وَالله تَعَالَى أعلم
En doğrusunu Yüce Allah bilir.
أما قَوْله تَعَالَى: {فَمن لم يجد فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام}
Yüce Allah'ın: { فَمن لم يجد فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام } “Kim de [bunları] bulamazsa, üç gün oruç tutmalıdır” kavline gelince;
أخرج ابْن جرير وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن ابْن عَبَّاس
İbn Cerîr ve es-Sünen'inde el-Beyhakî, İbn Abbâs'tan [şunu] rivayet ettiler:
فِي آيَة كَفَّارَة الْيَمين قَالَ: هُوَ بِالْخِيَارِ فِي هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَة الأول فالأوّل فَإِن لم يجد شَيْئا من ذَلِك فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات
Yemin keffâreti ayeti hakkında şöyle dedi: "O, [zikredilen] bu üç seçenekten ilki ve peşinden gelenler arasında muhayyerdir (serbesttir). Şayet bunlardan hiçbirini bulamazsa, peş peşe üç gün oruç tutar."
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: لما نزلت آيَة الْكَفَّارَات قَالَ حُذَيْفَة: يَا رَسُول الله نَحن بِالْخِيَارِ قَالَ أَنْت بِالْخِيَارِ إِن شِئْت أعتقت وَإِن شِئْت كسوت وَإِن شِئْت أطعمت فَمن لم يجد فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات
İbn Merdûye, İbn Abbâs'tan rivayet etti; dedi ki: Keffâretler ayeti indiğinde Huzeyfe: "Ey Allah'ın Resûlü, biz muhayyer miyiz?" dedi. [Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem]: "Muhayyersin; dilersen köle azat edersin, dilersen giydirirsin, dilersen de doyurursun. Kim de [bunları] bulamazsa, peş peşe üç gün oruç tutsun" buyurdu.
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن الْحسن قَالَ: من كَانَ عِنْده دِرْهَمَانِ فَعَلَيهِ أَن يطعم فِي الْكَفَّارَة
Ebü'ş-Şeyh, el-Hasan'dan rivayet etti; dedi ki: "Kimin yanında iki dirhemi varsa, keffârette [yoksulları] doyurması gerekir."
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن قَتَادَة قَالَ: إِذا كَانَ عِنْده خَمْسُونَ درهما فَهُوَ مِمَّن يجد وَيجب عَلَيْهِ الْإِطْعَام وَإِن كَانَت أقل فَهُوَ مِمَّن لَا يجد ويصوم
Ebü'ş-Şeyh, Katâde'den rivayet etti; dedi ki: "Kimin yanında elli dirhem varsa, o [maddi imkânı] bulan kimselerdendir ve [yoksulları] doyurması gerekir. Şayet bundan daha az ise, [imkân] bulamayanlardandır ve oruç tutar."
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن إِبْرَاهِيم النَّخعِيّ قَالَ: إِذا كَانَ عِنْده عشرُون درهما فَعَلَيهِ أَن يطعم فِي الْكَفَّارَة
Ebü'ş-Şeyh, İbrâhîm en-Nehaî'den rivayet etti; dedi ki: "Kimin yanında yirmi dirhemi varsa, keffârette [yoksulları] doyurması gerekir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن أبي دَاوُد فِي الْمَصَاحِف وَابْن الْمُنْذر وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي بن كَعْب
İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, el-Mesâhif'te İbn Ebî Dâvûd, İbnü'l-Münzir, sahih olduğunu belirterek el-Hâkim ve el-Beyhakî, Übey b. Ka'b'dan [rivayet ettiler]:
أَنه كَانَ يَقْرَأها (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات)
O, bu ayeti (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات) "peş peşe üç gün oruç" şeklinde okurdu.
وَأخرج مَالك وَالْبَيْهَقِيّ عَن حميد بن قيس الْمَكِّيّ قَالَ: كنت أَطُوف مَعَ مُجَاهِد فَجَاءَهُ إِنْسَان يسْأَله عَن صِيَام الْكَفَّارَة أيتابع قَالَ حميد: فَقلت: لَا
Mâlik ve el-Beyhakî, Humeyd b. Kays el-Mekkî'den rivayet ettiler; dedi ki: Mücâhid ile birlikte tavaf ediyordum. Bir kimse ona gelip keffâret orucunun peş peşe tutulup tutulmayacağını sordu. Humeyd: "Ben de 'Hayır' dedim" dedi.
فَضرب مُجَاهِد فِي صَدْرِي ثمَّ قَالَ: إِنَّهَا فِي قِرَاءَة أبيّ بن كَعْب (مُتَتَابِعَات)
Bunun üzerine Mücâhid göğsüme vurdu ve sonra şöyle dedi: "O, Übey b. Ka'b'ın kıraatinde (مُتَتَابِعَات) 'peş peşe' şeklindedir."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن الْأَنْبَارِي وَأَبُو الشَّيْخ وَالْبَيْهَقِيّ من طرق عَن ابْن مَسْعُود
Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbnü'l-Enbârî, Ebü'ş-Şeyh ve el-Beyhakî çeşitli yollardan İbn Mes'ûd'dan rivayet ettiler:
أَنه كَانَ يَقْرَأها (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات) قَالَ سُفْيَان: وَنظرت فِي مصحف ربيع بن خَيْثَم فَرَأَيْت فِيهِ (فَمن لم يجد من ذَلِك شَيْئا فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات)
O, bu ayeti (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات) "peş peşe üç gün oruç" şeklinde okurdu. Süfyân dedi ki: "Rebî' b. Huseym'in mushafına baktım ve orada (فَمن لم يجد من ذَلِك شَيْئا فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات) 'Kim bunlardan hiçbir şey bulamazsa, peş peşe üç gün oruç tutmalıdır' yazılı olduğunu gördüm."
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن مَسْعُود أَنه كَانَ يقْرَأ كل شَيْء فِي الْقُرْآن مُتَتَابِعَات
İbn Ebî Hâtim, İbn Mes'ûd'dan rivayet etti: O, Kur'an'daki her [keffâret orucunu] peş peşe okurdu.
وَأخرج أَبُو عبيد وَابْن الْمُنْذر عَن ابْن عَبَّاس أَنه كَانَ يَقْرَأها (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات)
Ebû Ubeyd ve İbnü'l-Münzir, İbn Abbâs'tan rivayet ettiler: O, bu ayeti (فَصِيَام ثَلَاثَة أَيَّام مُتَتَابِعَات) "peş peşe üç gün oruç" şeklinde okurdu.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر عَن
Abdurrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbnü'l-Münzir, Mücâhid'den [şunu] rivayet ettiler:
مُجَاهِد قَالَ: كل صَوْم فِي الْقُرْآن فَهُوَ متتابع إلَاّ قَضَاء رَمَضَان فَإِنَّهُ عدَّة من أَيَّام أخر
[Mücâhid] dedi ki: "Ramazan kazası hariç, Kur'an'daki bütün oruçlar peş peşedir. Zira o, 'başka günlerden [tutulamayan günlerin] sayısı kadardır'."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عَليّ
İbn Ebî Şeybe, Ali'den [şunu] rivayet etti:
أَنه كَانَ لَا يفرق فِي صِيَام الْيَمين ثَلَاثَة أَيَّام
O, yemin [keffâreti] orucunda üç günün arasını ayırmazdı.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن الْحسن
İbn Ebî Şeybe, el-Hasan'dan [şunu] rivayet etti:
إِنَّه كَانَ يَقُول فِي صَوْم كَفَّارَة الْيَمين: يَصُومهُ مُتَتَابِعَات فَإِن أفطر من عذر يقْضِي يَوْمًا مَكَان يَوْم
O, yemin keffâreti orucu hakkında şöyle derdi: "Onu peş peşe tutar. Eğer bir mazeretten ötürü orucunu bozarsa, bir gün yerine bir gün kaza eder."
