ثم أجابهم الله تعالى عن استهزائهم، فقل لهم يا محمد: هل أخبركم أيها المستهزئون بديننا، الواصفون ديننا بأنه شرّ، إنه لا شرّ ولا ضلال أشدّ من دين الملعونين الذين لعنهم الله وغضب عليهم بسبب سوء أفعالهم، وطردهم من رحمته، وغضب عليهم غضبا أبديا، وجعل منهم القردة والخنازير، وأطاع الشيطان، وعبد الأصنام والعجل، أولئك المتّصفون بتلك الصفات من الأجداد والأحفاد شرّ مكانا مما تظنون بنا لأن مكانهم النار، وهم أضلّ الناس عن طريق الاستقامة والاعتدال والحق الواضح.
Sonra Allah Teâlâ onların alaylarına cevap verdi; [Ey Muhammed!] onlara de ki: Ey dinimizle alay edenler, dinimizi şer olarak niteleyenler! Allah'ın kötü fiilleri sebebiyle lanetlediği, gazap ettiği, rahmetinden kovduğu, üzerlerine ebedi bir gazap indirdiği, içlerinden maymunlar ve domuzlar kıldığı, şeytana itaat eden, putlara ve buzağıya tapan lanetlenmişlerin dininden daha kötü ve daha sapkın bir din olmadığını size haber vereyim mi? Gerek atalardan gerek torunlardan bu sıfatlarla nitelenenlerin makamı sizin hakkımızda düşündüğünüzden daha kötüdür; çünkü onların makamı ateştir ve onlar istikamet, itidal ve apaçık hak yoldan insanların en çok sapanlarıdır.
وبلغ من سوء الأعداء وخاصة المنافقين منهم أن الكفر ملازم لهم، فإذا جاؤوا إلى الرسول والمؤمنين، قالوا: آمنّا بالرّسول وبما أنزل عليه، والحال أنهم دخلوا وهم كفار، وخرجوا كذلك، لم تنفعهم الموعظة، ولم يؤثر فيهم التذكير، والله أعلم بما
Düşmanların, özellikle de onların içindeki münafıkların kötülüğü öyle bir boyuta ulaştı ki küfür onların ayrılmaz bir parçası oldu. Resûl'e ve müminlere geldiklerinde: 'Resûl'e ve ona indirilene iman ettik' derler; oysa onlar kâfir olarak girmiş ve yine öyle çıkmışlardır. Öğüt onlara fayda vermemiş, hatırlatma üzerlerinde etkili olmamıştır. Allah onların
يكتمون حين الدخول من النفاق، وعند الخروج من العزم على الكيد والمكر، فهم جميعا أغبياء وشذاذ. وترى أيها النّبي كثيرا من هؤلاء المستهزئين بدينك، يبادرون إلى ارتكاب الإثم والظلم والمعاصي، ويأكلون السّحت (المال الحرام) فبئس الاعتداء اعتداؤهم، وقبح الفعل سوء فعلهم. ثم عاتب الله علماءهم على تقصيرهم، ووبّخهم على سكوتهم على الباطل، فهلا نهوا أتباعهم عن قولهم الإثم والكذب، وأكلهم الأموال بالباطل، تالله لبئس ما كان يصنع أولئك الأحبار (العلماء) من ترك النّصح والرّضا بالمنكر.
girerken münafıklıktan gizlediklerini ve çıkarken kurdukları tuzak ve hile azmini en iyi bilendir. Dolayısıyla onların hepsi ahmak ve sapkındır. Ey Peygamber! Dinini alaya alan bu kimselerin birçoğunun günaha, zulme ve isyana koştuklarını, suht (haram mal) yediklerini görürsün. Onların düşmanlığı ne kötü düşmanlık, yaptıkları fiil ne çirkin bir fiildir! Sonra Allah onların âlimlerini ihmallerinden ötürü azarlamış ve batıl karşısındaki suskunlukları sebebiyle onları kınamıştır: Tâbilerini günah ve yalan söz söylemekten, haksız yere mal yemekten menetselerdi ya! Allah'a yemin olsun ki, nasihati terk etme ve münkerden razı olma hususunda o ahbârın (din âlimlerinin) yaptıkları şey ne kötüdür!
بعض أوصاف اليهود
Yahudilerin Bazı Sıfatları
من المعلوم أن البشر جميعا هم عباد الله الذين خلقهم وأراد لهم الخير، ولا فرق بين إنسان وآخر، ولا فضل لأحد على آخر إلا بما يقتضي التفاضل ويستدعي التفريق. واليهود كسائر الناس ميزانهم بحسب أعمالهم وأفعالهم وما يظهرونه من طبائع قبيحة وخصال سيئة، والحكم عليهم بمقدار إساءتهم للخالق المعبود والمخلوقات البشرية.
Bilindiği üzere bütün insanlar Allah'ın yarattığı ve kendileri için hayır dilediği kullarıdır. Bir insanın diğeriyle bir farkı yoktur; üstünlüğü ve ayrımı gerektiren şeyler dışında hiç kimsenin bir başkasına üstünlüğü söz konusu değildir. Yahudiler de diğer insanlar gibi olup onların terazisi de amellerine, fiillerine ve sergiledikleri çirkin huylara, kötü hasletlere göredir. Onlar hakkındaki hüküm, ibadet edilen Yaratıcı'ya ve insan yaratılmışlara yaptıkları kötülük nispetindedir.
قال الله تعالى مبيّنا بعض أوصاف اليهود الذميمة مع ربّهم ومع عباد الله:
Allah Teâlâ Yahudilerin Rableri ve Allah'ın kulları ile olan bazı yerilmiş sıfatlarını açıklayarak şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٦٤ الى ٦٦]
[Mâide Suresi (5): Ayetler 64-66]
وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَكُفْراً وَأَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ (٦٤) وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتابِ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنا عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَلَأَدْخَلْناهُمْ جَنَّاتِ النَّعِيمِ (٦٥) وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَالْإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ (٦٦)
{ وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَكُفْراً وَأَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ (٦٤) وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتابِ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنا عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَلَأَدْخَلْناهُمْ جَنَّاتِ النَّعِيمِ (٦٥) وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَالْإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ (٦٦) } “Yahudiler: 'Allah'ın eli bağlıdır' dediler. Söylediklerinden ötürü kendi elleri bağlansın ve lanete uğrasınlar! Bilakis O'nun iki eli de açıktır, dilediği gibi infak eder. Rabbinden sana indirilen, elbette onlardan çoğunun azgınlığını ve küfrünü artıracaktır. Biz onların arasına kıyamet gününe kadar düşmanlık ve kin saldık. Savaş için ne zaman bir ateş tutuştursalar, Allah onu söndürür. Onlar yeryüzünde bozgunculuğa koşarlar. Allah ise bozguncuları sevmez. (64) Eğer Ehl-i Kitap iman edip sakınsalardı, onların kötülüklerini örter ve onları nimetlerle dolu cennetlere koyardık. (65) Eğer onlar Tevrat'ı, İncil'i ve Rablerinden kendilerine indirileni gereğince uygulasalardı, elbette hem üstlerinden hem de ayaklarının altından yerlerdi. İçlerinden orta yolu tutan bir topluluk vardır; onlardan çoğunun yaptıkları ise ne kötüdür! (66)”
سبب نزول الآيات ما قال ابن عباس- فيما
Ayetlerin nüzul sebebi, İbn Abbâs'ın rivayet ettiğine göre
أخرجه الطبراني وابن إسحاق- قال رجل من اليهود يقال له: النباش بن قيس للنّبي: إن ربّك بخيل لا ينفق، فأنزل الله:
-Taberânî ve İbn İshâk'ın tahricinde- şöyledir: Yahudilerden Nebbâş b. Kays adında bir adam Peygamber'e: 'Senin Rabbin cimridir, infak etmiyor' dedi. Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayeti indirdi:
وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ
{ وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ } “Yahudiler: 'Allah'ın eli bağlıdır' dediler.”
وفي رواية أخرى سمي الرجل بأنه فنحاص رأس يهود بني قينقاع.
Başka bir rivayette ise bu adamın Kaynukaoğulları Yahudilerinin reisi Fenhâs olduğu belirtilmiştir.
هذه الآيات تعداد لألوان من الكبائر، ووصف لأقوال وأفعال في غاية القبح والإساءة، والخزي والجرأة على الله تعالى، وأشد هذه الأوصاف شناعة وسوءا وصفهم الله تعالى بما لا يتفق مع ميزان العقل، ويأباه الواقع المشاهد، إنهم وصفوا الله تعالى بأنه فقير وهم أغنياء، وأنه بخيل في تعبيرهم المجازي: يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ وهو مجاز عن البخل والإمساك، فردّ الله عليهم بالدّعاء عليهم بقوله: غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا إنه دعاء عليهم بالبخل والنّكد والإمساك عن الخير، فكانوا أبخل خلق الله وأنكدهم، والرّد الواقعي: أن يدي الله مبسوطتان، أي هو الجواد الواسع الفضل، الجزيل العطاء، الذي ما من شيء لأي مخلوق إلا عنده خزائنه ومنه الرزق وحده، فهو المنعم المتفضّل.
Bu ayetler birtakım büyük günahları saymakta, son derece çirkin ve kötü, Allah Teâlâ'ya karşı alçakça ve cüretkâr sözleri ve fiilleri nitelemektedir. Bu sıfatların en çirkini ve en kötüsü, Allah Teâlâ'yı aklın terazisine uymayan ve müşahede edilen gerçeğin reddettiği şeylerle vasfetmeleridir; zira onlar Allah Teâlâ'nın fakir, kendilerinin ise zengin olduğunu, mecazi ifadeleri olan { يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ } “Allah'ın eli bağlıdır” sözüyle O'nun cimri olduğunu iddia etmişlerdir ki bu, cimrilikten ve vermekten kaçınmaktan kinayedir. Allah Teâlâ onlara: { غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا } “Kendi elleri bağlansın ve söylediklerinden ötürü lanete uğrasınlar!” buyurarak aleyhlerine beddua ile karşılık vermiştir. Bu, onların cimri, bereketsiz ve hayırdan el çeken olmaları yönünde bir bedduadır; nitekim onlar Allah'ın yarattıklarının en cimrisi ve en bereketsizi oldular. Fiili cevap ise şudur: Allah'ın iki eli de açıktır; yani O cömerttir, lütfu geniştir, ihsanı boldur, herhangi bir yaratılmış için olan her şeyin hazineleri yalnızca O'nun katındadır ve rızık sadece O'ndandır; O, nimet ve lütuf sahibidir.
