Binûn

Nisâ Suresi — 7. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

ابْن عَبَّاس فِي قَوْله {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} يَقُول: كل امْرَأَة تزَوجهَا أَبوك أَو ابْنك دخل أَو لم يدْخل بهَا فَهِيَ عَلَيْك حرَام

İbn Abbâs'tan {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} “Babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin” kavli hakkında şöyle dediği [rivayet edildi]: Babanın veya oğlunun evlendiği her kadın, zifafa girsin ya da girmesin sana haramdır.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن جرير عَن ابْن جريج قَالَ: قلت لعطاء بن أبي رَبَاح: الرجل ينْكح الْمَرْأَة ثمَّ لَا يَرَاهَا حَتَّى يطلقهَا أتحل لِابْنِهِ قَالَ: لَا

Abdurrezzâk ve İbn Cerîr, İbn Cüreyc'den rivayet ettiler: Dedi ki: Atâ b. Ebî Rebâh'a: "Bir adam bir kadınla nikahlansa, sonra onu hiç görmeden boşasa, o kadın oğluna helal olur mu?" diye sordum. O: "Hayır" dedi.

هِيَ مُرْسلَة قَالَ الله {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} قلت لعطاء: مَا قَوْله {إِلَّا مَا قد سلف} قَالَ: كَانَ الْأَبْنَاء ينْكحُونَ نسَاء آبَائِهِم فِي الْجَاهِلِيَّة

"O mutlaktır (şartsızdır); zira Allah {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} “Babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin” buyurmuştur." Atâ'ya: {إِلَّا مَا قد سلف} “Geçmişte olanlar bir yana” kavli ne demektir? dedim. Şöyle dedi: "Câhiliye döneminde oğullar babalarının kadınlarıyla evlenirlerdi."

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن الْحسن فِي قَوْله {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} قَالَ: هُوَ أَن يملك عقدَة النِّكَاح وَلَيْسَ بِالدُّخُولِ

İbn Ebî Hâtim, el-Hasan'dan {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} “Babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin” kavli hakkında rivayet etti: Dedi ki: "Bu, nikah akdine sahip olmakla [meydana gelir], zifafa girmekle değil."

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن أبي بكر بن أبي مَرْيَم عَن مشيخة قَالَ: لَا ينْكح الرجل امْرَأَة جده أبي أمه لِأَنَّهُ من الْآبَاء يَقُول الله {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء}

İbn Ebî Hâtim, Ebû Bekr b. Ebî Meryem'den, o da bazı hocalardan rivayet etti: Dedi ki: "Kişi, annesinin babası olan dedesinin hanımıyla evlenemez; zira o da babalardandır. Nitekim Allah {وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء} “Babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin” buyurmaktadır."

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن الضَّحَّاك {إِلَّا مَا قد سلف} إِلَّا مَا كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّة

İbnü'l-Münzir, Dahhâk'tan rivayet etti: {إِلَّا مَا قد سلف} “Geçmişte olanlar bir yana”, Câhiliye döneminde olanlar hariç, [demektir].

وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن قَتَادَة فِي قَوْله {إِلَّا مَا قد سلف} قَالَ: كَانَ الرجل فِي الْجَاهِلِيَّة ينْكح امْرَأَة أَبِيه

Abdurrezzâk, Katâde'den {إِلَّا مَا قد سلف} “Geçmişte olanlar bir yana” kavli hakkında rivayet etti: Dedi ki: "Câhiliye döneminde adam babasının hanımıyla evlenirdi."

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن أبيّ بن كَعْب أَنه كَانَ يقْرؤهَا وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء إِلَّا مَا قد سلف إِلَّا من مَاتَ

İbn Ebî Hâtim, Übey b. Ka'b'dan rivayet etti: O, bu ayeti [şöyle] okurdu: "Ve lâ tenkihû mâ nekeha âbâüküm mine'n-nisâi illâ mâ kad selefe illâ men mâte" (Ölenler hariç, geçmişte olanlar bir yana, babalarınızın evlendiği kadınlarla evlenmeyin).

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن عَطاء بن أبي رَبَاح {أَنه كَانَ فَاحِشَة ومقتاً} قَالَ: يمقت الله عَلَيْهِ {وساء سَبِيلا} قَالَ: طَرِيقا لمن عمل بِهِ

İbn Ebî Hâtim, Atâ b. Ebî Rebâh'tan rivayet etti: {أَنه كَانَ فَاحِشَة ومقتاً} “Şüphesiz o, bir hayasızlık ve bir nefret [sebebi] idi” ayeti hakkında, "Allah ona gazap eder/buğzeder"; {وساء سَبِيلا} “ve ne kötü bir yoldu!” ayeti hakkında da "bunu işleyen kimse için [ne kötü bir] yoldur!" dedi.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَأحمد وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن الْبَراء قَالَ: لقِيت خَالِي وَمَعَهُ الرَّايَة قلت: أَيْن تُرِيدُ قَالَ: بَعَثَنِي رَسُول الله ﷺ إِلَى رجل تزوج امْرَأَة أَبِيه من بعده فَأمرنِي أَن أضْرب عُنُقه وآخذ مَاله

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Hâkim —ve bunu sahihledi— ile es-Sünen'de Beyhakî, Berâ'dan rivayet ettiler: Dedi ki: Dayımla karşılaştım, yanında sancak vardı. "Nereye gitmek istiyorsun?" dedim. Dedi ki: "Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) beni, vefatından sonra babasının hanımıyla evlenen bir adama gönderdi ve bana onun boynunu vurup malını almamı emretti."

الْآيَة ٢٣

23. Ayet

أخرج عبد الرَّزَّاق وَالْفِرْيَابِي وَالْبُخَارِيّ وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْحَاكِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه من طرق عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: حُرِّم من النّسَب سبع وَمن الصهر سبع ثمَّ قَرَأَ {حرمت عَلَيْكُم أُمَّهَاتكُم} إِلَى قَوْله {وَبَنَات الْأُخْت} هَذَا من النّسَب وَبَاقِي الْآيَة من الصهر

Abdurrezzâk, Feryâbî, Buhârî, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, Hâkim ve es-Sünen'de Beyhakî, çeşitli yollardan İbn Abbâs'tan rivayet ettiler: Dedi ki: Nesep cihetinden yedi, sıhriyet cihetinden yedi [kadın] haram kılınmıştır. Sonra {حرمت عَلَيْكُم أُمَّهَاتكُم} “Size analarınız haram kılındı” ayetinden {وَبَنَات الْأُخْت} “kız kardeş kızları” kavline kadar okudu [ve dedi ki]: Bunlar neseptendir, ayetin kalanı ise sıhriyettendir.