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم وَأَبُو الشَّيْخ عَن سعيد بن جُبَير {ذَلِك} يَعْنِي الَّذِي ذكر من الْكَفَّارَة {كَفَّارَة أَيْمَانكُم إِذا حلفتم} يَعْنِي الْيَمين الْعمد {واحفظوا أَيْمَانكُم} يَعْنِي لَا تعمدوا الْأَيْمَان الكاذبة {كَذَلِك} يَعْنِي هَكَذَا {يبين الله لكم آيَاته} يَعْنِي مَا ذكر من الْكَفَّارَة {لَعَلَّكُمْ تشكرون} فَمن صَامَ من كَفَّارَة الْيَمين يَوْمًا أَو يَوْمَيْنِ ثمَّ وجد مَا يطعم فليطعم وَيجْعَل صَوْمه تطوّعاً
İbn Ebî Hâtim ve Ebü'ş-Şeyh, Saîd b. Cübeyr'den rivayet ettiler: { ذَلِك } “İşte bu” yani keffâretten zikredilen hususlar, { كَفَّارَة أَيْمَانكُم إِذا حلفتم } “yemin ettiğinizde yeminlerinizin keffâretidir” yani kasıtlı yeminlerinizdir. { واحفظوا أَيْمَانكُم } “Yeminlerinizi koruyun” yani yalan yeminlere kasten yönelmeyin. { كَذَلِك } “İşte böylece” yani bu şekilde, { يبين الله لكم آيَاته } “Allah size ayetlerini açıklar” yani keffâretten zikredilen hususları [açıklar], { لَعَلَّكُمْ تشكرون } “umulur ki şükredersiniz”. Kim yemin keffâretinden bir veya iki gün oruç tutar da sonra [yoksulları] doyuracak imkân bulursa, hemen doyursun ve tuttuğu orucu da nafile saysın.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَالْبُخَارِيّ وَابْن أبي شيبَة وَابْن مرْدَوَيْه عَن عَائِشَة قَالَت: كَانَ أَبُو بكر إِذا حلف لم يَحْنَث حَتَّى نزلت آيَة الْكَفَّارَة فَكَانَ بعد ذَلِك يَقُول: لَا أَحْلف على يَمِين فَأرى غَيرهَا خيرا مِنْهَا إِلَّا أتيت الَّذِي هُوَ خير وَقبلت رخصَة الله
Abdurrezzâk, el-Buhârî, İbn Ebî Şeybe ve İbn Merdûye, Âişe'den rivayet ettiler; dedi ki: "Ebû Bekir yemin ettiği vakit, keffâret ayeti inene kadar yeminini bozmazdı. Bundan sonra ise şöyle derdi: 'Bir konuda yemin edip de başkasını ondan daha hayırlı gördüğümde, muhakkak daha hayırlı olanı yapar ve Allah'ın ruhsatını kabul ederim.'"
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: من حلف على ملك يَمِين ليضربه فكفارته تَركه وَمَعَ الْكَفَّارَة حَسَنَة
İbnü'l-Münzir, İbn Abbâs'tan rivayet etti; dedi ki: "Kim sahip olduğu kölesini dövmek üzere yemin ederse, onun keffâreti [onu dövmeyi] terk etmesidir ve keffâretle birlikte bir de iyilik vardır."
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن جُبَير بن مطعم
Ebü'ş-Şeyh, Cübeyr b. Mut'ım'dan [şunu] rivayet etti:
أَنه افتدى يَمِينه بِعشْرَة آلَاف دِرْهَم وَقَالَ: وَرب هَذِه الْقبْلَة لَو حَلَفت لحلفت صَادِقا وَإِنَّمَا هُوَ شَيْء افتديت بِهِ يَمِيني
O, yeminini on bin dirhem ile feda edip kurtardı ve şöyle dedi: "Şu kıblenin Rabbine yemin olsun ki, şayet yemin etseydim doğru olarak yemin ederdim; ancak bu, yeminimi feda edip kurtardığım bir şeydir."
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ عَن أبي نجيح
Ebü'ş-Şeyh, Ebû Necîh'ten [şunu] rivayet etti:
أَن نَاسا من أهل الْبَيْت حلفوا عِنْد الْبَيْت خمسين رجلا قسَامَة فكأنهم حلفوا على بَاطِل ثمَّ خَرجُوا حَتَّى إِذا كَانُوا فِي بعض الطَّرِيق قَالُوا تَحت صَخْرَة فَبَيْنَمَا هم قَائِلُونَ تحتهَا إِذْ انقبلت الصَّخْرَة عَلَيْهِم فَخَرجُوا يَشْتَدُّونَ من تحتهَا فانفلقت خمسين فلقَة فقتلت كل فلقَة رجلا
Beyt [ehlinden] birtakım kimseler, Beyt'in yanında elli adam kasâme yemini ettiler; sanki bâtıl üzere yemin etmişlerdi. Sonra yola çıktılar; yolun bir yerine vardıklarında bir kayanın altında kaylûle (öğle uykusu) yaptılar. Onlar onun altında uyurken birden kaya üzerlerine devrildi. Altından koşarak çıktılar; fakat kaya elli parçaya ayrıldı ve her bir parça bir adamı öldürdü.
- قَوْله تَعَالَى: يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام رِجْس من عمل الشَّيْطَان فَاجْتَنبُوهُ لَعَلَّكُمْ تفلحون إِنَّمَا يُرِيد الشَّيْطَان أَن يُوقع بَيْنكُم الْعَدَاوَة والبغضاء فِي الْخمر وَالْميسر ويصدكم عَن ذكر الله وَعَن الصَّلَاة فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ وَأَطيعُوا الله وَأَطيعُوا الرَّسُول واحذروا فَإِن توليتم فاعلموا أَنما على رَسُولنَا الْبَلَاغ الْمُبين لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا إِذا مَا اتَّقوا وآمنوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات ثمَّ اتَّقوا وأمنوا ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا وَالله يحب الْمُحْسِنِينَ
- Yüce Allah'ın şu buyruğu: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام رِجْس من عمل الشَّيْطَان فَاجْتَنبُوهُ لَعَلَّكُمْ تفلحون إِنَّمَا يُرِيد الشَّيْطَان أَن يُوقع بَيْنكُم الْعَدَاوَة والبغضاء فِي الْخمر وَالْميسر ويصدكم عَن ذكر الله وَعَن الصَّلَاة فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ وَأَطيعُوا الله وَأَطيعُوا الرَّسُول واحذروا فَإِن توليتم فاعلموا أَنما على رَسُولنَا الْبَلَاغ الْمُبين لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا إِذا مَا اتَّقوا وآمنوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات ثمَّ اتَّقوا وأمنوا ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا وَالله يحب الْمُحْسِنِينَ } “Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar ve şans okları ancak şeytan işi birer pisliktir. Onlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz. Şeytan; şarap ve kumar yoluyla aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi? Allah'a itaat edin, Resûl'e de itaat edin ve sakının! Eğer yüz çevirirseniz bilin ki, Elçimize düşen apaçık bir tebliğdir. İman edip salih ameller işleyenlere, takva sahibi oldukları, iman ettikleri ve salih ameller işledikleri, sonra takva sahibi olup inandıkları, sonra da takva sahibi olup ihsanda bulundukları takdirde, [önceden] tatmış oldukları şeylerden ötürü bir günah yoktur. Allah, iyilik edenleri sever.”
- أخرج أَحْمد عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ حرمت الْخمر ثَلَاث مَرَّات قدم رَسُول الله ﷺ وهم يشربون الْخمر ويأكلون الميسر فسألوا رَسُول الله ﷺ عَنْهُمَا فَأنْزل الله {يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر} الْبَقَرَة الْآيَة ٢١٩ الْآيَة
- Ahmed, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; dedi ki: "İçki üç aşamada haram kılındı. Resûlullah ﷺ [Medine'ye] geldiğinde onlar içki içiyor ve kumar parası yiyorlardı. Resûlullah ﷺ'e ikisinden sordular; bunun üzerine Allah, Bakara Suresi 219. ayet olan { يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر } “Sana içkiyi ve kumarı soruyorlar” ayetini indirdi.