وتالله أيها النّبي ليزيدن ما أنزل إليك من آيات القرآن الواضحات طغيانا، أي تجاوزا للحدّ في الأشياء، وكفرا، أي تكذيبا، أي أن نعمة القرآن تكون نقمة في حق أعدائك من اليهود وأشباههم لأنها تكشف زيفهم وتفضح أوضاعهم، وكان من جزاء الله لهم على نكدهم وتمرّدهم إلقاء العداوة والبغضاء بينهم إلى يوم القيامة، وإن تظاهروا بوحدة الصّف وتماسك الكلمة، تحسبهم جميعا وقلوبهم شتّى، فلا يهمنّك
Allah'a yemin olsun ki ey Peygamber! Sana indirilen apaçık Kur'an ayetleri, [onların] azgınlığını -yani her hususta haddi aşmasını- ve küfrünü -yani yalanlamasını- kesinlikle artıracaktır. Yani Kur'an nimeti, Yahudilerden ve benzerlerinden olan düşmanlarının aleyhine bir azap/bela olur; çünkü onların sahteliğini açığa çıkarır ve içyüzlerini deşifre eder. Huysuzlukları ve isyankârlıkları sebebiyle Allah'ın onlara verdiği cezalardan biri de kıyamet gününe kadar aralarına düşmanlık ve kin salmasıdır. Birlik ve beraberlik içindeymiş gibi görünseler de { تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى } “Sen onları derli toplu sanırsın, oysa kalpleri darmadağınıktır”. Artık seni
أمرهم وتآمرهم، ولا تغتر بما هم عليه الآن في فلسطين المحتلة، وكلما أوقدوا نارا للحرب أطفأها الله في الخارج والداخل بإثارة الفتنة ومحاولة التفرقة وإثارة العداوة، وهم في مساعيهم يسعون في الأرض فسادا، فمن سجيّتهم وطبعهم دائما الإفساد لا الإصلاح، والتّهديم لا البناء، والله لا يحبّ المفسدين، وإنما يبغضهم ويعاقبهم ويسخط عليهم.
durumları ve komploları kaygılandırmasın; şu anda işgal altındaki Filistin'deki halleri seni yanıltmasın. Savaş için ne zaman bir ateş tutuştursalar, fitne çıkararak, ayrılık çıkarmaya ve düşmanlık körüklemeye çalışarak içte ve dışta Allah onu söndürür. Onlar gayretleriyle yeryüzünde bozgunculuğa koşarlar; zira onların seciyesi ve tabiatı daima ıslah etmek değil bozmak, inşa etmek değil yıkmaktır. Allah ise bozguncuları sevmez; aksine onlara buğzeder, onları cezalandırır ve onlara gazap eder.
ثم فتح الله تعالى باب الأمل والتوبة والإصلاح أمامهم، فهم لو آمنوا بالله ورسوله، واتّقوا ما يتعاطونه من المآثم والمعاصي، لكفّر الله عنهم سيئاتهم التي اقترفوها، وأدخلهم جنات النعيم التي ينعمون بها. وهذا دليل واضح للبشرية جمعاء على أن العمل الصالح مع الإيمان الكامل سبب لرضوان الله وتوسيع الرزق، وزيادة النعم وإفاضة الخيرات، والتوفيق لسعادة الدنيا والآخرة.
Sonra Allah Teâlâ onların önünde umut, tövbe ve ıslah kapısını açtı. Eğer onlar Allah'a ve Resûlü'ne iman edip irtikâp ettikleri günahlardan ve isyanlardan sakınsalardı, Allah işledikleri kötülüklerini örter ve onları içinde nimetlenecekleri Naîm cennetlerine koyardı. Bu, bütün insanlık için açık bir delildir ki, tam imanla birlikte salih amel işlemek; Allah'ın rızasına, rızkın genişlemesine, nimetlerin artmasına, hayırların bollaşmasına, dünya ve ahiret mutluluğuna muvaffak olmaya sebeptir.
ولو أنّهم نفّذوا تعاليم التوراة والإنجيل وما أنزل إليهم من ربّهم، لكفّر الله عنهم سيّئاتهم، وغاصوا في نعم الله من فوقهم وجوانبهم وتحتهم.
Eğer onlar Tevrat'ın, İncil'in ve Rablerinden kendilerine indirilenin emirlerini uygulasalardı, Allah onların kötülüklerini örterdi ve üstlerinden, yanlarından ve altlarından Allah'ın nimetlerine dalarlardı.
لكن من اليهود أو غيرهم جماعة معتدلة، تؤمن بما أنزل الله، ويحبون الخير، ولكن الكثيرين منهم فاسقون خارجون عن الطاعة، فبئس ما عملوا وكذبوا وحرّفوا، وأكلوا الحرام، وظلموا العباد.
Fakat Yahudilerden veya diğerlerinden Allah'ın indirdiğine iman eden ve hayrı seven mutedil bir topluluk da vardır; ancak onların çoğu itaatten çıkmış fasıklardır. Yaptıkları, yalanladıkları, tahrif ettikleri, haram yedikleri ve kullara zulmettikleri şeyler ne kötüdür!
تبليغ رسالة الوحي الإلهي
İlahi Vahiy Mesajının Tebliği
الكتب الإلهية والوحي الرّبّاني نداء دائم من الله تعالى لعباده في أن يصلحوا أمرهم، ويوحّدوا ربّهم، ويقبلوا على الله بطاعته وعبادته، دون إهمال ولا تقصير، والرّسل الكرام الذين بعثهم الله تعالى مهمتهم تبليغ الرسالة الإلهية، وإقناع الناس بجدواها وضرورتها في حياتهم، وترغيب الناس بالعمل بها، وتحذيرهم من تعطيلها أو إهمالها.
İlahi kitaplar ve Rabbânî vahiy, kulların durumlarını düzeltmeleri, Rablerini birlemeleri, hiçbir ihmal ve kusur göstermeksizin O'na itaat ve ibadetle yönelmeleri için Allah Teâlâ'dan kullarına sürekli bir çağrıdır. Allah Teâlâ'nın gönderdiği yüce peygamberlerin vazifesi ise ilahi mesajı tebliğ etmek, insanları hayatlarındaki yararına ve gerekliliğine ikna etmek, insanları onunla amel etmeye teşvik etmek ve onu askıya almaktan veya ihmal etmekten sakındırmaktır.
والرسول محمد ﷺ خاتم الرّسل والأنبياء جميعا، أمره ربّه بمهمة التّبليغ والبيان والجهاد في سبيل دعوته، فقال الله تعالى له:
Peygamberlerin ve nebilerin sonuncusu olan Resûlullah Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e Rabbi; tebliğ, açıklama ve davası uğrunda cihad etme vazifesini emrederek ona şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٦٧ الى ٦٩]
[Mâide Suresi (5): Ayetler 67-69]
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ (٦٧) قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَالْإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَكُفْراً فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ (٦٨) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصارى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٦٩)
{ يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ (٦٧) قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَالْإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَكُفْراً فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ (٦٨) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصارى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٦٩) } “Ey Elçi! Rabbinden sana indirileni tebliğ et. Eğer bunu yapmazsan O'nun elçiliğini yapmamış olursun. Allah seni insanlardan koruyacaktır. Şüphesiz Allah, kâfirler topluluğunu hidayete erdirmez. (67) De ki: 'Ey Ehl-i Kitap! Tevrat'ı, İncil'i ve Rabbinizden size indirileni gereğince uygulamadıkça hiçbir temel üzerinde değilsinizdir.' Rabbinden sana indirilen, elbette onlardan çoğunun azgınlığını ve küfrünü artıracaktır. Öyleyse kâfirler topluluğu için üzülme! (68) İman edenler, Yahudiler, Sâbiîler ve Hristiyanlardan kim Allah'a ve ahiret gününe inanır ve salih amel işlerse, onlara hiçbir korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir. (69)”
نزلت آية الأمر بالتبليغ كما ذكر الحسن البصري ﵀ حين
Hasan-ı Basrî rahmetullâhi aleyh'in zikrettiğine göre tebliğ emrini bildiren ayet,
قال رسول الله ﷺ: إن الله بعثني برسالة، فضقت بها ذرعا، وعرفت أن الناس مكذّبي، فوعدني لأبلّغن أو ليعذّبني، فنزلت الآية: يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ...
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurduğu zaman indi: “Allah beni bir risaletle gönderdi; bu bana pek ağır geldi ve insanların beni yalanlayacağını anladım. Bunun üzerine O, bana ya tebliğ edeceğimi ya da beni azaba uğratacağını bildirdi.” Böylece şu ayet indi: { يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ... } “Ey Elçi! Rabbinden sana indirileni tebliğ et...”
وروى ابن مردويه عن ابن عباس قال: سئل رسول الله ﷺ: أي آية من السماء أنزلت أشدّ عليك؟ فقال: كنت بمنى أيام موسم، واجتمع مشركو العرب وأفناء الناس (أي لا يعلم ممن هم) فنزل علي جبريل فقال: يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ.. الآية، فقمت عند العقبة، فقلت: أيها الناس، من ينصرني على أن أبلغ رسالات ربي، ولكم الجنة؟ أيها الناس قولوا: لا إله إلا الله، وأنا رسول الله إليكم، تفلحوا، ولكم الجنة، قال ﷺ: فما بقي رجل ولا أمة ولا صبي إلا يرمون علي بالتّراب والحجارة، ويقول: كذاب صابئ، فعرض علي عارض، فقال:
İbn Merdûye'nin İbn Abbâs'tan rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e: 'Gökten indirilen hangi ayet sana en ağır geldi?' diye soruldu. O da şöyle buyurdu: 'Hac mevsimi günlerinde Mina'daydım; Arap müşrikleri ve kim oldukları bilinmeyen karışık insan toplulukları toplanmıştı. Cibril bana indi ve: { يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ } “Ey Elçi! Rabbinden sana indirileni tebliğ et...” ayetini getirdi. Akabe'nin yanında durdum ve: Ey insanlar! Cennet sizin olmak üzere Rabbimin risaletlerini tebliğ etmemde bana kim yardım eder? Ey insanlar! 'Lâ ilâhe illallâh ve ben Allah'ın size gönderdiği elçisiyim' deyin ki kurtuluşa eresiniz ve cennet sizin olsun! dedim. [Sallallâhu aleyhi ve sellem] buyurdu ki: Hiçbir erkek, kadın ve çocuk kalmadı ki üzerime toprak ve taş atmasın ve 'Yalancı, dinini değiştirmiş' demesin. Derken karşıma biri çıktı ve şöyle dedi:'
اللهم اهد قومي، فإنهم لا يعلمون، وانصرني عليهم أن يجيبوني إلى طاعتك، فجاء العباس عمه، فأنقذه منهم، وطردهم عنه.
