وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالْبُخَارِيّ عَن ابْن عمر ﵄ قَالَ: قَامَ رَسُول الله ﷺ فِي النَّاس فَأثْنى على الله بِمَا هُوَ أَهله ثمَّ ذكر الدَّجَّال فَقَالَ: إِنِّي انذركموه وَمَا من نَبِي إِلَّا قد أنذر قومه
İbn Ebî Şeybe, Ahmed ve Buhârî, İbn Ömer'den (radıyallâhu anhümâ) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) insanlar arasında ayağa kalktı, lâyık olduğu şekilde Allah'a övgüde bulundu, sonra Deccal'i zikredip şöyle buyurdu: “Şüphesiz ben sizi onunla uyarıyorum. Hiçbir peygamber yoktur ki kavmini uyarmış olmasın.
لقد أنذر نوح قومه
Andolsun Nûh kavmini uyarmıştır.
وَلَكِن سأقول لكم فِيهِ قولا لم يقلهُ نَبِي لِقَوْمِهِ تعلمُونَ إِنَّه أَعور وَإِن الله لَيْسَ بأعور
Fakat ben size onun hakkında hiçbir peygamberin kavmine söylemediği bir söz söyleyeceğim: Biliniz ki o tek gözlüdür; Allah ise tek gözlü değildir.”
وَأخرج أَحْمد عَن عبد الله بن عمر قَالَ: كُنَّا نُحدث بِحجَّة الْوَدَاع وَلَا نرى أَنه الْوَدَاع من رَسُول الله ﷺ فَذكر الْمَسِيح الدَّجَّال فأطنب فِي ذكره قَالَ: مَا بعث الله من نَبِي إِلَّا قد أنذر أمته
Ahmed, Abdullah b. Ömer'den rivayet etti; o şöyle dedi: Biz Veda Haccı'ndan bahsederdik de bunun Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) vedası olduğunu düşünmezdik. Derken Mesih Deccal'i zikretti ve onun anlatımını uzattı. Şöyle buyurdu: “Allah hiçbir peygamber göndermemiştir ki ümmetini uyarmış olmasın.
لقد أنذر نوح أمته والنبيون من بعده
Andolsun Nûh ümmetini uyardı, ondan sonraki peygamberler de [uyardılar].
إِلَّا مَا خَفِي عَلَيْكُم من شَأْنه فَلَا يخفين عَلَيْكُم
Onun durumundan size gizli kalan şey hariç; o size gizli kalmasın:
إِن ربكُم لَيْسَ بأعور
Şüphesiz Rabbiniz tek gözlü değildir.”
قَالَهَا ثَلَاثًا
Bunu üç defa söyledi.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أنس أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: الدَّجَّال أَعور الْعين عَلَيْهَا طفرة
İbn Ebî Şeybe, Enes'ten rivayet etti ki: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Deccal'in bir gözü kördür, üzerinde kalın bir et parçası vardır.
مَكْتُوب بَين عَيْنَيْهِ كَافِر
İki gözünün arasında 'kâfir' yazılıdır.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَبَّاس ﵄ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: إِن الدَّجَّال أَعور جعد حجان أَحْمَر كَانَ رَأسه غُصْن شَجَرَة
İbn Ebî Şeybe, İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) naklettiğine göre Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Deccal tek gözlü, kıvırcık saçlı, parıldayan beyaz/kızıl tenli, başı sanki ağaç dalı gibi olandır.
أشبه النَّاس بِعَبْد الْعُزَّى فَأَما هلك الهلك فَإِنَّهُ أَعور وَإِن ربكُم لَيْسَ بأعور
İnsanlar arasında Abdüluzzâ'ya en çok benzeyenidir. Helak olan helak olsun; şüphesiz o tek gözlüdür, Rabbiniz ise tek gözlü değildir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حُذَيْفَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: لأَنا أعلم بِمَا مَعَ الدَّجَّال
İbn Ebî Şeybe, Huzeyfe'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Deccal'in yanında bulunan şeyleri ben [ondan] daha iyi bilirim.
مَعَه نهران يجريان
Onunla birlikte akan iki nehir vardır.
أَحدهمَا رأى الْعين نَار تتأجج فَمن أدْرك ذَلِك فليأت النَّار الَّذِي يرَاهُ فليغمض عَيْنَيْهِ ثمَّ يطأطىء رَأسه يشرب فَإِنَّهُ بَارِد وَإِن الدَّجَّال مَمْسُوح الْعين عَلَيْهِ طفرة غَلِيظَة مَكْتُوب بَين عَيْنَيْهِ كَافِر يَقْرَأها كل مُؤمن كَاتب وَغير كَاتب
Biri gözle görülen alev alev yanan bir ateştir. Kim buna yetişirse, ateş olarak gördüğü şeye gelsin, gözlerini yumsun, sonra başını eğip içsin; zira o soğuk [su]dur. Deccal'in gözü siliktir, üzerinde kalın bir et parçası vardır. İki gözünün arasında, okuma yazma bilen ya da bilmeyen her müminin okuyacağı şekilde 'kâfir' yazılıdır.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: الا أحدثكُم عَن الدَّجَّال حَدِيثا مَا حَدثهُ نَبِي قطّ
İbn Ebî Şeybe, Ebû Hüreyre'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Size Deccal hakkında hiçbir peygamberin kavmine anlatmadığı bir hadis haber vereyim mi?
إِنَّه أَعور وَإنَّهُ يَجِيء مَعَه بِمثل الْجنَّة وَالنَّار فَالَّذِي يَقُول هِيَ الْجنَّة هِيَ النَّار إِنِّي أنذركم بِهِ كَمَا أنذر نوح قومه
Şüphesiz o tek gözlüdür. Beraberinde cennet ve ateş benzeri şeylerle gelir; onun cennet dediği ateştir. Şüphesiz Nûh'un kavmini uyardığı gibi ben de sizi onunla uyarıyorum.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَأَبُو دَاوُد وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم عَن عمرَان بن حُصَيْن ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من سمع مِنْكُم بِخُرُوج الدَّجَّال فلينأى عَنهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِن الرجل يَأْتِيهِ وَهُوَ يحْسب أَنه مُؤمن فَمَا يزَال بِهِ حَتَّى يتبعهُ مِمَّا يرى من الشُّبُهَات
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Ebû Dâvûd, Taberânî ve Hâkim, İmrân b. Husayn'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Sizden kim Deccal'in çıktığını işitirse gücü yettiğince ondan uzak dursun. Zira adam kendisinin mümin olduğunu zannederek onun yanına gelir; fakat gördüğü şüpheler sebebiyle onun peşine takılmaktan kendini alamaz.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن الْمُغيرَة بن شُعْبَة ﵁ قَالَ: مَا كَانَ أحد يسْأَل رَسُول الله ﷺ عَن الدَّجَّال أَكثر مني قَالَ: وَمَا تَسْأَلنِي عَنهُ قلت: إِن النَّاس يَقُولُونَ: إِن مَعَه الطَّعَام وَالشرَاب
İbn Ebî Şeybe, Mugīre b. Şu'be'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah'a (sallallâhu aleyhi ve sellem) Deccal hakkında benden daha çok soru soran hiç kimse yoktu. [Bana]: “Onun hakkında bana ne soruyorsun?” buyurdu. Dedim ki: “İnsanlar onun yanında yiyecek ve içecek olduğunu söylüyorlar.”
