyle buyurdu: "İstersen ey Muâz, sana bu işin başını, bu işin direğini ve zirve noktasını haber vereyim."
فَقَالَ معَاذ
Muâz dedi ki:
بلَى يَا رَسُول الله
"Evet, ey Allah'ın Resûlü!"
قَالَ: إِن رَأس هَذَا الْأَمر أَن تشهد أَن لَا إِلَه إِلَّا الله وَحده لَا شريك لَهُ وَأَن مُحَمَّدًا عَبده وَرَسُوله وَأَن قوام هَذَا الْأَمر الصَّلَاة وَالزَّكَاة وَأَن ذرْوَة السنام مِنْهُ الْجِهَاد فِي سَبِيل الله إِنَّمَا أمرت أَن أقَاتل النَّاس حَتَّى يقيموا الصَّلَاة ويؤتوا الزَّكَاة ويشهدوا أَن لَا إِلَه إِلَّا الله وَحده لَا شريك لَهُ وَأَن مُحَمَّدًا عَبده وَرَسُوله فَإِذا فعلوا ذَلِك فقد اعتصموا وعصموا دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالهمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وحسابهم على الله
Buyurdu ki: "Bu işin başı; tek olup ortağı bulunmayan Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şehadet etmendir. Bu işin direği namaz ve zekâttır. Zirve noktası ise Allah yolunda cihaddır. Ben ancak insanlar namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve tek olup ortağı bulunmayan Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şehadet edinceye kadar onlarla savaşmakla emrolundum. Bunu yaptıkları takdirde -[İslam'ın] hakkı müstesna- korunmuş olurlar, kanlarını ve mallarını korumuş olurlar; hesapları ise Allah'a aittir."
وَقَالَ رَسُول الله ﷺ: وَالَّذِي نفس مُحَمَّد بِيَدِهِ مَا شجت وَجه وَلَا اغبرت قدم فِي عمل يبتغى بِهِ دَرَجَات الْآخِرَة بعد الصَّلَاة الْمَفْرُوضَة كجهاد فِي سَبِيل الله وَلَا ثقل ميزَان عبد كدابة ينْفق عَلَيْهَا فِي سَبِيل الله أَو يحمل عَلَيْهَا فِي سَبِيل الله
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem [ayrıca] şöyle buyurdu: "Muhammed'in nefsi elinde olan [Allah]'a yemin ederim ki, farz namazdan sonra ahiret derecelerinin arandığı hiçbir amelde ne bir yüz yaralanmış ne de bir ayak tozlanmıştır ki Allah yolundaki cihad gibi olsun. Ve bir kulun terazisini de Allah yolunda kendisine masraf yapılan veya Allah yolunda üzerine yük yüklenen bir binek hayvanı kadar hiçbir şey ağırlaştırmamıştır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي أُمَامَة عَن النَّبِي ﷺ قَالَ ذرْوَة الإِسلام الْجِهَاد لَا يَنَالهُ إِلَّا أفضلهم
Taberânî Ebû Ümâme'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den nakletti; [şöyle] buyurdu: "İslam'ın zirvesi cihaddır; ona ancak onların en faziletlileri erişir."
وَأخرج أَبُو دَاوُد وَابْن ماجة عَن أبي أُمَامَة أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: من لم يغز وَلم يُجهز غازياً أَو يخلف غازياً فِي أَهله بِخَير أَصَابَهُ الله بقارعة قبل يَوْم الْقِيَامَة
Ebû Dâvûd ve İbn Mâce Ebû Ümâme'den nakletti ki Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim bizzat savaşa katılmaz yahut bir gaziyi teçhiz etmez veya bir gazinin geride kalan ailesine güzelce sahip çıkmazsa, kıyamet gününden önce Allah onu büyük bir felaketle vurur."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق فِي المُصَنّف عَن مَكْحُول قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مَا من أهل بَيت لَا يخرج مِنْهُم غاز أَو يجهزون غازياً أَو يخلفونه فِي أَهله إِلَّا أَصَابَهُم الله بقارعة قبل الْمَوْت
Abdurrezzâk el-Musannef'te Mekhûl'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "İçlerinden bir gazi çıkmayan yahut bir gaziyi teçhiz etmeyen veya bir [gazinin] geride kalan ailesine sahip çıkmayan hiçbir ev halkı yoktur ki ölmeden önce Allah onları büyük bir felaketle vurmuş olmasın."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَأحمد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَصَححهُ وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَابْن حبَان وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن معَاذ بن جبل أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ:
Abdurrezzâk, Ahmed, Ebû Dâvûd, (sahih görerek) Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce, İbn Hibbân, (sahih görerek) Hâkim ve Beyhakî Muâz b. Cebel'den nakletti ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
من قَاتل فوَاق نَاقَة فقد وَجَبت لَهُ الْجنَّة وَمن سَأَلَ الله الْقَتْل من نَفسه صَادِقا ثمَّ مَاتَ أَو قتل فَإِن لَهُ أجر شَهِيد وَمن جرح جرحا فِي سَبِيل الله أَو نكب نكبة فَإِنَّهَا تَجِيء يَوْم الْقِيَامَة كأغزر مَا كَانَت لَوْنهَا لون الزَّعْفَرَان وريحها ريح الْمسك وَمن جرح فِي سَبِيل الله فَإِن عَلَيْهِ طَابع الشُّهَدَاء
"Kim iki sağım arası kadar [kısa bir süre bile] savaşırsa muhakkak cennet ona vacip olur. Kim içtenlikle ve samimiyetle Allah'tan öldürülmeyi [şehit olmayı] ister de sonra ölür veya öldürülürse, muhakkak ona şehit ecri vardır. Kim Allah yolunda bir yara alır yahut bir musibete uğrarsa, kıyamet gününde o [yara] rengi safran rengi, kokusu misk kokusu olarak olabildiğince kan fışkırır vaziyette gelir. Kim de Allah yolunda yaralanırsa, şüphesiz onun üzerinde şehitlerin mührü bulunur."
