Binûn

Gâfir Suresi — 3. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن الضَّحَّاك فِي قَوْله {الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان} قَالَ: بِغَيْر برهَان

İbnü'l-Münzir'in Dahhâk'tan rivayet ettiğine göre, o: {الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان} “Allah'ın ayetleri hakkında kendilerine gelmiş hiçbir delil olmaksızın tartışanlar” ayeti hakkında: “Hiçbir delil olmaksızın” demiştir.

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن مَسْعُود ﵁ قَالَ: مَا رَآهُ الْمُؤْمِنُونَ حسنا فَهُوَ حسن عِنْد الله وَمَا رَآهُ الْمُؤْمِنُونَ سَيِّئًا فَهُوَ سيء عِنْد الله

İbn Ebî Hâtim, İbn Mes'ûd'dan (radıyallâhu anh) şöyle dediğini rivayet etti: “Müminlerin güzel gördüğü şey Allah katında da güzeldir; müminlerin çirkin gördüğü şey Allah katında da çirkindir.”

وَكَانَ الْأَعْمَش ﵁ يتَأَوَّل بعده {كبر مقتاً عِنْد الله وَعند الَّذين آمنُوا}

A'meş (radıyallâhu anh) bunun ardından: {كبر مقتاً عِنْد الله وَعند الَّذين آمنُوا} “Bu, Allah katında da inananların katında da büyük bir gazaba sebep olur” ayetini tevil ederdi.

وَأخرج عبد بن حميد عَن عَاصِم ﵁ {كَذَلِك يطبع الله على كل قلب متكبر} مُضَاف لَا ينون فِي قلب

Abd b. Humeyd, Âsım'dan (radıyallâhu anh) rivayet etti: {كَذَلِك يطبع الله على كل قلب متكبر} “İşte Allah, her kibirli [ve zorbanın] kalbini böyle mühürler” ayetindeki {قلب} kelimesi tamlanan (muzaf) olup tenvinsiz okunur.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد عَن قَتَادَة ﵁ {وَقَالَ فِرْعَوْن يَا هامان ابْن لي صرحاً} قَالَ: كَانَ أوّل من بنى بِهَذَا الْآجر وطبخه {لعَلي أبلغ الْأَسْبَاب} قَالَ: الْأَبْوَاب {أَسبَاب} أَي أَبْوَاب {كَاذِبًا وَكَذَلِكَ زيّن لفرعون سوء عمله وَصد عَن السَّبِيل} قَالَ: فعل ذَلِك بِهِ {زيّن لفرعون سوء عمله وَصد عَن السَّبِيل وَمَا كيد فِرْعَوْن إِلَّا فِي تباب} أَي فِي ضلال وخسار

Abdürrezzâk ve Abd b. Humeyd, Katâde'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler: {وَقَالَ فِرْعَوْن يَا هامان ابْن لي صرحاً} “Firavun dedi ki: Ey Hâmân! Bana yüksek bir kule yap”; [Katâde] dedi ki: “Tuğlayla ilk bina yapan ve onu pişiren kişi [Hâmân] idi.” {لعَلي أبلغ الْأَسْبَاب} “Belki yollara ulaşırım”; “kapılara” dedi. {أَسبَاب} yani kapılar. {كَاذِبًا وَكَذَلِكَ زيّن لفرعون سوء عمله وَصد عَن السَّبِيل} “Onun bir yalancı olduğunu sanıyorum. İşte Firavun'a kötü ameli böylece süslü gösterildi ve yoldan alıkonuldu”; [Katâde] dedi ki: “Ona böyle yapıldı.” {زيّن لفرعون سوء عمله وَصد عَن السَّبِيل وَمَا كيد فِرْعَوْن إِلَّا فِي تباب} “İşte Firavun'a kötü ameli böylece süslü gösterildi ve yoldan alıkonuldu. Firavun'un tuzağı hüsrandan başka bir şey olmadı”, yani sapıklık ve hüsran içindedir.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن سعيد بن جُبَير ﵁ فِي قَوْله {يَا هامان ابنِ لي صرحاً} قَالَ: اَوْقِدْ على الطين حَتَّى يكون الآجُرُّ

İbnü'l-Münzir, Saîd b. Cübeyr'den (radıyallâhu anh) {يَا هامان ابنِ لي صرحاً} “Ey Hâmân! Bana yüksek bir kule yap” ayeti hakkında: “Çamurun üzerine ateş yak da tuğla olsun [dedi]” dediğini rivayet etti.

وَأخرج عبد بن حميد عَن أبي صَالح ﵃ فِي قَوْله {أَسبَاب السَّمَاوَات} قَالَ: طرق السَّمَوَات

Abd b. Humeyd, Ebû Sâlih'ten (rahimehullâh) {أَسبَاب السَّمَاوَات} “Göklerin yollarına” ayeti hakkında: “Göklerin yollarıdır” dediğini rivayet etti.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس ﵄ فِي قَوْله {إِلَّا فِي تباب} قَالَ: خسران

İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) {إِلَّا فِي تباب} “Hüsrandan başka bir şey [olmadı]” ayeti hakkında: “Hüsrandır” dediğini rivayet ettiler.

وَأخرج عبد بن حميد عَن مُجَاهِد {فِي تباب} قَالَ: فِي خسارة

Abd b. Humeyd, Mücâhid'den {فِي تباب} “Hüsrandadır” ayeti hakkında: “Ziyandadır” dediğini rivayet etti.

