قَالَ: اذْهَبْ فَإِن فِي الْبَيْت ثَلَاثَة: مِنْهُم غُلَام قد صلى فَخذه وَلَا تضربه فَإنَّا قد نهينَا عَن ضرب أهل الصَّلَاة
[Resûlullah] şöyle buyurdu: "Git, evde üç [hizmetçi] var: İçlerinden biri namaz kılmıştır; onu al ve ona vurma, zira biz namaz ehline vurmaktan nehyedildik."
وَأخرج أَبُو يعلى عَن أم سَلمَة أَن النَّبِي أَتَاهُ أَبَة الْهَيْثَم بن التيهَان فاستخدمه فوعده النَّبِي ﷺ أَن أصَاب سبياً ثمَّ جَاءَ فَقَالَ لَهُ النَّبِي ﷺ: قد أصبْنَا غلامين اسودين اختر أَيهمَا شِئْت
Ebû Ya'lâ, Ümmü Seleme'den nakletti; Peygamber'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) Ebu'l-Heysem b. et-Teyyihân gelip kendisinden bir hizmetçi istedi. Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) de esirler elde ettiğinde [ona vereceğine] dair söz verdi. Daha sonra geldiğinde Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) ona: "İki siyah köle elde ettik, hangisini istersen seç" buyurdu.
قَالَ: فَإِنِّي استشيرك
[Ebu'l-Heysem]: "O halde ben sana danışıyorum" dedi.
قَالَ: خُذ هَذَا فقد صلى عندنَا وَلَا تضربه فَإنَّا قد نهينَا عَن ضرب الْمُصَلِّين
[Resûlullah] buyurdu: "Şunu al, o yanımızda namaz kılmıştır; ona vurma, zira biz namaz kılanlara vurmaktan nehyedildik."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَابْن ماجة عَن أبي هرير قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ أثقل الصَّلَاة على الْمُنَافِقين صَلَاة الْعشَاء وَالْفَجْر وَلَو يعلمُونَ مَا فيهمَا لأتوهما وَلَو حبواً وَلَقَد هَمَمْت أَن آمُر بِالصَّلَاةِ فتقام ثمَّ آمُر رجلا فَيصَلي بِالنَّاسِ ثمَّ انْطلق معي بِرِجَال مَعَهم حزم من حطب إِلَى قوم لَا يشْهدُونَ الصَّلَاة فَأحرق عَلَيْهِم بُيُوتهم بالنَّار
İbn Ebî Şeybe, el-Buhârî, Müslim ve İbn Mâce, Ebû Hüreyre'den naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Münafıklara en ağır gelen namaz, yatsı ve sabah namazıdır. Eğer bu iki namazdaki [sevabı] bilselerdi, emekleyerek de olsa onlara gelirlerdi. Andolsun ki namazın ikame edilmesini emretmeyi, sonra bir adama emredip insanlara namaz kıldırmasını, sonra da yanlarında odun demetleri bulunan adamlarla birlikte namaza gelmeyen bir topluluğa gidip evlerini üzerlerine yakmayı düşündüm."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي الدَّرْدَاء سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: اعبد الله كَأَنَّك ترَاهُ فَإِن لم تكن ترَاهُ فَإِنَّهُ يراك واعدد نَفسك من الْمَوْتَى وَإِيَّاك ودعوة الْمَظْلُوم فانها تستجاب وَمن اسْتَطَاعَ مِنْكُم أَن يشْهد الصَّلَاتَيْنِ الْعشَاء وَالصُّبْح وَلَو حبواً فَلْيفْعَل
et-Taberânî, Ebû'd-Derdâ'dan nakletti: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: "Allah'a O'nu görüyormuş gibi ibadet et; sen O'nu görmüyorsan da O seni görmektedir. Kendini ölülerden say. Mazlumun duasından sakın, zira o kabul olunur. Sizden kim emekleyerek de olsa yatsı ve sabah namazına katılmaya güç yetirebilirse, bunu yapsın."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبَزَّار وَابْن خُزَيْمَة وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن ابْن عمر قَالَ: كُنَّا إِذا فَقدنَا الرجل فِي الْفجْر والْعشَاء أسأنا بِهِ الظَّن
İbn Ebî Şeybe, el-Bezzâr, İbn Huzeyme, et-Taberânî, sahih olduğunu belirterek el-Hâkim ve Şuabu'l-Îmân'da el-Beyhakî, İbn Ömer'den naklettiler, o şöyle dedi: "Biz bir adamı sabah ve yatsı [namazında] görmediğimiz zaman onun hakkında kötü zanda bulunurduk."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَأَبُو دَاوُد وَابْن خُزَيْمَة وَابْن حبَان وَالْحَاكِم عَن أبيّ بن كَعْب قَالَ: صلى بِنَا رَسُول الله ﷺ يَوْمًا الصُّبْح فَقَالَ: أشاهد فلَان قَالُوا: لَا
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Ebû Dâvûd, İbn Huzeyme, İbn Hibbân ve el-Hâkim, Übey b. Ka'b'dan naklettiler, o şöyle dedi: Bir gün Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) bize sabah namazını kıldırdı ve: "Falanca burada mı?" diye sordu. "Hayır" dediler.
قَالَ: اشاهد فلَان قَالُوا: لَا
[Resûlullah]: "Falanca burada mı?" diye sordu. "Hayır" dediler.
قَالَ: إِن هَاتين الصَّلَاتَيْنِ أثقل الصَّلَوَات على الْمُنَافِقين وَلَو تعلمُونَ مَا فيهمَا لأتيتموهما وَلَو حبواً على الركب
Şöyle buyurdu: "Şüphesiz bu iki namaz, münafıklara namazların en ağır gelenidir. Eğer bu ikisinde ne olduğunu bilseydiniz, dizlerinizin üzerinde emekleyerek de olsa onlara gelirdiniz."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة عَن عَائِشَة قَالَت: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَو يعلم النَّاس مَا فِي صَلَاة الْعشَاء وَصَلَاة الْفجْر لأتوهما وَلَو حبواً
İbn Ebî Şeybe, en-Nesâî ve İbn Mâce, Âişe'den naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Eğer insanlar yatsı namazı ile sabah namazında ne olduğunu bilselerdi, emekleyerek de olsa onlara gelirlerdi."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن الْحَرْث بن وهب قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لن تزَال أمتِي على الإِسلام مَا لم يؤخروا الْمغرب حَتَّى تشتبك النُّجُوم مضاهاة للْيَهُود وَمَا لم يؤخروا الْفجْر مضاهاة لِلنَّصَارَى
et-Taberânî, el-Hâris b. Vehb'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Ümmetim, Yahudilere benzemek maksadıyla akşam namazını yıldızlar kümeleşinceye kadar geciktirmedikçe ve Hristiyanlara benzemek maksadıyla da sabah namazını geciktirmedikçe İslam üzere kalmaya devam edecektir."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن الصنَابحِي قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَا تزَال أمتِي فِي مسكة من دينهَا مَا لم ينتظروا بالمغرب اشتباك النُّجُوم مضاهاة الْيَهُود وَمَا لم يؤخروا الْفجْر مضاهاة النَّصْرَانِيَّة
et-Taberânî, es-Sunâbihî'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Ümmetim, Yahudilere benzemek maksadıyla akşam namazı için yıldızların kümeleşmesini beklemedikçe ve Hristiyanlığa benzemek maksadıyla sabah namazını geciktirmedikçe dinlerine sımsıkı sarılmış olarak kalmaya devam edecektir."