‘Allahım, kavmime hidayet ver, çünkü onlar bilmiyorlar. Sana itaat etmeye icabet etmeleri hususunda bana yardım et.’ Bunun üzerine amcası el-Abbâs geldi, onu ellerinden kurtardı ve onları yanından uzaklaştırdı.”
يأمر الله تعالى رسوله محمدا ﷺ بالتّبليغ على وجه الاستيفاء والكمال، والاستمرار والدوام في ذلك لأنه كان قد بلّغ وبدأ بإبلاغ الرسالة الإلهية إلى قومه،
Allah Teâlâ, Resûlü Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’e [vahyi] eksiksiz ve tastamam bir şekilde tebliğ etmesini, bu hususta süreklilik ve devamlılık göstermesini emretmektedir. Zira o, ilâhî risâleti kavmine tebliğ etmiş ve tebliğe başlamış bulunuyordu.
فقام بواجبه أتم القيام، بلّغ الرسالة، وأدّى الأمانة، ونصح الأمة، فجزاه الله خير الجزاء. والمعنى: أيها الرسول، بلّغ جميع ما أنزل إليك من ربّك، لا تخش أحدا، ولا تخف من شيء، فإنك إن لم تبلّغ كل المنزل إليك، فما بلّغت رسالة الله، فالتّبليغ حتم لازم، وفوري لا يتأخر، ولا يجوز تأجيل شيء عن وقته. ولا داعي لأحد يحرسك، فالله يحميك ويحفظك من شرّ الناس، والله لا يوفق الكافرين للإساءة إليك، ولا يمكّنهم مما يريدون إنزاله بك من الهلاك.
Nitekim görevini en mükemmel şekilde yerine getirmiş, risaleti tebliğ etmiş, emaneti eda etmiş ve ümmete nasihatte bulunmuştur. Allah da onu en güzel mükâfatla mükâfatlandırsın. Anlam şudur: Ey Elçi! Rabbinden sana indirilenlerin tamamını tebliğ et, kimseden çekinme, hiçbir şeyden korkma. Zira sen sana indirilenlerin tamamını tebliğ etmezsen, Allah'ın elçiliğini yapmamış olursun. Tebliğ kesin bir farzdır, derhal yapılması gerekir, geciktirilemez; hiçbir şeyin vaktinden sonraya ertelenmesi caiz değildir. Seni koruyacak birine de gerek yoktur; zira Allah seni insanların şerrinden korur ve muhafaza eder. Allah kâfirlere sana kötülük yapma muvaffakiyeti vermez ve sana reva görmek istedikleri helaki gerçekleştirmeye onları muktedir kılmaz.
قالت عائشة ﵂: من زعم أن محمدا كتم شيئا من الوحي، فقد أعظم الفرية، والله تعالى يقول: يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ الآية.
Âişe radıyallâhu anhâ şöyle demiştir: “Kim Muhammed'in vahiyden bir şey gizlediğini iddia ederse, şüphesiz büyük bir iftirada bulunmuş olur. Zira Allah Teâlâ: { يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ } “Ey Elçi! Tebliğ et...” ayetini buyurmaktadır.”
وقال عبد الله بن شقيق: كان رسول الله ﷺ يتعقبه أصحابه يحرسونه، فلما نزلت: وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ خرج فقال: «يا أيها الناس، ألحقوا بملاحقكم، فإن الله قد عصمني» .
Abdullah b. Şakîk şöyle demiştir: Ashabı, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in peşinden giderek onu korurlardı. { وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ } “Allah seni insanlardan koruyacaktır” ayeti inince dışarı çıkıp: «Ey insanlar! Gideceğiniz yerlere gidin, şüphesiz Allah beni korumuştur» buyurdu.
ثم أمر الله تعالى محمدا ﵊ أن يقول لأهل الكتاب المعاصرين له:
Sonra Allah Teâlâ, Muhammed aleyhisselâm'a kendi dönemindeki Ehl-i Kitab'a şöyle demesini emretti:
لستم على شيء مستقيم حتى تقيموا وتطبّقوا التوراة والإنجيل في الأمر بتوحيد الله الخالص والعمل الصالح، والإيمان بمحمد ﷺ، والعمل بالقرآن، المنزل إليكم من ربّكم، ونحن المسلمون من باب أولى: لسنا على شيء أبدا حتى نعمل بأحكام القرآن.
Sizler; katıksız olarak Allah'ı birlemeyi, salih ameli, Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e imanı ve Rabbinizden size indirilen Kur'an'la amel etmeyi emreden Tevrat ve İncil'i dosdoğru uygulayıp tatbik etmedikçe doğru ve sağlam hiçbir temel üzerinde değilsinizdir. Biz Müslümanlar ise evleviyetle (öncelikle): Kur'an'ın hükümleriyle amel etmedikçe asla hiçbir temel üzerinde değilizdir.
ثم أقسم الله قسما مفاده أنه ليزيدن القرآن المنزل إليك من ربّك طغيانا أو تجاوزا للحدّ في الظلم على طغيان، وكفرا على كفر، بسبب الحسد الكامن، فلا تحزن يا محمد ولا تتأسّف عليهم، لزيادة طغيانهم وجحودهم، فإن ضرر ذلك راجع إليهم لا إليك، وفي نصرة المؤمنين بك غنى عنهم. والقليل منهم يزيدهم القرآن هدى ورشادا وتوفيقا للسعادة.
Sonra Allah, içlerinde gizledikleri haset sebebiyle, Rabbinden sana indirilen Kur'an'ın onların azgınlıklarını -yani zulümde haddi aşmalarını- azgınlık üzerine, küfürlerini de küfür üzerine kesinlikle artıracağına dair bir yeminle bildirdi. Öyleyse ey Muhammed! Onların azgınlıklarının ve inkârlarının artmasından ötürü onlar için üzülme ve kederlenme. Zira bunun zararı sana değil, kendilerine döner; sana inanan müminlerin desteği de seni onlara muhtaç bırakmaz. Onlardan pek azına ise Kur'an hidayet, doğruluk ve mutluluğa erişme başarısı katar.
والقانون العام الإلهي: هو أن الله تعالى يغفر لكل مؤمن، فالذين صدقوا بالله
Genel ilâhî kanun şudur: Allah Teâlâ her mümine mağfiret eder. Dolayısıyla Allah'ı
ورسوله وهم المسلمون، واليهود والصّابئون (فرقة من النصارى المحايدين) والنّصارى أتباع عيسى ﵇، من آمن منهم بالله ربّا وإلها واحدا، وآمن برسله، وباليوم الآخر يوم القيامة، وعمل صالحا فأقام الطاعات، فلا خوف عليهم أبدا من عذاب القيامة، ولا هم يحزنون أبدا على شيء من لذّات الدنيا ونعيمها، بل هم في جنّات النعيم، جعلنا الله منهم وألهمنا رشدنا وصوابنا.
ve Resûlü'nü tasdik edenler -ki onlar Müslümanlardır-, Yahudiler, Sâbiîler (tarafsız Hristiyanlardan bir fırka) ve Îsâ aleyhisselâm'a uyan Hristiyanlardan kim Allah'a tek Rab ve tek İlah olarak inanır, O'nun peygamberlerine ve ahiret gününe -yani kıyamet gününe- iman eder ve salih amel işleyip taatleri yerine getirirse, onlar için kıyamet azabından ötürü asla bir korku yoktur ve onlar dünya lezzetlerinden ve nimetlerinden ötürü de hiçbir şeye asla üzülmeyeceklerdir; bilakis Naîm cennetlerinde olacaklardır. Allah bizi onlardan eylesin, bize rüşdümüzü ve doğrumuzu ilham etsin.