وَأخرج عبد بن حميد عَن عَاصِم ﵁ أَنه قَرَأَ (وصدوا عَن السَّبِيل) بِرَفْع الصَّاد

Abd b. Humeyd, Âsım'dan (radıyallâhu anh) onun (وصدوا عَن السَّبِيل) ifadesini sâd harfini ötre ile [ve çoğul olarak] okuduğunu rivayet etti.

الْآيَات ٣٩ - ٤٠

39 - 40. Ayetler

أخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس ﵄ قَالَ: الدُّنْيَا جُمُعَة من جمع الْآخِرَة

İbn Ebî Hâtim, İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) rivayet etti; o şöyle dedi: “Dünya, ahiret cumalarından (haftalarından) bir cumadır (haftadır);

سَبْعَة آلَاف سنة

yedi bin senedir.”

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِن الْحَيَاة الدُّنْيَا مَتَاع وَلَيْسَ من مَتَاعه شَيْء خيرا من الْمَرْأَة الصَّالِحَة الَّتِي إِذا نظرت إِلَيْهَا سرتك وَإِذا غبت عَنْهَا حفظتك فِي نَفسهَا وَمَالك

İbn Merdûye, Ebû Hureyre'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Şüphesiz dünya hayatı bir geçimliktir. Onun geçimlikleri arasında, yüzüne baktığında seni sevindiren, yanında bulunmadığında ise kendisi ve malın hususunda seni koruyan saliha bir kadından daha hayırlı hiçbir şey yoktur.”

وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة ﵁ {وَإِن الْآخِرَة هِيَ دَار الْقَرار} اسْتَقَرَّتْ الْجنَّة بِأَهْلِهَا واستقرت النَّار بِأَهْلِهَا {من عمل سَيِّئَة} قَالَ: الشّرك {فَلَا يجزى إِلَّا مثلهَا وَمن عمل صَالحا} أَي خيرا {من ذكر أَو أُنْثَى وَهُوَ مُؤمن فَأُولَئِك يدْخلُونَ الْجنَّة يرْزقُونَ فِيهَا بِغَيْر حِسَاب} لَا وَالله مَا هُنَاكَ مكيال وَلَا ميزَان

Abd b. Humeyd, Katâde'den (radıyallâhu anh) rivayet etti: {وَإِن الْآخِرَة هِيَ دَار الْقَرار} “Şüphesiz ahiret ise ebedi kalınacak yurttur”; cennet ehliyle yerleşmiş, cehennem de ehliyle yerleşmiştir. {من عمل سَيِّئَة} “Kim bir kötülük yaparsa”; “şirk” dedi. {فَلَا يجزى إِلَّا مثلهَا وَمن عمل صَالحا} “ancak onun misliyle cezalandırılır. Kim de salih bir amel işlerse”, yani hayır [işlerse], {من ذكر أَو أُنْثَى وَهُوَ مُؤمن فَأُولَئِك يدْخلُونَ الْجنَّة يرْزقُونَ فِيهَا بِغَيْر حِسَاب} “erkek olsun kadın olsun, mümin olarak işte onlar cennete girerler ve orada hesapsız rızıklandırılırlar”; hayır, Allah'a yemin olsun ki orada ne ölçek vardır ne de terazi.

وَأخرج عبد بن حميد عَن عَاصِم ﵁ أَنه قَرَأَ فَأُولَئِك يدْخلُونَ الْجنَّة بِنصب الْيَاء

Abd b. Humeyd, Âsım'dan (radıyallâhu anh) onun {فَأُولَئِك يدْخلُونَ الْجنَّة} ifadesini yâ harfini fetha ile [etken olarak (yedhulûne)] okuduğunu rivayet etti.

الْآيَات ٤١ - ٤٥

41 - 45. Ayetler

أخرج الْفرْيَابِيّ وَسَعِيد بن مَنْصُور وَعبد بن حميد عَن مُجَاهِد فِي قَوْله {وَيَا قوم مَا لي أدعوكم إِلَى النجَاة} قَالَ: إِلَى الإِيمان وَفِي قَوْله {لَا جرم إِنَّمَا تدعونني إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُ دَعْوَة فِي الدُّنْيَا} قَالَ: الوثن لَيْسَ بِشَيْء {وَإِن المسرفين} السفاكين الدِّمَاء بِغَيْر حَقّهَا {هم أَصْحَاب النَّار}

Feryâbî, Saîd b. Mansûr ve Abd b. Humeyd, Mücâhid'den rivayet ettiler: {وَيَا قوم مَا لي أدعوكم إِلَى النجَاة} “'Ey kavmim! Ne oluyor bana ki ben sizi kurtuluşa çağırıyorum'” ayeti hakkında: “İmana [çağırıyorum]” dedi. {لَا جرم إِنَّمَا تدعونني إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُ دَعْوَة فِي الدُّنْيَا} “Şüphe yok ki sizin beni kendisine çağırdığınız şeyin dünyada bir çağrısı yoktur” ayeti hakkında: “Put bir hiçtir” dedi. {وَإِن المسرفين} “Ve şüphesiz haddi aşanlar”; haksız yere kan dökenlerdir, {هم أَصْحَاب النَّار} “onlar cehennemliklerin ta kendileridir”.

وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة قَالَ {لَيْسَ لَهُ دَعْوَة فِي الدُّنْيَا وَلَا فِي الْآخِرَة} قَالَ: لَا يضر وَلَا ينفع {وَإِن المسرفين هم أَصْحَاب النَّار} قَالَ: [] جَمِيع أَصْحَابنَا {وَإِن المسرفين هم أَصْحَاب النَّار}

Abd b. Humeyd, Katâde'den rivayet etti: {لَيْسَ لَهُ دَعْوَة فِي الدُّنْيَا وَلَا فِي الْآخِرَة} “Onun dünyada da ahirette de bir çağrısı yoktur”; “ne zarar verebilir ne de fayda” dedi. {وَإِن المسرفين هم أَصْحَاب النَّار} “Ve şüphesiz haddi aşanlar cehennemliklerin ta kendileridir”; [Katâde] dedi ki: “[Bunlar] bütün arkadaşlarımızdır: {وَإِن المسرفين هم أَصْحَاب النَّار} “Ve şüphesiz haddi aşanlar cehennemliklerin ta kendileridir”.”

وَأخرج عبد بن حميد وَعبد الرَّزَّاق وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة فِي قَوْله {فوقاه الله سيئآت مَا مكروا} قَالَ: كَانَ قبطياً من قوم فِرْعَوْن فنجا مَعَ مُوسَى وَبني إِسْرَائِيل حِين نَجوا

Abd b. Humeyd, Abdürrezzâk ve İbnü'l-Münzir, Katâde'den {فوقاه الله سيئآت مَا مكروا} “Allah da onu, onların kurdukları tuzakların kötülüklerinden korudu” ayeti hakkında: “Firavun kavminden Kıptî bir kimseydi; Mûsâ ve İsrâiloğulları kurtuldukları zaman onlarla birlikte kurtuldu” dediğini rivayet ettiler.

الْآيَات ٤٦ - ٥٠

46 - 50. Ayetler

أخرج ابْن أبي شيبَة وهناد وَعبد بن حميد عَن هُذَيْل بن شُرَحْبِيل ﵁ قَالَ: إِن أَرْوَاح آل فِرْعَوْن فِي أَجْوَاف طير سود تَغْدُو وَتَروح على النَّار

İbn Ebî Şeybe, Hennâd ve Abd b. Humeyd, Hüzeyl b. Şürahbîl'den (radıyallâhu anh) şöyle dediğini rivayet ettiler: “Firavun ailesinin ruhları, sabah akşam ateşe gidip gelen siyah kuşların kursaklarındadır.

فَذَلِك عرضهَا وأرواح الشُّهَدَاء فِي أَجْوَاف طير خضر وَأَوْلَاد الْمُسلمين الَّذين لم يبلغُوا الْحِنْث فِي أَجْوَاف عصافير من عصافير الْجنَّة ترعى وتسرح

İşte onların [ateşe] sunulması budur. Şehitlerin ruhları ise yeşil kuşların kursaklarındadır; ergenlik çağına ulaşmamış Müslüman çocukları da cennet serçelerinden serçelerin kursaklarındadır, otlar ve serbestçe dolaşırlar.”

وَأخرج عبد بن حميد عَن الضَّحَّاك ﵁ أَنه سُئِلَ عَن أَرْوَاح الشُّهَدَاء قَالَ: تجْعَل أَرْوَاحهم فِي أَجْوَاف طير خضر تسرح فِي الْجنَّة وتأوي بِاللَّيْلِ إِلَى قناديل من ذهب معلقَة بالعرش فتأوي فِيهَا

Abd b. Humeyd, Dahhâk'tan (radıyallâhu anh) rivayet etti ki ona şehitlerin ruhları hakkında soruldu; şöyle dedi: “Onların ruhları, cennette serbestçe dolaşan ve geceleyin Arş'a asılı altın kandillere sığınan yeşil kuşların kursaklarına konulur; oralarda barınırlar.”

قيل فأرواح الْكفَّار قَالَ: تُوجد أَرْوَاحهم فتجعل فِي أَجْوَاف طير سود تَغْدُو وَتَروح على النَّار

Kâfirlerin ruhları soruldu; şöyle dedi: “Onların ruhları bulunur ve sabah akşam ateşe gidip gelen siyah kuşların kursaklarına konulur.”

ثمَّ قَرَأَ هَذِه الْآيَة {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً}

Sonra şu ayeti okudu: {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} “Sabah akşam ateşe sunulurlar.”

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن مَسْعُود ﵁ قَالَ: أَرْوَاح الشُّهَدَاء فِي أَجْوَاف طير خضر تسرح بهم فِي الْجنَّة حَيْثُ شَاءُوا وَإِن أَرْوَاح ولدان الْمُؤمنِينَ فِي أَجْوَاف عصافير تسرح فِي الْجنَّة حَيْثُ شَاءَت وَإِن أَرْوَاح آل فِرْعَوْن فِي أَجْوَاف طير سود تَغْدُو على جَهَنَّم وَتَروح

Abdürrezzâk ve İbn Ebî Hâtim, İbn Mes'ûd'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: “Şehitlerin ruhları, cennette diledikleri gibi serbestçe dolaşan yeşil kuşların kursaklarındadır. Müminlerin çocuklarının ruhları ise cennette dilediği gibi dolaşan serçelerin kursaklarındadır. Firavun ailesinin ruhları ise sabah akşam cehenneme gidip gelen siyah kuşların kursaklarındadır.

فَذَلِك عرضهَا

İşte onların [ateşe] sunulması budur.”

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة ﵁ {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} قَالَ: صباحاً وَمَسَاء

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Katâde'den (radıyallâhu anh) {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} “Sabah akşam ateşe sunulurlar” ayeti hakkında: “Sabah ve akşamdır” dediğini rivayet ettiler.