وَأخرج البُخَارِيّ وَمُسلم وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي مُوسَى الْأَشْعَرِيّ أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: من صلى البردين دخل الْجنَّة
el-Buhârî, Müslim ve el-Beyhakî, Ebû Mûsâ el-Eş'arî'den naklettiler; Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim iki serinlik namazını (sabah ve ikindiyi) kılarsa cennete girer."
وَأخرج مُسلم وَالْبَيْهَقِيّ عَن جُنْدُب بن عبد الله قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من صلى الصُّبْح فَهُوَ فِي ذمَّة الله فَلَا يكلبنكم الله فِي ذمَّته بِشَيْء فَإِنَّهُ من يَطْلُبهُ من ذمَّته بِشَيْء يُدْرِكهُ ثمَّ يكبه على وَجهه فِي نَار جَهَنَّم
Müslim ve el-Beyhakî, Cündüb b. Abdillâh'tan naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir. Sakın Allah, güvencesi sebebiyle sizden bir hak talep etmesin! Çünkü O, güvencesi sebebiyle her kime bir hak sorarsa onu yakalar, sonra da onu cehennem ateşine yüzüstü atar."
وَأخرج مُسلم وَالْبَيْهَقِيّ عَن جُنْدُب بن سُفْيَان عَن النَّبِي ﷺ قَالَ من صلى الصُّبْح فَهُوَ فِي ذمَّة الله فَلَا تخفروا الله فِي ذمَّته
Müslim ve el-Beyhakî, Cündüb b. Süfyân'dan, o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) nakletti; şöyle buyurdu: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir. Sakın Allah'ın güvencesini bozmayın!"
وَأخرج أَحْمد وَالْبَزَّار وَالطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن ابْن عمر أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: من صلى الصُّبْح فَهُوَ فِي ذمَّة الله فَلَا تخفروا الله فِي ذمَّته فَإِنَّهُ من أَخْفَر ذمَّته طلبه ﵎ حَتَّى يكبه على وَجهه
Ahmed, el-Bezzâr ve el-Evsat'ta et-Taberânî, İbn Ömer'den naklettiler; Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir. Sakın Allah'ın güvencesini bozmayın! Zira kim O'nun güvencesini bozarsa, Allah (celle celâluhu) onu yüzüstü [cehenneme] atıncaya kadar takip eder."
وَأخرج الْبَزَّار وَأَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن أنس قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: من صلى الْغَدَاة فَهُوَ فِي ذمَّة الله فإياكم أَن يطلبكم الله بِشَيْء من ذمَّته
el-Bezzâr, Ebû Ya'lâ ve el-Evsat'ta et-Taberânî, Enes'ten naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir. Allah'ın kendi güvencesinden dolayı sizden bir hak talep etmesinden sakının!"
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي بكرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من صلى الصُّبْح فَهُوَ فِي ذمَّة الله فَمن أَخْفَر ذمَّة الله كَبه الله فِي النَّار لوجهه
et-Taberânî, Ebû Bekre'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir. Kim Allah'ın güvencesini bozarsa, Allah onu yüzüstü ateşe atar."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي مَالك الْأَشْجَعِيّ عَن أَبِيه قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من صلى الصُّبْح فَهُوَ فِي ذمَّة الله وحسابه على الله
et-Taberânî, Ebû Mâlik el-Eşcaî'den, o da babasından nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim sabah namazını kılarsa, o Allah'ın güvencesindedir ve hesabı Allah'a aittir."
وَأخرج مَالك وَابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَابْن خُزَيْمَة وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن ابْن عمر عَن النَّبِي ﷺ قَالَ إِن الَّذِي تفوته صَلَاة الْعَصْر كَأَنَّمَا وتر أَهله وَمَاله
Mâlik, İbn Ebî Şeybe, el-Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, et-Tirmizî, en-Nesâî, İbn Mâce, İbn Huzeyme ve es-Sünen'de el-Beyhakî, İbn Ömer'den, o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) naklettiler; şöyle buyurdu: "İkindi namazını kaçıran kimse, sanki ailesini ve malını yitirmiş gibidir."
وَأخرج الشَّافِعِي عَن نَوْفَل بن مُعَاوِيَة الديلمي قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من فَاتَتْهُ صَلَاة الْعَصْر فَكَأَنَّمَا وتر أَهله وَمَاله
eş-Şâfiî, Nevfel b. Muâviye ed-Deylemî'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kimin ikindi namazı fevt olursa, sanki ailesini ve malını yitirmiş gibidir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَالْبَيْهَقِيّ عَن بُرَيْدَة قَالَ: قَالَ النَّبِي ﷺ من ترك صَلَاة الْعَصْر فقد حَبط عمله
İbn Ebî Şeybe, el-Buhârî, en-Nesâî, İbn Mâce ve el-Beyhakî, Büreyde'den naklettiler, o şöyle dedi: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim ikindi namazını terk ederse ameli boşa çıkmıştır."
وَأخرج أَحْمد عَن أبي الدَّرْدَاء قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من ترك صَلَاة الْعَصْر مُتَعَمدا فقد حَبط عمله
Ahmed, Ebû'd-Derdâ'dan nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim ikindi namazını kasten terk ederse ameli boşa çıkmıştır."