قَالَ: هُوَ أَهْون على الله من ذَلِك
Şöyle buyurdu: “O, Allah katında bundan daha basittir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِذا تشهد أحدكُم فليستعذ بِاللَّه من شَرّ فتْنَة الْمَسِيح الدَّجَّال
İbn Ebî Şeybe, Ebû Hüreyre'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Biriniz teşehhüt okuduğunda Mesih Deccal fitnesinin şerrinden Allah'a sığınsın.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من نجا من ثَلَاثَة فقد نجا قَالَهَا ثَلَاث مَرَّات قَالُوا: مَا ذَاك يَا رَسُول الله قَالَ: دَاء والدجال وَقتل خَليفَة يصطبر بِالْحَقِّ يُعْطِيهِ
İbn Ebî Şeybe, Ebû Hüreyre'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Üç şeyden kurtulan muhakkak kurtulmuştur.” Bunu üç defa söyledi. “Onlar nedir ey Allah'ın Resûlü?” dediler. Şöyle buyurdu: “Ölümcül hastalık, Deccal ve hakka sabredip hakkı veren bir halifenin öldürülmesidir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عبد الله بن سَلام ﵁ قَالَ: يمْكث النَّاس بعد خُرُوج الدَّجَّال أَرْبَعِينَ عَاما ويغرس النّخل وَتقوم الْأَسْوَاق
İbn Ebî Şeybe, Abdullah b. Selâm'dan (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: İnsanlar Deccal'in çıkışından sonra kırk yıl yaşarlar; hurma ağacı dikilir ve çarşılar kurulur.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي الْعَلَاء بن الشخير ﵁: أَن نوحًا ﵇ وَمن بعده من الْأَنْبِيَاء ﵈ كَانُوا يتعوّذون من فتْنَة الدَّجَّال
İbn Ebî Şeybe, Ebu'l-Alâ b. eş-Şıhhîr'den (radıyallâhu anh) rivayet etti: Nûh (aleyhisselâm) ve ondan sonraki peygamberler (aleyhimüsselâm) Deccal'in fitnesinden [Allah'a] sığınırlardı.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حُذَيْفَة ﵁ قَالَ: لَا يخرج الدَّجَّال حَتَّى يكون خُرُوجه أشهى إِلَى الْمُسلمين من شرب المَاء على الظمأ فَقَالَ لَهُ رجل: لم قَالَ: من شدَّة الْبلَاء وَالشَّر
İbn Ebî Şeybe, Huzeyfe'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Deccal'in çıkışı Müslümanlara susuzluk anında su içmekten daha sevimli olmadıkça çıkmaz. Bir adam ona: “Niçin?” dedi. “Belanın ve şerrin şiddetinden dolayı” dedi.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حُذَيْفَة ﵁ قَالَ: حَتَّى لَا يكون غَائِب أحب إِلَى الْمُؤمن خُرُوجًا مِنْهُ وَمَا خُرُوجه بأضر لِلْمُؤمنِ من حَصَاة يرفعها من الأَرْض وَمَا علم أحدهم أَدْنَاهُم وأقصاهم إِلَّا سَوَاء
İbn Ebî Şeybe, Huzeyfe'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Müminin gözünde çıkışı kendisinden daha sevimli hiçbir gayb bulunmayana kadar [çıkmaz]. Onun çıkışı mümine, yerden kaldırdığı bir çakıl taşından daha zararlı değildir. Onların en yakını ile en uzağının bilgisi birbirine eşittir.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي وَائِل ﵁ قَالَ: أَكثر أَتبَاع الدَّجَّال الْيَهُود وَأَوْلَاد الْأُمَّهَات
İbn Ebî Şeybe, Ebû Vâil'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Deccal'in tâbilerinin çoğu Yahudiler ve gayrimeşru çocuklardır.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن كَعْب قَالَ: كَانَ بمقدمة الْأَعْوَر الدَّجَّال سِتّمائَة ألف يلبسُونَ التيجان
İbn Ebî Şeybe, Kâ'b'dan rivayet etti; o şöyle dedi: Tek gözlü Deccal'in öncü birliğinde taç giyen altı yüz bin kişi bulunacaktır.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَمُسلم عَن هِشَام بن عَامر رضى الله عَنهُ قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: مَا بَين خلق آدم إِلَى قيام السَّاعَة أَمر أكبر من الدَّجَّال
İbn Ebî Şeybe, Ahmed ve Müslim, Hişâm b. Âmir'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: “Âdem'in yaratılışından kıyametin kopuşuna kadar Deccal'den daha büyük bir mesele yoktur.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالتِّرْمِذِيّ وَصَححهُ وَابْن ماجة عَن أبي بكر الصّديق ﵁ قَالَ: حَدثنَا رَسُول الله ﷺ: أَن الدَّجَّال يخرج من أَرض بالمشرق يُقَال لَهَا خُرَاسَان يتبعهُ أَقوام كَانَ وُجُوههم المجان المطرقة
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Tirmizî (sahih kabul ederek) ve İbn Mâce, Ebû Bekir es-Sıddîk'tan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) bize bildirdi ki: “Deccal, doğuda Horasan denilen bir yerden çıkar. Yüzleri kılıçla dövülmüş kalkanlar gibi olan kavimler ona tâbi olur.”