يُقَال لَهُم: هَذِه مَنَازِلكُمْ فانظروا إِلَيْهَا توبيخاً ونقمة وصغاراً

Kendilerine kınama, intikam ve aşağılama amacıyla: “İşte konaklarınız bunlardır, bakın onlara!” denilir.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن مُجَاهِد فِي قَوْله {يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} قَالَ: مَا كَانَت الدُّنْيَا تعرض أَرْوَاحهم

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Mücâhid'den {يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} “Sabah akşam ona sunulurlar” ayeti hakkında: “Dünya var olduğu müddetçe ruhları [ateşe] sunulur” dediğini rivayet ettiler.

وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن أبي هُرَيْرَة ﵁

Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbnü'l-Münzir ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, Ebû Hureyre'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler:

أَنه كَانَ لَهُ صرختان فِي كل يَوْم غدْوَة وَعَشِيَّة

Onun her gün, sabah ve akşam olmak üzere iki feryadı olurdu.

كَانَ يَقُول أول النَّهَار: ذهب اللَّيْل وَجَاء النَّهَار وَعرض آل فِرْعَوْن على النَّار فَلَا يسمع أحد صَوته إِلَّا استعاذ بِاللَّه من النَّار

Günün başında: “Gece gitti, gündüz geldi ve Firavun ailesi ateşe sunuldu!” derdi; onun sesini işiten herkes mutlaka ateşten Allah'a sığınırdı.

وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي كتاب من عَاشَ بعد الْمَوْت وَابْن جرير عَن الْأَوْزَاعِيّ ﵁

İbn Ebî'd-Dünyâ, Men Âşe Ba'de'l-Mevt adlı kitabında ve İbn Cerîr, Evzâî'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler:

أَنه سَأَلَهُ رجل فَقَالَ: يَا أَبَا عَمْرو إِنَّا نرى طيراً أسود تخرج من الْبَحْر فوجاً فوجاً لَا يعلم عَددهَا إِلَّا الله تَعَالَى فَإِذا كَانَ الْعشَاء عَاد مثلهَا بيضًا قَالَ: وفطنتم لذَلِك قَالُوا: نعم

Bir adam ona sordu ve dedi ki: “Ey Ebû Amr! Biz denizden grup grup çıkan siyah kuşlar görüyoruz ki sayılarını ancak Yüce Allah bilir. Akşam olunca benzerleri beyaz olarak geri dönüyor.” [Evzâî]: “Bunun farkına vardınız mı?” dedi. “Evet” dediler.

قَالَ: تِلْكَ فِي حواصلها أَرْوَاح آل فِرْعَوْن {يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} فترجع وكورها وَقد أحرقت رياشها وَصَارَت سَوْدَاء فينبت عَلَيْهَا ريش أَبيض وتتناثر السود ثمَّ تعرض على النَّار ثمَّ ترجع إِلَى وكورها فَذَلِك دأبهم فِي الدُّنْيَا فَإِذا كَانَ يَوْم الْقِيَامَة قَالَ الله {أدخلُوا آل فِرْعَوْن أَشد الْعَذَاب}

Dedi ki: “İşte onların kursaklarında Firavun ailesinin ruhları vardır. {يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} 'Sabah akşam ona sunulurlar'. Yuvalarına dönerler, tüyleri yanmış ve simsiyah olmuş halde. Sonra üzerlerinde beyaz tüyler biter ve siyah olanlar dökülür; sonra ateşe sunulurlar, sonra yuvalarına dönerler. Dünyadaki durumları böyledir. Kıyamet günü olduğunda ise Allah: {أدخلُوا آل فِرْعَوْن أَشد الْعَذَاب} 'Firavun ailesini azabın en şiddetlisine sokun!' buyurur.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عمر رَضِي الله

İbn Ebî Şeybe, Buhârî, Müslim ve İbn Merdûye, İbn Ömer'den (radıyallâhu anhümâ) rivayet etti:

عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِن أحدكُم إِذا مَاتَ عرض عَلَيْهِ مَقْعَده من الْغَدَاة والعشي

Şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Şüphesiz biriniz öldüğü vakit sabah ve akşam ona kalacağı yer gösterilir.

إِن كَانَ من أهل الْجنَّة فَمن أهل الْجنَّة وَإِن كَانَ من أهل النَّار فَمن أهل النَّار

Eğer cennet ehlinden ise cennet ehlinden [olan yeri]; cehennem ehlinden ise cehennem ehlinden [olan yeri gösterilir].

يُقَال: هَذَا مَقْعَدك حَتَّى يَبْعَثك الله يَوْم الْقِيَامَة

Ona: 'Kıyamet günü Allah seni diriltinceye kadar senin kalacağın yer burasıdır' denilir.”

زَاد ابْن مرْدَوَيْه {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً}

İbn Merdûye: {النَّار يعرضون عَلَيْهَا غدواً وعشياً} “Sabah akşam ateşe sunulurlar” ayetini ziyade etti.

وَأخرج الْبَزَّار وَابْن أبي حَاتِم وَصَححهُ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن ابْن مَسْعُود ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: مَا أحسن محسن مُسلم أَو كَافِر إِلَّا أثابه الله

Bezzâr, İbn Ebî Hâtim –ve bunu sahih kabul etti–, İbn Merdûye ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, İbn Mes'ûd'dan (radıyallâhu anh), o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) rivayet etti ki: “Müslüman olsun kâfir olsun, iyilik yapan hiçbir kimse yoktur ki Allah onu mükâfatlandırmasın.”