وَأخرج مُسلم وَالنَّسَائِيّ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي بصرة الْغِفَارِيّ قَالَ صلى بِنَا رَسُول الله
Müslim, en-Nesâî ve el-Beyhakî, Ebû Basra el-Gıfârî'den naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah bize namaz kıldırdı
صلى الله عَلَيْهِ وَسلم الْعَصْر بالمخمص ثمَّ قَالَ: إِن هَذِه الصَّلَاة على من كَانَ قبلكُمْ فضيعوها فَمن حَافظ عَلَيْهَا كَانَ لَهُ أجره مرَّتَيْنِ وَلَا صَلَاة بعْدهَا حَتَّى يطلع الشَّاهِد وَالشَّاهِد النَّجْم
-sallallâhu aleyhi ve sellem- el-Mıhmas'ta ikindiyi kıldırdı, sonra şöyle buyurdu: "Şüphesiz bu namaz sizden öncekilere farz kılındı da onlar bunu zayi ettiler. Kim onu korursa ona ecri iki kat verilir. Şahit doğuncaya kadar ondan sonra namaz yoktur. Şahit ise yıldızdır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أبي أَيُّوب قَالَ: قَالَ النَّبِي ﷺ إِن هَذِه الصَّلَاة - يَعْنِي الْعَصْر - فرضت على من كَانَ قبلكُمْ فضيعوها فَمن حَافظ عَلَيْهَا أعطي أجرهَا مرَّتَيْنِ وَلَا صَلَاة بعْدهَا حَتَّى يرى الشَّاهِد يَعْنِي النَّجْم
et-Taberânî, Ebû Eyyûb'dan nakletti, o şöyle dedi: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Şüphesiz bu namaz -yani ikindi- sizden öncekilere farz kılındı da onlar bunu zayi ettiler. Kim onu korursa ona ecri iki kat verilir. Şahit -yani yıldız- görülünceye kadar ondan sonra namaz yoktur."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عمر قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من ترك صَلَاة الْعَصْر حَتَّى تغيب الشَّمْس من غير عذر فَكَأَنَّمَا وتر أَهله وَمَاله
İbn Ebî Şeybe, İbn Ömer'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim mazeretsiz olarak güneş batıncaya kadar ikindi namazını terk ederse, sanki ailesini ve malını yitirmiş gibidir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن نَوْفَل بن مُعَاوِيَة قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: إِن من الصَّلَاة صَلَاة من فَاتَتْهُ فَكَأَنَّمَا وتر أَهله وَمَاله
İbn Ebî Şeybe, Nevfel b. Muâviye'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: "Namazlardan öyle bir namaz vardır ki, kimin o namazı fevt olursa sanki ailesini ve malını yitirmiş gibidir."
قَالَ ابْن عمر: سَمِعت النَّبِي ﷺ يَقُول: هِيَ صَلَاة الْعَصْر
İbn Ömer şöyle dedi: Peygamber'i (sallallâhu aleyhi ve sellem): "O, ikindi namazıdır" buyururken işittim.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي الدَّرْدَاء قَالَ: من ترك الْعَصْر حَتَّى تفوته من غير عذر فقد حَبط عمله
İbn Ebî Şeybe, Ebû'd-Derdâ'dan nakletti, o şöyle dedi: "Kim mazeretsiz olarak geçinceye kadar ikindi namazını terk ederse ameli boşa çıkmıştır."
وَأخرج ابْن ماجة وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن الْعَبَّاس بن عبد الْمطلب قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ لَا تزَال أمتِي على الْفطْرَة مَا لم يؤخروا الْمغرب حَتَّى تشتبك النُّجُوم
İbn Mâce, sahih olduğunu belirterek el-Hâkim ve es-Sünen'de el-Beyhakî, Abbâs b. Abdilmuttalib'den naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Ümmetim, yıldızlar kümeleşinceye kadar akşam namazını geciktirmedikçe fıtrat üzere kalmaya devam edecektir."
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن السَّائِب بن يزِيد أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: لَا تزَال أمتِي على الْفطْرَة مَا صلوا الْمغرب قبل طُلُوع النَّجْم
Ahmed, et-Taberânî ve es-Sünen'de el-Beyhakî, es-Sâib b. Yezîd'den naklettiler; Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Ümmetim, yıldız doğmadan önce akşam namazını kıldıkları sürece fıtrat üzere kalmaya devam edecektir."
وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي أَيُّوب سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: لَا تزَال أمتِي بِخَير أَو على الْفطْرَة مَا لم يؤخروا الْمغرب حَتَّى تشتبك النُّجُوم
Sahih olduğunu belirterek el-Hâkim, Ebû Eyyûb'dan nakletti: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: "Ümmetim, yıldızlar kümeleşinceye kadar akşam namazını geciktirmedikçe hayır üzere yahut fıtrat üzere kalmaya devam edecektir."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن عَائِشَة قَالَت: قَالَ رَسُول الله ﷺ أفضل الصَّلَاة صَلَاة الْمغرب وَمن صلى بعْدهَا رَكْعَتَيْنِ بنى الله لَهُ بَيْتا فِي الْجنَّة
el-Evsat'ta et-Taberânî, Âişe'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Namazın en faziletlisi akşam namazıdır. Kim ondan sonra iki rekât kılarsa, Allah onun için cennette bir köşk bina eder."
وَأخرج ابْن سعد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم عَن أبي مُوسَى قَالَ خرج النَّبِي ﷺ لَيْلَة لصَلَاة الْعشَاء فَقَالَ: أَبْشِرُوا إِن من نعْمَة الله عَلَيْكُم أَنه لَيْسَ أحد من النَّاس يُصَلِّي هَذِه الصَّلَاة غَيْركُمْ أَو قَالَ: مَا صلى هَذِه السَّاعَة أحد غَيْركُمْ
İbn Sa'd, el-Buhârî ve Müslim, Ebû Mûsâ'dan naklettiler, o şöyle dedi: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir gece yatsı namazı için [mescide] çıktı ve şöyle buyurdu: "Müjdelenin! Şüphesiz Allah'ın üzerinizdeki nimetlerindendir ki, insanlardan sizden başka hiç kimse bu namazı kılmamaktadır" yahut şöyle buyurdu: "Bu saatte sizden başka hiç kimse namaz kılmamıştır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن الْمُنْكَدر عَن النَّبِي ﷺ أَنه خرج لَيْلَة لصَلَاة الْعشَاء فَقَالَ: أما إِنَّهَا صَلَاة لم يصلها أحد مِمَّن كَانَ قبلكُمْ من الْأُمَم
et-Taberânî, el-Münkedir'den, o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) nakletti; bir gece yatsı namazı için çıktı ve şöyle buyurdu: "Bilin ki bu, sizden önceki ümmetlerden hiç kimsenin kılmadığı bir namazdır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن ابْن عَبَّاس أَن النَّبِي ﷺ خرج لَيْلَة لصَلَاة الْعشَاء فَقَالَ لَهُم: مَا صلى صَلَاتكُمْ هَذِه أمة قطّ قبلكُمْ
et-Taberânî, İbn Abbâs'tan nakletti; Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir gece yatsı namazı için çıktı ve onlara şöyle buyurdu: "Sizden önceki hiçbir ümmet asla bu namazınızı kılmamıştır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأَبُو دَاوُد وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن معَاذ قَالَ بَقينَا مَعَ رَسُول الله ﷺ لصَلَاة الْعَتَمَة لَيْلَة فَتَأَخر بهَا حَتَّى ظن الظَّان أَن قد صلى أَو لَيْسَ بِخَارِج فَقَالَ ﷺ لنا: اعتموا بِهَذِهِ الصَّلَاة فَإِنَّكُم قد فضلْتُمْ بهَا على سَائِر الْأُمَم وَلم تصلها أمة قبلكُمْ
İbn Ebî Şeybe, Ebû Dâvûd ve es-Sünen'de el-Beyhakî, Muâz'dan naklettiler, o şöyle dedi: Bir gece yatsı namazı için Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) ile birlikte bekledik. Namazı o kadar geciktirdi ki, zanneden kişi [namazı evinde] kıldığını yahut çıkmayacağını sandı. Bunun üzerine (sallallâhu aleyhi ve sellem) bize şöyle buyurdu: "Bu namazı gecenin karanlığında kılın; çünkü siz bununla diğer ümmetlere üstün kılındınız ve sizden önceki hiçbir ümmet bunu kılmamıştır."