وَالسَّابِعَة (وَلَا تنْكِحُوا مَا نكح آباؤكم من النِّسَاء)

Yedincisi ise (Babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin) [ayetidir].

وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن أبي شيبَة وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: سبع صهر وَسبع نسب وَيحرم من الرَّضَاع مَا يحرم من النّسَب

Saîd b. Mansûr, İbn Ebî Şeybe ve Beyhakî, İbn Abbâs'tan rivayet ettiler: Dedi ki: Yedi sıhriyet, yedi de neseptendir. Nesep cihetiyle haram olanlar süt cihetiyle de haram olur.

أما قَوْله تَعَالَى {وأمهاتكم اللَّاتِي أرضعنكم وأخواتكم من الرضَاعَة}

Yüce Allah'ın {وأمهاتكم اللَّاتِي أرضعنكم وأخواتكم من الرضَاعَة} “Sizi emziren analarınız, süt bacılarınız...” kavline gelince:

أخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم عَن عَائِشَة أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: الرضَاعَة تحرم مَا تحرم الْولادَة

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Buhârî ve Müslim, Âişe'den rivayet ettiler: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Doğumun haram kıldığını süt emme de haram kılar."

وَأخرج مَالك وَعبد الرَّزَّاق عَن عَائِشَة قَالَت: كَانَ فِيمَا أنزل من الْقُرْآن عشر رَضعَات مَعْلُومَات فَنُسِخْنَ بِخمْس مَعْلُومَات فَتوفي رَسُول الله ﷺ وَهن فِيمَا يقْرَأ من الْقُرْآن

Mâlik ve Abdurrezzâk, Âişe'den rivayet ettiler: Dedi ki: Kur'an'dan indirilenler arasında bilinen on emzirme [hükmü] vardı; sonra bunlar bilinen beş emzirme ile neshedildi. Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) vefat ettiğinde bunlar Kur'an'dan okunan ayetler arasındaydı.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن عَائِشَة قَالَت: لقد كَانَت فِي كتاب الله عشر رَضعَات ثمَّ رُدَّ ذَلِك إِلَى خمس وَلَكِن من كتاب الله مَا قبض مَعَ النَّبِي ﷺ

Abdurrezzâk, Âişe'den rivayet etti: Dedi ki: Allah'ın Kitabı'nda on emzirme [hükmü] vardı; sonra bu beşe indirildi. Fakat Allah'ın Kitabı'ndan bazı şeyler Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) ile birlikte kabzedilip kaldırıldı.

وَأخرج ابْن مَاجَه وَابْن الضريس عَن عَائِشَة قَالَت: كَانَ مِمَّا نزل من الْقُرْآن سقط لَا يحرم إِلَّا عشر رَضعَات أَو خمس مَعْلُومَات

İbn Mâce ve İbnü'd-Durays, Âişe'den rivayet ettiler: Dedi ki: Kur'an'dan inip de [tilaveti] düşenler arasında "Ancak bilinen on emzirme yahut beş emzirme haram kılar" [hükmü] vardı.

وَأخرج ابْن مَاجَه عَن عَائِشَة قَالَت: لقد نزلت آيَة الرَّجْم ورضاعة الْكَبِير

İbn Mâce, Âişe'den rivayet etti: Dedi ki: Recim ayeti ile yetişkinin on defa emzirilmesi

عشرا وَلَقَد كَانَ فِي صحيفَة تَحت سَرِيرِي

ayeti indi ve andolsun ki sedirimin altındaki bir sayfada bulunuyordu.

فَلَمَّا مَاتَ رَسُول الله ﷺ وتشاغلنا بِمَوْتِهِ دخل دَاجِن فَأكلهَا

Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) vefat edip biz onun vefatıyla meşgul olunca evcil bir hayvan girdi ve onu yedi.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن ابْن عمر أَنه بلغه عَن ابْن الزبير أَنه يأثر عَن عَائِشَة فِي الرضَاعَة لَا يحرم مِنْهَا دون سبع رَضعَات

Abdurrezzâk, İbn Ömer'den rivayet etti: Ona İbnü'z-Zübeyr'in süt emme hakkında Âişe'den "yedi emzirmeden azı haram kılmaz" şeklinde naklettiği haberi ulaştı.

قَالَ: الله خير من عَائِشَة إِنَّمَا قَالَ الله تَعَالَى {وأخواتكم من الرضَاعَة} وَلم يقل رضعة وَلَا رضعتين

[İbn Ömer] dedi ki: "Allah, Âişe'den daha hayırlıdır. Yüce Allah sadece {وأخواتكم من الرضَاعَة} “ve süt bacılarınız...” buyurdu; bir emme veya iki emme demedi."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق عَن طَاوس أَنه قيل لَهُ: إِنَّهُم يَزْعمُونَ أَنه لَا يحرم من الرضَاعَة دون سبع رَضعَات ثمَّ صَار ذَلِك إِلَى خمس

Abdurrezzâk, Tâvûs'tan rivayet etti: Ona: "Onlar emzirmede yedi emzirmeden azının haram kılmayacağını, sonra bunun beşe indiğini iddia ediyorlar" denildi.

قَالَ: قد كَانَ ذَلِك فَحدث بعد ذَلِك أَمر جَاءَ التَّحْرِيم الْمرة الْوَاحِدَة تحرم

Dedi ki: "Öyle olmuştu, fakat daha sonra yeni bir hüküm geldi, haramlık [hükmü] geldi: Bir defa emmek bile haram kılar."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: الْمرة الْوَاحِدَة تحرم

İbn Ebî Şeybe, İbn Abbâs'tan rivayet etti: Dedi ki: "Bir defa [emmek] haram kılar."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عمر قَالَ: المصة الْوَاحِدَة تحرم

İbn Ebî Şeybe, İbn Ömer'den rivayet etti: Dedi ki: "Bir defa emmek haram kılar."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن إِبْرَاهِيم أَنه سُئِلَ عَن الرَّضَاع فَقَالَ: إِن عليا وَعبد الله بن مَسْعُود كَانَا يَقُولَانِ: قَلِيله وَكَثِيره حرَام

İbn Ebî Şeybe, İbrâhim'den rivayet etti: Ona süt emme sorulduğunda şöyle dedi: "Ali ve Abdullah b. Mes'ûd: 'Onun azı da çoğu da haram kılar' derlerdi."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن طَاوس قَالَ: اشْترط عشر رَضعَات

İbn Ebî Şeybe, Tâvûs'tan rivayet etti: Dedi ki: "On emzirme şart koşulmuştu."