قُلْنَا يَا رَسُول الله مَا إثابة الْكَافِر قَالَ: المَال وَالْولد وَالصِّحَّة وَأَشْبَاه ذَلِك

Dedik ki: “Ey Allah'ın Resûlü! Kâfirin mükâfatı nedir?” Buyurdu ki: “Mal, çocuk, sağlık ve benzeri şeylerdir.”

قُلْنَا: وَمَا إثابته فِي الْآخِرَة قَالَ: عذَابا دون الْعَذَاب

Dedik ki: “Ahiretteki mükâfatı nedir?” Buyurdu ki: “Daha hafif bir azaptır.”

وَقَرَأَ رَسُول الله ﷺ {أدخلُوا آل فِرْعَوْن أَشد الْعَذَاب} قِرَاءَة مَقْطُوعَة الْألف

Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) {أدخلُوا آل فِرْعَوْن أَشد الْعَذَاب} “Firavun ailesini azabın en şiddetlisine sokun!” ayetini elifi kat' hemzesi olarak [adḫilû şeklinde] okudu.

الْآيَات ٥١ - ٥٥

51 - 55. Ayetler

أخرج أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَحسنه وَابْن أبي الدُّنْيَا فِي ذمّ الْغَيْبَة وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن أبي الدَّرْدَاء ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: من رد عَن عرض أَخِيه رد الله عَن وَجهه نَار جَهَنَّم

Ahmed, Tirmizî –ve bunu hasen kabul etti–, Zemmü'l-Gıybe adlı eserinde İbn Ebî'd-Dünyâ, Taberânî, İbn Merdûye ve Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî, Ebû'd-Derdâ'dan (radıyallâhu anh), o da Peygamber'den (sallallâhu aleyhi ve sellem) rivayet ettiler; o şöyle buyurdu: “Kim kardeşinin onurunu savunursa, Allah da kıyamet günü cehennem ateşini onun yüzünden geri çevirir.”

ثمَّ تَلا {إِنَّا لننصر رسلنَا} الْآيَة

Sonra: {إِنَّا لننصر رسلنَا} “Şüphesiz biz elçilerimize yardım ederiz” ayetini [sonuna kadar] okudu.

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه من حَدِيث أبي هُرَيْرَة ﵁

İbn Merdûye, Ebû Hureyre'nin (radıyallâhu anh) hadisinden rivayet etti.

مثله

bunun benzerini [rivayet etti].

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن أبي الْعَالِيَة ﵁ فِي قَوْله {إِنَّا لننصر رسلنَا} الْآيَة

İbn Ebî Hâtim, {إِنَّا لننصر رسلنَا} “Şüphesiz biz elçilerimize yardım ederiz” ayeti hakkında Ebü’l-Âliye'den (radıyallâhu anh) rivayet etti:

قَالَ: ذَلِك فِي الْحجَّة

Şöyle dedi: “Bu, delil [ve hüccet hususunda]dır.

يفتح الله حجتهم فِي الدُّنْيَا

Allah dünyada onların hüccetlerini üstün kılar.”

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن السّديّ ﵁ فِي هَذِه الْآيَة قَالَ: لم يبْعَث الله

İbn Ebî Hâtim, bu ayet hakkında Süddî'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: “Allah [kendilerine bir peygamber gönderip de onu öldüren hiçbir kavim] göndermemiştir ki,

إِلَيْهِم من ينصرهم فيطلب بدمائهم مِمَّن فعل ذَلِك بهم فِي الدُّنْيَا وهم منصورون فِيهَا

onlara yardım edecek ve dünyada bunu onlara yapanlardan kanlarının intikamını alacak birilerini göndermiş olmasın. Böylece onlar dünyada yardıma mazhar olmuşlardır.”

وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن مُجَاهِد ﵁ فِي قَوْله {وَيَوْم يقوم الأشهاد} قَالَ: هم الْمَلَائِكَة

Ebû'ş-Şeyh, {وَيَوْم يقوم الأشهاد} “ve şahitlerin ayağa kalkacağı gün” ayeti hakkında Mücâhid'den (radıyallâhu anh) [şöyle dediğini] rivayet etti: “Onlar meleklerdir.”

وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن قَتَادَة ﵁

Abdurrezzâk, Katâde'den (radıyallâhu anh) rivayet etti:

مثله

bunun benzerini.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن سُفْيَان ﵁ قَالَ: سَأَلت الْأَعْمَش عَن قَوْله {وَيَوْم يقوم الأشهاد} قَالَ: الْمَلَائِكَة

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Süfyân'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: A'meş'e {وَيَوْم يقوم الأشهاد} “ve şahitlerin ayağa kalkacağı gün” ayetini sordum; “Meleklerdir” dedi.

وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة ﵁ قَالَ {الأشهاد} مَلَائِكَة الله وأنبياؤه والمؤمنون

Abd b. Humeyd, Katâde'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: “{الأشهاد} Allah'ın melekleri, peygamberleri ve müminlerdir.”

وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم عَن زيد بن أسلم ﵁ قَالَ {الأشهاد} أَرْبَعَة: الْمَلَائِكَة الَّذين يُحصونَ أَعمالنَا

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, Zeyd b. Eslem'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: “{الأشهاد} dörttür: Amellerimizi kaydeden melekler;

وَقَرَأَ (وَجَاءَت كل نفس مَعهَا سائق وشهيد) (ق ٢١)

ve (وَجَاءَت كل نفس مَعهَا سائق وشهيد) “Her nefis yanında bir sevk edici ve bir şahitle gelir” (Kâf 21) ayetini okudu.