وَأخرج أَحْمد عَن الْحسن عَن أبي هُرَيْرَة أرَاهُ عَن النَّبِي ﷺ: أَن العَبْد الْمَمْلُوك ليحاسب بِصَلَاتِهِ فَإِذا نقص مِنْهَا قيل لَهُ: لم نقصت مِنْهَا فَيَقُول: يَا رب سلطت عَليّ مليكاً شغلني عَن صَلَاتي
Ahmed, el-Hasan'dan, o Ebû Hüreyre'den, o da -öyle sanıyorum ki- Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) nakletti: "Köle olan kul namazından hesaba çekilir. Ondan eksik çıktığında kendisine: 'Ondan niçin eksilttin?' denilir. O da: 'Yâ Rabbi! Başıma beni namazımdan alıkoyan bir efendi musallat ettin' der."
فَيَقُول: قد رَأَيْتُك تسرق من مَاله لنَفسك فَهَلا سرقت من عَمَلك لنَفسك فَتجب لله ﷿ عَلَيْهِ الْحجَّة
[Allah] şöyle buyurur: 'Ben senin onun malından kendin için çaldığını gördüm; peki [onun için yaptığın] amelinden kendin için [vakit] çalsaydın ya!' Böylece Allah (azze ve celle) ona karşı kesin delilini ortaya koymuş olur."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَحسنه وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن عبد الْملك بن الرّبيع بن سُبْرَة عَن أَبِيه عَن جَاره قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مروا الصَّبِي بِالصَّلَاةِ إِذا بلغ سبع سِنِين فَإِذا بلغ عشر سِنِين فَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا
İbn Ebî Şeybe, Ebû Dâvûd, hasen olduğunu belirterek et-Tirmizî ve sahih olduğunu belirterek el-Hâkim, Abdülmelik b. er-Rebî' b. Sebre'den, o babasından, o da dedesinden naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Çocuk yedi yaşına ulaştığında ona namazı emredin; on yaşına ulaştığında ise [kılmazsa] bunun üzerine ona vurun."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأَبُو دَاوُد وَالْحَاكِم عَن عَمْرو بن شُعَيْب عَن أَبِيه عَن جده قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مروا أَوْلَادكُم بِالصَّلَاةِ وهم أَبنَاء سبع سِنِين وَاضْرِبُوهُمْ عَلَيْهَا وهم أَبنَاء عشر سِنِين وَفرقُوا بَينهم فِي الْمضَاجِع
İbn Ebî Şeybe, Ebû Dâvûd ve el-Hâkim, Amr b. Şuayb'dan, o babasından, o da dedesinden naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Çocuklarınız yedi yaşındayken onlara namazı emredin; on yaşındayken [kılmazlarsa] bunun üzerine onlara vurun ve yataklarını birbirinden ayırın."
وَأخرج أَبُو دَاوُد عَن رجل من الصَّحَابَة عَن النَّبِي ﷺ أَنه سُئِلَ مَتى يُصَلِّي الصَّبِي فَقَالَ: إِذا عرف يَمِينه من شِمَاله فَمُرُوهُ بِالصَّلَاةِ
Ebû Dâvûd, sahâbeden bir adamdan, o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) nakletti; kendisine: "Çocuk ne zaman namaz kılar?" diye soruldu. Şöyle buyurdu: "Sağını solundan ayırt ettiği zaman ona namazı emredin."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن عبد الله بن خبيب أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: علمُوا أَوْلَادكُم الصَّلَاة إِذا بلغُوا سبعا وَاضْرِبُوهُمْ عَلَيْهَا إِذا بلغُوا عشرا وَفرقُوا بَينهم فِي الْمضَاجِع
el-Evsat'ta et-Taberânî, Abdullah b. Hubeyb'den nakletti; Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Çocuklarınıza yedi yaşına ulaştıklarında namazı öğretin; on yaşına ulaştıklarında [kılmazlarsa] bunun üzerine onlara vurun ve yataklarını birbirinden ayırın."
وَأخرج الْحَرْث بن أبي أُسَامَة وَالطَّبَرَانِيّ عَن أنس قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ إِذا عرف الْغُلَام يَمِينه من شِمَاله فَمُرُوهُ بِالصَّلَاةِ
el-Hâris b. Ebî Üsâme ve et-Taberânî, Enes'ten naklettiler, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Çocuk sağını solundan ayırt ettiği zaman ona namazı emredin."
وَأخرج الْبَزَّار عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ مُرُوهُمْ بِالصَّلَاةِ لسبع سِنِين وَاضْرِبُوهُمْ عَلَيْهَا لثلاث عشرَة
el-Bezzâr, Ebû Hüreyre'den nakletti, o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Onlara yedi yaşında namazı emredin; on üç yaşında ise [kılmazlarsa] bunun üzerine onlara vurun."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالطَّبَرَانِيّ عَن ابْن مَسْعُود قَالَ: حَافظُوا على أَبْنَائِكُم فِي الصَّلَاة وعوّدوهم الْخَيْر فَإِن الْخَيْر عَادَة
İbn Ebî Şeybe ve et-Taberânî, İbn Mes'ûd'dan naklettiler, o şöyle dedi: "Çocuklarınızın namazlarını gözetin ve onları hayra alıştırın, çünkü hayır bir alışkanlıktır."