ثمَّ قيل: إِن الرضعة الْوَاحِدَة تحرم

Sonra: "Bir tek emzirme haram kılar" denildi.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عَليّ قَالَ: لَا يحرم من الرَّضَاع إِلَّا مَا كَانَ فِي الْحَوْلَيْنِ

İbn Ebî Şeybe, Ali'den rivayet etti: Dedi ki: "Süt emmeden ancak iki yaş içinde olanı haram kılar."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن مَسْعُود وَابْن عَبَّاس وَابْن عمر وَأبي هُرَيْرَة مثله

İbn Ebî Şeybe; İbn Mes'ûd, İbn Abbâs, İbn Ömer ve Ebû Hureyre'den de bunun benzerini rivayet etti.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم عَن عَائِشَة أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: إِنَّمَا الرضَاعَة من المجاعة

İbn Ebî Şeybe, Buhârî ve Müslim, Âişe'den rivayet ettiler: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem): "Süt emme ancak açlıktan dolayı [yani sadece anne sütüyle beslenilen bebeklik çağında] olandır" buyurdu.

أما قَوْله تَعَالَى {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم}

Yüce Allah'ın {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم} “...ve kadınlarınızın anaları...” kavline gelince:

أخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه من طَرِيقين عَن عَمْرو بن شُعَيْب عَن أَبِيه عَن جده عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: إِذا نكح الرجل الْمَرْأَة فَلَا يحل لَهُ أَن يتزوّج أمهَا دخل بالإبنة أم لم يدْخل وَإِذا تزوج الْأُم فَلم يدْخل بهَا ثمَّ طَلقهَا فَإِن شَاءَ تزوج الإبنة

Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir ve es-Sünen'de Beyhakî, iki yoldan Amr b. Şuayb'dan, o babasından, o da dedesinden, Peygamber'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu rivayet ettiler: "Kişi bir kadınla nikahlandığında, kızıyla zifafa girmiş olsun ya da olmasın, onun annesiyle evlenmesi kendisine helal olmaz. Fakat anne ile evlenip de onunla zifafa girmemişken onu boşarsa, dilerse kızıyla evlenebilir."

وَأخرج مَالك عَن زيد بن ثَابت أَنه سُئِلَ عَن رجل تزوج امْرَأَة ففارقها قبل أَن يَمَسهَا هَل تحل لَهُ أمهَا فَقَالَ: لَا

Mâlik, Zeyd b. Sâbit'ten rivayet etti: Ona, bir kadınla evlenip ona dokunmadan önce ayrılan bir adamın durumu ve kadının annesinin kendisine helal olup olmayacağı soruldu. O da: "Hayır" dedi.

الْأُم مُبْهمَة لَيْسَ فِيهَا شَرط إِنَّمَا الشَّرْط فِي الربائب

"Anne mutlaktır (şartsızdır); onda [zifaf] şartı yoktur. Şart ancak üvey kızlardadır."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَابْن جرير عَن ابْن جريج قَالَ: قلت لعطاء: الرجل ينْكح الْمَرْأَة وَلم يُجَامِعهَا حَتَّى يطلقهَا أتحل لَهُ أمهَا قَالَ: لَا هِيَ مُرْسلَة قلت: أَكَانَ ابْن عَبَّاس يقْرَأ وَأُمَّهَات نِسَائِكُم اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهن قَالَ: لَا

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe ve İbn Cerîr, İbn Cüreyc'den rivayet ettiler: Dedi ki: Atâ'ya: "Bir adam bir kadınla nikahlansa ve onunla cinsel ilişkide bulunmadan onu boşasa, kadının annesi ona helal olur mu?" dedim. Dedi ki: "Hayır, o mutlaktır (şartsızdır)." "İbn Abbâs [bu ayeti] 've kendileriyle zifafa girdiğiniz kadınlarınızın anaları' şeklinde mi okurdu?" dedim. "Hayır" dedi.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن ابْن عَبَّاس {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم} قَالَ: هِيَ مُبْهمَة إِذا طلق الرجل امْرَأَته قبل أَن يدْخل بهَا أَو مَاتَت لم تحل لَهُ أمهَا

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve es-Sünen'de Beyhakî, İbn Abbâs'tan {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم} “...ve kadınlarınızın anaları...” kavli hakkında rivayet ettiler: Dedi ki: "O mutlaktır (şartsızdır). Kişi karısını zifafa girmeden önce boşarsa veya kadın ölürse, onun annesi o kişiye helal olmaz."

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ عَن عمرَان بن حُصَيْن فِي ((أُمَّهَات نِسَائِكُم)) قَالَ: هِيَ مُبْهمَة

Abd b. Humeyd, İbn Ebî Şeybe, İbnü'l-Münzir ve Beyhakî, İmrân b. Husayn'dan ((kadınlarınızın anaları)) hakkında rivayet ettiler: Dedi ki: "O mutlaktır (şartsızdır)."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَسَعِيد بن مَنْصُور وَابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن أبي عَمْرو الشَّيْبَانِيّ أَن رجلا من بني شمخ تزوج امْرَأَة وَلم يدْخل بهَا ثمَّ رأى أمهَا فَأَعْجَبتهُ فاستفتى ابْن مَسْعُود فَأمره أَن يفارقها ثمَّ يتَزَوَّج أمهَا فَفعل وَولدت لَهُ أَوْلَادًا ثمَّ أَتَى ابْن مَسْعُود الْمَدِينَة فَسَأَلَ عمر وَفِي لفظ فَسَأَلَ أَصْحَاب النَّبِي ﷺ فَقَالُوا: لَا تصلح

Abdurrezzâk, Saîd b. Mansûr, İbn Ebî Şeybe, İbnü'l-Münzir ve es-Sünen'de Beyhakî, Ebû Amr eş-Şeybânî'den rivayet ettiler: Benî Şemh'tan bir adam bir kadınla evlendi ve onunla zifafa girmedi; sonra annesini gördü ve onu beğendi. İbn Mes'ûd'dan fetva istedi, o da ona kızdan ayrılmasını, sonra da annesiyle evlenmesini emretti. Adam bunu yaptı ve kadından çocukları oldu. Daha sonra İbn Mes'ûd Medine'ye gelip Ömer'e sordu —bir rivayette ise: Peygamber'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) ashabına sordu—; onlar da: "Bu caiz olmaz" dediler.

فَلَمَّا رَجَعَ إِلَى الْكُوفَة قَالَ للرجل: إِنَّهَا عَلَيْك حرَام ففارقها

Kûfe'ye dönünce adama: "O kadın sana haramdır, ondan ayrıl" dedi.