والنبيون شُهَدَاء على أممهم

Peygamberler kendi ümmetlerine şahittirler;

وَقَرَأَ (فَكيف إِذا جِئْنَا من كل أمة بِشَهِيد) (النِّسَاء ٤١)

ve (فَكيف إِذا جِئْنَا من كل أمة بِشَهِيد) “Her ümmetten bir şahit getirdiğimiz zaman halleri nice olur?” (en-Nisâ 41) ayetini okudu.

وَأمة مُحَمَّد ﷺ شُهَدَاء على الْأُمَم

Muhammed'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) ümmeti diğer ümmetlere şahittirler;

وَقَرَأَ (لِتَكُونُوا شُهَدَاء على النَّاس) (الْحَج ٧٨)

ve (لِتَكُونُوا شُهَدَاء على النَّاس) “İnsanlara şahit olasınız diye” (el-Hac 78) ayetini okudu.

والأجساد والجلود

Bedenler ve derilerdir;

وَقَرَأَ (وَقَالُوا لجلودهم لم شهدتم علينا قَالُوا أنطقنا الله الَّذِي أنطق كل شَيْء) (فصلت ٢١)

ve (وَقَالُوا لجلودهم لم شهدتم علينا قَالُوا أنطقنا الله الَّذِي أنطق كل شَيْء) “Derilerine: 'Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz?' dediler. Onlar da: 'Her şeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu' dediler” (Fussilet 21) ayetini okudu.”

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن الضَّحَّاك {وَسبح بِحَمْد رَبك بالْعَشي والإِبكار} قَالَ: صل لِرَبِّك {بالْعَشي والإِبكار} قَالَ: الصَّلَوَات المكتوبات

İbnü'l-Münzir, {وَسبح بِحَمْد رَبك بالْعَشي والإِبكار} “Akşam ve sabah Rabbini hamd ile tesbih et” ayeti hakkında Dahhâk'tan rivayet etti; o şöyle dedi: “Rabbine {بالْعَشي والإِبكار} akşam ve sabah namaz kıl; yani farz namazları [kıl].”

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد عَن قَتَادَة ﵁ فِي قَوْله {بالْعَشي والإِبكار} قَالَ: صَلَاة الْفجْر وَالْعصر

Abdurrezzâk ve Abd b. Humeyd, {بالْعَشي والإِبكار} “akşam ve sabah” ayeti hakkında Katâde'den (radıyallâhu anh) [şöyle dediğini] rivayet ettiler: “Sabah ve ikindi namazıdır.”

الْآيَات ٥٦ - ٥٩

56 - 59. Ayetler

أخرج عبد بن حميد وَابْن أبي حَاتِم بِسَنَد صَحِيح عَن أبي الْعَالِيَة ﵁ قَالَ: إِن الْيَهُود أَتَوا النَّبِي ﷺ فَقَالُوا: إِن الدَّجَّال يكون منا فِي آخر الزَّمَان وَيكون من أمره فَعَظمُوا أمره وَقَالُوا: يصنع كَذَا

Abd b. Humeyd ve İbn Ebî Hâtim sahih bir senetle Ebü’l-Âliye'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Yahudiler Peygamber'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) gelip dediler ki: “Deccal ahir zamanda bizden çıkacaktır ve onun şöyle şöyle işleri olacaktır.” Onun durumunu büyüttüler ve: “Şöyle şöyle yapacak” dediler.

فَأنْزل الله {إِن الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان أَتَاهُم إِن فِي صُدُورهمْ إِلَّا كبر مَا هم ببالغيه} قَالَ: لَا يبلغ الَّذِي يَقُول {فاستعذ بِاللَّه} فَأمر نبيه ﷺ إِن يتَعَوَّذ من فتْنَة الدَّجَّال {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس} الدَّجَّال

Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: {إِن الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان أَتَاهُم إِن فِي صُدُورهمْ إِلَّا كبر مَا هم ببالغيه} “Kendilerine gelmiş hiçbir delil olmaksızın Allah'ın ayetleri hakkında tartışanların göğüslerinde, asla ulaşamayacakları bir büyüklük hevesinden başka bir şey yoktur.” Dedi ki: Söylediği şeye ulaşamaz. {فاستعذ بِاللَّه} “Sen Allah'a sığın!” [ayetiyle] Peygamberine (sallallâhu aleyhi ve sellem) Deccal fitnesinden sığınmasını emretti. {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس} “Göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından daha büyüktür” ayetindeki insanlardan maksat ise Deccal'dir.

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن كَعْب الْأَحْبَار ﵁ فِي قَوْله {إِن الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان} قَالَ: هم الْيَهُود نزلت فيهم فِيمَا ينتظرونه من أَمر الدَّجَّال

İbn Ebî Hâtim, {إِن الَّذين يجادلون فِي آيَات الله بِغَيْر سُلْطَان} “Kendilerine gelmiş hiçbir delil olmaksızın Allah'ın ayetleri hakkında tartışanlar” ayeti hakkında Ka'b el-Ahbâr'dan (radıyallâhu anh) [şöyle dediğini] rivayet etti: “Onlar Yahudilerdir; bu ayet onlar hakkında, Deccal meselesinden bekledikleri şeyler sebebiyle inmiştir.”