وَأخرج أَحْمد عَن أبيّ بن كَعْب
Ahmed, Übey b. Kâ'b'dan rivayet etti:
أَن رَسُول الله ﷺ ذكر عِنْده الدَّجَّال فَقَالَ: إِحْدَى عَيْنَيْهِ كَأَنَّهَا زجاجة خضراء
Resûlullah'ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) yanında Deccal anıldı da şöyle buyurdu: “Onun gözlerinden biri sanki yeşil bir cam gibidir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَاصِم قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: أما مسيح الضَّلَالَة فَرجل أجلى الْجَبْهَة ممسوخ الْعين الْيُسْرَى عريض النَّحْر فِيهِ دمامة كَأَنَّهُ فلَان بن عبد الْعُزَّى أَو عبد الْعُزَّى بن فلَان
İbn Ebî Şeybe, İbn Âsım'dan rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Sapıklık mesihi ise geniş alınlı, sol gözü silinmiş/şekli bozulmuş, geniş gerdanlı, çirkin yüzlü bir adamdır; sanki o falan b. Abdiluzzâ veya Abdüluzzâ b. falandır.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن سفينة قَالَ: خَطَبنَا رَسُول الله ﷺ فَقَالَ: إِنَّه لم يكن نَبِي إِلَّا حذر الدَّجَّال أمته
İbn Ebî Şeybe, Sefîne'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) bize hitap edip şöyle buyurdu: “Şüphesiz hiçbir peygamber olmamıştır ki Deccal ile ümmetini uyarmış olmasın.
أَعور الْعين الْيُسْرَى بِعَيْنِه الْيُمْنَى طفرة غَلِيظَة بَين عَيْنَيْهِ كَافِر مَعَه واديان
Sol gözü kördür; sağ gözünde kalın bir et parçası vardır. İki gözünün arasında 'kâfir' yazılıdır. Beraberinde iki vadi vardır.
أَحدهمَا جنَّة
Biri cennettir,
وَالْآخر نَار فجنته نَار وناره جنَّة وَمَعَهُ ملكان يشبهان نبيين من الْأَنْبِيَاء
diğeri ateştir; cenneti ateş, ateşi ise cennettir. Yanında peygamberlerden iki peygambere benzeyen iki melek vardır.
أَحدهمَا عَن يَمِينه وَالْآخر عَن شِمَاله فَيَقُول [] من النَّاس إِلَّا صَاحبه فَيَقُول صَاحبه: صدقت
Biri sağında, diğeri solundadır. İnsanlardan [...] der; ancak arkadaşı hariç. Arkadaşı ise: 'Doğru söyledin' der.
فيسمعه النَّاس فيحسبون مَا صدق الدَّجَّال وَذَلِكَ فتْنَة ثمَّ يسير حَتَّى يَأْتِي الشَّام فَينزل عِيسَى فيقتله الله عِنْد عقبَة أفِيق
İnsanlar bunu işitir de Deccal'i doğruladı zannederler. Bu bir fitnedir. Sonra Şam'a gelene kadar yürür. Derken Îsâ iner ve Akabe-i Efîk yanında Allah onu öldürür.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي بكر ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: يمْكث أَبُو الدَّجَّال ثَلَاثِينَ عَاما لَا يُولد لَهما ولد ثمَّ يُولد لَهما غُلَام أَعور
İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekir'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Deccal'in anne ve babası otuz yıl çocukları olmadan beklerler; sonra onlar için tek gözlü bir erkek çocuk doğar.
أضرّ شَيْء وَأقله نفعا تنام عَيناهُ وَلَا ينَام قلبه
En zararlı ve en az faydalı şeydir. İki gözü uyur fakat kalbi uyumaz.”
ثمَّ نعت أَبَوَيْهِ فَقَالَ: أَبوهُ رجل طوال ضرب اللَّحْم طَوِيل الْأنف كَانَ أَنفه مهار
Sonra onun anne ve babasını vasfedip şöyle buyurdu: “Babası uzun boylu, zayıf/etli yapıda, uzun burunlu bir adamdır; sanki burnu bir gagadır.
وَأمه امْرَأَة فرغانية عَظِيمَة الثديين
Annesi ise iri göğüslü, geniş yapılı bir kadındır.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَمُسلم
İbn Ebî Şeybe ve Müslim rivayet ettiler:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: إِن الدَّجَّال يطوي الأَرْض كلهَا إِلَّا مَكَّة وَالْمَدينَة فَيَأْتِي الْمَدِينَة فيجد كل نقب من أنقابها صُفُوفا من الْمَلَائِكَة فَيَأْتِي سبخَة الجرف فَيضْرب رواقه ثمَّ ترتجف الْمَدِينَة ثَلَاث رجفات فَيخرج إِلَيْهِ كل مُنَافِق وَمُنَافِقَة
Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Deccal, Mekke ve Medine hariç bütün yeryüzünü dolaşır. Medine'ye gelir, onun her bir geçidinde sıra sıra dizilmiş melekler bulur. Cüruf çoraklığına gelir ve çadırını kurar. Sonra Medine üç defa sarsılır ve her münafık erkek ile her münafık kadın onun yanına çıkar.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن حُذَيْفَة ﵁ قَالَ: لَو خرج الدَّجَّال لآمن بِهِ قوم فِي قُبُورهم
İbn Ebî Şeybe, Huzeyfe'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Şayet Deccal çıksaydı, kabirlerindeki bir topluluk bile ona iman ederdi.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: يهْبط الدَّجَّال من كور كرهان مَعَه ثَمَانُون ألفا عَلَيْهِم الطيالسة ينتعلون كَأَن وُجُوههم مجان مطرقة
İbn Ebî Şeybe, Ebû Hüreyre'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Deccal, Kûr Kerhân'dan iner. Yanında omuzlarında şallar bulunan, yüzleri sanki kılıçla dövülmüş kalkanlar gibi pabuç giymiş seksen bin kişi vardır.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة من طَرِيق حوط الْعَبْدي عَن عبد الله ﵁ قَالَ: إِن أذن حمَار الدَّجَّال لتظل سبعين ألفا
İbn Ebî Şeybe, Havt el-Abdî yoluyla Abdullah'tan (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Deccal'in eşeğinin kulağı muhakkak yetmiş bin kişiyi gölgelendirir.