وَأخرج مَالك عَن ابْن مَسْعُود أَنه استفتي وَهُوَ بِالْكُوفَةِ عَن نِكَاح الْأُم بعد الْبِنْت إِذا لم تكن الْبِنْت مُسَّتْ فارخص ابْن مَسْعُود فِي ذَلِك ثمَّ إِن ابْن مَسْعُود قدم الْمَدِينَة فَسَأَلَ عَن ذَلِك فَأخْبر أَنه لَيْسَ كَمَا قَالَ وَإِن الشَّرْط فِي الربائب فَرجع ابْن مَسْعُود إِلَى الْكُوفَة قلم يصل إِلَى بَيته حَتَّى أَتَى الرجل الَّذِي أفتاه بذلك فَأمره أَن يفارقها

Mâlik, İbn Mes'ûd'dan rivayet etti: Kûfe'de iken kıza dokunulmamış olması halinde kızdan sonra annesiyle evlenme hakkında ondan fetva istendi; İbn Mes'ûd da buna ruhsat verdi. Daha sonra İbn Mes'ûd Medine'ye gelip bu durumu sordu; kendisine durumun dediği gibi olmadığı, şartın [sadece] üvey kızlarda olduğu bildirildi. Bunun üzerine İbn Mes'ûd Kûfe'ye döndü ve evine varmadan önce kendisine bu şekilde fetva verdiği adama gidip ondan ayrılmasını emretti.

وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَعبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَالْبَيْهَقِيّ عَن مَسْرُوق أَنه سُئِلَ عَن أُمَّهَات نِسَائِكُم قَالَ هِيَ مُبْهمَة فأرسلوا مَا أرسل الله وَاتبعُوا مَا بَين ذَلِك

Saîd b. Mansûr, Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd ve Beyhakî, Mesrûk'tan rivayet ettiler: Ona "kadınlarınızın anaları" hakkında sorulduğunda şöyle dedi: "O mutlaktır (şartsızdır); Allah'ın mutlak (serbest) bıraktığını siz de mutlak bırakın ve bunun açıkladığına uyun."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن عَليّ بن أبي طَالب فِي الرجل يتَزَوَّج الْمَرْأَة ثمَّ يطلقهَا أَو مَاتَت قبل أَن يدْخل بهَا هَل تحل لَهُ أمهَا قَالَ هِيَ بِمَنْزِلَة الربيبة

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, Ali b. Ebî Tâlib'den bir kadınla evlenip zifafa girmeden önce onu boşayan yahut kadının vefat ettiği adam hakkında: "Annesi ona helal olur mu?" sorusuna, "O, üvey kız konumundadır" dediğini rivayet ettiler.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ عَن زيد بن ثَابت

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir ve Beyhakî, Zeyd b. Sâbit'ten rivayet ettiler:

أَنه كَانَ يَقُول: إِذا مَاتَت عِنْده فَأخذ مِيرَاثهَا كره أَن يخلف على أمهَا وَإِذا طَلقهَا قبل أَن يدْخل بهَا فَلَا بَأْس أَن يتزوّج أمهَا

O şöyle derdi: "Kadın onun nikahı altında ölür ve adam onun mirasını alırsa, annesiyle evlenmesini mekruh görürdü. Fakat onunla zifafa girmeden önce onu boşamışsa, annesiyle evlenmesinde bir beis yoktur."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر عَن مُجَاهِد

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, İbn Cerîr ve İbnü'l-Münzir, Mücâhid'den rivayet ettiler:

أَنه قَالَ: فِي قَوْله {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم وربائبكم اللَّاتِي فِي حجوركم} أُرِيد بهما الدُّخُول جَمِيعًا

Dedi ki: {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم وربائبكم اللَّاتِي فِي حجوركم} “...ve kadınlarınızın anaları, kendileriyle gerdeğe girdiğiniz kadınlarınızdan olup himayelerinizde bulunan üvey kızlarınız...” kavlinde her ikisinde de zifaf kastedilmiştir.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر عَن مُسلم بن عُوَيْمِر الأجدع قَالَ: نكحت امْرَأَة فَلم أَدخل بهَا حَتَّى توفّي عمي عَن أمهَا فَسَأَلت ابْن عَبَّاس فَقَالَ: أنكح أمهَا

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe ve İbnü'l-Münzir, Müslim b. Uveymir el-Ecde'den rivayet ettiler; dedi ki: "Bir kadınla evlendim fakat henüz onunla zifafa girmemiştim ki amcam onun annesini [dul] bırakarak vefat etti. Bunun üzerine İbn Abbâs'a sordum; o da: 'Annesiyle evlen' dedi."

فَسَأَلت ابْن عمر فَقَالَ: لَا تنكحها

İbn Ömer'e sordum; o ise: "Onunla evlenme" dedi.

فَكتب أبي إِلَى مُعَاوِيَة فَلم يمنعي وَلم يَأْذَن لي

Bunun üzerine babam Muâviye'ye yazdı; o da bana ne engel oldu ne de izin verdi.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن أبي حَاتِم عَن عبد الله بن الزبير فَقَالَ: الربيبة وَالأُم سَوَاء لَا بَأْس بهما إِذا لم يدْخل بِالْمَرْأَةِ

Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbn Ebî Hâtim, Abdullah b. ez-Zübeyr'den [şöyle] dediğini rivayet ettiler: "Kadınla zifafa girilmediği takdirde üvey kız da anne de birdir, her ikisinde de bir beis yoktur."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هانىء قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من نظر إِلَى فرج امْرَأَة لم تحل لَهُ أمهَا وَلَا ابْنَتهَا

İbn Ebî Şeybe, Ebû Hânî'den rivayet etti; dedi ki: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kim bir kadının avret yerine (fercine) bakarsa, ona ne o kadının annesi ne de kızı helal olur."

قَوْله تَعَالَى: {وربائبكم} : أخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن دَاوُد أَنه قَرَأَ فِي مصحف ابْن مَسْعُود وربائبكم اللَّاتِي دخلتن بأمهاتهم

Yüce Allah'ın: {وربائبكم} “...ve üvey kızlarınız...” kavli hakkında: Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Dâvûd'dan rivayet ettiler: O, İbn Mes'ûd'un mushafında "ve anneleriyle gerdeğe girdiğiniz üvey kızlarınız" şeklinde okumuştur.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي حَاتِم بِسَنَد صَحِيح عَن مَالك بن أَوْس بن الْحدثَان قَالَ: قَالَ كَانَت عِنْدِي امْرَأَة فَتُوُفِّيَتْ وَقد ولدت لي فَوجدت عَلَيْهَا فلقيني عليّ بن أبي طَالب فَقَالَ: مَا لَك

Abdurrezzâk ve İbn Ebî Hâtim sahih bir senetle Mâlik b. Evs b. el-Hadesân'dan rivayet ettiler; dedi ki: "Nikahım altında bir kadın vardı, bana çocuk doğurduktan sonra vefat etti. Bunun üzerine çok üzüldüm. Ali b. Ebî Tâlib benimle karşılaştı ve: 'Neyin var?' dedi."