فَقَالَ النَّاس مَا حرم علينا إِنَّمَا قَالَ إِثْم كَبِير وَكَانُوا يشربون الْخمر حَتَّى كَانَ يَوْم من الْأَيَّام صلى رجل من الْمُهَاجِرين أمّ أَصْحَابه فِي الْمغرب خلط فِي قِرَاءَته فَأنْزل الله أغْلظ مِنْهَا {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى حَتَّى تعلمُوا مَا تَقولُونَ} النِّسَاء الْآيَة ٤٣ وَكَانَ النَّاس يشربون حَتَّى يَأْتِي أحدهم الصَّلَاة وَهُوَ مغتبق ثمَّ نزلت آيَة أغْلظ من ذَلِك {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر} إِلَى قَوْله {فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} قَالُوا: انتهينا رَبنَا فَقَالَ النَّاس: يَا رَسُول الله نَاس قتلوا فِي سَبِيل الله وماتوا على فرشهم كَانُوا يشربون الْخمر ويأكلون الميسر وَقد جعله الله رجساً من عمل الشَّيْطَان فَأنْزل الله {لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح} إِلَى آخر الْآيَة
İnsanlar: 'Bize haram kılınmadı, sadece büyük bir günah olduğu söylendi' dediler ve bir güne kadar içki içmeye devam ettiler. O gün Muhacirler'den bir adam akşam namazında arkadaşlarına imam oldu da kıraatinde karıştırdı. Bunun üzerine Allah bundan daha sert olan şu ayeti indirdi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى حَتَّى تعلمُوا مَا تَقولُونَ } “Ey iman edenler! Ne söylediğinizi bilinceye kadar sarhoşken namaza yaklaşmayın” (Nisâ Suresi, ayet 43). İnsanlar içmeye devam ettiler; öyle ki onlardan biri namaza akşamdan içmiş olarak geliyordu. Sonra bundan daha da sert olan şu ayet indi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر } “Ey iman edenler! Şarap... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetinden { فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Artık vazgeçtiniz değil mi?” kavline kadar. 'Vazgeçtik Rabbimiz!' dediler. Bunun üzerine insanlar: 'Ey Allah'ın Resûlü, Allah yolunda öldürülen ve yataklarında ölen birtakım kimseler vardı ki onlar içki içer ve kumar parası yerlerdi; oysa Allah bunu şeytan işi bir pislik kıldı' dediler. Bunun üzerine Allah: { لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح } “İman edip salih ameller işleyenlere... bir günah yoktur” ayetini sonuna kadar indirdi."
وَقَالَ النَّبِي ﷺ: لَو حرم عَلَيْهِم لتركوه كَمَا تركْتُم
Nebi ﷺ şöyle buyurdu: "Eğer onlara haram kılınmış olsaydı, sizin bıraktığınız gibi onlar da bırakırlardı."
وَأخرج الطَّيَالِسِيّ وَابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن ابْن عمر قَالَ: نزل فِي الْخمر ثَلَاث آيَات فأوّل شَيْء نزل {يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر} الْبَقَرَة الْآيَة ٢١٩ الْآيَة
et-Tayâlisî, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdûye ve Şuabü'l-Îmân'da el-Beyhakî, İbn Ömer'den rivayet ettiler; dedi ki: İçki hakkında üç ayet indi. İlk inen şey, Bakara Suresi 219. ayet olan { يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر } “Sana içkiyi ve kumarı soruyorlar” ayeti idi.
فَقيل حرمت الْخمر فَقَالُوا: يَا رَسُول الله دَعْنَا ننتفع بهَا كَمَا قَالَ الله فَسكت عَنْهُم
Bunun üzerine: 'İçki haram kılındı' denildi. Onlar: 'Ey Allah'ın Resûlü, Allah'ın buyurduğu gibi ondan faydalanmamıza izin ver' dediler; [Resûlullah] da onlara karşı sükût etti.
ثمَّ نزلت هَذِه الْآيَة {لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى} النِّسَاء الْآيَة ٤٣ فَقيل: حرمت الْخمر
Sonra Nisâ Suresi 43. ayet olan şu ayet indi: { لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى } “Sarhoşken namaza yaklaşmayın”. Yine: 'İçki haram kılındı' denildi.
فَقَالُوا: يَا رَسُول الله لَا نشربها قرب الصَّلَاة
Onlar: 'Ey Allah'ın Resûlü, namaz vaktine yakın içmeyiz' dediler.
فَسكت عَنْهُم ثمَّ نزلت {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} الْآيَة
Bunun üzerine [Resûlullah] onlara karşı sükût etti. Sonra { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayeti indi.
فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: حرمت الْخمر
Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "İçki haram kılındı" buyurdu.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَأَبُو الشَّيْخ وَابْن مرْدَوَيْه والنحاس فِي ناسخه عَن سعد بن أبي وَقاص قَالَ: فيَّ نزل تَحْرِيم الْخمر صنع رجل من الْأَنْصَار طَعَاما فَدَعَانَا فَأَتَاهُ نَاس فَأَكَلُوا وَشَرِبُوا حَتَّى انتشوا من الْخمر
İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, Ebü'ş-Şeyh, İbn Merdûye ve Nâsih'inde en-Nehhâs, Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan rivayet ettiler; dedi ki: "İçkinin haram kılınması benim hakkımda indi. Ensâr'dan bir adam yemek hazırladı ve bizi davet etti. İnsanlar ona geldiler, yediler ve içkiden sarhoş oluncaya kadar içtiler.
وَذَلِكَ قبل أَن تحرم الْخمر
Bu, içki haram kılınmadan önceydi.
فتفاخروا فَقَالَت الْأَنْصَار: الْأَنْصَار خير وَقَالَت قُرَيْش: قُرَيْش خير
Bunun üzerine övünmeye başladılar; Ensâr: 'Ensâr daha hayırlıdır' dedi, Kureyş de: 'Kureyş daha hayırlıdır' dedi.
فَأَهوى رجل بِلحي جزور فَضرب على أنفي ففزره فَكَانَ سعد مفزور الْأنف قَالَ: فَأتيت النَّبِي ﷺ فَذكرت ذَلِك لَهُ فَنزلت هَذِه الْآيَة {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} إِلَى آخر الْآيَة
Bir adam deve çene kemiğine uzandı ve burnuma vurdu da burnumu yardı. -Sa'd'ın burnu yarılmıştı.- Dedi ki: Nebi ﷺ'e geldim ve bu durumu ona anlattım. Bunun üzerine şu ayet indi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetin sonuna kadar."
وَأخرج ابْن جرير من طَرِيق ابْن شهَاب أَن سَالم بن عبد الله حَدثهُ
İbn Cerîr, İbn Şihâb tarikiyle Sâlim b. Abdillâh'ın kendisine [şunu] anlattığını rivayet etti:
أَن أول مَا حرمت الْخمر إِن سعد بن أبي وَقاص وأصحاباً لَهُ شربوا فَاقْتَتلُوا فكسروا أنف سعد فَأنْزل الله {إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} الْآيَة
İçkinin ilk haram kılınışı şöyle oldu: Sa'd b. Ebî Vakkâs ve arkadaşları içtiler, sonra kavgaya tutuştular ve Sa'd'ın burnunu kırdılar. Bunun üzerine Allah: { إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetini indirdi.
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ عَن سعد بن أبي وَقاص قَالَ نزلت فيَّ ثَلَاث آيَات من كتاب الله نزل تَحْرِيم الْخمر نادمت رجلا فعارضته وعارضني فعربدت عَلَيْهِ فشججته فَأنْزل الله {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} إِلَى قَوْله {فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} وَنزلت فيَّ {وَوَصينَا الْإِنْسَان بِوَالِديهِ حسنا} العنكبوت الْآيَة ٨ {حَملته أمه كرها} إِلَى آخر الْآيَة وَنزلت {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِذا نَاجَيْتُم الرَّسُول فقدموا بَين يَدي نَجوَاكُمْ صَدَقَة} المجادلة الْآيَة ١٢ فَقدمت شعيرَة فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: إِنَّك لَزَهِيد فَنزلت الْآيَة الْأُخْرَى {أَأَشْفَقْتُم أَن تقدمُوا} المجادلة الْآيَة ١٣ الْآيَة
et-Taberânî, Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan rivayet etti; dedi ki: "Allah'ın Kitabı'ndan üç ayet benim hakkımda indi: İçkinin haram kılınışı indi. Bir adamla beraber içki içtim; ona karşı çıktım, o da bana karşı çıktı; ona taşkınlık yaptım ve başını yardım. Bunun üzerine Allah: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetinden { فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Artık vazgeçtiniz değil mi?” kavline kadar indirdi. Yine hakkımda Ankebût Suresi 8. ayet olan { وَوَصينَا الْإِنْسَان بِوَالِديهِ حسنا } “Biz insana, anne babasına iyi davranmasını tavsiye ettik” [ile] { حَملته أمه كرها } “Annesi onu güçlükle taşıdı” ayetin sonuna kadar indi. Yine Mücâdele Suresi 12. ayet olan { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِذا نَاجَيْتُم الرَّسُول فقدموا بَين يَدي نَجوَاكُمْ صَدَقَة } “Ey iman edenler! Resûl ile gizlice konuşacağınız zaman, bu gizli konuşmanızdan önce bir sadaka verin” ayeti indi; ben de bir miktar arpa takdim ettim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: 'Şüphesiz sen pek kanaatkârsın' buyurdu ve diğer ayet indi: { أَأَشْفَقْتُم أَن تقدمُوا } “[Sadaka] vermekten çekindiniz mi?” (Mücâdele Suresi, ayet 13)."