علاقة أهل الكتاب برسلهم
Ehl-i Kitab'ın Peygamberleriyle İlişkisi
الأنبياء والرّسل ﵈ مندوبون موفدون مكلفون من الله تعالى بتبليغ رسالات ربّهم وكتبه ووصاياه، فما على البشر إلا الأخذ بتعاليمهم وتصديقهم في دعوتهم، واحترامهم وتأييدهم جميعا، دون تفرقة ولا تمييز، ولا اختيار لأحدهم أو بعضهم وترك البعض الآخر. غير أن أهل الكتاب لم يلتزموا هذا الموقف المحايد، وإنما صدّقوا بعض الرّسل، وكذّبوا بعضهم الآخر، بل قتلوا فريقا منهم، أو وصفوه بصفة مخالفة للحقيقة، ومغايرة للواقع. قال الله تعالى مبيّنا هذا الموقف:
Peygamberler ve elçiler aleyhimüsselâm, Rablerinin risaletlerini, kitaplarını ve tavsiyelerini tebliğ etmekle Allah Teâlâ tarafından görevlendirilmiş, gönderilmiş elçilerdir. İnsanlara düşen ise hiçbir ayrım ve fark gözetmeksizin, birini veya bir kısmını seçip diğerlerini terk etmeksizin onların öğretilerine uymak, davetlerini tasdik etmek, hepsine saygı duyup destek olmaktır. Ne var ki Ehl-i Kitap bu tarafsız duruşu sergilememiş; bilakis peygamberlerin bir kısmını tasdik ederken diğer bir kısmını yalanlamış, hatta onlardan bir grubu öldürmüş veya onları gerçeğe ve vakıaya aykırı sıfatlarla nitelemişlerdir. Allah Teâlâ bu tutumu açıklayarak şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٧٠ الى ٧٥]
[el-Mâide Suresi (5): Ayetler 70'ten 75'e]
لَقَدْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَأَرْسَلْنا إِلَيْهِمْ رُسُلاً كُلَّما جاءَهُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُهُمْ فَرِيقاً كَذَّبُوا وَفَرِيقاً يَقْتُلُونَ (٧٠) وَحَسِبُوا أَلاَّ تَكُونَ فِتْنَةٌ فَعَمُوا وَصَمُّوا ثُمَّ تابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا وَصَمُّوا كَثِيرٌ مِنْهُمْ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (٧١) لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقالَ الْمَسِيحُ يا بَنِي إِسْرائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْواهُ النَّارُ وَما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ (٧٢) لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَما مِنْ إِلهٍ إِلاَّ إِلهٌ واحِدٌ وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (٧٣) أَفَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٧٤)
{ لَقَدْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَأَرْسَلْنا إِلَيْهِمْ رُسُلاً كُلَّما جاءَهُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُهُمْ فَرِيقاً كَذَّبُوا وَفَرِيقاً يَقْتُلُونَ (٧٠) وَحَسِبُوا أَلاَّ تَكُونَ فِتْنَةٌ فَعَمُوا وَصَمُّوا ثُمَّ تابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا وَصَمُّوا كَثِيرٌ مِنْهُمْ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (٧١) لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقالَ الْمَسِيحُ يا بَنِي إِسْرائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْواهُ النَّارُ وَما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ (٧٢) لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَما مِنْ إِلهٍ إِلاَّ إِلهٌ واحِدٌ وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (٧٣) أَفَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٧٤) } “Andolsun ki biz İsrailoğullarından kesin söz almış ve onlara elçiler göndermiştik. Nefislerinin hoşlanmadığı bir şeyle bir elçi ne zaman geldiyse, bir kısmını yalanladılar, bir kısmını da öldürüyorlardı. (70) Bir fitne kopmayacağını sandılar da körleştiler, sağırlaştılar. Sonra Allah onların tevbelerini kabul etti. Sonra onlardan birçoğu yine körleşti, sağırlaştı. Allah onların yaptıklarını hakkıyla görendir. (71) Andolsun, 'Şüphesiz Allah, Meryem oğlu Mesih'tir' diyenler kâfir olmuştur. Oysa Mesih şöyle demişti: 'Ey İsrailoğulları! Benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a kulluk edin. Şüphesiz kim Allah'a ortak koşarsa, muhakkak ki Allah ona cenneti haram kılmıştır ve onun varacağı yer ateştir. Zalimler için hiçbir yardımcı da yoktur.' (72) Andolsun, 'Allah üçün üçüncüsüdür' diyenler kâfir olmuştur. Oysa tek bir İlahtan başka hiçbir ilah yoktur. Eğer söylediklerinden vazgeçmezlerse, onlardan kâfir olanlara elbette can yakıcı bir azap dokunacaktır. (73) Hâlâ Allah'a tevbe edip O'ndan mağfiret dilemeyecekler mi? Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir. (74)”
مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآياتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ (٧٥)
{ مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآياتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ (٧٥) } “Meryem oğlu Mesih ancak bir elçidir; ondan önce de elçiler gelip geçmiştir. Annesi de dosdoğru (sıddîka) bir kadındır. İkisi de yemek yerlerdi. Bak, ayetleri onlara nasıl açıklıyoruz, sonra bak nasıl da [haktan] çevriliyorlar! (75)”
تضمّنت هذه الآيات الكريمات أخبارا مثيرة ووقائع حدثت من أوائل الكتابيين، الخبر الأول- يقسم الله تعالى بذاته على أنه أخذ العهد المؤكد الموثق على بني إسرائيل في التوراة على السمع والطاعة لله ورسله: موسى وعيسى ومحمد عليهم الصّلاة والسّلام، فيؤمنوا بالله وحده لا شريك له، ويتّبعوا أحكام الله وشرائعه، ولكنهم نقضوا العهد والميثاق وعاملوا الرّسل بحسب أهوائهم، فكذّبوا بعضهم وأعرضوا عن رسالته، وقتلوا بعضهم ظلما وعدوانا.
Bu yüce ayetler, önceki Ehl-i Kitap'tan sadır olan ibret verici haberleri ve hadiseleri içermiştir: Birinci haber: Allah Teâlâ, Tevrat'ta İsrailoğullarından Allah'a ve elçilerine (Musa, İsa ve Muhammed aleyhimüssalâtü vesselâm'a) işitip itaat edeceklerine, eşi ve ortağı olmayan tek bir Allah'a iman edip O'nun hüküm ve şeriatlarına uyacaklarına dair kesin ve bağlayıcı bir ahit aldığına zatı üzerine yemin etmektedir. Fakat onlar ahdi ve misakı bozdular, peygamberlere heva ve heveslerine göre davrandılar; bazısını yalanlayıp risaletinden yüz çevirdiler, bazısını da zulüm ve düşmanlıkla öldürdüler.
والخبر الثاني- أنهم ظنّوا وتيقّنوا ألا يترتب على ما صنعوا شرّ وضرر، وألا تقع بهم فتنة، أي اختبار وابتلاء لهم بما فعلوا من الفساد، لزعمهم أنهم أبناء الله وأحبّاؤه، ولّجوا في شهواتهم، واختبروا بالشدائد، ولكنهم لم يتّعظوا ولم يعتبروا، وعموا عن الحق، ولم يتبصّروا طريق الهدى، فشبّهوا بالعمي، وصمّوا آذانهم عن استماع الحق وعن تدبر آيات الله، فشبّهوا بالصّمّ، فلم يهتدوا إلى الخير، وتسلط عليهم البابليّون ونهبوا أموالهم، وسبوا أولادهم ونساءهم، ثم تاب الله عليهم مما كانوا فيه، أي رجع بهم إلى الطاعة والحق، حين أنابوا لربّهم وتركوا الفساد والشّرّ وعبادة العجل، ثم أعادوا الكرة للانغماس في الشهوات، فعموا عن المواعظ، وصموا آذانهم عن آيات الله ولم يعتبروا بالإنذارات ولم يتّعظوا بالشدائد والحجج
İkinci haber: Onlar, Allah'ın oğulları ve sevgilileri oldukları iddiasıyla, işledikleri şeylerden ötürü kendilerine hiçbir kötülük ve zararın terettüp etmeyeceğini, yaptıkları bozgunculuk sebebiyle başlarına bir fitnenin, yani bir sınama ve imtihanın gelmeyeceğini zannedip buna kesin gözüyle baktılar. Şehvetlerine daldılar ve zorluklarla imtihan edildiler; ancak ne öğüt ne de ibret aldılar. Hakka karşı körleştiler ve hidayet yolunu görmezden geldiler; bu sebeple körlere benzetildiler. Kulaklarını hakkı dinlemeye ve Allah'ın ayetlerini tefekkür etmeye tıkadılar; bu sebeple sağırlara benzetildiler ve hayra hidayet bulamadılar. Bunun üzerine Babilliler onlara musallat oldu; mallarını yağmalayıp çocuklarını ve kadınlarını esir aldılar. Daha sonra Rablerine yönelip bozgunculuğu, kötülüğü ve buzağıya tapmayı terk ettiklerinde, Allah onların içinde bulundukları durumdan tevbelerini kabul buyurdu; yani onları itaate ve hakka döndürdü. Sonra tekrar şehvetlere dalmaya döndüler; böylece vaaz ve öğütlere karşı körleştiler, Allah'ın ayetlerine kulaklarını tıkadılar, uyarılardan ibret almadılar; zorluklardan ve hüccetlerden
والآيات البيّنات، وكان أكثرهم عصاة، عصوا أوامر الله والرّسل، فسلّط الله عليهم الفرس، ثم الرّومان، فدمّروا ملكهم وسلبوا استقلالهم. والله مطّلع على أحوالهم، عليم بمكائدهم ومكرهم برسلهم وبالرسول محمد ﷺ، وكان أقلّهم مؤمنين صالحين.
ve apaçık ayetlerden ibret almadılar. Çoğu isyankârdı; Allah'ın ve peygamberlerin emirlerine isyan ettiler. Bunun üzerine Allah onların üzerine önce Farsları, ardından Romalıları musallat etti; onlar da hâkimiyetlerini yerle bir edip bağımsızlıklarını ellerinden aldılar. Allah onların durumlarını eksiksiz görendir; peygamberlerine ve Resûl Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e kurdukları tuzakları ve hileleri hakkıyla bilendir. Onların pek azı ise salih müminlerdi.
والخبر الثالث- يقسم الله تعالى أيضا أنه كفر الذين ألّهوا المسيح، وضلّوا ضلالا شديدا خارجا عن حدود العقل والدين، مع أن المسيح حذّرهم عاقبة الشّرك والوثنية، وأعلمهم بأن من يشرك بالله فقد حرّم الله عليه الجنة ومأواه النار، وليس للظالمين أنفسهم من نصير ينصرهم ولا شفيع يشفع لهم وينقذهم.
Üçüncü haber: Mesih, onları şirkin ve putperestliğin akıbetine karşı uyarmış ve kim Allah'a ortak koşarsa şüphesiz Allah'ın ona cenneti haram kıldığını, barınağının ateş olduğunu ve nefislerine zulmedenler için kendilerine yardım edecek hiçbir yardımcı ve kendilerini kurtaracak hiçbir şefaatçi bulunmadığını onlara bildirmiş olmasına rağmen, Mesih'i ilahlaştıran ve aklın ile dinin sınırları dışına çıkarak koyu bir sapıklığa sapan kimselerin kâfir olduğuna da Allah Teâlâ yemin etmektedir.
والخبر الرابع- قسم آخر مؤكد من الله تعالى كالذي قبله بأنه كفر الذين قالوا بالتّثليث، وأنه لا يوجد في هذا الكون والعالم إلا إله واحد، فرد صمد، وهو خبر صادق بالحق، وذلك الإله هو الله تعالى، وإن لم ينتهوا عما يزعمون، ليتعرضنّ لعذاب شديد مؤلم في الآخرة.
Dördüncü haber: Bir önceki gibi Allah Teâlâ'dan kesin bir diğer yemindir ki teslise (üçlemeye) inananlar kesinlikle kâfir olmuşlardır. Bu kâinatta ve âlemde tek, bir ve Samed olan tek bir İlahtan başka hiçbir ilah yoktur; bu hak ve dosdoğru bir haberdir ve o İlah da Allah Teâlâ'dır. Eğer bu iddialarından vazgeçmezlerse, ahirette muhakkak şiddetli ve can yakıcı bir azaba maruz kalacaklardır.
