Binûn

Zulmün Haramlığı ve Mazlumların Haklarını Geri Verme Emri Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

203. Hadis

وعن جابر رضي الله عنه : أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( اتَّقُوا الظُّلْمَ ؛ فَإنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ القِيَامَةِ . وَاتَّقُوا الشُّحَّ ؛ فَإِنَّ الشُّحَّ أهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ . حَمَلَهُمْ عَلَى أنْ سَفَكُوا دِمَاءهُمْ ، وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ )) رواه مسلم .

Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Zulümden sakının; çünkü zulüm kıyamet günü karanlıklardır. Cimrilikten de sakının; çünkü cimrilik sizden öncekileri helâk etti; onları kanlarını dökmeye ve haramlarını helâl saymaya sevk etti.” Müslim rivayet etmiştir.

204. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَتُؤَدُّنَّ الحُقُوقَ إِلَى أهْلِهَا يَومَ القِيَامَةِ ، حَتَّى يُقَادَ للشَّاةِ الجَلْحَاءِ مِنَ الشَّاةِ القَرْنَاءِ )) رواه مسلم .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kıyamet günü hakları sahiplerine mutlaka ödeyeceksiniz; hatta boynuzsuz koyun için boynuzlu koyundan kısas alınacaktır.” Müslim rivayet etmiştir.

205. Hadis

وعن ابن عمر رضي الله عنهما ، قال : كُنَّا نَتَحَدَّثُ عَنْ حَجَّةِ الوَدَاعِ ، والنَّبيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أظْهُرِنَا ، وَلا نَدْرِي مَا حَجَّةُ الوَدَاعِ حَتَّى حَمِدَ اللهَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم وَأثْنَى عَلَيهِ ثُمَّ ذَكَرَ المَسْيحَ الدَّجَّال فَأطْنَبَ في ذِكْرِهِ ، وَقَالَ : (( مَا بَعَثَ اللهُ مِنْ نَبيٍّ إلاَّ أنْذَرَهُ أُمَّتَهُ أنْذَرَهُ نُوحٌ وَالنَّبِيُّونَ مِنْ بَعْدِهِ ، وَإِنَّهُ إنْ يَخْرُجْ فِيكُمْ فَما خَفِيَ عَليْكُمْ مِنْ شَأنِه فَلَيْسَ يَخْفَى عَليْكُم ، إنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بأعْوَرَ وإنَّهُ أعْوَرُ عَيْنِ اليُمْنَى ، كَأنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ . ألا إنَّ الله حَرَّمَ عَلَيْكُمْ دِمَاءكُمْ وَأمْوَالَكُمْ كحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا ، في بلدكم هذا ، في شَهْرِكُمْ هَذَا ، ألا هَلْ بَلّغْتُ ؟ )) قالُوا : نَعَمْ ، قَالَ : (( اللَّهُمَّ اشْهَدْ )) ثلاثاً (( وَيْلَكُمْ - أَوْ وَيْحَكُمْ - ، انْظُروا : لا تَرْجعُوا بَعْدِي كُفّاراً يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ )) رواه البخاري ، وروى مسلم بعضه .

İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem aramızdayken Vedâ Haccı'ndan bahsediyorduk ama Vedâ Haccı'nın ne olduğunu bilmiyorduk. Nihayet Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Allah'a hamdetti ve O'nu övdü, sonra Mesîh Deccâl'i anıp ondan uzun uzadıya söz etti ve şöyle buyurdu: “Allah'ın gönderdiği hiçbir peygamber yoktur ki ümmetini ona karşı uyarmış olmasın. Nûh ve ondan sonraki peygamberler ona karşı uyarmıştır. Şayet o sizin aranızda çıkarsa, onun durumundan size gizli kalan bir şey olsa bile şu husus size gizli kalmaz: Şüphesiz Rabbiniz tek gözlü değildir; o ise sağ gözü kör biridir, gözü sanki salkımdan dışarı fırlamış bir üzüm tanesi gibidir. Dikkat edin! Şüphesiz Allah, kanlarınızı ve mallarınızı, bu şehrinizde, bu beldenizde, bu gününüzün haramlığı gibi size haram kılmıştır. Dikkat edin, tebliğ ettim mi?” ‘Evet’ dediler. Üç defa “Allah'ım, şahit ol!” buyurdu ve şöyle devam etti: “Yazıklar olsun size -yahut vah size-, dikkat edin: Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler olarak geri dönmeyin.” Buhârî rivayet etmiştir; Müslim de bir kısmını rivayet etmiştir.