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن ابْن جريج ﵁ فِي قَوْله {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس} قَالَ: زَعَمُوا أَن الْيَهُود قَالُوا: يكون منا ملك فِي آخر الزَّمَان الْبَحْر إِلَى رُكْبَتَيْهِ والسحاب دون رَأسه يَأْخُذ الطير بَين السَّمَاء وَالْأَرْض

İbnü'l-Münzir, {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس} “Göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından daha büyüktür” ayeti hakkında İbn Cüreyc'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Yahudilerin şöyle dediklerini iddia ettiler: “Ahir zamanda bizden bir kral çıkacak; deniz onun dizlerine kadar gelecek, bulutlar başının altında kalacak, gökle yer arasındaki kuşları yakalayacak,

مَعَه جبل خبز ونهر

yanında bir ekmek dağı ve bir nehir bulunacak.”

فَنزلت {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس}

Bunun üzerine {لخلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض أكبر من خلق النَّاس} “Göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından daha büyüktür” ayeti indi.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن مُجَاهِد فِي قَوْله {إِن فِي صُدُورهمْ إِلَّا كبر} قَالَ: عَظمَة

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, {إِن فِي صُدُورهمْ إِلَّا كبر} “onların göğüslerinde ancak bir büyüklük [hevesi] vardır” ayeti hakkında Mücâhid'den [şöyle dediğini] rivayet ettiler: “[Kibir], azamet [taslamaktır].”

وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة

Abd b. Humeyd Katâde'den rivayet etti:

إِنَّمَا حملهمْ على التَّكْذِيب الزيغ الَّذِي فِي قُلُوبهم

“Onları yalanlamaya sevk eden şey, yalnızca kalplerindeki eğriliktir.”

وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة {وَمَا يَسْتَوِي الْأَعْمَى والبصير} قَالَ {الْأَعْمَى} الْكَافِر {والبصير} الْمُؤمن {وَالَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات وَلَا الْمُسِيء قَلِيلا مَا تتذكرون} قَالَ: هم فِي بغيهم بعد

Abd b. Humeyd Katâde'den rivayet etti: {وَمَا يَسْتَوِي الْأَعْمَى والبصير} “Kör ile gören bir olmaz” ayetinde {الْأَعْمَى} körün kâfir, {والبصير} görenin ise mümin olduğunu; {وَالَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات وَلَا الْمُسِيء قَلِيلا مَا تتذكرون} “iman edip salih ameller işleyenlerle kötülük yapan da bir olmaz. Ne kadar az düşünüyorsunuz!” ayeti hakkında ise: “Onlar hâlâ azgınlıkları içindedirler” dediğini nakletti.

وَأخرج أَحْمد وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن جَابر قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: مَا كَانَ من فتْنَة وَلَا تكون حَتَّى تقوم السَّاعَة أعظم من فتْنَة الدَّجَّال وَمَا من نَبِي إِلَّا حذر

Ahmed ve –sahih olduğunu belirterek– Hâkim, Câbir'den rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Kıyamet kopuncaya kadar Deccal fitnesinden daha büyük bir fitne ne vuku bulmuştur ne de vuku bulacaktır. Hiçbir peygamber yoktur ki [ümmetini uyarmış olmasın].

قومه ولأخبرنكم عَنهُ بِشَيْء مَا أخبرهُ نَبِي قبلي فَوضع يَده على عينه ثمَّ قَالَ: أشهد أَن الله لَيْسَ بأعور

Kavmini uyarmış olmasın. Ben de size onun hakkında benden önceki hiçbir peygamberin bildirmediği bir şeyi haber vereceğim.” Sonra elini gözünün üzerine koydu ve: “Şahitlik ederim ki Allah tek gözlü (kör) değildir” buyurdu.

وَأخرج ابْن عدي قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: مَا من نَبِي إِلَّا وَقد حذر أمته الدَّجَّال

İbn Adiy rivayet etti; dedi ki: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: “Hiçbir peygamber yoktur ki ümmetini Deccal'e karşı uyarmış olmasın.

وَهُوَ أَعور بَين عَيْنَيْهِ طفرة مَكْتُوب عَلَيْهِ كَافِر مَعَه واديان

O tek gözlüdür, iki gözü arasında bir et parçası/leke vardır, üzerinde 'kâfir' yazılıdır. Beraberinde iki vadi vardır;

أَحدهمَا جنَّة وَالْآخر نَار

biri cennet, diğeri ateştir.

فناره جنَّة وجنته نَار

Onun ateşi cennet, cenneti ise ateştir.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد عَن دَاوُد بن عَامر بن أبي وَقاص عَن أَبِيه عَن جده قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِنَّه لم يكن نَبِي قبلي إِلَّا وَقد وصف الدَّجَّال لأمته

İbn Ebî Şeybe ve Ahmed, Dâvûd b. Âmir b. Ebî Vakkâs'tan, o babasından, o da dedesinden rivayet etti; dedi ki: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Benden önceki hiçbir peygamber yoktur ki Deccal'i ümmetine tarif etmiş olmasın.

وَلأَصِفَنَّهُ صفة لم يصفها أحد كَانَ قبلي إِنَّه أَعور وَإِن الله ﷿ لَيْسَ بأعور

Ben de onu benden önce hiç kimsenin tarif etmediği bir nitelikle tarif edeceğim: O tek gözlüdür; şüphesiz Allah Azze ve Celle ise tek gözlü değildir.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَحسنه عَن أبي عُبَيْدَة بن الْجراح

İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Ebû Dâvûd ve –hasen olduğunu belirterek– Tirmizî, Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh'tan rivayet ettiler:

سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: إِنَّه لم يكن نَبِي إِلَّا قد أنذر قومه الدَّجَّال وَأَنا أنذركموه

Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: “Hiçbir peygamber yoktur ki kavmini Deccal ile uyarmış olmasın; ben de sizi onunla uyarıyorum.”