فَقلت توفيت الْمَرْأَة فَقَالَ عَليّ: لَهَا ابْنة قلت نعم وَهِي بِالطَّائِف

Ben: 'Hanımım vefat etti' dedim. Ali: 'Onun bir kızı var mı?' diye sordu. Ben de: 'Evet, Tâif'tedir' dedim.

قَالَ: كَانَت فِي حجرك قلت: لَا

O: 'Senin himayende (terbiyende) miydi?' dedi. Ben de: 'Hayır' dedim.

قَالَ: فَأَنْكحهَا

O: 'O halde onunla evlen' dedi.

قلت: فَأَيْنَ قَول الله {وربائبكم اللَّاتِي فِي حجوركم} قَالَ: إِنَّهَا لم تكن فِي حجرك إِنَّمَا ذَلِك إِذا كَانَت فِي حجرك

Dedim ki: 'Peki Allah'ın: {وربائبكم اللَّاتِي فِي حجوركم} “...ve himayelerinizde bulunan üvey kızlarınız...” kavli nerede kaldı?' O da şöyle dedi: 'O senin himayende değildi; bu [hüküm] ancak senin himayende olduğu zamandır.'

وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: الدُّخُول: الْجِمَاع

İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve es-Sünen'de Beyhakî, İbn Abbâs'tan rivayet ettiler; dedi ki: "Duhûl (zifaf), cinsel ilişkidir."

وَأخرج عبد لرزاق وَعبد بن حميد عَن طَاوس قَالَ: الدُّخُول: الْجِمَاع

Abdurrezzâk ve Abd b. Humeyd, Tâvûs'tan rivayet ettiler; dedi ki: "Duhûl (zifaf), cinsel ilişkidir."

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن أبي الْعَالِيَة قَالَ: بنت الربيبة وَبنت ابْنَتهَا لَا تصلح وَإِن كَانَت أَسْفَل لسَبْعين بَطنا

İbnü'l-Münzir, Ebu'l-Âliye'den rivayet etti; dedi ki: "Üvey kızın kızı ve onun kızının kızı, yetmiş batın aşağıya kadar gitse bile helal olmaz."

قَوْله تَعَالَى {وحلائل أَبْنَائِكُم} : أخرج عبد الرَّزَّاق فِي المُصَنّف وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن عَطاء فِي قَوْله {وحلائل أَبْنَائِكُم} قَالَ: كُنَّا نتحدث أَن مُحَمَّدًا ﷺ لما نكح امْرَأَة زيد قَالَ الْمُشْركُونَ بِمَكَّة فِي ذَلِك فَأنْزل الله {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم} وَنزلت (وَمَا مجعل أدعياءكم أبناءكم) (الْأَحْزَاب الْآيَة ٤) وَنزلت (مَا كَانَ مُحَمَّد أَبَا أحد من رجالكم) (الْأَحْزَاب الْآيَة ٤٠)

Yüce Allah'ın: {وحلائل أَبْنَائِكُم} “...kendi öz çocuklarınızın eşleri...” kavli hakkında: Abdurrezzâk el-Musannef'te, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, Atâ'dan naklettiler; o, {وحلائل أَبْنَائِكُم} “...kendi çocuklarınızın eşleri...” kavli hakkında şöyle demiştir: "Biz aramızda konuşurduk ki; Muhammed (sallallâhu aleyhi ve sellem) Zeyd'in hanımıyla evlendiğinde Mekke'deki müşrikler bu konuda laf ettiler. Bunun üzerine Allah {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم} “...kendi sulbünüzden gelen oğullarınızın eşleri...” ayetini indirdi. Ayrıca (وَمَا مجعل أدعياءكم أبناءكم) “Evlatlıklarınızı da öz oğullarınız kılmamıştır” (el-Ahzâb, 4. ayet) ve (مَا كَانَ مُحَمَّد أَبَا أحد من رجالكم) “Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir” (el-Ahzâb, 40. ayet) ayetleri indi."

وَأخرج ابْن الْمُنْذر من وَجه آخر عَن ابْن جريج قَالَ: لما نكح النَّبِي ﷺ امْرَأَة زيد قَالَت قُرَيْش: نكح امْرَأَة ابْنه فَنزلت {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم}

İbnü'l-Münzir başka bir yoldan İbn Cüreyc'den rivayet etti; dedi ki: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) Zeyd'in hanımıyla evlendiğinde Kureyş: "Oğlunun hanımıyla evlendi" dedi. Bunun üzerine {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم} “...kendi sulbünüzden gelen oğullarınızın eşleri...” ayeti indi.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَابْن ئبي حَاتِم عَن الْحسن وَمُحَمّد قَالَا: إِن هَؤُلَاءِ الْآيَات مبهمات {وحلائل أَبْنَائِكُم} و (مَا نكح آباؤكم) (النِّسَاء الْآيَة ٢٢) {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم}

İbn Ebî Şeybe ve İbn Ebî Hâtim, Hasan ile Muhammed'den rivayet ettiler; onlar şöyle demişlerdir: "Şu ayetler mutlaktır (şartsızdır): {وحلائل أَبْنَائِكُم} “...oğullarınızın eşleri...”, (مَا نكح آباؤكم) “Babalarınızın nikahladığı kadınlar” (en-Nisâ, 22. ayet) ve {وَأُمَّهَات نِسَائِكُم} “...kadınlarınızın anaları...”"

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن الْمُنْذر عَن ابْن جريج قَالَ: قلت لعطاء: الرجل ينْكح الْمَرْأَة لَا يَرَاهَا حَتَّى يطلقهَا تحل لِأَبِيهِ قَالَ: هِيَ مُرْسلَة {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم}

Abdurrezzâk ve İbnü'l-Münzir, İbn Cüreyc'den rivayet ettiler; dedi ki: Atâ'ya: "Bir adam bir kadınla nikahlansa ve onu hiç görmeden boşasa, o kadın babasına helal olur mu?" diye sordum. O: "Bu [hüküm] mutlaktır (şartsızdır): {وحلائل أَبْنَائِكُم الَّذين من أصلابكم} “...ve kendi sulbünüzden gelen oğullarınızın eşleri...”" dedi.