206. Hadis

وعن عائشة رضي الله عنها : أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ ظَلَمَ قيدَ شِبْرٍ مِنَ الأرْضِ ، طُوِّقَهُ مِنْ سبْعِ أرَضينَ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir karış miktarı yeri haksızlıkla ele geçirirse, o yer yedi kat yerin dibinden itibaren onun boynuna dolanır.” Müttefekun aleyh.

207. Hadis

وعن أَبي موسى رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( إنَّ الله لَيُمْلِي لِلظَّالِمِ ، فَإِذَا أخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ )) ، ثُمَّ قَرَأَ : { وكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ } [ هود : 102] مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Ebû Mûsâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah zalime mühlet verir; fakat onu yakaladığı zaman bir daha bırakmaz.” Sonra şu âyeti okudu: { وكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ } “Rabbinin, zulmedip dururlarken memleketleri yakalayışı işte böyledir. Şüphesiz O'nun yakalaması pek acıklıdır, pek çetindir.” [Hûd 11/102] Müttefekun aleyh.

208. Hadis

وعن معاذ رضي الله عنه ، قَالَ : بَعَثَنِي رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ : (( إنَّكَ تَأتِي قَوْماً مِنْ أهلِ الكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أنْ لا إلَهَ إلاَّ الله ، وَأنِّي رسولُ الله ، فَإنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذلِكَ ، فَأعْلِمْهُمْ أنَّ اللهَ قَدِ افْتَرضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَواتٍ في كُلِّ يَوْمٍ وَلَيلَةٍ ، فَإِنْ هُمْ أطَاعُوا لِذَلِكَ ، فَأعْلِمْهُمْ أنَّ اللهَ قَدِ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤخَذُ مِنْ أغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ ، فَإنْ هُمْ أطَاعُوا لِذَلِكَ ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أمْوَالِهِمْ ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ المَظْلُومِ ؛ فإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَها وَبَيْنَ اللهِ حِجَابٌ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Muâz radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem beni gönderdi ve şöyle buyurdu: “Sen Ehl-i kitaptan bir topluluğa gidiyorsun. Onları Allah'tan başka ilâh olmadığına ve benim Allah'ın Resûlü olduğuma şahitlik etmeye davet et. Eğer buna itaat ederlerse, Allah'ın kendilerine her gün ve gecede beş vakit namazı farz kıldığını onlara bildir. Eğer buna da itaat ederlerse, Allah'ın kendilerine zenginlerinden alınıp fakirlerine verilecek bir sadakayı farz kıldığını onlara bildir. Eğer buna da itaat ederlerse, mallarının en kıymetlilerini almaktan sakın. Mazlumun bedduasından da sakın; çünkü onunla Allah arasında perde yoktur.” Müttefekun aleyh.