وفي أعقاب هذه الأخبار اقتضت رحمة الله وألطافه بعباده أن يحضّهم على الإيمان الصحيح، ويدعوهم إلى التّوبة والاستغفار مما وقعوا فيه من الكفر والعصيان، فالله غفور للتّائبين، رحيم بهم، ستّار للذنوب.
Bu haberlerin ardından Allah'ın kullarına olan merhameti ve lütfu, onları sahih imana teşvik etmeyi, içine düştükleri küfür ve isyandan tevbe etmeye ve bağışlanma dilemeye davet etmeyi gerektirmiştir; zira Allah tevbeleri kabul eden, onlara merhamet eden ve günahları çokça örtendir.
والخبر الخامس- عن حقيقة المسيح وأنه رسول بشر كالرّسل المتقدّمة قبله، وأن أمّه مريم صدّيقة، أي مؤمنة بحقيقة عيسى، ومصدّقة له، ومعترفة برسالته على الوجه الصحيح، ولها مرتبة تلي مرتبة الأنبياء والمرسلين. وهي وابنها مجرد بشرين كانا يشربان ويأكلان الطعام، للحفاظ على معيشتهما وحياتهما.
Beşinci haber: Mesih'in hakikati hakkındadır; o, kendisinden önce gelip geçmiş peygamberler gibi insan bir elçidir. Annesi Meryem ise sıddîkadır; yani İsa'nın hakikatine inanan, onu tasdik eden ve onun peygamberliğini dosdoğru bir şekilde kabul eden bir kadındır ve peygamberler ile resullerin derecesinden sonra gelen bir mertebeye sahiptir. Kendisi ve oğlu, geçimlerini ve hayatlarını sürdürmek için sadece yemek yiyip [içecek] içen iki insandan ibarettir.
ثم أمر الله تعالى نبيّه محمدا ﷺ وأمته من بعده بالنظر في ضلال هؤلاء القوم، وبعدهم عن سنن الحق، وأن الآيات والدلائل الواضحة تبيّن لهم، وتوضّح في غاية
Sonra Allah Teâlâ, Peygamberi Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e ve ondan sonraki ümmetine bu kavmin sapıklığına, hak yoldan uzaklığına ve apaçık ayetler ile delillerin kendilerine son derece
الوضوح، ثم هم بعد ذلك يصرفون عن الحق، أي تصرفهم دواعيهم وأهواؤهم وحرصهم على تكسّبهم عن الحق الأبلج والطريق الإيماني الأقوم والأسلم.
açık bir şekilde beyan edilmesine, ardından da onların haktan nasıl yüz çevirdiklerine; yani kendi dürtülerinin, hevalarının ve kazanç hırslarının onları apaçık haktan, en doğru ve en selametli iman yolundan nasıl saptırdığına ibretle bakmalarını emretmiştir.
أسباب الفساد والانحراف في غير المؤمنين
Mümin Olmayanlardaki Bozgunculuğun ve Sapmanın Sebepleri
كان من رحمة الله بعباده وفضله عليهم أن حذّرهم وأنذرهم وأبان أسباب انحرافهم وضلالهم، قبل أن يفاجئهم بالحساب العسير والعقاب الأليم على زيغهم، وكان هذا التحذير والإنذار شاملا جميع غير المؤمنين إيمانا صحيحا، وهم كل من عبد غير الله من الأصنام والأوثان، وخرج عن مقتضيات أوامر الله وتعاليمه في الكتب الإلهية السابقة، ولم يلتزم بمبدإ وحدة الأديان القائمة على توحيد الله ﷿، والاستقامة على أوامره وطاعته، والعمل على وحدة الانتماء إلى أمة التوحيد، وترك موالاة غير المؤمنين ومناصرتهم.
Allah'ın kullarına olan merhametinin ve lütfunun bir tecellisi olarak, sapmaları sebebiyle onları zorlu bir hesap ve can yakıcı bir azap ile ansızın yakalamadan önce onları uyarmış, sakındırmış, sapma ve dalaletlerinin sebeplerini açıklamıştır. Bu uyarı ve sakındırma, sahih bir şekilde iman etmeyenlerin tamamını kapsamaktadır. Bunlar; Allah'tan başka putlara ve heykellere tapan, önceki ilâhî kitaplardaki Allah'ın emir ve öğretilerinin gereğinden çıkan, Allah azze ve celle'nin tevhid edilmesine dayalı dinlerin birliği esasına, O'nun emirlerine ve taatine bağlı kalmayan, tevhid ümmetine aidiyet birliği için çalışmayan, mümin olmayanları dost edinmeyi ve onlara destek olmayı bırakmayan kimselerin tamamıdır.
وهذا ما عبّر عنه القرآن الكريم في وصف أخطاء غير المؤمنين بقوله تعالى:
Kur'an-ı Kerim'in mümin olmayanların hatalarını nitelerken ifade ettiği husus işte budur; nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٧٦ الى ٨١]
[el-Mâide Suresi (5): Ayetler 76'dan 81'e]
قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلا نَفْعاً وَاللَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (٧٦) قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلا تَتَّبِعُوا أَهْواءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيراً وَضَلُّوا عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ (٧٧) لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى لِسانِ داوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَكانُوا يَعْتَدُونَ (٧٨) كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوهُ لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ (٧٩) تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَبِئْسَ ما قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَفِي الْعَذابِ هُمْ خالِدُونَ (٨٠)
{ قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلا نَفْعاً وَاللَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (٧٦) قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلا تَتَّبِعُوا أَهْواءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيراً وَضَلُّوا عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ (٧٧) لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى لِسانِ داوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَكانُوا يَعْتَدُونَ (٧٨) كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوهُ لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ (٧٩) تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَبِئْسَ ما قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَفِي الْعَذابِ هُمْ خالِدُونَ (٨٠) } “De ki: 'Allah'ı bırakıp da sizin için ne bir zarara ne de bir faydaya gücü yetmeyen şeylere mi kulluk ediyorsunuz? Oysa Allah, hakkıyla işiten, hakkıyla bilendir.' (76) De ki: 'Ey Ehl-i Kitap! Dininizde haksız yere haddi aşmayın. Daha önce sapmış, birçoğunu da saptırmış ve doğru yoldan çıkmış bir topluluğun heva ve heveslerine uymayın.' (77) İsrailoğullarından kâfir olanlar, Davud'un ve Meryem oğlu İsa'nın diliyle lanetlenmişlerdir. Bu, isyan etmeleri ve haddi aşıyor olmalarındandır. (78) Onlar, yaptıkları hiçbir kötülükten birbirlerini vazgeçirmeye çalışmazlardı. Yaptıkları şey ne kadar da kötüydü! (79) Onlardan birçoğunun kâfirleri dost edindiklerini görürsün. Nefislerinin kendileri için önceden hazırladığı şey ne kötüdür ki, Allah onlara gazap etmiştir ve onlar azapta ebedî kalacaklardır. (80)”
وَلَوْ كانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ وَلكِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ فاسِقُونَ (٨١)
{ وَلَوْ كانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ وَلكِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ فاسِقُونَ (٨١) } “Eğer Allah'a, Peygamber'e ve ona indirilene iman etmiş olsalardı, onları dost edinmezlerdi; fakat onlardan birçoğu fasıklardır. (81)”
أوضحت هذه الآيات الكريمة أسباب انحراف غير المؤمنين عن الإيمان الحق وحصرتها في خمسة أسباب: وهي عبادة غير الله تعالى، والغلو في الدين بغير حق، وعصيان الأوامر الإلهية، والسكوت عن المنكر أو الضلال والرّضا به، وموالاة غير المؤمنين بالله ورسوله محمد ﷺ.
Bu yüce ayetler, mümin olmayanların hak imandan sapma sebeplerini açıklamış ve bunları beş nedende toplamıştır: Allah Teâlâ'dan başkasına kulluk etmek, dinde haksız yere aşırı gitmek (gulatlık), ilâhî emirlere isyan etmek, kötülüğe veya sapıklığa sessiz kalıp ona razı olmak ve Allah'a ve Resûlü Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e inanmayanları dost edinmek.
أما سبب الانحراف الأول وهو الأهم: فهو عبادة غير الله الذي لا يقدر على دفع ضرّ، ولا جلب نفع لأوليائه العابدين له، ولغير العابدين على السواء، فلم تستطع الأصنام والأوثان نفع المشركين ولا إضرارهم، ولم يستطع عيسى ﵇ إصابة أعدائه اليهود بضرّ، مع أنهم حاولوا قتله وصلبه، ولم يتمكّن عيسى أيضا من تقديم نفع لأتباعه وأنصاره، سواء في الدنيا أو في الآخرة، بالرغم مما تعرّضوا له من تعذيب وطرد. والله وحده هو السميع لكل صوت أو همسة، العليم بكل شيء، فهو الذي يستحق العبادة وحده دون سواه.
Sapmanın birinci ve en önemli sebebi: Kendisine ibadet eden dostlarına da ibadet etmeyenlere de eşit şekilde bir zararı defetmeye veya bir fayda sağlamaya gücü yetmeyen, Allah'tan başka varlıklara kulluk etmektir. Nitekim putlar ve heykeller müşriklere ne bir fayda sağlayabilmiş ne de bir zarar verebilmiştir. Îsâ aleyhisselâm da kendisini öldürmeye ve asmaya kalkışmalarına rağmen düşmanları olan Yahudilere bir zarar verememiş; aynı şekilde maruz kaldıkları işkence ve sürgünlere rağmen taraftarlarına ve yardımcılarına ne dünyada ne de ahirette bir fayda sağlayamamıştır. Her sesi ve fısıltıyı hakkıyla işiten, her şeyi hakkıyla bilen yalnızca Allah'tır; dolayısıyla O'ndan başkası değil, yalnızca O ibadete layıktır.
والسبب الثاني للانحراف والفساد هو المغالاة في الدين وتجاوز الحدود في وصف عيسى، واتّباع أهواء قوم وآرائهم الواهية من غير حجة ولا برهان، أولئك القوم المتّبعون الذين ضلّوا من قبل، وأضلّوا كثيرا من الناس، وضلّوا عن السّبيل الوسط، والرأي المعتدل.
Sapmanın ve ifsâdın ikinci sebebi: Dinde aşırı gitmek, İsa'yı vasfetmede haddi aşmak ve hiçbir delil ve burhan olmaksızın bir topluluğun heva ve heveslerine, çürük görüşlerine uymaktır. Kendilerine uyulan bu topluluk, daha önce sapmış, insanlardan birçoğunu saptırmış, orta yoldan ve mutedil görüşten ayrılmış kimselerdir.