أما قَوْله تَعَالَى: {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} أخرج أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَحسنه وَابْن ماجة عَن فَيْرُوز الديلمي أَنه أدْركهُ الْإِسْلَام وَتَحْته أختَان فَقَالَ لَهُ النَّبِي ﷺ طلق أَيَّتهمَا شِئْت

Yüce Allah'ın: {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} “...ve iki kız kardeşi bir arada almanız...” kavline gelince: Ahmed, Ebû Dâvûd, Tirmizî —ve onu hasen kabul etti— ve İbn Mâce, Feyrûz ed-Deylemî'den rivayet ettiler: Kendisi nikahı altında iki kız kardeş varken İslam'a girdi. Bunun üzerine Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) ona: "İkisinden dilediğini boşa" buyurdu.

وَأخرج عَن قيس قَالَ: قلت لِابْنِ عَبَّاس: أيقع الرجل على الْمَرْأَة وابنتها مملوكتين لَهُ فَقَالَ: أَحَلَّتْهُمَا آيَة وحرمتهما آيَة وَلم أكن لأفعله

Ve Kays'tan rivayet edildi; dedi ki: İbn Abbâs'a: "Bir adam mülkiyetinde olan cariye bir kadın ve onun kızıyla cinsel ilişkide bulunabilir mi?" dedim. O da: "Bir ayet ikisini helal kılmış, bir ayet de ikisini haram kılmıştır; ben şahsen bunu yapmam" dedi.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر من طَرِيق عِكْرِمَة عَن ابْن عَبَّاس {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} قَالَ: يَعْنِي فِي النِّكَاح

İbnü'l-Münzir, İkrime yoluyla İbn Abbâs'tan {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} “...ve iki kız kardeşi bir arada almanız...” kavli hakkında rivayet etti; [İbn Abbâs]: "Yani nikah yoluyla [bir araya getirmektir]" dedi.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر من طَرِيق عَمْرو بن دِينَار عَن ابْن عَبَّاس أَنه كَانَ لَا يرى بَأْسا أَن يجمع بَين الْأُخْتَيْنِ المملوكتين

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Amr b. Dînâr yoluyla İbn Abbâs'tan rivayet ettiler: Kendisi mülk [altında cariye olan] iki kız kardeşin bir arada bulundurulmasında bir beis görmezdi.

وَأخرج عبد بن حميد عَن ابْن عَبَّاس {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} قَالَ: ذَلِك فِي الْحَرَائِر فَأَما فِي المماليك فَلَا بَأْس

Abd b. Humeyd, İbn Abbâs'tan {وَأَن تجمعُوا بَين الْأُخْتَيْنِ} “...ve iki kız kardeşi bir arada almanız...” kavli hakkında rivayet etti; [İbn Abbâs]: "Bu hür kadınlar hakkındadır; cariyelere gelince, bunda bir beis yoktur" dedi.

وَأخرج مَالك وَالشَّافِعِيّ وَعبد بن حميد وَعبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه من طَرِيق ابْن شهَاب عَن قبيصَة بن ذُؤَيْب أَن رجلا سَالَ عُثْمَان بن عَفَّان عَن الْأُخْتَيْنِ فِي ملك الْيَمين هَل يجمع بَينهمَا فَقَالَ: أَحَلَّتْهُمَا آيَة وحرمتهما آيَة وَمَا كنت لأصنع ذَلِك

Mâlik, Şâfiî, Abd b. Humeyd, Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, İbn Ebî Hâtim ve es-Sünen'de Beyhakî, İbn Şihâb yoluyla Kabîsa b. Züeyb'den rivayet ettiler: Bir adam Osman b. Affân'a sağ ellerinizin malik olduğu (cariye) iki kız kardeşin arasının [cinsel beraberlikle] birleştirilip birleştirilemeyeceğini sordu. Osman: "Bir ayet ikisini helal kılmış, bir ayet de ikisini haram kılmıştır; ben şahsen bunu yapmazdım" dedi.

فَخرج من عِنْده فلقي رجلا من أَصْحَاب النَّبِي ﷺ أرَاهُ عَليّ بن أبي طَالب فَسَأَلَهُ عَن ذَلِك فَقَالَ: لَو كَانَ لي من الْأَمر شَيْء ثمَّ وجدت أحدا فعل ذَلِك لجعلته نكالاً

Adam onun yanından çıktı ve Peygamber'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) ashabından bir adamla karşılaştı —zannedersem Ali b. Ebî Tâlib idi— ve ona bu durumu sordu. O da: "Eğer yetki bende olsaydı ve bir kimsenin bunu yaptığını görseydim, onu ibretlik bir cezaya çarptırırdım" dedi.

وَأخرج ابْن عبد الْبر فِي الاستذكار عَن اياس بن عَامر قَالَ: سَأَلت عَليّ بن أبي طَالب فَقلت: إِن لي أُخْتَيْنِ مِمَّا ملكت يَمِيني اتَّخذت إِحْدَاهمَا سَرِيَّة وَولدت لي أَوْلَادًا ثمَّ رغبت فِي الْأُخْرَى فَمَا أصنع قَالَ: تعْتق الَّتِي كنت تطَأ ثمَّ تطَأ الْأُخْرَى ثمَّ قَالَ: إِنَّه يحرم عَلَيْك مِمَّا ملكت يَمِينك مَا يحرم عَلَيْك فِي كتاب الله من الْحَرَائِر إِلَّا الْعدَد

İbn Abdilberr el-İstizkâr'da İyâs b. Âmir'den rivayet etti; dedi ki: Ali b. Ebî Tâlib'e sordum ve dedim ki: "Elimin altında cariye iki kız kardeşim var. Birini cariye (odalık) edindim ve bana çocuklar doğurdu, sonra diğerine de arzu duydum; ne yapayım?" Ali dedi ki: "Cinsel ilişkide bulunduğunu azat edersin, sonra diğeriyle cinsel ilişkide bulunursun." Sonra şöyle dedi: "Sayı müstesna olmak üzere, Allah'ın Kitabı'nda hür kadınlardan sana haram kılınanlar, sağ elinin malik olduklarından (cariyelerden) da sana haram kılınmıştır."

أَو قَالَ إِلَّا الْأَرْبَع وَيحرم عَلَيْك من الرَّضَاع مَا يحرم عَلَيْك فِي كتاب الله من النّسَب

Veya: "Dört [sınırı] müstesna" dedi ve [ekledi]: "Allah'ın Kitabı'nda soydan sana haram kılınanlar, süt emzirmeden dolayı da sana haram kılınmıştır."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ عَن عَليّ أَنه سُئِلَ عَن رجل لَهُ أمتان أختَان وطىء إِحْدَاهمَا ثمَّ أَرَادَ أَن يطَأ الْأُخْرَى

İbn Ebî Şeybe, İbnü'l-Münzir ve Beyhakî, Ali'den rivayet ettiler: Kendisine iki kız kardeş cariyesi olup birisiyle cinsel ilişkide bulunan, sonra diğeriyle cinsel ilişkide bulunmak isteyen adam hakkında soruldu.