209. Hadis

وعن أبي حُمَيدٍ عبد الرحمان بن سعد السَّاعِدِي رضي الله عنه ، قَالَ : اسْتَعْمَلَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأزْدِ يُقَالُ لَهُ : ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ عَلَى الصَّدَقَةِ ، فَلَمَّا قَدِمَ ، قَالَ : هَذَا لَكُمْ ، وَهَذَا أُهْدِيَ إِلَيَّ ، فَقَامَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم عَلَى المِنْبَرِ فَحَمِدَ الله وَأثْنَى عَلَيهِ ، ثُمَّ قَالَ : (( أمَّا بَعدُ ، فَإِنِّي أسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ منْكُمْ عَلَى العَمَلِ مِمَّا وَلاَّنِي اللهُ ، فَيَأتِي فَيَقُولُ : هَذَا لَكُمْ وَهَذا هَدِيَّةٌ أُهْدِيتْ إلَيَّ ، أفَلا جَلَسَ في بيت أبِيهِ أَوْ أُمِّهِ حَتَّى تَأتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إنْ كَانَ صَادِقاً ‍، واللهِ لا يَأخُذُ أحَدٌ مِنْكُمْ شَيئاً بِغَيرِ حَقِّهِ إلاَّ لَقِيَ الله تَعَالَى ، يَحْمِلُهُ يَوْمَ القِيَامَةِ، فَلا أعْرِفَنَّ أحَداً مِنْكُمْ لَقِيَ اللهَ يَحْمِلُ بَعيراً لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ )) ثُمَّ رفع يديهِ حَتَّى رُؤِيَ بَيَاضُ إبْطَيْهِ ، فَقَالَ : (( اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ )) ثلاثاً مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Ebû Humeyd Abdurrahman b. Sa'd es-Sâidî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, Ezd kabilesinden İbnü'l-Lütbiyye denilen bir adamı zekât toplamak üzere görevlendirdi. Adam döndüğünde: ‘Bu sizindir, bu da bana hediye edildi’ dedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem minbere çıkıp Allah'a hamdetti ve O'nu övdü, sonra şöyle buyurdu: “Bundan sonra derim ki: Ben, Allah'ın bana tevdi ettiği işlerden birine sizden bir adamı görevlendiriyorum; sonra o gelip ‘Bu sizindir, bu da bana verilen bir hediyedir’ diyor. Eğer doğru söylüyorsa, babasının yahut annesinin evinde otursaydı da hediyesi kendisine orada gelseydi ya! Vallahi, sizden hiç kimse haksız yere bir şey almaz ki kıyamet günü onu yüklenmiş olarak Yüce Allah'ın huzuruna çıkmasın. Sakın sizden birini, böğüren bir deveyi yahut möleyen bir ineği ya da meleyen bir koyunu yüklenmiş olarak Allah'ın huzuruna çıkmış görmeyeyim!” Sonra koltuk altlarının beyazlığı görülünceye kadar ellerini kaldırdı ve üç defa: “Allah'ım, tebliğ ettim mi?” buyurdu. Müttefekun aleyh.

210. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ مَظْلمَةٌ لأَخِيه ، مِنْ عِرضِهِ أَوْ مِنْ شَيْءٍ ، فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ اليَوْمَ قبْلَ أنْ لاَ يَكُونَ دِينَار وَلاَ دِرْهَمٌ ؛ إنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلمَتِهِ ، وَإنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيهِ )) رواه البخاري .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Kimin üzerinde din kardeşinin ırzından yahut başka bir şeyden dolayı bir hak varsa, dinarın ve dirhemin bulunmayacağı gün gelmeden önce bugün ondan helâllik alsın. Yoksa salih bir ameli varsa, yaptığı haksızlık miktarınca ondan alınır; eğer sevapları yoksa, hak sahibinin günahlarından alınıp onun üzerine yüklenir.” Buhârî rivayet etmiştir.

211. Hadis

وعن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( المُسْلِمُ منْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ ، وَالمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللهُ عَنْهُ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Müslüman, Müslümanların dilinden ve elinden emin olduğu kimsedir. Muhacir ise Allah'ın yasakladığı şeyleri terk eden kimsedir.” Müttefekun aleyh.

212. Hadis

وعنه رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ عَلَى ثَقَل النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ كِرْكِرَةُ ، فَمَاتَ ، فَقَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( هُوَ في النَّارِ )) فَذَهَبُوا يَنْظُرُونَ إِلَيْه ، فَوَجَدُوا عَبَاءةً قَدْ غَلَّهَا . رواه البخاري .