وَأخرج ابْن أبي شُهْبَة عَن جُنَادَة بن أُميَّة الدُّرِّي ﵁ قَالَ: دخلت أَنا وَصَاحب لي على رجل من أَصْحَاب رَسُول الله فَقُلْنَا: حَدثنَا مَا سَمِعت من رَسُول الله ﷺ وَلَا تحدثنا عَن غَيره وَإِن كَانَ عندنَا مُصدقا قَالَ: نعم
İbn Ebî Şeybe, Cünâde b. Ümeyye ed-Dürrî'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Ben ve bir arkadaşım Resûlullah'ın ashâbından bir adamın yanına girdik ve: “Bize Resûlullah'tan (sallallâhu aleyhi ve sellem) işittiğini anlat, başkasından anlatma; o başkası yanımızda doğrulanmış olsa bile” dedik. O da “Evet” dedi:
قَامَ فِينَا رَسُول الله ﷺ ذَات يَوْم فَقَالَ: أنذركم الدَّجَّال أنذركم الدَّجَّال أنذركم الدَّجَّال
“Bir gün Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) aramızda ayağa kalktı ve: 'Sizi Deccal'e karşı uyarıyorum! Sizi Deccal'e karşı uyarıyorum! Sizi Deccal'e karşı uyarıyorum!' buyurdu.”
فَإِنَّهُ لم يكن نَبِي إِلَّا أنذره أمته وَأَنه فِيكُم أيتها الْأمة وَأَنه جعد آدم ممسوخ الْعين الْيُسْرَى وَإِن مَعَه جنَّة وَنَارًا فناره جنَّة وجنته نَار وَإِن مَعَه نهر مَاء وجبل خبز وَإنَّهُ يُسَلط على نفس فيقتلها ثمَّ يُحْيِيهَا لَا يُسَلط على غَيرهَا وَإنَّهُ يمطر السَّمَاء وينبت الأَرْض وَإنَّهُ يلبث فِي الأَرْض أَرْبَعِينَ صباحاً حَتَّى يبلغ مِنْهَا كل منهل وَإنَّهُ لَا يقرب أَرْبَعَة مَسَاجِد
Çünkü ümmetini onunla uyarmamış hiçbir peygamber yoktur ve o, içinizdedir ey bu ümmet! O, kıvırcık saçlı, esmer tenli, sol gözü silik/kör olandır. Onun yanında bir cennet ve bir ateş vardır; onun ateşi cennet, cenneti ise ateştir. Yanında bir su nehri ve bir ekmek dağı vardır. Bir cana musallat kılınır, onu öldürür sonra diriltir; ondan başkasına musallat kılınamaz. O, göğe yağmur yağdırır, yere bitki bitirtir. Yeryüzündeki her bir su başına varıncaya kadar orada kırk sabah kalır. O, şu dört mescide asla yaklaşamaz:
مَسْجِد الْحَرَام وَمَسْجِد الرَّسُول وَمَسْجِد الْمُقَدّس وَمَسْجِد الطّور وَمَا عَلَيْكُم من الْأَشْيَاء فَإِن الله لَيْسَ بأعور مرَّتَيْنِ
Mescid-i Haram, Mescid-i Resûl, Mescid-i Aksâ (Kudüs) ve Mescid-i Tûr. Şeyler hakkında şüpheye düşmeyin; zira Allah tek gözlü değildir.” [Bunu] iki defa [söyledi].
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالطَّبَرَانِيّ عَن سَمُرَة بن جُنْدُب ﵁ عَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: وَالله لَا تقوم السَّاعَة حَتَّى يخرج ثَلَاثُونَ كذابا آخِرهم الْأَعْوَر الدَّجَّال ممسوخ الْعين الْيُسْرَى كَأَنَّهَا عين أبي يحيى الشَّيْخ من الْأَنْصَار وَإنَّهُ مَتى يخرج فَإِنَّهُ يزْعم أَنه الله فَمن آمن بِهِ وَصدقه وَاتبعهُ فَلَيْسَ يَنْفَعهُ صَالح لَهُ من عمل لَهُ سلف وَمن كفر بِهِ وَكذبه فَلَيْسَ يُعَاقب بِشَيْء من عمل لَهُ سلف
İbn Ebî Şeybe ve et-Taberânî, Semüre b. Cündeb'den (radıyallâhu anh), o da Resûlullah'tan (sallallâhu aleyhi ve sellem) rivayet etti; o şöyle buyurdu: “Allah'a yemin olsun ki, sonuncuları sol gözü silik/kör olan yalancı Deccal olmak üzere otuz yalancı çıkmadıkça kıyamet kopmaz. Onun [sol gözü] sanki Ensâr'dan yaşlı Ebû Yahyâ'nın gözü gibidir. O ne zaman çıkarsa, muhakkak kendisinin Allah olduğunu iddia edecektir. Artık kim ona inanır, onu tasdik eder ve ona uyarsa, geçmişte yaptığı hiçbir salih ameli kendisine fayda vermez. Kim de onu inkâr eder ve onu yalanlarsa, geçmişte yaptığı [kötü] amellerden hiçbir şeyle cezalandırılmaz.
وَإنَّهُ سَيظْهر على الأَرْض كلهَا إِلَّا الْحرم وَبَيت الْمُقَدّس فَهَزَمَهُ الله وَجُنُوده
O, Harem ve Beytü'l-Makdis hariç bütün yeryüzüne hâkim olacaktır. Sonunda Allah onu ve ordularını hezimete uğratacaktır.
حَتَّى أَن حرم الْحَائِط أَو أصل الشَّجَرَة يُنَادي: يَا مُؤمن هَذَا كَافِر يسْتَتر بِي فتعال فاقتله وَلنْ يكون ذَاك كَذَلِك حَتَّى تروا أُمُور يَتَفَاقَم شَأْنهَا فِي أَنفسكُم فتتساءلون بَيْنكُم: هَل كَانَ نَبِيكُم ذكر لكم مِنْهَا شَيْئا ذكر أَو حَتَّى تَزُول جبال عَن مراتبها ثمَّ على أثر ذَلِك الْقَبْض
Hatta duvarın köşesi veya ağacın kökü şöyle seslenecektir: 'Ey mümin! İşte şu kâfirdir, arkama saklanıyor; gel onu öldür!' Sizler kendi içinizde durumu büyüyen işler görüp de aranızda, 'Peygamberiniz bunlardan size bir şey anmış mıydı?' diye birbirinize soruncaya veya dağlar yerlerinden oynayıncaya kadar bu durum böyle olmayacaktır; sonra bunun peşinden kabz (ruhların alınması) gelecektir.”
وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْمَوْت
Eliyle ölüme işaret etti.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن الْحسن ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: الدَّجَّال يَخُوض الْبحار إِلَى رُكْبَتَيْهِ ويتناول السَّحَاب ويسبق الشَّمْس إِلَى مغْرِبهَا وَفِي جَبهته قرن مِنْهُ الْحَيَّات وَقد صور فِي جسده السِّلَاح كُله حَتَّى ذكر السَّيْف وَالرمْح والدرق
İbn Ebî Şeybe, el-Hasan'dan (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Deccal denizleri dizine kadar yararak geçer, bulutlara uzanır ve güneşi batışına doğru geçer. Alnında, yılanlardan oluşan bir boynuz vardır. Kılıç, mızrak ve kalkan zikredilinceye kadar bütün silahlar onun bedeninde resmedilmiştir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن مَسْعُود ﵁ قَالَ: يخرج الدَّجَّال فيمكث فِي الأَرْض أَرْبَعِينَ صباحاً يبلغ مِنْهَا كل منهل
İbn Ebî Şeybe, İbn Mes‘ûd'dan (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: “Deccal çıkar ve yeryüzündeki her bir su başına ulaşıncaya kadar orada kırk sabah kalır.
الْيَوْم مِنْهَا كَالْجُمُعَةِ وَالْجُمُعَة كالشهر والشهر كالسنة
Onun [günlerinden] bir gün bir cuma (hafta) gibi, bir cuma bir ay gibi ve bir ay bir yıl gibidir.”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عبيد بن عُمَيْر ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: ليصحبن الدَّجَّال قوم يَقُولُونَ: انا لنصحبه وانا لنعلم انه كَذَّاب وَلَكنَّا إِنَّمَا نصحبه لنأكل من الطَّعَام وَنرعى من الشّجر وَإِذا نزل غضب الله نزل عَلَيْهِم كلهم
İbn Ebî Şeybe, Ubeyd b. Umeyr'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Deccal'e bir topluluk arkadaşlık edip şöyle diyecektir: 'Şüphesiz biz ona arkadaşlık ediyoruz ve onun yalancı olduğunu kesinlikle biliyoruz; ancak biz onunla sırf yiyeceğinden yemek ve ağaçlarından [hayvanlarımızı] otlatmak için arkadaşlık ediyoruz.' Allah'ın gazabı indiğinde onların hepsinin üzerine iner.”
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن أَشْعَث بن أبي الشعْثَاء عَن أَبِيه قَالَ: ذكر الدَّجَّال عِنْد عبد الله بن مَسْعُود ﵁ فَقَالَ: لَا تكثروا ذكره فَإِن الْأَمر إِذا قضي فِي السَّمَاء كَانَ أسْرع لنزوله إِلَى الأَرْض أَن يظْهر على أَلْسِنَة النَّاس
et-Taberânî, Eş'as b. Ebi'ş-Şa'sâ'dan, o da babasından rivayet etti; o şöyle dedi: Abdullah b. Mes‘ûd'un (radıyallâhu anh) yanında Deccal anıldı da o şöyle dedi: “Onu çok anmayın; zira gökte bir iş hükme bağlandığı zaman, onun yeryüzüne inmesi insanların dillerinde zahir olmasıyla daha hızlı olur.”
الْآيَات ٦٠ - ٦٤
60 - 64. Ayetler
أخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن أبي شيبَة وَأحمد وَعبد بن حميد وَالْبُخَارِيّ فِي الْأَدَب الْمُفْرد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن ماجة وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن حبَان وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَابْن مرْدَوَيْه وَأَبُو نعيم فِي الْحِلْية وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن النُّعْمَان بن بشير ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: الدُّعَاء تلو الْعِبَادَة
Saîd b. Mansûr, İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Abd b. Humeyd, el-Edebü'l-Müfred'de Buhârî, Ebû Dâvûd, et-Tirmizî, en-Nesâî, İbn Mâce, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, et-Taberânî, İbn Hibbân, el-Hâkim (ve bunu sahihledi), İbn Merdûye, el-Hilye'de Ebû Nuaym ve Şuabu'l-Îmân'da el-Beyhakî; Nu'mân b. Beşîr'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Dua, ibadetin ta kendisidir.”
ثمَّ قَرَأَ {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم إِن الَّذين يَسْتَكْبِرُونَ عَن عبادتي} قَالَ: عَن دعائي {سيدخلون جَهَنَّم داخرين} هَل تَدْرُونَ مَا عبَادَة الله قُلْنَا: الله وَرَسُوله أعلم قَالَ: هُوَ اخلاص الله مِمَّا سواهُ
Sonra {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم إِن الَّذين يَسْتَكْبِرُونَ عَن عبادتي} “Rabbiniz buyurdu ki: Bana dua edin, size icabet edeyim. Doğrusu Bana ibadet etmekten büyüklenenler” ayetini okudu; [ve] “bana dua etmekten” dedi, {سيدخلون جَهَنَّم داخرين} “boyun eğmişler olarak cehenneme gireceklerdir” [ayetini tamamladı]. “Allah'a ibadetin ne olduğunu bilir misiniz?” buyurdu. “Allah ve Resûlü daha iyi bilir” dedik. O da: “O, Allah'ı O'ndan başkasından arındırıp ihlasla O'na yönelmektir” buyurdu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه والخطيب عَن الْبَراء ﵁
İbn Merdûye ve el-Hatîb, el-Berâ'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: إِن الدُّعَاء هُوَ الْعِبَادَة
Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Şüphesiz dua, ibadetin ta kendisidir.”
وَقَرَأَ {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم}
Ve {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} “Rabbiniz buyurdu ki: Bana dua edin, size icabet edeyim” ayetini okudu.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَأَبُو الشَّيْخ فِي العظمة عَن ابْن عَبَّاس ﵄ فِي قَوْله {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} قَالَ: اعبدوني
İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve el-Azame'de Ebû'ş-Şeyh, İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} “Bana dua edin, size icabet edeyim” sözü hakkında rivayet ettiler; o şöyle dedi: “Bana ibadet edin [demektir].”