وسبب الانحراف الثالث: هو عصيان أوامر الله واعتداؤهم على خلقه، وتماديهم في العصيان والمخالفة، فاستحقّوا اللعن، أي الطرد من رحمة الله، وما على من جاء بعدهم من الأجيال إلا الحذر من المعاصي والمنكرات، والحرص على الاستقامة على أوامر الله وترك منهياته ومخالفاته.
Sapmanın üçüncü sebebi: Allah'ın emirlerine isyan etmek, O'nun yarattıklarına tecavüzde bulunmak ve isyan ile muhalefette haddi aşmaktır; bu yüzden laneti -yani Allah'ın rahmetinden kovulmayı- hak etmişlerdir. Onlardan sonra gelen nesillere düşen ise günahlardan ve kötülüklerden sakınmak, Allah'ın emirlerine sarılıp nehiylerinden ve O'na muhalefetten kaçınmaktır.
وسبب الانحراف الرابع: هو الرّضا بالجريمة والسكوت عن المنكر لأن الساكت راض عن الفعل، وهو شيطان أخرس، ولذا كان من أهم حصون الدين الحفاظ على
Sapmanın dördüncü sebebi: Cürüme rıza göstermek ve kötülüğe karşı susmaktır; çünkü susan kimse yapılan işe razı olmuştur ve o dilsiz bir şeytandır. Bu sebeple dinin en önemli kalelerinden biri, içindeki
دائرة الحق والعدل فيه، وترك المنكر حتى لا يفشو كالنار في الهشيم أو الزرع اليابس، ومن الواجب تكتل الأفراد والجماعات والسّعي لاستئصال شأفة الفساد الديني، والخلقي والاجتماعي في مظلّة السلطة المؤمنة.
hak ve adalet dairesini korumak, kötülüğün kuru ottaki veya kuru ekindeki ateş gibi yayılmaması için onu terk etmektir. Fertlerin ve toplulukların bir araya gelmesi, mümin otoritenin şemsiyesi altında dinî, ahlakî ve sosyal yozlaşmanın kökünü kazımak için çaba göstermesi vaciptir.
وسبب الانحراف الخامس: هو ترك موالاة ومناصرة الذين كفروا، فإن كثيرا من أهل الكتاب كانوا في صدر الإسلام يتولون مشركي مكّة، ويتآزرون معهم، ويتركون موالاة المؤمنين.
Sapmanın beşinci sebebi ise: İnkâr edenleri dost edinmekten ve desteklemekten vazgeçmektir; zira Ehl-i Kitap'tan birçoğu İslam'ın ilk dönemlerinde Mekke müşriklerini dost ediniyor, onlarla yardımlaşıyor ve müminleri dost edinmeyi terk ediyordu.
ولكنهم بهذه الموالاة لغير جند الإيمان أساؤوا لأنفسهم، وتعرّضوا لسخط الله وغضبه عليهم، وكانوا خالدين في النار وعذابها الشديد. ولو عقلوا وفكّروا جيدا، وآمنوا بالله تعالى الإله الواحد، وبالنّبي محمد ﷺ خاتم النّبيين، وآمنوا بالقرآن الكريم المنزل إليه من ربّه، ما اتّخذوا المشركين والكفّار أولياء وأنصارا، وأصدقاء وأعوانا، ولكن كثيرا منهم في الواقع فاسقون، أي خارجون عن دائرة الدين الحق، وعن طاعة الله ورسوله، وأصول دينه، لأنهم أرادوا تحقيق زعامة كاذبة، والحصول على عرض دنيوي زائل، فأضاعوا الدنيا والآخرة.
Fakat onlar iman safı dışındakilere gösterdikleri bu dostlukla kendilerine kötülük ettiler, Allah'ın gazabına ve öfkesine maruz kaldılar; ateşte ve onun şiddetli azabında ebedî kalacaklardır. Eğer akıllarını başlarına alıp iyice düşünselerdi, tek İlah olan Allah Teâlâ'ya, peygamberlerin sonuncusu olan Hz. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e ve Rabbinden ona indirilen Kur'an-ı Kerim'e iman etselerdi, müşrikleri ve kâfirleri veliler, yardımcılar, dostlar ve destekçiler edinmezlerdi. Ancak gerçekte onların birçoğu fasıktır; yani hak din dairesinden, Allah'a ve Resûlü'ne itaatten ve dinin asıllarından çıkmış kimselerdir. Çünkü sahte bir liderlik elde etmek ve geçici bir dünya menfaatine kavuşmak istediler; böylece hem dünyayı hem de ahireti kaybettiler.
علاقة أهل الكتاب بالمؤمنين
Ehl-i Kitab'ın Müminlerle İlişkisi
من الطبيعي أن يلتقي أهل الأديان وأن تتّحد كلمتهم لأنهم يؤمنون إيمانا متماثلا بوجود الخالق ووحدانيته، وبوجود البعث والجنة والنار، وأن تكون أخلاقهم ومعايير سلوكهم واحدة مقتبسة من تعاليم الله وإرشاداته، وليس من المنتظر الالتقاء مع المشركين والوثنيين أو الماديين الملحدين لأن هؤلاء لا يؤمنون بالدين الإلهي، وإنما يؤمنون بمبادئ وهمية، أوجدها الزعماء والقادة، وقلّدهم الأتباع والأدنياء من غير تأمل ولا تعقل.
Din mensuplarının bir araya gelmesi ve söz birliği etmesi doğaldır; çünkü onlar Yaratıcı'nın varlığına ve birliğine, yeniden dirilişe, cennet ve cehennemin varlığına benzer şekilde inanırlar; ahlakları ve davranış ölçüleri Allah'ın öğretilerinden ve yönlendirmelerinden alınmış tek bir bütündür. Müşrikler, putperestler veya materyalist mülhitlerle ise bir araya gelinmesi beklenemez; zira bunlar ilâhî bir dine inanmazlar, aksine liderlerin ve önderlerin ortaya koyduğu, tefekkür ve akıl yürütmeksizin tabilerin ve bayağı kimselerin taklit ettiği hayalî ilkelere inanırlar.
لذا خاطب الله تعالى في القرآن الكريم اليهود والنصارى بصفة أهل الكتاب، وخاطب غير المؤمنين بالدين الإلهي أصلا بلفظ المشركين. وكانت علاقة المؤمنين ببعض أهل الكتاب علاقة ودّ وصداقة، وعلاقة المسلمين بالمشركين تتّسم بالعداوة والجفاء والبغضاء.
Bu sebeple Allah Teâlâ Kur'an-ı Kerim'de Yahudilere ve Hristiyanlara 'Ehl-i Kitap' sıfatıyla hitap etmiş, aslen ilâhî dine inanmayanlara ise 'müşrikler' lafzıyla hitap etmiştir. Müminlerin Ehl-i Kitab'ın bir kısmıyla ilişkisi sevgi ve dostluk ilişkisiyken, Müslümanların müşriklerle ilişkisi düşmanlık, katılık ve kinle nitelenmekteydi.
قال الله تعالى:
Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٨٢ الى ٨٦]
[el-Mâide Suresi (5): Ayetler 82'den 86'ya]
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْباناً وَأَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ (٨٢) وَإِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ (٨٣) وَما لَنا لا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَما جاءَنا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا رَبُّنا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ (٨٤) فَأَثابَهُمُ اللَّهُ بِما قالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ (٨٥) وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ (٨٦)
{ لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْباناً وَأَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ (٨٢) وَإِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ (٨٣) وَما لَنا لا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَما جاءَنا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا رَبُّنا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ (٨٤) فَأَثابَهُمُ اللَّهُ بِما قالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ (٨٥) وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ (٨٦) } “İman edenlere düşmanlık bakımından insanların en şiddetlisi olarak kesinlikle Yahudileri ve şirk koşanları bulursun. İman edenlere sevgice en yakın olanlarını da: 'Biz Hristiyanlarız' diyenleri bulursun. Bu, onların içinde keşişler ve rahipler bulunmasından ve onların kibre kapılmamalarındandır. (82) Resûl'e indirileni duydukları zaman, haktan tanıdıkları şeyler sebebiyle gözlerinin yaşla dolup taştığını görürsün. Derler ki: 'Rabbimiz! İman ettik, bizi şahitlerle beraber yaz!' (83) 'Rabbimizin bizi salihler topluluğuyla beraber [cennete] koymasını umup dururken, ne diye Allah'a ve bize gelen hakka inanmayalım?' (84) Söyledikleri bu sözden dolayı Allah onları, altlarından ırmaklar akan, içinde ebedî kalacakları cennetlerle mükâfatlandırdı. İşte iyilik yapanların mükâfatı budur. (85) İnkâr edenler ve ayetlerimizi yalanlayanlar ise, işte onlar alevli ateşin ehlidirler. (86)”
نزلت هذه الآيات في قوم من النصارى من الحبشة أو من نجران أو من غيرهم وصفهم القرآن بأنهم أهل ودّ لأهل الإيمان بالله ورسوله، وهم بالنسبة للمؤمنين أقرب من اليهود والمشركين المتباعدين عن ساحة الإيمان، وهذا خبر مطلق منسحب على الزمن كله، وهكذا هو الأمر حتى الآن لأن اليهود مرنوا على تكذيب الأنبياء وقتلهم، ولازمهم العتو والمعاصي، وكذلك المشركون عبدة الأوثان من العرب، وعبدة النّيران من المجوس عادوا الدين مطلقا عداء شديدا، وأنكروه وحاربوا أهله.
Bu ayetler, Habeşistan'dan, Necran'dan veya başka yerlerden olup Kur'an'ın Allah'a ve Resûlü'ne inananlara karşı sevgi ehli olarak nitelediği Hristiyan bir topluluk hakkında inmiştir. Onlar, iman sahasından uzak duran Yahudilere ve müşriklere kıyasla müminlere daha yakındırlar. Bu, bütün zamanları kapsayan genel bir haberdir; nitekim günümüze kadar da durum böyle olmuştur. Çünkü Yahudiler peygamberleri yalanlamaya ve öldürmeye alışmışlar, azgınlık ve isyan onların ayrılmaz bir vasfı olmuştur. Aynı şekilde Araplardan putlara tapan müşrikler ve ateşe tapan Mecusiler de dine mutlak surette şiddetli bir düşmanlık beslemiş, onu inkâr etmiş ve onun mensuplarıyla savaşmışlardır.