وَأخرج عبد بن حميد وَالنَّسَائِيّ وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَأَبُو الشَّيْخ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: إِنَّمَا نزل تَحْرِيم الْخمر فِي قبيلتين من قبائل الْأَنْصَار شربوا فَلَمَّا أَن ثمل الْقَوْم عَبث بَعضهم بِبَعْض فَلَمَّا أَن صحوا جعل يرى الرجل مِنْهُم الْأَثر بِوَجْهِهِ وبرأسه ولحيته فَيَقُول: صنع بِي هَذَا أخي فلَان وَكَانُوا إخْوَة لَيْسَ فِي قُلُوبهم ضغائن وَالله لَو كَانَ بِي رؤوفاً مَا صنع
Abd b. Humeyd, en-Nesâî, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, Ebü'ş-Şeyh, sahih olduğunu belirterek el-Hâkim, İbn Merdûye ve el-Beyhakî, İbn Abbâs'tan rivayet ettiler; dedi ki: "İçkinin haram kılınışı Ensâr kabilelerinden iki kabile hakkında indi. İçtiler; topluluk sarhoş olunca birbirlerine sataştılar. Ayıldıklarında, onlardan bir adam yüzünde, başında ve sakalında [yara] izi görüyor ve: 'Bunu bana falanca kardeşim yaptı' diyordu. Oysa onlar aralarında kin bulunmayan kardeşlerdi. 'Vallahi bana şefkatli olsaydı bunu bana yapmazdı' [diyorlardı];
بِي هَذَا حَتَّى وَقعت الضغائن فِي قُلُوبهم فَأنْزل الله هَذِه الْآيَة {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} إِلَى قَوْله {فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} فَقَالَ نَاس من المتكلفين: هِيَ رِجْس وَهِي فِي بطن فلَان قتل يَوْم بدر وَفُلَان قتل يَوْم أحد فَأنْزل الله هَذِه الْآيَة {لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا} الْآيَة
öyle ki kalplerine kin girdi. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetinden { فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Artık vazgeçtiniz değil mi?” kavline kadar. Bunun üzerine kendilerini zora koşan birtakım kimseler: 'O bir pisliktir; oysa Bedir günü öldürülen filanın karnında ve Uhud günü öldürülen falanın karnında vardı' dediler. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: { لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا } “İman edip salih ameller işleyenlere... tatmış oldukları şeylerden ötürü bir günah yoktur”."
وَأخرج ابْن جرير عَن بُرَيْدَة قَالَ بَيْنَمَا نَحن قعُود على شراب لنا وَنحن نشرب الْخمر جلاء إِذْ قُمْت حَتَّى آتِي رَسُول الله ﷺ فَأسلم عَلَيْهِ وَقد نزل تَحْرِيم الْخمر {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} إِلَى قَوْله {مُنْتَهُونَ} فَجئْت إِلَى أَصْحَابِي فقرأتها عَلَيْهِم قَالَ: وَبَعض الْقَوْم شربته فِي بِيَدِهِ قد شرب بَعْضًا وَبَقِي بعض فِي الْإِنَاء فَقَالَ بِالْإِنَاءِ تَحت شفته الْعليا كَمَا يفعل الْحجام ثمَّ صبوا مَا فِي باطيتهم فَقَالُوا: انتهينا رَبنَا
İbn Cerîr, Büreyde'den rivayet etti; dedi ki: "Biz içkimizin başında oturmuş açıkça içki içerken kalkıp Resûlullah ﷺ'e gideyim ve ona selam vereyim dedim. O sırada içkinin haram kılınışı olan { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayetinden { مُنْتَهُونَ } “Vazgeçtiniz değil mi?” kavline kadar inmişti. Arkadaşlarıma geldim ve bunu onlara okudum. Dedi ki: Topluluktan birinin içkisi elindeydi; bir kısmını içmiş, kapta da bir kısmı kalmıştı. Hacamatçının yaptığı gibi kabı üst dudağının altında tutarak [hemen bıraktı], sonra fıçılarındakini döktüler ve: 'Vazgeçtik Rabbimiz!' dediler."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَامَ رَسُول الله ﷺ فَقَالَ يَا أهل الْمَدِينَة إِن الله يعرض عَن الْخمر تعريضاً لَا أَدْرِي لَعَلَّه سينزل فِيهَا أَمر ثمَّ قَامَ فَقَالَ: يَا أهل الْمَدِينَة إِن الله قد أنزل إليَّ تَحْرِيم الْخمر فَمن كتب مِنْكُم هَذِه الْآيَة وَعِنْده مِنْهَا شَيْء فَلَا يشْربهَا
Şuabü'l-Îmân'da el-Beyhakî, Ebû Hüreyre'den rivayet etti; dedi ki: Resûlullah ﷺ ayağa kalktı ve şöyle buyurdu: "Ey Medine halkı! Şüphesiz Allah içkiden üstü kapalı olarak bahsetmektedir. Bilmiyorum, belki de hakkında bir emir indirecektir." Sonra tekrar ayağa kalkıp şöyle buyurdu: "Ey Medine halkı! Şüphesiz Allah bana içkinin haram kılınışını indirdi. Sizden her kim bu ayeti yazmışsa ve yanında da ondan bir şey varsa, sakın onu içmesin!"
وَأخرج ابْن سعد عَن عبد الرَّحْمَن بن سابط قَالَ: زَعَمُوا أَن عُثْمَان بن مَظْعُون حرم الْخمر فِي الْجَاهِلِيَّة وَقَالَ: لَا أشْرب شَيْئا يذهب عَقْلِي ويضحك بِي من هُوَ أدنى مني ويحملني على أَن أنكح كَرِيمَتي من لَا أُرِيد فَنزلت هَذِه الْآيَة فِي سُورَة الْمَائِدَة فِي الْخمر فَمر عليَّ رجل فَقَالَ: حرمت الْخمر وتلا هَذِه الْآيَة فَقَالَ: تَبًّا لَهَا قد كَانَ بَصرِي فِيهَا ثَابتا
İbn Sa'd, Abdurrahman b. Sâbit'ten rivayet etti; dedi ki: İddia ettiklerine göre Osman b. Maz'ûn Cahiliye döneminde içkiyi haram kılmış ve şöyle demişti: 'Aklımı gideren, benden daha aşağı olan kimseyi bana güldüren ve en kıymetlimi istemediğim biriyle evlendirmeme yol açan bir şeyi içmem.' Mâide suresindeki içkiyle ilgili bu ayet indiğinde, yanından bir adam geçti ve: 'İçki haram kılındı' deyip bu ayeti okudu. [Osman b. Maz'ûn] da: 'Kahrolasıca [içki]! Zaten benim onun hakkındaki görüşüm sabitti' dedi.