وَأخرج ابْن جرير عَن السّديّ ﵁ فِي قَوْله {سيدخلون جَهَنَّم داخرين} قَالَ: صاغرين
İbn Cerîr, es-Süddî'den (radıyallâhu anh) {سيدخلون جَهَنَّم داخرين} “Boyun eğmişler olarak cehenneme gireceklerdir” sözü hakkında rivayet etti; o: “Küçülmüş/alçalmış olarak” dedi.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن عَائِشَة ﵂ قَالَت: قَالَ رَسُول الله ﷺ: الدُّعَاء الإِستغفار
İbn Merdûye, Âişe'den (radıyallâhu anhâ) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Dua, istiğfardır (bağışlanma dilemektir).”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْحَاكِم وَأحمد عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من لم يدع الله يغْضب عَلَيْهِ
İbn Ebî Şeybe, el-Hâkim ve Ahmed, Ebû Hüreyre'den (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Kim Allah'a dua etmezse, [Allah] ona gazap eder.”
وَأخرج أَحْمد والحكيم التِّرْمِذِيّ وَأَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ عَن معَاذ ﵁ قَالَ: لن ينفع حذر من قدر وَلَكِن الدُّعَاء ينفع مِمَّا نزل وَمِمَّا لم ينزل
Ahmed, el-Hakîm et-Tirmizî, Ebû Ya'lâ ve et-Taberânî, Muâz'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Sakınmanın kadere hiçbir faydası olmaz; ancak dua, inmiş olan ve inmemiş olan şeylere fayda verir.
فَعَلَيْكُم بِالدُّعَاءِ عباد الله
Ey Allah'ın kulları, duaya sarılın!
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ فِي نَوَادِر الْأُصُول عَن أنس بن مَالك ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِذا فتح الله على عبد بِالدُّعَاءِ فَليدع فَإِن الله يستجيب لَهُ
el-Hakîm et-Tirmizî Nevâdirü'l-Usûl'de Enes b. Mâlik'ten (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Allah bir kula duayı açtığı zaman, artık o kul dua etsin; çünkü Allah ona icabet edecektir.”
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ وَابْن عدي فِي نَوَادِر الْأُصُول عَن أنس بن مَالك رضى الله عَنهُ قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: إِن الله يحب الملحين فِي الدُّعَاء
el-Hakîm et-Tirmizî Nevâdirü'l-Usûl'de ve İbn Adiy, Enes b. Mâlik'ten (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o şöyle dedi: Resûlullah'ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyururken işittim: “Şüphesiz Allah, duada ısrarcı olanları sever.”
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ عَن وهب بن مُنَبّه ﵁ قَالَ: نجد فِيمَا أنزل الله
el-Hakîm et-Tirmizî, Vehb b. Münebbih'ten (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Allah Teâlâ'nın indirdiği şeylerde bulmaktayız
تَعَالَى فِي بعض الْكتب أَن الله تَعَالَى يَقُول: أنزل الْبلَاء استخرج بِهِ الدُّعَاء
Teâlâ bazı kitaplarda şöyle buyurmaktadır: “Ben belayı, onunla duayı ortaya çıkarmak için indiririm.”
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن أنس بن مَالك ﵁ فِي قَوْله {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} قَالَ: قَالَ ربكُم: عَبدِي إِنَّك مَا دعوتني ورجوتني فَإِنِّي سَأَغْفِرُ لَك على مَا كَانَ فِيك وَلَو لقيتني بقراب الأَرْض خَطَايَا لقيتك بقرابها مغْفرَة وَلَو أَخْطَأت حَتَّى تبلغ خطاياك عنان السَّمَاء ثمَّ استغفرتني غفرت لَك وَلَا أُبَالِي
İbnu'l-Münzir, Enes b. Mâlik'ten (radıyallâhu anh) {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} “Bana dua edin, size icabet edeyim” sözü hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: Rabbiniz buyurdu ki: “Ey Kulum! Sen Bana dua ettiğin ve Benden umduğun sürece, sende olan [günahlara] rağmen seni bağışlarım. Eğer Bana yeryüzü dolusu günahla gelsen, Ben de seni o kadar mağfiretle karşılarım. Eğer günahların göğün bulutlarına ulaşacak kadar hata etsen, sonra Benden bağışlanma dilesen, aldırmaksızın seni bağışlarım.”
وَأخرج ابْن الْمُنْذر وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن ابْن عَبَّاس ﵄ قَالَ: أفضل الْعِبَادَة الدُّعَاء وَقَرَأَ {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم}
İbnu'l-Münzir ve el-Hâkim (ve bunu sahihledi), İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) rivayet ettiler; o şöyle dedi: “İbadetin en faziletlisi duadır” ve {وَقَالَ ربكُم ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} “Rabbiniz buyurdu ki: Bana dua edin, size icabet edeyim” ayetini okudu.
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن الْمُنْذر عَن الْحسن ﵁ فِي قَوْله {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم}
Saîd b. Mansûr ve İbnu'l-Münzir, el-Hasan'dan (radıyallâhu anh) {ادْعُونِي أَسْتَجِب لكم} “Bana dua edin, size icabet edeyim” sözü hakkında rivayet ettiler;
قَالَ: اعْمَلُوا وابشروا فَإِنَّهُ حق على الله أَن يستجيب للَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات ويزيدهم من فَضله
O şöyle dedi: “Amel edin ve müjdelenin; zira iman edip salih ameller işleyenlere icabet etmesi ve onlara lütfundan artırması Allah üzerine bir haktır.”
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن الْمُنْذر عَن كَعْب ﵁ أَنه تَلا هَذِه الْآيَة فَقَالَ: مَا أعطي أحد من الْأُمَم مَا أَعْطَيْت هَذِه الْأمة إِلَّا بني الرجل الْمُجْتَبى يُقَال لَهُ: سل تعطه
Saîd b. Mansûr ve İbnu'l-Münzir, Ka'b'dan (radıyallâhu anh) rivayet ettiler; o bu ayeti okudu ve şöyle dedi: “Kendisine 'İste, sana verilsin' denilen seçilmiş peygamber hariç, geçmiş ümmetlerden hiçbirine bu ümmete verilenler verilmemiştir.”
وَأخرج البُخَارِيّ فِي الْأَدَب عَن عَائِشَة ﵂ قَالَت: سُئِلَ النَّبِي ﷺ أَي الْعِبَادَة أفضل فَقَالَ: دُعَاء الْمَرْء لنَفسِهِ
el-Buhârî el-Edeb'de Âişe'den (radıyallâhu anhâ) rivayet etti; o şöyle dedi: Peygamber'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) hangi ibadetin daha faziletli olduğu soruldu; o da: “Kişinin kendisi için dua etmesidir” buyurdu.