وَأخرج أَحْمد وَالطَّبَرَانِيّ عَن أبي الجوزاء قَالَ: قلت لِلْحسنِ بن عَليّ: مَا حفظت من النَّبِي ﷺ قَالَ: الصَّلَوَات الْخمس
Ahmed ve et-Taberânî, Ebu'l-Cevzâ'dan naklettiler, o şöyle dedi: Hasan b. Ali'ye: "Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) ne ezberledin [hatırlıyorsun]?" dedim. "Beş vakit namazı" dedi.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن مُحَمَّد بن سِيرِين قَالَ: نبئت أَن أَبَا بكر وَعمر كَانَا يعلمَانِ النَّاس
İbn Ebî Şeybe, Muhammed b. Sîrîn'den nakletti, o şöyle dedi: "Bana bildirildiğine göre Ebû Bekir ve Ömer insanlara [namazı] öğretiyorlardı."
تعبد الله وَلَا تشرك بِهِ شَيْئا وتقيم الصَّلَاة الَّتِي افترضها الله لمواقيتها فَإِن فِي تفريطها الهلكة
[Şöyle ki:] Allah'a kulluk edersin ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmazsın; Allah'ın farz kıldığı namazı vakitlerinde dosdoğru kılarsın. Çünkü onu aksatmakta helak vardır.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن جَعْفَر بن برْقَان قَالَ: كتب إِلَيْنَا عمر بن الْعَزِيز: أما بعد فَإِن عز الدّين وقوام الإِسلام: الإِيمان بِاللَّه واقام الصَّلَاة وايتاء الزَّكَاة فصلّ الصَّلَاة لوَقْتهَا وحافظ عَلَيْهَا
İbn Ebî Şeybe, Ca'fer b. Burkân'dan nakletti, o şöyle dedi: Ömer b. Abdülazîz bize şöyle yazdı: "Emmâ ba'd; şüphesiz dinin izzeti ve İslâm'ın direği, Allah'a iman etmek, namazı kılmak ve zekâtı vermektir. O halde namazı vaktinde kıl ve onu gözet!"
وَأما قَوْله تَعَالَى: {وَالصَّلَاة الْوُسْطَى} أخرج ابْن جرير عَن سعيد بن الْمسيب قَالَ: كَانَ أَصْحَاب رَسُول الله ﷺ مُخْتَلفين فِي الصَّلَاة الْوُسْطَى هَكَذَا وَشَبك بَين أَصَابِعه
Yüce Allah'ın: {وَالصَّلَاة الْوُسْطَى} “orta namaza” buyruğuna gelince; İbn Cerîr, Saîd b. el-Müseyyeb'den nakletti, o şöyle dedi: "Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) ashâbı orta namaz konusunda işte böyle ihtilaf halindeydiler." -bunu söylerken parmaklarını birbirine kenetledi-.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم عَن عمر
İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, Ömer'den naklettiler;
أَنه سُئِلَ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: هِيَ فِيهِنَّ فحافظوا عَلَيْهِنَّ كُلهنَّ
Kendisine orta namaz hakkında sorulduğunda şöyle dedi: "O, bu [beş vakit namazın] içindedir; dolayısıyla onların hepsini gözetiniz."
وَقَالَ مَالك فِي الْمُوَطَّأ: بَلغنِي عَن عَليّ بن أبي طَالب وَعبد الله بن عَبَّاس كَانَا يَقُولَانِ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح
Mâlik el-Muvatta'da şöyle dedi: Bana ulaştığına göre Ali b. Ebî Tâlib ve Abdullah b. Abbâs şöyle diyorlardı: "Orta namaz, sabah namazıdır."
أخرجه الْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه
Bunu el-Beyhakî Sünen'inde rivayet etti.
وَأخرج ابْن جرير من طَرِيق أبي الْعَالِيَة عَن ابْن عَبَّاس
İbn Cerîr, Ebu'l-Âliye yoluyla İbn Abbâs'tan nakletti;
أَنه صلى الْغَدَاة فِي جَامع الْبَصْرَة فقنت فِي الرُّكُوع وَقَالَ: هَذِه الصَّلَاة الْوُسْطَى الَّتِي ذكرهَا الله فِي كِتَابه
O, Basra Camiinde sabah namazını kıldırdı, rükûda kunut yaptı ve şöyle dedi: "Allah'ın Kitabı'nda zikrettiği orta namaz işte budur."
فَقَالَ {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ}
[Nitekim Allah Teâlâ]: {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ} “Namazlara ve orta namaza devam edin; gönülden boyun eğerek Allah'ın divanında durun.” buyurmuştur.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف وَابْن الْأَنْبَارِي فِي الْمَصَاحِف وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن أبي رَجَاء العطاردي قَالَ: صليت خلف ابْن عَبَّاس الْفجْر فقنت فِيهَا وَرفع يَدَيْهِ ثمَّ قَالَ: هَذِه الصَّلَاة الْوُسْطَى الَّتِي أمرنَا أَن نقوم فِيهَا قَانِتِينَ
Abdürrezzâk, el-Musannef'te İbn Ebî Şeybe, el-Mesâhif'te İbnu'l-Enbârî, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve Sünen'inde el-Beyhakî, Ebû Recâ el-Utâridî'den naklettiler, o şöyle dedi: İbn Abbâs'ın arkasında sabah namazını kıldım; namazda kunut yaptı ve ellerini kaldırdı, sonra şöyle dedi: "İçinde boyun eğerek divana durmamız emredilen orta namaz işte budur."
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَعبد بن حميد من طَرِيق عِكْرِمَة عَن ابْن عَبَّاس أَنه كَانَ يَقُول: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح تصلى فِي سَواد اللَّيْل
Saîd b. Mansûr ve Abd b. Humeyd, İkrime yoluyla İbn Abbâs'tan naklettiler; o şöyle diyordu: "Orta namaz sabah namazıdır, gecenin karanlığında kılınır."
وَأخرج ابْن عبد الْبر فِي التَّمْهِيد عَن ابْن عَبَّاس أَنه كَانَ يَقُول: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح تصلى فِي سَواد من اللَّيْل وَبَيَاض من النَّهَار وَهِي أَكثر الصَّلَوَات تفوت النَّاس
et-Temhîd'de İbn Abdilberr, İbn Abbâs'tan nakletti; o şöyle diyordu: "Orta namaz sabah namazıdır; gecenin karanlığında ve gündüzün aydınlığında kılınır. İnsanların en çok kaçırdığı namaz da odur."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْأَنْبَارِي عَن أبي الْعَالِيَة قَالَ: صليت خلف عبد الله بن قيس زمن عمر صَلَاة الْغَدَاة فَقلت لرجل من أَصْحَاب رَسُول الله ﷺ إِلَى جَانِبي: مَا الصَّلَاة الْوُسْطَى قَالَ: هَذِه الصَّلَاة
Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbnu'l-Enbârî, Ebu'l-Âliye'den naklettiler, o şöyle dedi: Ömer zamanında Abdullah b. Kays'ın arkasında sabah namazını kıldım ve yanımda bulunan Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) ashâbından bir adama: "Orta namaz hangisidir?" dedim. "İşte bu namazdır" dedi.