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن سعيد بن جُبَير قَالَ لما نزلت فِي الْبَقَرَة {يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر قل فيهمَا إِثْم كَبِير وَمَنَافع للنَّاس} الْبَقَرَة الْآيَة ٢١٩ شربهَا قوم لقَوْله مَنَافِع للنَّاس وَتركهَا قوم لقَوْله إِثْم كَبِير مِنْهُم عُثْمَان بن مَظْعُون حَتَّى نزلت الْآيَة الَّتِي فِي النِّسَاء {لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى} النِّسَاء الْآيَة ٤٣ فَتَركهَا قوم وشربها قوم يتركونها بِالنَّهَارِ حِين الصَّلَاة ويشربونها بِاللَّيْلِ حَتَّى نزلت الْآيَة الَّتِي فِي الْمَائِدَة {إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر}
İbnü'l-Münzir, Saîd b. Cübeyr'den rivayet etti; dedi ki: Bakara'daki { يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر قل فيهمَا إِثْم كَبِير وَمَنَافع للنَّاس } “Sana içkiyi ve kumarı sorarlar. De ki: 'Onlarda büyük bir günah ve insanlar için birtakım faydalar vardır'” (el-Bakara, 219) ayeti indiğinde, bir grup insan O'nun 'insanlar için birtakım faydalar vardır' kavlinden ötürü onu içti; aralarında Osman b. Maz'ûn'un da bulunduğu bir grup insan ise O'nun 'büyük bir günah vardır' kavlinden ötürü onu bıraktı. Nihayet Nisâ'daki şu ayet indi: { لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى } “Sarhoş iken namaza yaklaşmayın” (en-Nisâ, 43). Bunun üzerine bir grup onu tamamen bıraktı, bir grup da namaz vakti olan gündüzleri bırakıp geceleri içmek suretiyle onu içti. Nihayet Mâide'deki şu ayet indi: { إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر }
الْآيَة
“Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayeti.
قَالَ عمر: أقرنت بالميسر والأنصاب والأزلام بعدا لَك وَسُحْقًا فَتَركهَا النَّاس وَوَقع فِي صُدُور أنَاس من النَّاس مِنْهَا فَجعل قوم يمر بالراوية من الْخمر فتخرق فيمر بهَا أَصْحَابهَا فَيَقُولُونَ: قد كُنَّا نكرمك عَن هَذَا المصرع وَقَالُوا: مَا حرم علينا شَيْء أَشد من الْخمر حَتَّى جعل الرجل يلقى صَاحبه فَيَقُول: إِن فِي نَفسِي شَيْئا
Ömer şöyle dedi: 'Kumarla, dikili taşlarla ve fal oklarıyla bir mi tutuldun? Helak olasıca ve yerin dibine batasıca!' İnsanlar onu bıraktı; fakat insanlardan bazılarının içine bundan bir şey takıldı. Bir grup, içi şarap dolu tulumların yanından geçiyor, tulumlar deliniyor, sahipleri de yanından geçip şöyle diyorlardı: 'Biz seni bu şekilde devrilip dökülmekten korurduk.' Ve dediler ki: 'Bize içkiden daha ağır gelen hiçbir şey haram kılınmadı.' Hatta adam arkadaşıyla karşılaşıyor ve: 'İçimde bir şey var' diyordu.
فَيَقُول لَهُ صَاحبه: لَعَلَّك تذكر الْخمر
Arkadaşı ona: 'Herhalde içkiyi anıyorsun?' diyordu.
فَيَقُول: نعم
O da: 'Evet' diyordu.
فَيَقُول: إِن فِي نَفسِي مثل مافي نَفسك حَتَّى ذكر ذَلِك قوم واجتمعوا فِيهِ فَقَالُوا: كَيفَ نتكلم وَرَسُول الله ﷺ شَاهد وخافوا أَن ينزل فيهم فَأتوا رَسُول الله ﷺ وَقد أعدُّوا لَهُ حجَّة فَقَالُوا: أَرَأَيْت حَمْزَة بن عبد الْمطلب وَمصْعَب بن عُمَيْر وَعبد الله بن جحش أَلَيْسُوا فِي الْجنَّة قَالَ: بلَى
Bunun üzerine: 'Senin içindekinin aynısı benim içimde de var' diyordu. Nihayet bir grup bunu dile getirdi ve bu hususta toplandılar. Dediler ki: 'Resûlullah ﷺ aramızda iken nasıl konuşalım?' ve haklarında [ayet] inmesinden korktular. Bir delil hazırlamış olarak Resûlullah ﷺ'e gelip dediler ki: 'Hamza b. Abdilmuttalib, Mus'ab b. Umeyr ve Abdullah b. Cahş'ı gördün mü, onlar cennette değiller mi?' O: 'Evet' buyurdu.
قَالُوا: أَلَيْسُوا قد مضوا وهم يشربون الْخمر فَحرم علينا شَيْء دخلُوا الْجنَّة وهم يشربونه
Dediler ki: 'Onlar şarap içerken vefat etmediler mi? Kendileri onu içerken cennete girdikleri bir şey bize mi haram kılındı?'
فَقَالَ: قد سمع الله مَا قُلْتُمْ فَإِن شَاءَ أجابكم فَأنْزل الله {إِنَّمَا يُرِيد الشَّيْطَان أَن يُوقع بَيْنكُم الْعَدَاوَة والبغضاء فِي الْخمر وَالْميسر ويصدكم عَن ذكر الله وَعَن الصَّلَاة فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} قَالُوا: انتهينا وَنزل فِي الَّذين ذكرُوا حَمْزَة وَأَصْحَابه {لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا} الْآيَة
[Resûlullah ﷺ] buyurdu ki: 'Allah dediklerinizi işitti; dilerse size cevap verir.' Bunun üzerine Allah şunu indirdi: { إِنَّمَا يُرِيد الشَّيْطَان أَن يُوقع بَيْنكُم الْعَدَاوَة والبغضاء فِي الْخمر وَالْميسر ويصدكم عَن ذكر الله وَعَن الصَّلَاة فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Şeytan, içki ve kumarla ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi?” Onlar: 'Vazgeçtik' dediler. Hamza ve arkadaşlarını ananlar hakkında da şu ayet indi: { لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا } “İman edip salih ameller işleyenlere... tatmış oldukları şeylerden ötürü bir günah yoktur”.
وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة {يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر} قَالَ: الميسر
Abd b. Humeyd, Katâde'den rivayet etti: { يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر } “Sana içkiyi ve kumarı sorarlar” ayeti hakkında dedi ki: Meysir,
هُوَ الْقمَار كُله {قل فيهمَا إِثْم كَبِير وَمَنَافع للنَّاس} قَالَ: فذمهما وَلم يحرمهما وَهِي لَهُم حَلَال يَوْمئِذٍ ثمَّ أنزل هَذِه الْآيَة فِي شَأْن الْخمر وَهِي أَشد مِنْهَا فَقَالَ {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى} النِّسَاء الْآيَة ٤٣ فَكَانَ السكر مِنْهَا حَرَامًا ثمَّ أنزل الْآيَة الَّتِي فِي الْمَائِدَة {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام} إِلَى قَوْله {فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} فجَاء تَحْرِيمهَا فِي هَذِه الْآيَة قليلها وكثيرها مَا أسكر مِنْهَا وَمَا لم يسكر
kumarın tamamıdır. { قل فيهمَا إِثْم كَبِير وَمَنَافع للنَّاس } “De ki: 'Onlarda büyük bir günah ve insanlar için birtakım faydalar vardır'” ayeti hakkında dedi ki: İkisini de kınadı ama haram kılmadı; o gün içki onlar için helaldi. Sonra içki konusunda bundan daha ağır olan şu ayeti indirdi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى } “Ey iman edenler! Sarhoş iken namaza yaklaşmayın” (en-Nisâ, 43). Böylece sarhoşluk haram kılındı. Sonra Mâide'deki şu ayeti indirdi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام } “Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar ve fal okları...” ayetinden { فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Artık vazgeçtiniz değil mi?” kavline kadar. Bu ayetle onun azı da çoğu da, sarhoş edeni de sarhoş etmeyeni de haram kılındı.
وَأخرج عبد بن حميد عَن عَطاء قَالَ: أول مَا نزل تَحْرِيم الْخمر {يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر قل فيهمَا إِثْم كَبِير} الْبَقَرَة الْآيَة ٢١٩ الْآيَة
Abd b. Humeyd, Atâ'dan rivayet etti; dedi ki: İçkinin haram kılınışı hakkında ilk inen ayet şudur: { يَسْأَلُونَك عَن الْخمر وَالْميسر قل فيهمَا إِثْم كَبِير } “Sana içkiyi ve kumarı sorarlar. De ki: 'Onlarda büyük bir günah vardır'” (el-Bakara, 219) ayeti.