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ فِي نَوَادِر الْأُصُول عَن كَعْب ﵁ قَالَ: قَالَ الله تَعَالَى لمُوسَى ﵊: قل للْمُؤْمِنين لَا يستعجلوني إِذا دَعونِي وَلَا يبخلوني أَلَيْسَ يعلمُونَ أَنِّي أبْغض الْبَخِيل فَكيف أكون بَخِيلًا يَا مُوسَى لَا تخف مني بخلا أَن تَسْأَلنِي عَظِيما وَلَا تَسْتَحي أَن تَسْأَلنِي صَغِيرا اطلب إليَّ الدقة واطلب إليَّ الْعلف لشاتك
el-Hakîm et-Tirmizî Nevâdirü'l-Usûl'de Ka'b'dan (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Allah Teâlâ Mûsâ'ya (aleyhisselâm) şöyle buyurdu: “Müminlere söyle, Bana dua ettiklerinde acele etmesinler ve Beni cimri saymasınlar. Onlar Benim cimriyi sevmediğimi bilmezler mi? O halde Ben nasıl cimri olurum! Ey Mûsâ! Benden büyük bir şey istemekten dolayı cimrilik edeceğimden korkma ve Benden küçük bir şey istemekten de utanma. Benden unu iste, koyunun için yemi de Benden iste.
يَا مُوسَى أما علمت أَنِّي خلقت الخردلة فَمَا فَوْقهَا وَأَنِّي لم أخلق شَيْئا إِلَّا وَقد علمت أَن الْخلق يَحْتَاجُونَ إِلَيْهِ فَمن يسألني مَسْأَلَة وَهُوَ يعلم أَنِّي قَادر أعطي وَأَمْنَع وأعطيته مَسْأَلته مَعَ الْمَغْفِرَة فَإِن حمدني حِين أَعْطيته وَحين أمْنَعهُ أسكنته دَار الحمادين وَأَيّمَا عبد لم يسألني مَسْأَلَة ثمَّ أَعْطيته كَانَ أَشد عَلَيْهِ من الْحساب
Ey Mûsâ! Bilmedin mi ki Ben hardal tanesini ve ondan daha büyüğünü yarattım; ve Ben, yaratılmışların ona muhtaç olduğunu bilmediğim hiçbir şeyi yaratmadım. Kim Benim vermeye de engellemeye de muktedir olduğumu bilerek Benden bir dilekte bulunursa, ona dileğini mağfiretle birlikte veririm. Eğer ona verdiğimde de engellediğimde de Bana hamdederse, onu çokça hamdedenlerin yurduna yerleştiririm. Hangi kul da Benden bir dilekte bulunmaz da sonra Ben ona verirsem, bu onun için hesaptan daha çetin olur.”
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ عَن مَالك بن أنس ﵁ قَالَ: قَالَ عُرْوَة بن الزبير ﵁: أَنِّي لأسأل الله تَعَالَى حوائجي فِي صَلَاتي
el-Hakîm et-Tirmizî, Mâlik b. Enes'ten (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Urve b. ez-Zübeyr (radıyallâhu anh) dedi ki: “Ben namazımda Allah Teâlâ'dan ihtiyaçlarımı muhakkak isterim,
حَتَّى أسأله الْملح لأهلي
hatta ailem için tuzu bile O'ndan isterim.”
وَأخرج الْحَكِيم التِّرْمِذِيّ عَن زهرَة بن معبد رضى الله عَنهُ قَالَ: سَمِعت مُحَمَّد بن الْمُنْكَدر ﵁ يَدْعُو يَقُول: اللَّهُمَّ قوِّ ذكري فَإِن فِيهِ مَنْفَعَة لأهلي
el-Hakîm et-Tirmizî, Zühre b. Ma'bed'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Muhammed b. el-Münkedir'in (radıyallâhu anh) şöyle dua ettiğini işittim: “Allahım! Erkeklik organımı/gücümü kuvvetlendir; çünkü onda ailem için bir menfaat vardır.”
وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد عَن ثَابت الْبنانِيّ ﵁ قَالَ: تعبد رجل سبعين سنة فَكَانَ يَقُول فِي دُعَائِهِ: رب اجزني بعملي فَادْخُلْ الْجنَّة فَمَكثَ فِيهَا سبعين عَاما فَلَمَّا وفت قيل لَهُ: اخْرُج قد استوفيت عَمَلك
Ahmed ez-Zühd'de Sâbit el-Bünânî'den (radıyallâhu anh) rivayet etti; o şöyle dedi: Bir adam yetmiş yıl ibadet etti ve duasında şöyle diyordu: “Rabbim! Bana amelimle karşılık ver de cennete gireyim.” Orada yetmiş yıl kaldı. Süre dolunca ona: “Çık, amelinin karşılığını tastamam aldın” denildi.
أَي شَيْء كَانَ فِي الدُّنْيَا أوثق فِي نَفسه فَلم يجد شَيْئا أوثق فِي نَفسه مِمَّا دَعَا الله سُبْحَانَهُ فَأقبل يَقُول فِي دُعَائِهِ: رب سَمِعتك وَأَنا فِي الدُّنْيَا وَأَنت تقيل العثرات فَأَقل الْيَوْم عثرتي
Dünyada kendi nezdinde en güvenilir şeyin ne olduğuna baktı; fakat kendi nezdinde Allah Sübhânehû'ya yaptığı duadan daha güvenilir bir şey bulamadı. Bunun üzerine duasında şöyle demeye başladı: “Rabbim! Dünyadayken Seni işitmiştim; Sen hataları bağışlayansın. Bugün de benim hatamı bağışla.”
فَترك فِي الْجنَّة
Bunun üzerine cennette bırakıldı.