وَأخرج النَّسَائِيّ عَن ابْن عمر أَن النَّبِي ﷺ فِيمَا يَحْكِي عَن ربه قَالَ أَيّمَا عبد من عبَادي خرج مُجَاهدًا فِي سَبِيل الله ابْتِغَاء مرضاتي ضمنت لَهُ إِن رجعته أرجعته بِمَا أصَاب من أجر أَو غنيمَة وَإِن قَبضته غفرت لَهُ
Nesâî İbn Ömer'den nakletti ki Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Rabbinden rivayet ettiği şeyde [Rabbinin] şöyle buyurduğunu bildirdi: "Kullarımdan hangi kul Benim rızamı arayarak Allah yolunda mücahid olarak çıkarsa, ona kefilim: Şayet onu geri döndürürsem elde ettiği ecir veya ganimetle geri döndürürüm, şayet ruhunu kabzedersem onu bağışlarım."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي أُمَامَة أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: مَا من رجل يغبر وَجهه فِي سَبِيل الله إِلَّا آمنهُ الله دُخان النَّار يَوْم الْقِيَامَة وَمَا من رجل تغبر قدماه فِي سَبِيل الله إِلَّا أَمن الله قَدَمَيْهِ من النَّار
Taberânî ve Beyhakî Ebû Ümâme'den nakletti ki Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Hiçbir kimse yoktur ki Allah yolunda yüzü tozlanmış olsun da Allah kıyamet günü onu cehennem dumanından emin kılmasın. Ve hiçbir kimse yoktur ki Allah yolunda ayakları tozlanmış olsun da Allah onun ayaklarını ateşten korumuş olmasın."
وَأخرج أَبُو دَاوُد فِي مراسيله عَن ربيع بن زِيَاد بَيْنَمَا رَسُول الله ﷺ يسير إِذْ هُوَ بِغُلَام من قُرَيْش معتزل عَن الطَّرِيق يسير فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: أَلَيْسَ ذَاك فلَانا قَالُوا: بلَى
Ebû Dâvûd Merâsîl'inde Rebî' b. Ziyâd'dan nakletti: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yürürken, yoldan ayrı bir şekilde yürüyen Kureyşli bir gence rastladı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Şu falan değil mi?" buyurdu. "Evet" dediler.
قَالَ: فَادعوهُ فَدَعوهُ قَالَ: مَا بالك اعتزلت الطَّرِيق قَالَ: يَا رَسُول الله كرهت الْغُبَار
Şöyle buyurdu: "Onu çağırın!" Onu çağırdılar. [Resûlullah]: "Sana ne oldu da yoldan ayrıldın?" buyurdu. O: "Ey Allah'ın Resûlü, tozdan hoşlanmadım" dedi.
قَالَ: فَلَا تعتزله فوالذي نفس مُحَمَّد بِيَدِهِ إته لذريرة الْجنَّة
Buyurdu ki: "Ondan ayrılma! Muhammed'in nefsi elinde olan [Allah]'a yemin ederim ki o, muhakkak cennet kokusudur/esansıdır."
وَأخرج أَبُو يعلى وَابْن حبَان وَالْبَيْهَقِيّ عَن جَابر بن عبد الله سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: من اغبرت قدماه فِي سَبِيل الله حرمه الله على النَّار
Ebû Ya'lâ, İbn Hibbân ve Beyhakî Câbir b. Abdillâh'tan nakletti; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah onu ateşe haram kılar."