قَالَ: لَا

O: "Hayır" dedi.

حَتَّى يُخرجهَا من ملكه قيل فَإِن زَوجهَا عَبده قَالَ: لَا

"[İlişkide bulunduğunu] mülkiyetinden çıkarıncaya kadar [diğeriyle ilişkide bulunamaz]." Ona: "Peki onu kölesiyle evlendirirse?" denildi. O: "Hayır" dedi,

حَتَّى يُخرجهَا من ملكه

"Onu mülkiyetinden çıkarıncaya kadar [olmaz]."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ عَن ابْن مَسْعُود أَنه سُئِلَ عَن الرجل يجمع بَين الْأُخْتَيْنِ الأمتين فكرهه

Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Ebî Hâtim ve Taberânî, İbn Mes'ûd'dan rivayet ettiler: Kendisine iki kız kardeş cariyeyi bir arada [cinsel ilişkide] toplayan adam hakkında soruldu da o bunu mekruh gördü (hoş karşılamadı).

فَقيل: يَقُول الله (إِلَّا مَا ملكت أَيْمَانكُم) (النِّسَاء الْآيَة ٢٤) فَقَالَ: وبعيرك أَيْضا مِمَّا ملكت يَمِينك

Ona: "Allah (إِلَّا مَا ملكت أَيْمَانكُم) 'Sağ ellerinizin malik oldukları (cariyeler) müstesnadır' (en-Nisâ, 24. ayet) buyuruyor" denildi. Bunun üzerine o: "Deven de sağ elinin malik olduğu şeylerdendir [fakat onunla da ilişki kurulamaz]!" dedi.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن ابْن مَسْعُود قَالَ يحرم من الْإِمَاء مَا يحرم من الْحَرَائِر إِلَّا الْعدَد

İbnü'l-Münzir ve es-Sünen'de Beyhakî, İbn Mes'ûd'dan rivayet ettiler; dedi ki: "Sayı müstesna olmak üzere, hür kadınlardan haram olanlar, cariyelerden de haram olur."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة عَن عمار بن يَاسر قَالَ: مَا حرم الله من الْحَرَائِر شَيْئا إِلَّا قد حرمه من الْإِمَاء إِلَّا الْعدَد

Abdurrezzâk ve İbn Ebî Şeybe, Ammâr b. Yâsir'den rivayet ettiler; dedi ki: "Allah hür kadınlardan neyi haram kılmışsa, sayı müstesna olmak üzere cariyelerden de onu haram kılmıştır."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبَيْهَقِيّ من طَرِيق أبي صَالح عَن عَليّ بن أبي طَالب قَالَ فِي الْأُخْتَيْنِ المملوكتين: أَحَلَّتْهُمَا آيَة وحرمتهما آيَة وَلَا آمُر وَلَا أنهى وَلَا أحل وَلَا أحرم وَلَا أَفعلهُ أَنا وَلَا أهل بَيْتِي

İbn Ebî Şeybe ve Beyhakî, Ebû Sâlih yoluyla Ali b. Ebî Tâlib'den rivayet ettiler; o, mülk altındaki iki kız kardeş (cariye) hakkında şöyle dedi: "Bir ayet ikisini helal kılmış, bir ayet de ikisini haram kılmıştır. Ne emrederim ne nehyederim, ne helal kılarım ne haram kılarım; ne ben ne de ev halkımdan biri bunu yaparız."

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَالْبَيْهَقِيّ عَن عِكْرِمَة قَالَ: ذكر عِنْد ابْن عَبَّاس قَول عَليّ فِي الْأُخْتَيْنِ من ملك الْيَمين فَقَالُوا: إِن عليا قَالَ: أَحَلَّتْهُمَا آيَة وحرمتهما آيَة

Abdurrezzâk ve Beyhakî, İkrime'den rivayet ettiler; dedi ki: İbn Abbâs'ın yanında Ali'nin sağ ellerin malik olduğu iki kız kardeş hakkındaki sözü anıldı ve: "Ali; 'Bir ayet ikisini helal kılmış, bir ayet de ikisini haram kılmıştır' dedi" dediler.

قَالَ ابْن عَبَّاس عِنْد ذَلِك: أَحَلَّتْهُمَا آيَة وحرمتهما آيَة إِنَّمَا يحرمهن عَليّ قَرَابَتي مِنْهُنَّ وَلَا يحرمهن عليّ قرَابَة بَعضهنَّ من بعض لقَوْل الله (وَالْمُحصنَات من النِّسَاء إِلَّا مَا ملكت أَيْمَانكُم) (النِّسَاء الْآيَة ٢٤)

Bunun üzerine İbn Abbâs şöyle dedi: "'Bir ayet ikisini helal kılmış, bir ayet de ikisini haram kılmıştır' [ha]! Allah'ın (وَالْمُحصنَات من النِّسَاء إِلَّا مَا ملكت أَيْمَانكُم) 'Sağ ellerinizin malik oldukları müstesna, evli kadınlar da [size haram kılındı]' (en-Nisâ, 24. ayet) kavli gereğince; bana ancak benim onlarla olan akrabalığım o kadınları haram kılar, onların birbirleriyle olan akrabalığı bana onları haram kılmaz."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن عمر قَالَ: إِذا كَانَ للرجل جاريتان أختَان فَغشيَ إِحْدَاهمَا فَلَا يقرب الْأُخْرَى حَتَّى يخرج الَّذِي غشي عَن ملكه

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd ve Beyhakî, İbn Ömer'den rivayet ettiler; dedi ki: "Bir adamın iki kız kardeş cariyesi olup birisiyle cinsel ilişkide bulunursa, ilişkide bulunduğunu mülkiyetinden çıkarıncaya kadar diğerine yaklaşamaz."

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن الْقَاسِم بن مُحَمَّد أَن حَيا سَأَلُوا مُعَاوِيَة عَن الْأُخْتَيْنِ مِمَّا ملكت الْيَمين يكونَانِ عِنْد الرجل يطؤهما قَالَ: لَيْسَ بذلك بَأْس

İbnü'l-Münzir, el-Kâsım b. Muhammed'den rivayet etti: Bir kabile Muâviye'ye bir adamın yanında bulunan ve kendileriyle cinsel ilişkide bulunduğu sağ elinin malik olduğu (cariye) iki kız kardeşi sordu. Muâviye: "Bunda bir beis yoktur" dedi.