أما قَوْله تَعَالَى: {الله الَّذِي جعل لكم اللَّيْل لتسكنوا فِيهِ}
Allah Teâlâ'nın {الله الَّذِي جعل لكم اللَّيْل لتسكنوا فِيهِ} “Allah, içinde dinlenesiniz diye geceyi sizin için var edendir” kavline gelince:
أخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن عبد الله بن مُغفل قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: أَن عِيسَى بن مَرْيَم ﵇ قَالَ: يَا معشر الحواريين الصَّلَاة جَامِعَة فَخرج الحواريون فِي هَيْئَة الْعِبَادَة قد تضمرت الْبُطُون وَغَارَتْ الْعُيُون واصفرت الألوان فَسَار بهم عِيسَى ﵇ إِلَى فلاة من الأَرْض فَقَامَ على رَأس جرثومة فَحَمدَ الله وَأثْنى عَلَيْهِ ثمَّ أنشأ يَتْلُو عَلَيْهِم آيَات الله وحكمته فَقَالَ: يَا معشر الحواريين اسمعوا مَا أَقُول لكم
İbn Merdûye, Abdullah b. Muğaffel'den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: Meryem oğlu Îsâ (aleyhisselâm): “Ey Havârîler topluluğu! Namaz toplayıcıdır!” dedi. Havârîler karınları zayıflamış, gözleri çökmüş, renkleri sararmış ibadet hâlinde çıktılar. Îsâ (aleyhisselâm) onları ıssız bir araziye götürdü, bir tepenin başına çıktı, Allah'a hamd ve senâda bulundu. Sonra onlara Allah'ın ayetlerini ve hikmetini tilavet etmeye başlayıp şöyle dedi: “Ey Havârîler topluluğu! Size söyleyeceklerimi dinleyin!
اني لأجد فِي كتاب الله الْمنزل الَّذِي أنزل الله فِي الإِنجيل أَشْيَاء مَعْلُومَة فاعملوا بهَا قَالُوا: يَا روح الله وَمَا هِيَ قَالَ: خلق اللَّيْل لثلاث خِصَال وَخلق النَّهَار لسبع خِصَال فَمن مضى عَلَيْهِ اللَّيْل وَالنَّهَار وَهُوَ فِي غير هَذِه الْخِصَال خاصمه اللَّيْل وَالنَّهَار يَوْم الْقِيَامَة فخصماه
Ben Allah'ın İncil'de indirdiği indirilmiş kitabında birtakım malum hususlar bulmaktayım, onlarla amel edin.” Onlar: “Ey Allah'ın Ruhu! Onlar nelerdir?” dediler. O da şöyle dedi: “Gece üç haslet için, gündüz de yedi haslet için yaratılmıştır. Kimin üzerinden gece ve gündüz bu hasletler dışında geçerse, kıyamet gününde gece ve gündüz onunla hasımlaşır ve ona galebe çalarlar.
خلق اللَّيْل لتسكن فِيهِ الْعُرُوق الفاترة الَّتِي أتعبتها فِي نهارك وَتَسْتَغْفِر لذنبك الَّذِي كسبته فِي النَّهَار ثمَّ لَا تعود فِيهِ وتقنت فِيهِ قنوت الصابرين
Gece, gündüzünde yorduğun yorgun damarların onda dinlenmesi, gündüz kazandığın günahın için bağışlanma dilemen ve sonra ona dönmemen, onda sabredenlerin boyun eğişiyle boyun büküp ibadet etmen için yaratılmıştır.
فثلث تنام وَثلث تقوم وَثلث تتضرع إِلَى رَبك فَهَذَا مَا خلق لَهُ اللَّيْل وَخلق النَّهَار لتؤدي فِيهِ الصَّلَاة الْمَفْرُوضَة الَّتِي عَنْهَا تسْأَل وَبهَا تُحاسَبْ وبر والديك وَأَن تضرب فِي الأَرْض تبتغي الْمَعيشَة معيشة يَوْمك وَأَن تعود فِيهِ وليا لله تَعَالَى كَيْمَا يتعهدكم الله برحمته وَأَن تشيعوا فِيهِ جَنَازَة كَيْمَا تنقلبوا مغفوراً لكم وَأَن تأمروا بِمَعْرُوف وتنهوا عَن مُنكر فَهُوَ ذرْوَة الإِيمان وقوام الدّين وَأَن تُجَاهِد فِي سَبِيل الله تراحموا إِبْرَاهِيم خَلِيل الرَّحْمَن ﵊ فِي قُبَّته
Üçte birinde uyursun, üçte birinde kıyama durursun ve üçte birinde Rabbine yalvarırsın; işte gece bunun için yaratılmıştır. Gündüz ise, onda kendisinden sorulacağın ve onunla hesaba çekileceğin farz namazı eda etmen, ana-babana iyilik yapman, o günkü maişetini aramak üzere yeryüzünde dolaşman, onda Allah Teâlâ'nın bir dostunu ziyaret etmen —ki böylece Allah size rahmetiyle muamele etsin—, onda bir cenazeyi teşyi etmeniz —ki böylece bağışlanmış olarak dönesiniz—, marufu emredip münkerden nehyetmeniz —ki bu imanın zirvesi ve dinin direğidir— ve Allah yolunda cihad etmeniz —ki Rahmân'ın dostu İbrâhim (aleyhisselâm) ile onun kubbesinde merhamete erişesiniz— için yaratılmıştır.
وَمن مضى عَلَيْهِ اللَّيْل وَالنَّهَار وَهُوَ فِي غير هَذِه الْخِصَال خاصمه الله وَالنَّهَار يَوْم الْقِيَامَة وَهُوَ عِنْد مليك مقتدر
Kimin üzerinden gece ve gündüz bu hasletler dışında geçerse, kıyamet gününde o, her şeye güç yetiren Hükümran'ın katındayken Allah ve gündüz onunla hasımlaşır.”
آيَة ٦٥
65. Ayet
أخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْأَسْمَاء وَالصِّفَات عَن ابْن عَبَّاس ﵄ قَالَ: من قَالَ لَا إِلَه إِلَّا الله فَلْيقل على أثرهما الْحَمد لله رب الْعَالمين
İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, el-Hâkim (ve bunu sahihledi), İbn Merdûye ve el-Esmâ ve's-Sıfât'ta el-Beyhakî; İbn Abbâs'tan (radıyallâhu anhümâ) rivayet ettiler; o şöyle dedi: “Kim 'Lâ ilâhe illallah' derse, bunun peşinden 'Elhamdülillâhi Rabbi'l-âlemîn' desin.
وَذَلِكَ قَوْله {فَادعوهُ مُخلصين لَهُ الدّين الْحَمد لله رب الْعَالمين}
İşte bu, O'nun: {فَادعوهُ مُخلصين لَهُ الدّين الْحَمد لله رب الْعَالمين} “Dini yalnız O'na has kılarak O'na dua edin. Âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamdolsun” kavlidir.”