Yine ondan radıyallâhu anh rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ağırlıklarının başında Kirkire denilen bir adam vardı. Bu adam öldü. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “O cehennemdedir” buyurdu. Bunun üzerine gidip eşyasına baktılar ve ganimetten çaldığı bir aba buldular. Buhârî rivayet etmiştir.

213. Hadis

وعن أَبي بكْرة نُفَيْع بن الحارث رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّ الزَّمَانَ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَته يَوْمَ خَلَقَ اللهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرضَ : السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرَاً ، مِنْهَا أرْبَعَةٌ حُرُمٌ : ثَلاثٌ مُتَوالِياتٌ : ذُو القَعْدَة ، وذُو الحِجَّةِ ، وَالمُحَرَّمُ ، وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشعْبَانَ ، أيُّ شَهْر هَذَا ؟ )) قُلْنَا : اللهُ وَرَسُولُهُ أعْلَمُ ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَننَّا أنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ ، قَالَ : (( ألَيْسَ ذَا الحِجَّةِ ؟ )) قُلْنَا : بَلَى . قَالَ : (( فَأيُّ بَلَد هَذَا ؟ )) قُلْنَا : اللهُ ورَسُولُهُ أعْلَمُ ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيرِ اسْمِهِ . قَالَ : (( ألَيْسَ البَلْدَةَ ؟ )) قُلْنَا : بَلَى . قَالَ : (( فَأيُّ يَوْم هَذَا ؟ )) قُلْنَا : اللهُ ورَسُولُهُ أعْلَمُ ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بغَيرِ اسْمِهِ . قَالَ : (( ألَيسَ يَوْمَ النَّحْرِ ؟ )) قُلْنَا : بَلَى . قَالَ : (( فَإنَّ دِمَاءكُمْ وَأمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عليكم حَرَامٌ ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا في بَلَدِكُمْ هَذَا في شَهْرِكُمْ هَذَا ، وَسَتَلْقُونَ رَبَّكُمْ فَيَسْألُكُمْ عَنْ أعْمَالِكُمْ ، ألا فَلا تَرْجعوا بعدي كُفّاراً يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْض ، ألا لَيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الغَائِبَ ، فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أنْ يَكُونَ أوْعَى لَهُ مِنْ بَعْض مَنْ سَمِعَهُ )) ، ثُمَّ قَالَ : (( إلاَّ هَلْ بَلَّغْتُ ، ألاَ هَلْ بَلَّغْتُ ؟ )) قُلْنَا : نَعَمْ . قَالَ : (( اللَّهُمَّ اشْهَدْ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .

Ebû Bekre Nüfey' b. el-Hâris radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Şüphesiz zaman, Allah'ın gökleri ve yeri yarattığı günkü şekline dönmüştür: Yıl on iki aydır; bunlardan dördü haram aylardır. Üçü peş peşedir: Zilkade, Zilhicce ve Muharrem; biri de Cemâziyelâhir ile Şâban arasındaki Mudar'ın Receb'idir. Bu hangi aydır?” ‘Allah ve Resûlü daha iyi bilir’ dedik. O kadar sustu ki ona kendi adından başka bir ad vereceğini sandık. “Zilhicce değil mi?” buyurdu. ‘Evet’ dedik. “Peki bu hangi beldedir?” buyurdu. ‘Allah ve Resûlü daha iyi bilir’ dedik. O kadar sustu ki ona kendi adından başka bir ad vereceğini sandık. “Belde-i Harâm değil mi?” buyurdu. ‘Evet’ dedik. “Peki bu hangi gündür?” buyurdu. ‘Allah ve Resûlü daha iyi bilir’ dedik. O kadar sustu ki ona kendi adından başka bir ad vereceğini sandık. “Kurban günü değil mi?” buyurdu. ‘Evet’ dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Şüphesiz kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız, bu ayınızda, bu beldenizde, bu gününüzün haramlığı gibi birbirinize haramdır. Yakında Rabbinize kavuşacaksınız ve O size amellerinizden soracaktır. Dikkat edin, benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler olarak geri dönmeyin. Dikkat edin, burada bulunanlar bulunmayanlara tebliğ etsin; zira kendisine tebliğ edilen niceleri vardır ki bizzat işiten kimiden onu daha iyi kavrayıp korur.” Sonra: “Dikkat edin, tebliğ ettim mi? Dikkat edin, tebliğ ettim mi?” buyurdu. ‘Evet’ dedik. “Allah'ım, şahit ol!” buyurdu. Müttefekun aleyh.