فوصف لنا رَسُول الله ﷺ وَقَالَ: لَعَلَّه سيدركه بعض من رَآنِي وَسمع كَلَامي قَالُوا: يَا رَسُول الله كَيفَ قُلُوبنَا يَوْمئِذٍ قَالَ: مثلهَا الْيَوْم أَو خير

Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) onu bize tarif etti ve: “Umulur ki beni görüp sözümü işitenlerden bazıları ona yetişecektir” buyurdu. Dediler ki: “Ey Allah'ın Resûlü! O gün kalplerimiz nasıl olacak?” Şöyle buyurdu: “Bugünkü gibi yahut daha hayırlı.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَعبد بن حميد فِي مُسْنده وَالْحَاكِم عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِنِّي خَاتم ألف نَبِي أَو أَكثر

İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Müsned'inde Abd b. Humeyd ve Hâkim, Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Şüphesiz ben bin veya daha fazla peygamberin sonuncusuyum.

مَا بعث نَبِي إِلَّا وَقد حذر أمته وَإِنِّي قد بَين لي من أمره مَا لم يتَبَيَّن لأحد وَإنَّهُ أَعور وَإِن ربكُم لَيْسَ بأعور وعينه الْيُمْنَى جاحظة كَأَنَّهَا فِي حَائِط مجصص وعينه الْيُسْرَى كَأَنَّهَا كَوْكَب دري مَعَه من كل لِسَان وَمَعَهُ صُورَة الْجنَّة خضراء يجْرِي فِيهَا المَاء وَمَعَهُ صُورَة النَّار سَوْدَاء تدخن

Gönderilen her peygamber muhakkak ümmetini uyarmıştır. Bana onun durumu hakkında hiç kimseye açıklanmayan hususlar açıklandı: O tek gözlüdür; Rabbiniz ise tek gözlü değildir. Sağ gözü, sanki kireçle sıvanmış bir duvardaymış gibi dışarı fırlaktır; sol gözü ise sanki parıldayan bir yıldız gibidir. Beraberinde her dilden [konuşan kimseler] bulunur. Yanında suları akan yeşil bir cennet sureti, dumanlar tüten kapkara bir cehennem sureti vardır.

يتبعهُ من كل قوم يَدعُونَهُمْ بلسانهم إِلَيْهَا

Her kavimden ona uyanlar olur; onları kendi dilleriyle ona çağırırlar.”

وَأخرج أَحْمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم عَن أنس قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: مَا بعث نَبِي إِلَّا أنذر أمته الْأَعْوَر والكذاب

Ahmed, Buhârî ve Müslim, Enes'ten rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Gönderilen her peygamber muhakkak ümmetini o tek gözlü yalancıya karşı uyarmıştır.

أَلا أَنه أَعور وَإِن ربكُم لَيْسَ بأعور ومكتوب بَين عَيْنَيْهِ كَافِر

Haberiniz olsun ki o tek gözlüdür; Rabbiniz ise tek gözlü değildir. İki gözünün arasında 'kâfir' yazılıdır.”

وَأخرج يَعْقُوب بن سُفْيَان عَن معَاذ بن جبل قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: مَا من نَبِي إِلَّا وَقد حذر أمته الدَّجَّال وَإِنِّي أحذركم أمره إِنَّه أَعور وَإِن ربكُم ﷿ لَيْسَ بأعور مَكْتُوب بَين عَيْنَيْهِ كَافِر يقرأه الْكَاتِب وَغير الْكَاتِب مَعَه جنَّة ونار فناره جنَّة وجنته نَار

Ya'kûb b. Süfyân, Muâz b. Cebel'den rivayet etti; dedi ki: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: “Hiçbir peygamber yoktur ki ümmetini Deccal'e karşı uyarmış olmasın. Ben de sizi onun durumuna karşı uyarıyorum: O tek gözlüdür; Rabbiniz Azze ve Celle ise tek gözlü değildir. İki gözünün arasında, okuma yazma bilen ve bilmeyen herkesin okuyabileceği şekilde 'kâfir' yazılıdır. Beraberinde bir cennet ve bir ateş vardır; fakat onun ateşi cennet, cenneti ise ateştir.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبَزَّار وَابْن مرْدَوَيْه عَن جَابر بن عبد الله ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِنِّي لخاتم ألف نَبِي أَو أَكثر وَإنَّهُ لَيْسَ مِنْهُم نَبِي إِلَّا وَقد أنذر قومه الدَّجَّال وَإنَّهُ تبين لي مَا لم يتَبَيَّن لأحد مِنْهُم وَإنَّهُ أَعور وَإِن ربكُم لَيْسَ بأعور

İbn Ebî Şeybe, Bezzâr ve İbn Merdûye, Câbir b. Abdillâh'tan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Şüphesiz ben bin veya daha fazla peygamberin sonuncusuyum. Onlardan hiçbir peygamber yoktur ki kavmini Deccal ile uyarmış olmasın. Bana, onlardan hiçbirine açıklanmayan şeyler açıklandı: O tek gözlüdür; Rabbiniz ise tek gözlü değildir.”