فَقَالَ بعض النَّاس: نشربها لمنافعها الَّتِي فِيهَا وَقَالَ آخَرُونَ لَا خير فِي شَيْء فِيهِ إِثْم ثمَّ نزلت {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى}
İnsanlardan bazıları: 'Ondaki faydalarından dolayı onu içeriz' dediler. Diğerleri ise: 'İçinde günah olan bir şeyde hayır yoktur' dediler. Sonra şu ayet indi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى }
النِّسَاء الْآيَة ٤٣ الْآيَة
“Ey iman edenler! Sarhoş iken namaza yaklaşmayın” (en-Nisâ, 43) ayeti.
فَقَالَ بعض النَّاس: نشربها ونجلس فِي بُيُوتنَا وَقَالَ آخَرُونَ: لَا خير فِي شَيْء يحول بَيْننَا وَبَين الصَّلَاة مَعَ الْمُسلمين فَنزلت {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر} الْآيَة
Bunun üzerine insanlardan bazıları: 'Onu içer evlerimizde otururuz' dediler. Diğerleri ise: 'Bizimle Müslümanlarla birlikte kılınacak namaz arasına giren bir şeyde hayır yoktur' dediler. Bunun üzerine şu ayet indi: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر } “Ey iman edenler! Şarap, kumar... ancak [şeytan işi birer pisliktir]” ayeti.
فَانْتَهوا فنهاهم فَانْتَهوا
Bunun üzerine vazgeçtiler; [Allah] onları yasakladı, onlar da vazgeçtiler.
وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة فِي قَوْله {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى} النِّسَاء الْآيَة ٤٣ قَالَ: كَانَ الْقَوْم يشربونها حَتَّى إِذا حضرت الصَّلَاة أَمْسكُوا عَنْهَا قَالَ: وَذكر لنا أَن نَبِي الله ﷺ قَالَ حِين أنزلت هَذِه الْآيَة: قد تقرَّب الله فِي تَحْرِيم الْخمر ثمَّ حرمهَا بعد ذَلِك فِي سُورَة الْمَائِدَة بعد غَزْوَة الْأَحْزَاب وَعلم أَنَّهَا تسفِّه الأحلام وتجهد الْأَمْوَال وتشغل عَن ذكر الله وَعَن الصَّلَاة
Abd b. Humeyd, Katâde'den { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا لَا تقربُوا الصَّلَاة وَأَنْتُم سكارى } “Ey iman edenler! Sarhoş iken namaza yaklaşmayın” (en-Nisâ, 43) kavli hakkında şöyle dediğini rivayet etti: İnsanlar onu içiyor, namaz vakti geldiğinde ise ondan uzak duruyorlardı. Dedi ki: Bize anlatıldığına göre bu ayet indiğinde Allah'ın Peygamberi ﷺ şöyle buyurdu: 'Allah içkinin haram kılınışını yaklaştırdı.' Sonra Ahzâb Gazvesi'nden sonra Mâide suresinde onu haram kıldı ve onun akılları hafifleştirdiğini, malları tükettiğini, Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoyduğunu bildi.
وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة {فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ} قَالَ: فَانْتهى الْقَوْم عَن الْخمر وأمسكوا عَنْهَا قَالَ: وَذكر لنا أَن هَذِه الْآيَة لما أنزلت قَالَ رَسُول الله ﷺ يَا أَيهَا النَّاس إِن الله قد حرم الْخمر فَمن كَانَ عِنْده شَيْء فَلَا يطعمهُ وَلَا تَبِيعُوهَا فَلبث الْمُسلمُونَ زَمَانا يَجدونَ رِيحهَا من طرق الْمَدِينَة لِكَثْرَة مَا أهرقوا مِنْهَا
Abd b. Humeyd, Katâde'den { فَهَل أَنْتُم مُنْتَهُونَ } “Artık vazgeçtiniz değil mi?” ayeti hakkında rivayet etti; dedi ki: Topluluk içkiden vazgeçti ve ondan el çekti. Dedi ki: Bize anlatıldığına göre bu ayet indiğinde Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Ey insanlar! Allah içkiyi haram kıldı. Kimin yanında ondan bir şey varsa sakın onu tatmasın ve onu satmayın!' Müslümanlar, ondan döktükleri miktarın çokluğundan ötürü uzun bir süre Medine sokaklarında onun kokusunu almaya devam ettiler.
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ وَابْن مرْدَوَيْه وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن ابْن عَبَّاس
Ebû'ş-Şeyh, İbn Merdûye ve sahih olduğunu belirterek el-Hâkim, İbn Abbâs'tan rivayet ettiler:
أَن الشَّرَاب كَانُوا يضْربُونَ على عهد رَسُول الله ﷺ بِالْأَيْدِي وَالنعال والعصي حَتَّى توفّي رَسُول الله ﷺ فَقَالَ أَبُو بكر: لَو فَرضنَا لَهُم حدا فتوخى نَحْو مَا كَانُوا يضْربُونَ فِي عهد رَسُول الله صللى الله عَلَيْهِ وَسلم فَكَانَ أَبُو بكر يجلدهم أَرْبَعِينَ حَتَّى توفّي ثمَّ كَانَ عمر من بعده يجلدهم كَذَلِك أَرْبَعِينَ حَتَّى أَتَى بِرَجُل من الْمُهَاجِرين الْأَوَّلين وَقد شرب فَأمر بِهِ لن يجلد فَقَالَ: لم تجلدني بيني وَبَيْنك كتاب الله
Resûlullah ﷺ vefat edinceye kadar O'nun döneminde içki içenlere ellerle, ayakkabılarla ve sopalarla vurulurdu. Resûlullah ﷺ vefat edince Ebû Bekir: 'Onlar için bir had [cezası] belirlesek' dedi ve Resûlullah ﷺ döneminde vurdukları miktara denk getirmeye çalıştı. Ebû Bekir vefat edinceye kadar onlara kırk [kırbaç] vurdu. Sonra ondan sonra Ömer de aynı şekilde onlara kırk vurdu. Nihayet ilk Muhacirlerden içki içmiş bir adam getirildi ve ona celde vurulmasını emretti. Bunun üzerine [adam]: 'Bana niçin celde vuruyorsun? Seninle benim aramda Allah'ın Kitabı var' dedi.
قَالَ: وَفِي أَي كتاب الله تَجِد أَن لَا أجلدك قَالَ: فَإِن الله تَعَالَى يَقُول فِي كِتَابه {لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا} فَإنَّا من الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات {ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا} شهِدت مَعَ رَسُول الله ﷺ بَدْرًا وأحداً وَالْخَنْدَق والمشاهد
[Ömer]: 'Allah'ın Kitabı'nın neresinde sana celde vurmayacağımı buluyorsun?' dedi. [Adam]: 'Şüphesiz Allah Teâlâ Kitabı'nda şöyle buyurmaktadır: { لَيْسَ على الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا } “İman edip salih ameller işleyenlere... tatmış oldukları şeylerden ötürü bir günah yoktur”. Ben iman edip salih amel işleyen, { ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا } “sonra sakınıp iyilik eden” kimselerdenim. Resûlullah ﷺ ile birlikte Bedir'e, Uhud'a, Hendek'e ve savaş meydanlarına katıldım' dedi.