214. Hadis

وعن أَبي أمامة إياس بن ثعلبة الحارثي رضي الله عنه : أنَّ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَن اقْتَطَعَ حَقَّ امْرىء مُسْلِم بيَمينه ، فَقدْ أوْجَبَ اللهُ لَهُ النَّارَ ، وَحَرَّمَ عَلَيهِ الجَنَّةَ )) فَقَالَ رَجُلٌ : وإنْ كَانَ شَيْئاً يَسيراً يَا رَسُول الله ؟ فَقَالَ : (( وإنْ قَضيباً مِنْ أرَاك )) رواه مسلم .

Ebû Ümâme İyâs b. Sa'lebe el-Hârisî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim yalan yere ettiği yeminiyle Müslüman bir kimsenin hakkını koparıp alırsa, Allah ona cehennemi vacip kılar ve cenneti ona haram eder.” Bir adam: ‘Az bir şey olsa da mı ey Allah'ın Resûlü?’ dedi. [Resûlullah]: “Erâk ağacından bir dal parçası olsa bile” buyurdu. Müslim rivayet etmiştir.

215. Hadis

وعن عَدِيّ بن عَميْرَةَ رضي الله عنه ، قَالَ : سمعت رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ مِنْكُمْ عَلَى عَمَل ، فَكَتَمَنَا مِخْيَطاً فَمَا فَوْقَهُ ، كَانَ غُلُولاً يَأتِي به يَومَ القِيَامَةِ )) فَقَامَ إليه رَجُلٌ أسْوَدُ مِنَ الأنْصَارِ ، كَأنِّي أنْظُرُ إِلَيْهِ ، فَقَالَ : يَا رَسُول الله ، اقْبَلْ عَنِّي عَمَلَكَ ، قَالَ : (( وَمَا لَكَ ؟ )) قَالَ : سَمِعْتكَ تَقُولُ كَذَا وكَذَا، قَالَ : (( وَأَنَا أقُولُه الآنَ : مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَلْيَجِيءْ بقَليله وَكَثيره ، فَمَا أُوتِيَ مِنْهُ أخَذَ ، وَمَا نُهِيَ عَنْهُ انْتَهَى )) رواه مسلم .

Adî b. Amîre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Sizden kimi bir işe memur tayin edersek, o da bizden bir iğneyi yahut ondan daha büyük bir şeyi gizlerse, bu kıyamet günü getireceği bir gulûl (ganimet ve kamu malı hıyaneti) olur.” Bunun üzerine ensârdan -şu an kendisine bakıyormuşum gibi hatırladığım- siyah tenli bir adam kalkıp onun yanına geldi ve: ‘Yâ Resûlallah, bana verdiğin görevi benden geri al’ dedi. [Resûlullah]: “Sana ne oldu ki?” buyurdu. Adam: ‘Senin şöyle şöyle buyurduğunu işittim’ dedi. [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Ben onu şimdi de söylüyorum: Kimi bir işe memur tayin edersek, azını da çoğunu da getirsin. Ondan kendisine ne verilirse onu alır, neden menedilirse ondan uzak durur.” Müslim rivayet etmiştir.