فَسمع بذلك النُّعْمَان بن بشير فَقَالَ: أَفْتيت بِكَذَا وَكَذَا

Nu'mân b. Beşîr bunu işitince: "[Ey Muâviye!] Sen şöyle şöyle fetva vermişsin?" dedi.

قَالَ: نعم

[Muâviye]: "Evet" dedi.

قَالَ: أَرَأَيْت لَو كَانَ عِنْد الرجل أُخْته مَمْلُوكَة يجوز لَهُ أَن يَطَأهَا قَالَ: أما وَالله لربما وددتني أدْرك فَقل لَهُم اجتنبوا ذَلِك فَإِنَّهُ لَا يَنْبَغِي لَهُم فَقَالَ: إِنَّمَا هِيَ الرَّحِم من الْعتَاقَة وَغَيرهَا

Nu'mân: "Görüşün nedir; şayet adamın yanında cariye olarak kendi kız kardeşi bulunsa onunla cinsel ilişkide bulunması caiz olur mu?" dedi. Muâviye: "Allah'a yemin olsun ki keşke [bu fetvayı vermeden] yetişebilseydim! Onlara bundan kaçınmalarını söyle, çünkü bu onlara uygun düşmez" dedi ve ekledi: "Bu durum, ancak azat etme ve benzeri durumlardaki akrabalık bağı (rahim) sebebiyledir."

وَأخرج مَالك وَابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: لَا يجمع بَين الْمَرْأَة وعمتها وَلَا بَين الْمَرْأَة وخالتها

Mâlik, İbn Ebî Şeybe, Buhârî ve Müslim, Ebû Hureyre'den rivayet ettiler; dedi ki: Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Bir kadın ile halası bir arada nikahlanamaz; bir kadın ile teyzesi de bir arada nikahlanamaz."

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عَمْرو بن شُعَيْب عَن أَبِيه عَن جده: أَن النَّبِي ﷺ قَالَ يَوْم فتح مَكَّة: لَا تنْكح الْمَرْأَة على عَمَّتهَا وَلَا على خَالَتهَا

İbn Ebî Şeybe, Amr b. Şuayb'dan, o babasından, o da dedesinden rivayet etti: Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) Mekke'nin fethi günü şöyle buyurdu: "Kadın halasının üzerine nikahlanamaz, teyzesinin üzerine de nikahlanamaz."

وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن مقَاتل بن سُلَيْمَان قَالَ: إِنَّمَا قَالَ الله فِي نسَاء الْآبَاء {إِلَّا مَا قد سلف} لِأَن الْعَرَب كَانُوا ينْكحُونَ نسَاء الْآبَاء ثمَّ حرَّم النّسَب والصهر فَلم يقل {إِلَّا مَا قد سلف} لِأَن الْعَرَب كَانَت لَا تنْكح النّسَب والصهر

Beyhakî, Mukâtil b. Süleymân'dan rivayet etti; dedi ki: "Allah babaların hanımları hakkında {إِلَّا مَا قد سلف} “...Geçmişte olanlar müstesna...” buyurmuştur, çünkü Araplar babaların hanımlarıyla evlenirlerdi. Sonra nesep ve sıhriyet (evlilik) hısımlığını haram kıldı da {إِلَّا مَا قد سلف} “...Geçmişte olanlar müstesna...” demedi; çünkü Araplar nesep ve sıhriyet hısımlarıyla evlenmezlerdi."

وَقَالَ فِي الْأُخْتَيْنِ {إِلَّا مَا قد سلف} لأَنهم كَانُوا يجمعُونَ بَينهمَا فَحرم جَمعهمَا جَمِيعًا إِلَّا مَا قد سلف قبل التَّحْرِيم {إِن الله كَانَ غَفُورًا رحِيما} لما كَانَ من جماع الْأُخْتَيْنِ قبل التَّحْرِيم

İki kız kardeş hakkında da {إِلَّا مَا قد سلف} “...Geçmişte olanlar müstesna...” buyurdu; çünkü onlar iki kız kardeşi bir arada nikahlarlardı. Bu sebeple haram kılınmadan önce geçmiş olanlar müstesna ikisini bir arada nikahlamayı haram kıldı. {إِن الله كَانَ غَفُورًا رحِيما} “...Şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir” [kavli de], haram kılınmadan önce iki kız kardeşle bir arada beraber olunmuş olması sebebiyledir.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر عَن وهب بن مُنَبّه أَنه سُئِلَ عَن وَطْء الْأُخْتَيْنِ الأمتين فَقَالَ: أشهد أَنه فِيمَا أنزل الله على مُوسَى ﵇ أَنه مَلْعُون من جمع بَين الْأُخْتَيْنِ

İbn Ebî Şeybe ve İbnü'l-Münzir, Vehb b. Münebbih'ten rivayet ettiler: Kendisine iki kız kardeş cariye ile cinsel ilişkide bulunmak hakkında soruldu da şöyle dedi: "Şahitlik ederim ki Allah'ın Mûsâ'ya (aleyhisselâm) indirdiği [vahiy] içerisinde; iki kız kardeşi [cinsel ilişkide] bir araya getiren kimsenin lanetlenmiş olduğu yazılıdır."

وَأخرج مَالك وَعبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد عَن عمر بن الْخطاب أَنه سُئِلَ عَن الْمَرْأَة وابنتها من ملك الْيَمين هَل تُوطأ إِحْدَاهمَا بعد الْأُخْرَى فَقَالَ عمر: مَا أحب أَن أجيزهما جَمِيعًا وَنَهَاهُ

Mâlik, Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe ve Abd b. Humeyd, Ömer b. el-Hattâb'dan rivayet ettiler: Kendisine sağ elin malik olduğu (cariye) kadın ve kızı hakkında, birinden sonra diğeriyle cinsel ilişkide bulunulup bulunulamayacağı soruldu. Ömer: "Her ikisini birden [bu şekilde] caiz görmeyi istemem" dedi ve ona bunu yasakladı.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَبَّاس أَنه سُئِلَ عَن الرجل يَقع على الْجَارِيَة وابنتها يكونَانِ عِنْده مملوكتين فَقَالَ: حرمتهما آيَة وأحلتهما آيَة وَلم أكن لأفعله

İbn Ebî Şeybe, İbn Abbâs'tan rivayet etti: Kendisine yanında cariye olarak bulunan kadın ve kızıyla cinsel ilişkide bulunan adam hakkında soruldu da şöyle dedi: "Bir ayet ikisini haram kılmış, bir ayet de ikisini helal kılmıştır; ben şahsen bunu yapmam."