فَقَالَ عمر: أَلا تردون عَلَيْهِ فَقَالَ ابْن عَبَّاس: هَؤُلَاءِ الْآيَات نزلت عذرا للماضين وَحجَّة على البَاقِينَ عذرا للماضين لأَنهم لقوا الله قبل أَن حرم عَلَيْهِم الْخمر وَحجَّة على البَاقِينَ لِأَن الله يَقُول {إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام} حَتَّى بلغ الْآيَة الْأُخْرَى فَإِن كَانَ من {الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا إِذا مَا اتَّقوا وآمنوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات ثمَّ اتَّقوا وأمنوا ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا} فَإِن
Bunun üzerine Ömer: 'Ona cevap vermeyecek misiniz?' dedi. İbn Abbâs dedi ki: 'Bu ayetler, geçmiştekiler için bir mazeret, kalanlar için ise bir hüccet olarak inmiştir. Geçmiştekiler için bir mazerettir; çünkü onlar içki kendilerine haram kılınmadan önce Allah'a kavuştular. Kalanlar için bir hüccettir; çünkü Allah: { إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام } “Şarap, kumar, dikili taşlar ve fal okları...” buyurarak diğer ayete kadar ulaşmıştır. Eğer o, { الَّذين آمنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات جنَاح فِيمَا طعموا إِذا مَا اتَّقوا وآمنوا وَعمِلُوا الصَّالِحَات ثمَّ اتَّقوا وأمنوا ثمَّ اتَّقوا وأحسنوا } “sakınıp iman ettikleri ve salih ameller işledikleri, sonra sakınıp iman ettikleri, sonra sakınıp iyilik yaptıkları takdirde iman edip salih ameller işleyenlere tatmış olduklarından ötürü bir günah yoktur” kimselerden ise, muhakkak ki
الله نهى أَن يشرب الْخمر
Allah içki içmeyi yasaklamıştır.'
فَقَالَ عمر: فَمَاذَا ترَوْنَ فَقَالَ عَليّ بن أبي طَالب: نرى أَنه إِذا شرب سكر وَإِذا سكر هذى وَإِذا هذى افترى وعَلى المفتري ثَمَانُون جلدَة فَأمر عمر فجلد ثَمَانِينَ
Bunun üzerine Ömer: 'Peki ne dersiniz?' dedi. Ali b. Ebî Tâlib şöyle dedi: 'Bizim görüşümüze göre o içtiği zaman sarhoş olur, sarhoş olunca saçmalar, saçmalayınca iftira atar; iftiracıya ise seksen celde vardır.' Bunun üzerine Ömer emretti ve seksen celde vuruldu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس عَن أبي طَلْحَة زوج أم أنس قَالَ لما نزلت تَحْرِيم الْخمر بعث رَسُول الله ﷺ هاتفاً يَهْتِف: أَلا أَن الْخمر قد حرمت فَلَا تَبِيعُوهَا فَمن كَانَ عِنْده مِنْهُ شَيْء فليهرقه
İbn Merdûye, Enes'ten, o da Ümmü Enes'in eşi Ebû Talha'dan rivayet etti; dedi ki: İçkinin haram kılınışı indiğinde Resûlullah ﷺ bir seslenici gönderdi, o şöyle sesleniyordu: 'Haberiniz olsun ki içki haram kılınmıştır, onu satmayın! Kimin yanında ondan bir şey varsa onu döksün!'
قَالَ أَبُو طَلْحَة: يَا غُلَام حل عُزّلى تِلْكَ المزاد فَفَتحهَا فَأَهْرقهَا وخمرنا يَوْمئِذٍ الْبُسْر وَالتَّمْر فأهرق النَّاس حَتَّى امْتنعت فجاج الْمَدِينَة
Ebû Talha: 'Ey köle! O tulumun bağını çöz' dedi. O da onu açıp döktü. O gün bizim içkimiz koruk ve hurma [içkisi] idi. İnsanlar o kadar döktüler ki Medine sokakları [akıntıdan] geçilmez oldu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس قَالَ: كُنَّا نَأْكُل من طَعَام لنا وَنَشْرَب عَلَيْهِ من هَذَا الشَّرَاب فَأَتَانَا فلَان من نَبِي الله ﷺ فَقَالَ: إِنَّكُم تشربون الْخمر وَقد أنزل فِيهَا
İbn Merdûye, Enes'ten rivayet etti; dedi ki: Biz kendimize ait bir yemeği yiyor ve üzerine bu içkiden içiyorduk. Bize Allah'ın Peygamberi ﷺ'in yanından filanca geldi ve: 'Siz içki içiyorsunuz, oysa onun hakkında [ayet] indirildi' dedi.
قُلْنَا مَا تَقولُونَ قَالَ: نعم سمعته من النَّبِي ﷺ السَّاعَة وَمن عِنْده أتيتكم فقمنا فأكفينا ماكان فِي الْإِنَاء من شَيْء
'Ne diyorsun?' dedik. O: 'Evet, bunu az önce Peygamber ﷺ'den bizzat işittim ve sizin yanınıza onun yanından geldim' dedi. Kalktık ve kapta ne varsa hepsini döktük.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس قَالَ كَانَ عِنْد أبي طَلْحَة مَال ليتيم فَاشْترى بِهِ خمرًا فَلَمَّا حرمت الْخمر أَتَى النَّبِي ﷺ فَقَالَ: اجْعَلْهُ خلا فَقَالَ: لَا أهْرقْهُ
İbn Merdûye, Enes'ten rivayet etti; dedi ki: Ebû Talha'nın yanında bir yetime ait mal vardı; onunla içki satın almıştı. İçki haram kılınınca Peygamber ﷺ'e gelip: 'Onu sirke yapayım mı?' dedi. [Peygamber ﷺ]: 'Hayır, onu dök!' buyurdu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس
İbn Merdûye, Enes'ten rivayet etti:
أَن الْآيَة الَّتِي حرم الله فِيهَا الْخمر نزلت وَلَيْسَ فِي الْمَدِينَة شراب يشرب إِلَّا من تمر
Allah'ın içkiyi haram kıldığı ayet indiğinde, Medine'de hurmadan başka içilen bir içki yoktu.
وَأخرج أَبُو يعلى عَن أنس قَالَ: لما نزل تَحْرِيم الْخمر فَدخلت على نَاس من أَصْحَابِي وَهِي بَين أَيْديهم فضربتها برجلي وَقلت: انْطَلقُوا إِلَى رَسُول الله ﷺ فقد نزل تَحْرِيم الْخمر وشرابهم يَوْمئِذٍ الْبُسْر وَالتَّمْر
Ebû Ya'lâ, Enes'ten rivayet etti; dedi ki: İçkinin haram kılınışı indiğinde, arkadaşlarımın yanına girdim; [içki] önlerindeydi. Ayağımla ona vurdum ve: 'Resûlullah ﷺ'e gidin; içkinin haram kılınışı indi' dedim. O gün onların içkisi koruk ve hurma [şarabı] idi.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن مَسْعُود قَالَ: كَانُوا يشربون الْخمر بعد مَا أنزلت الَّتِي فِي الْبَقَرَة وَبعد الَّتِي فِي سُورَة النِّسَاء فَلَمَّا نزلت الَّتِي الَّتِي فِي سُورَة الْمَائِدَة تَرَكُوهُ
İbn Merdûye, İbn Mes'ûd'dan rivayet etti; dedi ki: Bakara'daki [ayet] indirildikten sonra ve Nisâ suresindeki [ayet] indirildikten sonra içki içerlerdi. Mâide suresindeki ayet indiğinde ise onu tamamen bıraktılar.
وَأخرج مُسلم وَأَبُو يعلى وَابْن مرْدَوَيْه عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ قَالَ: خَطَبنَا رَسُول الله ﷺ فَقَالَ يَا أَيهَا النَّاس إِن الله أعرض بِالْخمرِ فَمن كَانَ عِنْده مِنْهَا شَيْء فليبع ولينتفع بِهِ فَلم نَلْبَث إِلَّا يَسِيرا ثمَّ قَالَ: إِن الله قد حرم الْخمر فَمن أَدْرَكته هَذِه الْآيَة وَعِنْده مِنْهَا شَيْء فَلَا يبع وَلَا يشرب
Müslim, Ebû Ya'lâ ve İbn Merdûye, Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet ettiler; dedi ki: Resûlullah ﷺ bize bir hutbe verdi ve şöyle buyurdu: 'Ey insanlar! Şüphesiz Allah içkiden üstü kapalı olarak bahsetmektedir. Kimin yanında ondan bir şey varsa satsın ve ondan faydalansın.' Çok az bir süre bekledik, sonra şöyle buyurdu: 'Şüphesiz Allah içkiyi haram kıldı. Bu ayet kime ulaşır da yanında ondan bir şey bulunursa sakın onu satmasın ve içmesin!'