وَأخرج التِّرْمِذِيّ عَن أم مَالك البهزية قَالَت ذكر رَسُول الله ﷺ فتْنَة فقر بهَا قلت: من خير النَّاس فِيهَا قَالَ: رجل فِي مَاشِيَة يُؤَدِّي حَقّهَا ويعبد ربه وَرجل أَخذ بِرَأْس فرسه يخيف الْعَدو ويخيفونه
Tirmizî Ümmü Mâlik el-Behziyye'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir fitneden bahsetti ve onun yakın olduğunu bildirdi. Ben: "O fitne zamanında insanların en hayırlısı kimdir?" dedim. Şöyle buyurdu: "Hakkını ödediği ve Rabbine ibadet ettiği davarlarının başında bulunan kimse ile atının başını tutup düşmanı korkutan ve düşmanın da kendisini korkuttuğu kimsedir."
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَصَححهُ وَالنَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَا يلج النَّار رجل بَكَى من خشيَة الله حَتَّى يعود اللَّبن فِي الضَّرع وَلَا يجْتَمع غُبَار فِي سَبِيل الله ودخان جَهَنَّم فِي منخري مُسلم أبدا
(Sahih görerek) Tirmizî, Nesâî, Hâkim ve Beyhakî Ebû Hureyre'den nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Süt memeye geri dönmedikçe, Allah korkusundan ağlayan kimse ateşe girmez. Ve bir Müslümanın burun deliklerinde Allah yolundaki toz ile cehennem dumanı asla bir araya gelmez."
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَحسنه عَن أبي أُمَامَة عَن النَّبِي ﷺ قَالَ لَيْسَ شَيْء أحب إِلَى الله من قطرتين أَو أثرين قَطْرَة دمع من خشيَة الله وقطرة دم تهراق فِي سَبِيل الله وَأما الأثران: فأثر فِي سَبِيل الله وَأثر فِي فَرِيضَة من فَرَائض الله
Tirmizî (hasen görerek) Ebû Ümâme'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den nakletti; [şöyle] buyurdu: "Allah'a iki damla ve iki izden daha sevimli hiçbir şey yoktur: Allah korkusundan [akan] bir damla gözyaşı ve Allah yolunda akıtılan bir damla kan. İki ize gelince: Biri Allah yolundaki iz, diğeri ise Allah'ın farzlarından bir farzdaki izdir."
وَأخرج أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن معَاذ بن جبل
Ahmed, Ebû Dâvûd, Nesâî, (sahih görerek) Hâkim ve Beyhakî Muâz b. Cebel'den nakletti:
قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ الْغَزْو غَزوَان
Dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Gazve [savaş/sefer] iki türlüdür:
فَأَما من ابْتغى بِهِ وَجه الله وأطاع الإِمام وَأنْفق الْكَرِيمَة وياسر الشَّرِيك واجتنب الْفساد فَإِن نَومه ونبهه أجر كُله
Kim onunla Allah'ın rızasını gözetir, lidere/imama itaat eder, değerli malından infak eder, arkadaşına kolaylık gösterir ve bozgunculuktan sakınırsa, muhakkak onun uykusu da uyanıklığı da bütünüyle ecirdir.
وَأما من غزا فخراً ورياء وَسُمْعَة وَعصى الإِمام وأفسد فِي الأَرْض فَإِنَّهُ لن يرجع بالكفاف
Kim de övünmek, gösteriş yapmak ve şöhret kazanmak için gazaya çıkar, lidere/imama isyan eder ve yeryüzünde bozgunculuk çıkarırsa, şüphesiz o, başa baş [günahsız ve sevapsız olarak dahi] geri dönemez."
وَأخرج مُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن عبد الله بن عَمْرو بن الْعَاصِ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مَا من سَرِيَّة تغزو فِي سَبِيل الله فيسلمون ويصيبون الْغَنِيمَة إِلَّا أَن تعجلوا ثُلثي أجرهم فِي الْآخِرَة وَيبقى لَهُم الثُّلُث وَمَا من سَرِيَّة تخفق وتخوّف وتصاب إِلَّا تمّ لَهُم أجرهم
Müslim, Ebû Dâvûd, Nesâî, İbn Mâce, Hâkim ve Beyhakî Abdullah b. Amr b. el-Âs'tan nakletti; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah yolunda gazaya çıkıp da esenlikle dönen ve ganimet elde eden hiçbir müfreze/askeri birlik yoktur ki ahiretteki ecirlerinin üçte ikisini peşin almış olmasınlar; onlar için [ecrin] üçte biri kalır. [Ganimet elde edemeyip] eli boş dönen, korkuya uğrayan ve musibete maruz kalan hiçbir müfreze de yoktur ki ecirleri tastamam olmasın."