وأخج عبد الرَّزَّاق وَابْن جرير عَن أبي الْعَالِيَة
Abdürrezzâk ve İbn Cerîr, Ebu'l-Âliye'den naklettiler;
أَنه صلى مَعَ أَصْحَاب رَسُول الله ﷺ صَلَاة الْغَدَاة فَلَمَّا أَن فرغوا قلت لَهُم: أيتهن الصَّلَاة الْوُسْطَى قَالُوا: الَّتِي صليتها قبل
O, Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) ashâbıyla birlikte sabah namazını kıldı. Namazı bitirdiklerinde onlara: "Orta namaz hangisidir?" dedim. "Az önce kıldığın namazdır" dediler.
وَأخرج ابْن جرير عَن جَابر بن عبد الله قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح
İbn Cerîr, Câbir b. Abdillâh'tan nakletti, o şöyle dedi: "Orta namaz, sabah namazıdır."
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن أبي شيبَة وَإِسْحَق بن رَاهَوَيْه وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه من طرق عَن ابْن عمر قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح
Saîd b. Mansûr, İbn Ebî Şeybe, İshâk b. Râhûye, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve Sünen'inde el-Beyhakî çeşitli yollardan İbn Ömer'den naklettiler, o şöyle dedi: "Orta namaz, sabah namazıdır."
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن أبي أُمَامَة أَنه سُئِلَ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: هِيَ صَلَاة الصُّبْح
İbn Ebî Hâtim, Ebû Ümâme'den nakletti; kendisine orta namaz sorulduğunda şöyle dedi: "O, sabah namazıdır."
وَأخرجه ابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف بِلَفْظ: لَا أحسبها إِلَّا الصُّبْح
Bunu el-Musannef'te İbn Ebî Şeybe şu lafızla rivayet etti: "Onun sabah [namazından] başkası olduğunu sanmıyorum."
وَأخرج ابْن جرير وَالْبَيْهَقِيّ من طَرِيق جَابر بن زيد عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الْفجْر
İbn Cerîr ve el-Beyhakî, Câbir b. Zeyd yoluyla İbn Abbâs'tan naklettiler, o şöyle dedi: "Orta namaz, sabah namazıdır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حَيَّان الْأَزْدِيّ قَالَ: سَمِعت ابْن عَمْرو سُئِلَ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى وَقيل لَهُ: إِن أَبَا هُرَيْرَة يَقُول: هِيَ الْعَصْر
İbn Ebî Şeybe, Hayyân el-Ezdî'den nakletti, o şöyle dedi: İbn Amr'a orta namaz hakkında sorulduğunu ve ona: "Ebû Hüreyre onun ikindi [namazı] olduğunu söylüyor" dendiğini işittim.
فَقَالَ: إِن أَبَا هُرَيْرَة يكثر
Bunun üzerine şöyle dedi: "Ebû Hüreyre çok [hadis rivayet] eder."
إِن ابْن عمر يَقُول: هِيَ الصُّبْح
"İbn Ömer ise onun sabah [namazı] olduğunu söylüyor."
وَأخرج سُفْيَان بن عَيْنِيَّة عَن طَاوس قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الصُّبْح
Süfyân b. Uyeyne, Tâvûs'tan nakletti, o şöyle dedi: "Orta namaz, sabah namazıdır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن مُجَاهِد وَجَابِر بن زيد قَالَا: هِيَ الصُّبْح
İbn Ebî Şeybe, Mücâhid ve Câbir b. Zeyd'den nakletti; onlar şöyle dediler: "O, sabah [namazıdır]."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن ابْن جريج قَالَ: سَأَلت عَطاء عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى قَالَ: أظنها الصُّبْح أَلا تسمع لقَوْله (وَقُرْآن الْفجْر إِن قُرْآن الْفجْر كَانَ مشهودا) (الْإِسْرَاء الْآيَة ٧٨)
Abdürrezzâk, İbn Cüreyc'den nakletti, o şöyle dedi: Atâ'ya orta namazı sordum, şöyle dedi: "Onun sabah [namazı] olduğunu sanıyorum; Allah'ın: {وَقُرْآن الْفجْر إِن قُرْآن الْفجْر كَانَ مشهودا} “...ve sabah Kur'an'ını [da kıl], çünkü sabah Kur'an'ı şahitlidir.” [el-İsrâ, 78] buyruğunu işitmiyor musun?"
وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن طَاوس وَعِكْرِمَة قَالَا: هِيَ الصُّبْح وسطت فَكَانَت بَين اللَّيْل وَالنَّهَار
Abdürrezzâk, Tâvûs ve İkrime'den nakletti; onlar şöyle dediler: "O, sabah [namazıdır]; gece ile gündüz arasında ortada yer almıştır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط بِسَنَد رِجَاله ثِقَات عَن ابْن عمر أَنه سُئِلَ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: كُنَّا نتحدث أَنَّهَا الصَّلَاة الَّتِي وَجه فِيهَا رَسُول الله ﷺ إِلَى الْقبْلَة الظّهْر
el-Evsat'ta et-Taberânî ravileri güvenilir bir senetle İbn Ömer'den nakletti; kendisine orta namaz sorulduğunda şöyle dedi: "Biz onun, Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) [içinde] kıbleye yöneldiği öğle namazı olduğunu konuşurduk."
وَأخرج عبد بن حميد عَن مَكْحُول أَن رجلا أَتَى النَّبِي ﷺ فَسَأَلَهُ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: هِيَ أول صَلَاة تَأْتِيك بعد صَلَاة الْفجْر
Abd b. Humeyd, Mekhûl'den nakletti: Bir adam Peygamber'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) gelip ona orta namazı sordu. Şöyle buyurdu: "O, sabah namazından sonra sana gelen ilk namazdır."
وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ فِي تَارِيخه وَأَبُو دَاوُد والطَّحَاوِي وَالرُّويَانِيّ وَأَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ وَالْبَيْهَقِيّ من طَرِيق الزبْرِقَان عَن عُرْوَة بن الزبير عَن زيد بن ثَابت أَن النَّبِي ﷺ كَانَ يُصَلِّي الظّهْر بالهاجرة وَكَانَت أثقل الصَّلَاة على أَصْحَابه فَنزلت {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى} قَالَ: لِأَن قبلهَا صَلَاتَيْنِ وَبعدهَا صَلَاتَيْنِ
Ahmed, Târîh'inde el-Buhârî, Ebû Dâvûd, et-Tahâvî, er-Rûyânî, Ebû Ya'lâ, et-Taberânî ve el-Beyhakî, ez-Zibrikan yoluyla Urve b. ez-Zübeyr'den, o da Zeyd b. Sâbit'ten naklettiler: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) öğle namazını günün en sıcak vaktinde kılardı ve bu, ashâbına en ağır gelen namazdı. Bunun üzerine: {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى} “Namazlara ve orta namaza devam edin” ayeti indi. [Zeyd] şöyle dedi: "Çünkü ondan önce iki namaz, ondan sonra da iki namaz vardır."
وَأخرج الطَّيَالِسِيّ وَابْن أبي شيبَة فِي المُصَنّف وَالْبُخَارِيّ فِي تَارِيخه وَابْن أبي حَاتِم وَأَبُو يعلى وَالرُّويَانِيّ والضياء الْمَقْدِسِي فِي المختارة وَالْبَيْهَقِيّ من طَرِيق الزبْرِقَان عَن زهرَة بن معبد قَالَ: كُنَّا جُلُوسًا عِنْد زيد بن ثَابت فأرسلوا إِلَى أُسَامَة فَسَأَلُوهُ عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: هِيَ الظّهْر كَانَ النَّبِي ﷺ يُصليهَا بالهجير
et-Tayâlisî, el-Musannef'te İbn Ebî Şeybe, Târîh'inde el-Buhârî, İbn Ebî Hâtim, Ebû Ya'lâ, er-Rûyânî, el-Muhtâre'de ed-Diyâ el-Makdisî ve el-Beyhakî, ez-Zibrikan yoluyla Zehre b. Ma'bed'den naklettiler, o şöyle dedi: Zeyd b. Sâbit'in yanında oturuyorduk; Üsâme'ye adam gönderip ona orta namazı sordular. O da şöyle dedi: "O öğle namazıdır; Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) onu günün en sıcak vaktinde kılardı."
وَأخرج أَحْمد وَابْن المنيع وَالنَّسَائِيّ وَابْن جرير والشاشي والضياء من طَرِيق الزبْرِقَان أَن رهطاً من قُرَيْش مر بهم زيد بن ثايت وهم مجتمعون فارسلوا إِلَيْهِ غلامين لَهُم يسألانه عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَقَالَ: الظّهْر ثمَّ انصرفا إِلَى أُسَامَة بن زيد فَسَأَلَاهُ فَقَالَ: هِيَ الظّهْر أَن رَسُول الله ﷺ كَانَ يُصَلِّي الظّهْر بالهجير فَلَا يكون وَرَاءه إِلَّا الصَّفّ والصفان وَالنَّاس فِي قائلتهم وتجارتهم فَأنْزل الله {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ} فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: لينتهين رجال أَو لأحرقن بُيُوتهم
Ahmed, İbnu'l-Münî', en-Nesâî, İbn Cerîr, eş-Şâşî ve ed-Diyâ, ez-Zibrikan yoluyla naklettiler: Kureyş'ten bir grup topluluk haldeyken yanlarından Zeyd b. Sâbit geçti. Ona orta namazı sormaları için iki kölelerini gönderdiler. [Zeyd]: "Öğle [namazıdır]" dedi. Sonra o ikisi Üsâme b. Zeyd'e gidip ona sordular. O da şöyle dedi: "O öğle namazıdır. Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) öğle namazını günün en sıcak vaktinde kılardı; arkasında ancak bir veya iki saf olurdu, insanlar ise öğle uykularında ve ticaretlerindeydi. Bunun üzerine Allah: {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ} “Namazlara ve orta namaza devam edin; gönülden boyun eğerek Allah'ın divanında durun.” ayetini indirdi. Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) de şöyle buyurdu: 'Bir takım adamlar [cemaate gelmemekten] ya vazgeçerler ya da kesinlikle evlerini yakarım!'"
وَأخرج النَّسَائِيّ وَالطَّبَرَانِيّ من طَرِيق الزُّهْرِيّ عَن سعيد بن الْمسيب قَالَ كنت مَعَ قوم اخْتلفُوا فِي الصَّلَاة الْوُسْطَى وَأَنا أَصْغَر الْقَوْم فبعثوني إِلَى زيد بن ثَابت لأسأله عَن الصَّلَاة الْوُسْطَى فَأَتَيْته فَسَأَلته فَقَالَ: كَانَ رَسُول الله ﷺ يُصَلِّي الظّهْر بالهاجرة وَالنَّاس فِي قائلتهم وأسواقهم فَلم يكن يُصَلِّي وَرَاء رَسُول الله ﷺ إِلَّا الصَّفّ والصفان فَأنْزل الله {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ} فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: لينتهين أَقوام أَو لأحرقن بُيُوتهم
en-Nesâî ve et-Taberânî, ez-Zührî yoluyla Saîd b. el-Müseyyeb'den naklettiler, o şöyle dedi: Orta namaz konusunda ihtilaf eden bir toplulukla berabeydim ve aralarında en küçük bendim. Orta namazı sormam için beni Zeyd b. Sâbit'e gönderdiler. Yanına varıp ona sordum, şöyle dedi: "Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) öğle namazını günün en sıcak vaktinde kılardı; insanlar ise öğle uykularında ve çarşılarındaydı. Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) arkasında ancak bir veya iki saf namaz kılardı. Bunun üzerine Allah: {حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَقومُوا لله قَانِتِينَ} “Namazlara ve orta namaza devam edin; gönülden boyun eğerek Allah'ın divanında durun.” ayetini indirdi. Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) de şöyle buyurdu: 'Birtakım topluluklar [cemaate gelmemekten] ya vazgeçerler ya da kesinlikle evlerini yakarım!'"
وَأخرج ابْن جرير فِي تهذيبه من طَرِيق عبد الرَّحْمَن بن أبان عَن أَبِيه عَن زيد بن ثَابت فِي حَدِيث يرفعهُ قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الظّهْر
İbn Cerîr Tehzîb'inde, Abdurrahman b. Ebân yoluyla babasından, o da Zeyd b. Sâbit'ten merfû olarak rivayet ettiği bir hadiste nakletti, [Zeyd] şöyle dedi: "Orta namaz, öğle namazıdır."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ وَابْن عَسَاكِر من طَرِيق سعيد بن الْمسيب
el-Beyhakî ve İbn Asâkir, Saîd b. el-Müseyyeb yoluyla naklettiler;
أَنه كَانَ قَاعِدا وَعُرْوَة بن الزبير وَإِبْرَاهِيم بن طَلْحَة فَقَالَ سعيد بن الْمسيب: سَمِعت أَبَا سعيد الْخُدْرِيّ
O, Urve b. ez-Zübeyr ve İbrâhîm b. Talha ile birlikte oturuyordu. Saîd b. el-Müseyyeb şöyle dedi: "Ebû Saîd el-Hudrî'yi [şöyle] derken işittim:"
يَقُول: الصَّلَاة الْوُسْطَى هِيَ صَلَاة الظّهْر
"Orta namaz, öğle namazıdır."