قَالَ: فَاسْتقْبل النَّاس بِمَا كَانَ عِنْدهم مِنْهَا فسفكوها فِي طرق الْمَدِينَة
Dedi ki: Bunun üzerine insanlar yanlarında bulunanları alıp getirdiler ve Medine sokaklarına döktüler.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس قَالَ: حرمت الْخمر بِعَينهَا قليلها وكثيرها والمسكر من كل شراب
İbn Merdûye, İbn Abbâs'tan rivayet etti; dedi ki: İçkinin bizzat kendisi; azı da çoğu da ve sarhoş eden her içki haram kılındı.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن وهب بن كيسَان قَالَ: قلت لجَابِر بن عبد الله مَتى حرمت الْخمر قَالَ: بعد أحد صبحنا الْخمر يَوْم أحد حِين خرجنَا إِلَى الْقِتَال
İbn Merdûye, Vehb b. Keysân'dan rivayet etti; dedi ki: Câbir b. Abdillâh'a: 'İçki ne zaman haram kılındı?' dedim. Dedi ki: 'Uhud'dan sonra. Uhud günü savaşa çıktığımız vakit sabahleyin içki içmiştik.'
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن جَابر بن عبد الله قَالَ: حرمت الْخمر يَوْم حرمت وَمَا كَانَ شراب النَّاس إِلَّا التَّمْر وَالزَّبِيب
İbn Merdûye, Câbir b. Abdillâh'tan rivayet etti; dedi ki: İçki haram kılındığı gün haram kılındı; oysa insanların içkisi hurma ve kuru üzümden başkası değildi.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن جَابر قَالَ كَانَ رجل عِنْده مَال أَيْتَام فَكَانَ يَشْتَرِي لَهُم وَيبِيع فَاشْترى خمرًا فَجعله فِي خوابي وَإِن الله أنزل تَحْرِيم الْخمر فَأتى النَّبِي ﷺ فَقَالَ: يَا نَبِي الله إِنَّه لَيْسَ لَهُم مَال غَيره فَقَالَ: أهرقه
İbn Merdûye, Câbir'den rivayet etti; dedi ki: Bir adamın yanında yetimlerin malı vardı; onlar için alıp satıyordu. Bir içki satın alıp onu küplere koydu. Allah içkinin haram kılınışını indirdi. Adam Peygamber ﷺ'e gelip: 'Ey Allah'ın Peygamberi! Onların bundan başka bir malı yok' dedi. [Peygamber ﷺ]: 'Onu dök!' buyurdu.
فأهرقه
O da onu döktü.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عمر قَالَ: حرمت الْخمر وَمَا بِالْمَدِينَةِ مِنْهَا شَيْء وَمَا خمرهم يَوْمئِذٍ إِلَّا الفضيخ
İbn Merdûye, İbn Ömer'den rivayet etti; dedi ki: İçki haram kılındığında Medine'de ondan hiçbir şey yoktu. O gün onların içkisi ancak fadîh (olgunlaşmamış hurma içkisi) idi.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس قَالَ: حرمت الْخمر يَوْم حرمت وَمَا بِالْمَدِينَةِ خمر إِلَّا الفضيخ
İbn Merdûye, Enes'ten rivayet etti; dedi ki: İçki haram kılındığı gün haram kılındı; oysa Medine'de fadîhten başka içki yoktu.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم وَأَبُو الشَّيْخ وَالْبَيْهَقِيّ فِي سنَنه عَن عبد الله بن عَمْرو قَالَ: أَن هَذِه الْآيَة الَّتِي فِي الْقُرْآن {يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام رِجْس من عمل الشَّيْطَان فَاجْتَنبُوهُ لَعَلَّكُمْ تفلحون} هِيَ فِي التَّوْرَاة إِن الله أنزل الْحق ليذْهب بِهِ الْبَاطِل وَيبْطل بِهِ اللّعب والزفن والمزامير والكبارات
İbn Ebî Hâtim, Ebû'ş-Şeyh ve Sünen'inde el-Beyhakî, Abdullah b. Amr'dan rivayet ettiler; dedi ki: Kur'an'daki şu ayet: { يَا أَيهَا الَّذين آمنُوا إِنَّمَا الْخمر وَالْميسر والأنصاب والأزلام رِجْس من عمل الشَّيْطَان فَاجْتَنبُوهُ لَعَلَّكُمْ تفلحون } “Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak şeytan işi birer pisliktir. Onlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz”, Tevrat'ta da şöyledir: 'Şüphesiz Allah hakkı, onunla batılı yok etmek ve onunla oyunu, dansı, kaval ve düdükleri, kibârâtı
يَعْنِي البرابط والزمارات يَعْنِي الدُّف والطنابير وَالشعر وَالْخمر مرّة لمن طعمها وَأقسم رَبِّي بِيَمِينِهِ وَعزة حيله لَا يشْربهَا عبد بَعْدَمَا حرمتهَا عَلَيْهِ إِلَّا عطشته يَوْم الْقِيَامَة وَلَا يَدعهَا بعد مَا حرمتهَا إِلَّا سقيته إِيَّاهَا من حَظِيرَة الْقُدس
-yani udları-, zurnaları -yani tef ve tamburları- ve [batıl] şiiri iptal etmek için indirdi. İçki, onu tadan için acıdır. Rabbim yeminine ve kudretinin yüceliğine andolsun ki: 'Ben onu haram kıldıktan sonra bir kul onu içerse, kıyamet gününde onu mutlaka susuz bırakırım; ben onu haram kıldıktan sonra onu terk ederse, ona mutlaka Hazîratü'l-Kuds'ten içiririm.'
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عمر عَن رَسُول الله ﷺ قَالَ حرم الله الْخمر وكل مُسكر حرَام
İbn Merdûye, İbn Ömer'den, o da Resûlullah ﷺ'den rivayet etti; buyurdu ki: 'Allah içkiyi haram kıldı; sarhoş eden her şey haramdır.'
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عمر قَالَ: لقد أنزل الله تَحْرِيم الْخمر وَمَا بِالْمَدِينَةِ زبيبة وَاحِدَة
İbn Merdûye, İbn Ömer'den rivayet etti; dedi ki: Allah içkinin haram kılınışını indirdiğinde Medine'de tek bir kuru üzüm dahi yoktu.
وَأخرج أَحْمد وَأَبُو يعلى وَابْن الْجَارُود وَابْن مرْدَوَيْه عَن أبي سعيد قَالَ كَانَ عندنَا خمر ليتيم فَلَمَّا نزلت الْآيَة الَّتِي فِي الْمَائِدَة سَأَلنَا رَسُول الله ﷺ فَقُلْنَا: ليتيم فَقَالَ: اهريقوها
Ahmed, Ebû Ya'lâ, İbnü'l-Cârûd ve İbn Merdûye, Ebû Saîd'den rivayet ettiler; dedi ki: Yanımızda bir yetime ait içki vardı. Mâide'deki ayet indiğinde Resûlullah ﷺ'e sorup: 'O bir yetimindir' dedik. [Resûlullah ﷺ]: 'Onu dökün!' buyurdu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أنس قَالَ: حرمت الْخمر وَهِي تخمر فِي الجراري
İbn Merdûye, Enes'ten rivayet etti; dedi ki: İçki haram kılındı; oysa o testi ve çömleklerde mayalanıyordu.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن الْبَراء بن عَازِب قَالَ: نزل تَحْرِيم الْخمر وَمَا فِي أسقيتنا إِلَّا الزَّبِيب وَالتَّمْر فأكفأناهما
İbn Merdûye, Berâ b. Âzib'den rivayet etti; dedi ki: İçkinin haram kılınışı indi; oysa kırbalarımızda kuru üzüm ve hurmadan başkası yoktu. Biz de ikisini döküp boşalttık.
وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عمر سَمِعت النَّبِي ﷺ يَقُول: من التَّمْر خمر وَمن الْعَسَل خمر وَمن الزَّبِيب خمر وَمن الْعِنَب خمر وَمن الْحِنْطَة خمر وأنهاكم عَن كل مُسكر
İbn Merdûye, İbn Ömer'den rivayet etti: Peygamber ﷺ'i şöyle buyururken işittim: 'Hurmadan içki olur, baldan içki olur, kuru üzümden içki olur, üzümden içki olur, buğdaydan içki olur. Sizi sarhoş eden her şeyden nehyederim.'