والمعنى: تالله إن أقرب الناس محبة ومودة للمؤمنين هم النصارى أتباع عيسى ابن مريم رسول الله، لما في نفوسهم من الرّقة والرّأفة والرحمة، والبعد عن التّعصب الديني إذا قورنوا باليهود والمشركين الذين دأبوا على الحسد وهضم الحقوق، وسبب
Anlamı şudur: Allah'a yemin olsun ki müminlere sevgi ve muhabbet bakımından insanların en yakını; içlerindeki incelik, şefkat ve merhamet sebebiyle ve haset etmeyi ve hakları gasbetmeyi âdet edinen Yahudiler ile müşriklerle kıyaslandıklarında dinî taassuptan uzak olmaları dolayısıyla, Allah'ın elçisi İsa b. Meryem'in tâbileri olan Hristiyanlardır. [Ve] sebebi
مودة النصارى للمؤمنين: وجود قسّيسين (علماء) ورهبان (عبّاد) يدعون للإيمان والفضيلة والتّواضع والزهد والتّقشف، ولا يستكبرون عن سماع الحق والإنصاف والانقياد له.
Hristiyanların müminlere sevgisinin [sebebi]: İmana, erdeme, tevazuya, zühde ve sade bir yaşama çağıran, hakkı işitmekten, insaflı davranmaktan ve ona boyun eğmekten kibre kapılmayan keşişlerin (âlimlerin) ve rahiplerin (âbidlerin) bulunmasıdır.
وإذا سمع هؤلاء النصارى شيئا من القرآن، بكوا بكاء حارّا تعاطفا مع كلام الله وتأثّرا به وبما عرفوا وعلموا من الحق، والبشارة ببعثة محمد ﷺ، وتراهم يبادرون بصحة دعوة محمد ﷺ وبوحدانية الله.
Bu Hristiyanlar Kur'an'dan bir şey işittiklerinde, Allah'ın kelamına karşı duydukları yakınlık, ondan ve haktan tanıyıp bildikleri şeylerden ve Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'in peygamber olarak gönderilme müjdesinden etkilendikleri için hüngür hüngür ağlarlar. Onları Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'in çağrısının doğruluğunu ve Allah'ın birliğini hemen ikrar ederken görürsün.
ثم أكّدوا قولهم فقالوا: ولا مانع يمنعنا من الإيمان بالله واتّباع الحق الذي نجده في القرآن، ونطمع أن يدخلنا ربّنا الجنّة، بصحبة الصالحين أتباع خاتم النّبيين الذين ثبت صلاحهم وصحة إيمانهم.
Sonra sözlerini pekiştirerek şöyle dediler: 'Allah'a inanmaktan ve Kur'an'da bulduğumuz hakka tabi olmaktan bizi alıkoyan hiçbir engel yoktur. Rabbimizin, iyilikleri ve imanlarının doğruluğu sabit olmuş olan Peygamberlerin Sonuncusu'nun tabisi salihlerin beraberinde bizi cennete koymasını umuyoruz.'
وكانت هذه المبادرة الطيبة منهم في الماضي والمتكررة أحيانا في كل عصر سببا لإثابة الله لهم ومجازاتهم بدخول الجنات التي تجري من تحتها الأنهار أكلها دائم وظلّها، وذلك جزاء المحسنين أعمالهم في أتّباعهم الحق وانقيادهم له، مهما كان مصدره. ونعيم الآخرة نعيم لا نتمكّن في دنيانا من معرفة حقيقته وأوصافه، لقوله تعالى: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ (١٧) [السّجدة:
Onların geçmişteki bu güzel adımı ve her çağda zaman zaman tekrarlanan bu tutumu; Allah'ın onları mükâfatlandırmasına, yemişleri ve gölgesi sürekli olan, altlarından ırmaklar akan cennetlere girdirmek suretiyle karşılık vermesine sebep olmuştur. İşte kaynağı ne olursa olsun hakka tabi olup ona boyun eğerek amellerini güzelleştirenlerin mükâfatı budur. Ahiret nimeti, dünyamızda hakikatini ve niteliklerini bilemeyeceğimiz bir nimettir; nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: { فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ (١٧) } “Yaptıklarına karşılık olarak onlar için ne göz aydınlıklarının saklandığını hiçbir nefis bilemez. (17)” [es-Secde:
٣٢/ ١٧] .
32/ 17] .
أما الذين كفروا بوجود الله ووحدانيته وكذّبوا بآيات الله وخالفوها، وعادوا رسالة القرآن والتوحيد، فأولئك هم أهل النار الداخلون فيها، والمقيمون فيها إقامة دائمة.
Allah'ın varlığını ve birliğini inkâr eden, Allah'ın ayetlerini yalanlayıp onlara muhalefet eden, Kur'an ve tevhit mesajına düşmanlık besleyenlere gelince; işte onlar ateşe girecek ve orada ebedî olarak kalacak olan cehennem ehlidirler.
يلاحظ كل إنسان بعيد النظر راجح العقل والفكر الفرق الواضح بين ثواب المؤمنين الصالحين وهو جنان الخلد، وجزاء الكافرين العصاة وهو الخلود في نار جهنم، وذلك الفرق وحده كفيل بالرّدع والرّهبة والخوف الذي يملأ النفوس خشية من سوء المصير الذي ينتظر كل من لم يؤمن بالقرآن العظيم وبرسالة الإسلام المجيدة.
İleri görüşlü, aklı ve fikri selim olan her insan, salih müminlerin mükâfatı olan ebedîlik cennetleri ile isyankâr kâfirlerin cezası olan cehennem ateşinde ebedî kalış arasındaki apaçık farkı görür. Bu fark tek başına, yüce Kur'an'a ve İslam'ın şanlı mesajına inanmayan herkesi bekleyen kötü akıbetten korkarak nefisleri dolduran bir caydırıcılık, dehşet ve korku sağlamaya yeterlidir.
إباحة الطيّبات
Temiz ve Helal Şeylerin Helal Kılınması
الإسلام دين الوسطية والاعتدال، فلا تهاون فيه في الأعمال الخيرية أو النافعة للإنسان والجماعة، ولا تشدّد ولا إرهاق في جميع الأعمال التكليفية التي أمر الله تعالى بها، وإنما الإسلام دين سمح سهل، قليل التكاليف والمطالب، يبيح الحلال الطيب، ويمنع الحرام الخبيث، ولا إفراط فيه ولا تفريط، ولا تجاوز للحدود المعقولة والضوابط والقيود الشرعية المشروعة لمراعاة مصالح الناس وتحقيق منافعهم، ودفع المفاسد والمضارّ والمؤذيات عنهم.
İslam, vasatlık ve denge dinidir. Onda insana ve topluma faydalı hayırlı işlerde gevşeklik gösterilmediği gibi, Yüce Allah'ın emrettiği bütün mükellefiyet gerektiren amellerde de aşırılık ve zorlama yoktur. Aksine İslam; müsamahakâr, kolay, mükellefiyetleri ve talepleri az olan, temiz helali serbest kılıp pis haramı yasaklayan bir dindir. Onda ne ifrat ne tefrit vardır; insanların maslahatlarını gözetmek, menfaatlerini gerçekleştirmek, fesatları, zararları ve eziyet veren şeyleri onlardan savmak için konulmuş makul sınırların ve meşru şer'i kuralların aşılması da yoktur.
قال الله تعالى:
Yüce Allah şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : الآيات ٨٧ الى ٨٨]
[Mâide Suresi (5), Ayet 87-88]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (٨٧) وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالاً طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ (٨٨)
{ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (٨٧) وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالاً طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ (٨٨) } “Ey iman edenler! Allah'ın size helal kıldığı temiz ve güzel nimetleri haram kılmayın ve haddi aşmayın. Şüphesiz Allah haddi aşanları sevmez. (87) Allah'ın size rızık olarak verdiklerinden helal ve temiz olarak yiyin ve kendisine iman ettiğiniz Allah'tan korkun. (88)”
[المائدة: ٥/ ٨٧- ٨٨] .
[el-Mâide: 5/ 87-88] .
نزلت الآيتان في حق جماعة أرادوا التشدّد في الدين والقيام بأعمال كثيرة بقصد مرضاة الله ودخول جناته،
Bu iki ayet, dinde aşırılığa kaçmak, Allah'ın rızasını kazanmak ve cennetlerine girmek kastıyla çokça ameller yapmak isteyen bir topluluk hakkında inmiştir.
أخرج ابن جرير الطبري وغيره عن ابن عباس قال: نزلت هذه الآية في رهط من الصحابة، منهم عثمان بن مظعون، وعلي بن أبي طالب، قالوا: نقطع مذاكيرنا، ونترك شهوات الدنيا، ونسيح في الأرض كما تفعل الرهبان، فبلغ ذلك النّبي ﷺ، فأرسل إليهم، فذكر لهم ذلك، فقالوا: نعم، فقال النّبي ﷺ: «لكني أصوم وأفطر، وأصلّي وأنام، وأنكح النساء، فمن أخذ بسنّتي فهو مني، ومن لم يأخذ بسنّتي فليس مني» .
İbn Cerîr et-Taberî ve başkaları İbn Abbas'tan şöyle rivayet etmiştir: 'Bu ayet; aralarında Osman b. Maz'ûn ve Ali b. Ebî Tâlib'in de bulunduğu sahabeden bir grup hakkında indi. Onlar: «Erkeklik organlarımızı keselim, dünyanın şehvetlerini terk edelim ve rahiplerin yaptığı gibi yeryüzünde dolaşalım [seyahat edelim]» dediler. Bu durum Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e ulaşınca onlara haber gönderip bunu kendilerine sordu. Onlar: «Evet» dediler. Bunun üzerine Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: «Fakat ben hem oruç tutarım hem iftar ederim; hem namaz kılarım hem uyurum ve kadınlarla da evlenirim. Kim benim sünnetimi benimserse bendendir, kim de benim sünnetimi benimsemezse benden değildir.»'