قَالَ: فَمر علينا ابْن عمر فَقَالَ عُرْوَة: ارسلوا إِلَى ابْن عمر فَسَأَلُوهُ
[Saîd] dedi ki: "Derken yanımızdan İbn Ömer geçti. Urve: 'İbn Ömer'e birini gönderin de ona sorun' dedi."
فَأَرْسَلنَا إِلَيْهِ غُلَاما فَسَأَلَهُ ثمَّ جَاءَ الرَّسُول فَقَالَ: هِيَ صَلَاة الظّهْر
"Bunun üzerine ona bir çocuk gönderdik ve ona sordu. Sonra elçi gelip: 'O, öğle namazıdır' dedi."
فشككنا فِي قَول الْغُلَام فقمنا جَمِيعًا فذهبنا إِلَى ابْن عمر فَسَأَلْنَاهُ فَقَالَ: هِيَ صَلَاة الظّهْر
"Çocuğun sözünden şüphe ettik, hep birlikte kalkıp İbn Ömer'in yanına gittik ve ona sorduk. O da: 'O, öğle namazıdır' dedi."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْأَنْبَارِي فِي الْمَصَاحِف وَالْبَيْهَقِيّ من طَرِيق قَتَادَة عَن سعيد بن الْمسيب عَن ابْن عمر عَن زيد بن ثَابت قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الظّهْر
İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, el-Mesâhif'te İbnu'l-Enbârî ve el-Beyhakî, Katâde yoluyla Saîd b. el-Müseyyeb'den, o İbn Ömer'den, o da Zeyd b. Sâbit'ten naklettiler, o şöyle dedi: "Orta namaz, öğle namazıdır."
وَأخرج مَالك وَعبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَأحمد وَعبد بن حميد وَالْبُخَارِيّ فِي تَارِيخه وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر من طرق عَن زيد بن ثَابت قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الظّهْر
Mâlik, Abdürrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Abd b. Humeyd, Târîh'inde el-Buhârî, İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir çeşitli yollardan Zeyd b. Sâbit'ten naklettiler, o şöyle dedi: "Orta namaz, öğle namazıdır."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن حَرْمَلَة مولى زيد بن ثَابت قَالَ: تمارى زيد بن ثَابت وَأبي بن كَعْب فِي الصَّلَاة الْوُسْطَى فأرسلاني إِلَى عَائِشَة أَي صَلَاة هِيَ فَقَالَت: الظّهْر
Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir, Zeyd b. Sâbit'in âzatlısı Harmele'den naklettiler, o şöyle dedi: Zeyd b. Sâbit ile Übey b. Ka'b orta namaz hakkında tartıştılar ve hangi namaz olduğunu sormam için beni Âişe'ye gönderdiler. O da: "Öğle [namazıdır]" dedi.
فَكَانَ زيد يَقُول: هِيَ الظّهْر فَلَا أَدْرِي عَنهُ أَخذه أَو عَن غَيرهَا
Zeyd de: "O, öğle [namazıdır]" derdi; bunu ondan mı [Âişe'den mi] yoksa başkasından mı aldığını bilmiyorum.
وَأخرج ابْن الْمُنْذر من طرق أبي جَعْفَر مُحَمَّد بن عَليّ بن حُسَيْن عَن عَليّ بن أبي طَالب قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى صَلَاة الظّهْر
İbnu'l-Münzir, Ebû Ca'fer Muhammed b. Ali b. el-Hüseyn yoluyla Ali b. Ebî Tâlib'den nakletti, o şöyle dedi: "Orta namaz, öğle namazıdır."
وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر من طرق عَن ابْن عمر قَالَ: الصَّلَاة الْوُسْطَى الظّهْر
İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir çeşitli yollardan İbn Ömer'den naklettiler, o şöyle dedi: "Orta namaz öğle [namazıdır]."
وَأخرج ابْن جرير عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ: صَلَاة الظّهْر هِيَ الصَّلَاة الْوُسْطَى
İbn Cerîr, Ebû Saîd el-Hudrî'den nakletti, o şöyle dedi: "Öğle namazı orta namazdır."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَالْبُخَارِيّ فِي تَارِيخه وَابْن جرير وَابْن أبي دَاوُد فِي الْمَصَاحِف عَن أبي رَافع مولى حَفْصَة قَالَ: استكتبتني حَفْصَة مُصحفا فَقَالَت: إِذا أتيت على هَذِه الْآيَة فتعال حَتَّى أُمليهَا عَلَيْك كَمَا اقرئتها فَلَمَّا أتيت على هَذِه الْآيَة {حَافظُوا على الصَّلَوَات} قَالَت: اكْتُبْ (حَافظُوا على الصَّلَوَات وَالصَّلَاة الْوُسْطَى وَصَلَاة الْعَصْر) فَلَقِيت أبيّ بن كَعْب فَقلت: يَا أَبَا الْمُنْذر إِن حَفْصَة قَالَ: كَذَا وَكَذَا
Abdürrezzâk, Târîh'inde el-Buhârî, İbn Cerîr ve el-Mesâhif'te İbn Ebî Dâvûd, Hafsa'nın âzatlısı Ebû Râfi'den naklettiler, o şöyle dedi: Hafsa bana bir mushaf yazdırmak istedi ve: "Şu ayete geldiğinde bana gel ki bana okutulduğu gibi onu sana yazdırayım" dedi. {حَافظُوا على الصَّلَوَات} “Namazlara devam edin” ayetine geldiğimde: "‘Namazlara, orta namaza ve ikindi namazına devam edin’ diye yaz" dedi. Bunun üzerine Übey b. Ka'b ile karşılaştım ve: "Ey Ebu'l-Münzir! Hafsa şöyle şöyle dedi" dedim.
فَقَالَ: هُوَ كَمَا قَالَت: أَو لَيْسَ أشغل مَا نَكُون عِنْد صَلَاة الظّهْر فِي عَملنَا ونواضحنا
Bunun üzerine [Übey] şöyle dedi: "Onun dediği gibidir. Bizim işimizle ve su taşıyan develerimizle en meşgul olduğumuz vakit öğle namazı vakti değil midir?"