والمعنى: يا أيها المؤمنون لا تحرّموا على أنفسكم ولا تمنعوها من الطيبات وهي المستلذات المستطابات للنفس، لما فيها من المنافع، بأن تتركوا التمتع بها تقرّبا إلى الله تعالى، ولا تقولوا: حرمنا على أنفسنا كذا وكذا، مما هو حلال لكم ومباح. لا تفعلوا هذا تنسّكا وزهدا وتقرّبا إلى الله، فإن الله لا يرضى عن ذلك، بل ينهى عنه،
Anlam şudur: Ey müminler! İçerdikleri faydalar sebebiyle nefse lezzetli ve hoş gelen temiz şeylerden faydalanmayı Yüce Allah'a yakınlaşmak amacıyla terk ederek kendinize haram kılmayın ve nefislerinizi bunlardan men etmeyin. Size helal ve mübah olan şeylerden 'Şunu şunu kendimize haram kıldık' demeyin. Bunu bir ibadet, zühd ve Allah'a yakınlaşma amacıyla yapmayın; zira Allah bundan razı olmaz, bilakis bunu yasaklar.
كما قال تعالى في آية أخرى: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ (١٧٢) [البقرة: ٢/ ١٧٢] . والرّزق: ما صح الانتفاع به.
Nitekim Yüce Allah başka bir ayette şöyle buyurmuştur: { يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ (١٧٢) } “Ey iman edenler! Size rızık olarak verdiklerimizin temiz olanlarından yiyin ve eğer yalnız O'na kulluk ediyorsanız Allah'a şükredin. (172)” [el-Bakara: 2/ 172] . Rızık ise kendisinden faydalanılması sahih olan şeydir.
ولا تتجاوزوا حدود ما أحلّ الله لكم إلى ما حرّم عليكم من الخبائث، ومن الإسراف والتقتير، وكلا الأمرين اعتداء، وهما تجاوز الحلال الطيب إلى الحرام الخبيث، والإسراف في تناول المباح، كما قال الله تعالى: وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ [الأعراف: ٧/ ٣١] .
Allah'ın size helal kıldığı şeylerin sınırlarını aşıp size haram kılınan pis ve murdar şeylere, israfa ve cimriliğe sapmayın. Her iki durum da haddi aşmaktır; bunlar da temiz helali aşıp pis harama geçmek ve mübahı tüketmede israf etmektir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: { وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ } “Yiyin için, fakat israf etmeyin; çünkü O, israf edenleri sevmez.” [el-A'râf: 7/ 31] .
والتزام الوسط في الإنفاق دون إسراف ولا تقتير، ولا نهم مادي ولا ترفّع عن المادّيات والانشغال بالرّوحانيات هو الذي يحقق مبدأ وسطية الإسلام واعتداله.
Harcamada israfa ve cimriliğe kaçmadan, ne maddiyata aşırı düşkünlük göstererek ne de maddiyattan tamamen el çekip sadece maneviyatla meşgul olarak orta yolu tutturmak, İslam'ın vasatlık ve denge ilkesini gerçekleştiren şeydir.
وسبب النّهي عن تجاوز الحدود الشرعية: أن الله يبغض كل أولئك الذين يتعدون حدود الله، وأن من تجاوز الحدّ الشرعي، هان عليه اقتراف جميع المنكرات والوقوع في المعاصي والسّيئات، فمن سرق مثلا تجرّأ على القتل والفتك والإرهاب ونشر الرعب في كل مكان، وسهل عليه ارتكاب جميع المحرّمات. ولذا حصّن الشّرع سلوك المسلم وصانه من الانحراف بقوله تعالى: وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ [الطّلاق: ٦٥/ ١] . وقوله سبحانه: وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها وَلَهُ عَذابٌ مُهِينٌ (١٤) [النّساء: ٤/ ١٤] .
Şer'i sınırları aşmanın yasaklanmasının sebebi şudur: Allah, Kendi sınırlarını aşan herkesi sevmez [onlara buğzeder]; şer'i sınırı aşan kimseye ise bütün kötülükleri işlemek, günahlara ve seyyiata düşmek kolay gelir. Mesela hırsızlık yapan kimse öldürmeye, cana kıymaya, teröre ve her yere korku salmaya cüret eder ve bütün haramları işlemek ona kolaylaşır. Bu sebeple şeriat, Müslümanın davranışını güvenceye almış ve Yüce Allah'ın: { وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ } “Kim Allah'ın sınırlarını aşarsa, şüphesiz kendine zulmetmiş olur.” [et-Talâk: 65/ 1] ve { وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها وَلَهُ عَذابٌ مُهِينٌ (١٤) } “Kim de Allah'a ve Resûlü'ne isyan eder ve O'nun sınırlarını aşarsa, Allah onu içinde ebedî kalacağı bir ateşe sokar ve onun için alçaltıcı bir azap vardır. (14)” [en-Nisâ: 4/ 14] buyruklarıyla onu sapmaktan korumuştur.
ثم وضع لنا القرآن الكريم قانون الانتفاع بالأشياء والأمور المعاشية المعتادة فقال:
Sonra Kur'ân-ı Kerîm, eşyadan ve alışılagelen geçimlik şeylerden yararlanma kuralını bizim için koyarak şöyle buyurdu:
وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ أي تناولوا الحلال الذي لا إثم فيه كالرّبا والرّشوة وأكل مال الآخرين بالباطل، فإنه إثم وفسوق، وكلوا الطيب غير المستقذر في نفسه كالميتة والدم، أو الطارئ كالفاسد المتغير بطول المدة، أو المذبوح لغير الله من الأصنام والأوثان. واتّقوا الله بالتزام أوامره واجتناب نواهيه في الأكل واللباس والنساء وغيرها، فلا تحرّموا ما أحلّ الله
{ وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ } “Allah'ın size rızık olarak verdiklerinden helal ve temiz olarak yiyin ve kendisine iman ettiğiniz Allah'tan korkun.” Yani faiz, rüşvet ve başkalarının malını haksız yere yemek gibi günah olmayan helalden yiyin; zira bunlar günah ve fısktır. Leş ve kan gibi bizzat kendisi pis ve murdar olmayan ya da uzun süre beklemekle bozulan şeyler gibi sonradan pisleşmeyen veya putlar ve heykeller gibi Allah'tan başkası adına kesilmeyen temiz şeylerden yiyin. Yeme, içme, giyim, kadınlar ve benzeri hususlarda emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak Allah'tan korkun. Dolayısıyla Allah'ın helal kıldığını haram kılmayın,
ولا تحلّوا ما حرّم الله، ظنّا منكم أن هذا خير، فإن كل ما لم يشرعه الله هو شرّ لا خير فيه، وهو إما تشدّد في الدين من غير مسوّغ، أو تهاون وتقصير وتجاوز لشريعة الله. والأمر بالتقوى بعد بيان الحلال الطيب من المطاعم للإرشاد إلى أنه لا منافاة ولا تغاير بين الاستمتاع بطيبات الرزق وبين التقوى أو الوصول إلى أرقى درجات القرب المعنوي من الله تعالى والظفر برضوانه.
Bunun hayır olduğunu zannederek Allah'ın haram kıldığını da helal kılmayın; zira Allah'ın meşru kılmadığı her şey şerdir, onda hiçbir hayır yoktur. O ya dinde haksız yere aşırılığa kaçmaktır ya da Allah'ın şeriatına karşı bir gevşeklik, ihmal ve haddi aşmadır. Yiyeceklerin helal ve temiz olanlarının açıklanmasından sonra takvanın emredilmesi; rızkın temiz olanlarından yararlanmak ile takva veya Yüce Allah'a manevi yakınlığın en üst mertebelerine ulaşıp O'nun rızasını kazanmak arasında hiçbir çelişki ve ayrılık olmadığını göstermek içindir.
كفارة اليمين
Yemin Keffareti
على المؤمن أن يحترم عهد الله وميثاقه، ويعظّم ذات الله وجلاله، فيبتعد عن كل مظاهر الإخلال بهيبة الله وقدسيّته، وإذا حلف بالله تعالى وجب عليه صون يمينه إذا كان الأمر المحلوف عليه قربة أو طاعة، وجاز له مخالفة مقتضى اليمين بل يجب إذا كان المحلوف عليه معصية، ولا مؤاخذة في الأيمان التي تجري عفوا على اللسان دون قصد اليمين، مثل: لا والله وبلى والله لتأكل أو تشرب أو تجلس أو تزورنا، وإنما المؤاخذة الشرعية على الأيمان المتعمدة التي يقصدها الحالف مريدا التزامها، فإذا ندم عليها، فإن الشّرع يسّر عليه الأمر، ورخّص له عند الحنث بيمينه إخراج ما يسمى بكفارة اليمين.
Müminin, Allah'ın ahdine ve misakına saygı göstermesi, Allah'ın zatını ve celalini yüceltmesi ve Allah'ın heybetine ve kutsiyetine halel getirecek her türlü tavırdan uzak durması gerekir. Yüce Allah adına yemin ettiğinde; üzerine yemin edilen şey bir ibadet veya itaat ise yeminini koruması vacip olur. Üzerine yemin edilen şey bir günah ise yeminin gereğine muhalefet etmesi caiz, hatta vacip olur. Yemin kastı olmaksızın dilde kendiliğinden akıp giden; 'Hayır vallahi', 'Evet vallahi mutlaka yiyeceksin, içeceksin, oturacaksın veya bizi ziyaret edeceksin' gibi yeminlerden dolayı sorumluluk yoktur. Şer'i sorumluluk ancak yemin edenin kasten ve kendini bağlamak isteyerek yaptığı yeminlerdedir. Eğer bu yeminine pişman olursa, şeriat ona kolaylık sağlamış ve yeminini bozduğu (hins) takdirde 'yemin keffareti' denilen şeyi vermesine ruhsat tanımıştır.
قال الله تعالى:
Yüce Allah şöyle buyurmuştur:
[سورة المائدة (٥) : آية ٨٩]
[Mâide Suresi (5), Ayet 89]
لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ وَلكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمانَكُمْ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (٨٩)
{ لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ وَلكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمانَكُمْ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (٨٩) } “Allah sizi kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerinizden dolayı sorumlu tutmaz; fakat bile bile bağladığınız yeminlerden dolayı sizi sorumlu tutar. Bunun keffareti, ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmak yahut onları giydirmek ya da bir köle azat etmektir. Kim [bunları] bulamazsa üç gün oruç tutmalıdır. İşte yemin ettiğinizde yeminlerinizin keffareti budur. Yeminlerinizi koruyun. Şükredesiniz diye Allah size ayetlerini işte böyle açıklar. (89)”