216. Hadis

وعن عمر بن الخطاب رضي الله عنه ، قَالَ : لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيبَر أقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أصْحَابِ النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم ، فقَالُوا : فُلاَنٌ شَهِيدٌ ، وفُلانٌ شَهِيدٌ ، حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ ، فقالوا : فُلانٌ شَهِيدٌ . فَقَالَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( كَلاَّ ، إنِّي رَأيْتُهُ في النَّار في بُرْدَةٍ غَلَّهَا - أَوْ عَبَاءة - )) رواه مسلم .

Ömer b. el-Hattâb radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Hayber günü olduğunda Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashâbından bir grup gelerek: ‘Filan şehittir, filan şehittir’ dediler. Nihayet bir adamın yanından geçtiler ve: ‘Filan şehittir’ dediler. Bunun üzerine Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Hayır! Ben onu, ganimetten çaldığı bir bürde (örtü) -yahut bir abâ- içinde ateşte gördüm.” Müslim rivayet etmiştir.

217. Hadis

وعن أَبي قتادة الحارث بن ربعي رضي الله عنه ، عن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : أَنَّهُ قَامَ فيهم، فَذَكَرَ لَهُمْ أنَّ الجِهَادَ في سبيلِ الله، وَالإِيمَانَ بالله أفْضَلُ الأعْمَالِ ، فَقَامَ رَجُلٌ ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ الله ، أرَأيْتَ إنْ قُتِلْتُ في سبيلِ الله ، تُكَفَّرُ عَنّي خَطَايَايَ ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( نَعَمْ، إنْ قُتِلْتَ في سبيلِ اللهِ، وَأنْتَ صَابرٌ مُحْتَسِبٌ، مُقْبِلٌ غَيرُ مُدْبر )) ثُمَّ قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( كَيْفَ قُلْتَ ؟ )) قَالَ : أرَأيْتَ إنْ قُتِلْتُ في سبيلِ الله ، أتُكَفَّرُ عَنّي خَطَايَايَ ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( نَعمْ ، وَأنْتَ صَابرٌ مُحْتَسِبٌ ، مُقْبِلٌ غَيرُ مُدْبِرٍ ، إلاَّ الدَّيْنَ ؛ فإنَّ جِبريلَ عليه السلام قَالَ لي ذلِكَ)) رواه مسلم .

Ebû Katâde el-Hâris b. Rib'î radıyallâhu anh'den, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi ki: [Resûlullah] onların arasında ayağa kalktı ve kendilerine Allah yolunda cihad ile Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunu anlattı. Bunun üzerine bir adam kalkıp: ‘Yâ Resûlallah, ne dersin, eğer Allah yolunda öldürülürsem günahlarım benden silinir mi?’ dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ona: “Evet; eğer sabrederek, ecrini Allah'tan bekleyerek, cepheye ileri atılıp sırt çevirmeyerek Allah yolunda öldürülürsen” buyurdu. Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Nasıl demiştin?” buyurdu. Adam: ‘Ne dersin, eğer Allah yolunda öldürülürsem günahlarım benden silinir mi?’ dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ona şöyle buyurdu: “Evet; sabrederek, ecrini Allah'tan bekleyerek, cepheye ileri atılıp sırt çevirmeyerek [öldürülürsen silinir]. Ancak borç müstesna; zira Cibrîl aleyhisselâm bana böyle söyledi.” Müslim rivayet etmiştir.

218. Hadis

وعن أبي هُريرةَ رضي الله عنه : أنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( أتدرونَ مَنِ المُفْلِسُ ؟ )) قالوا : المفْلسُ فِينَا مَنْ لا دِرهَمَ لَهُ ولا مَتَاع ، فَقَالَ : (( إنَّ المُفْلسَ مِنْ أُمَّتي مَنْ يأتي يَومَ القيامَةِ بصلاةٍ وصيامٍ وزَكاةٍ ، ويأتي وقَدْ شَتَمَ هَذَا ، وقَذَفَ هَذَا ، وَأَكَلَ مالَ هَذَا ، وسَفَكَ دَمَ هَذَا ، وَضَرَبَ هَذَا ، فيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ ، وهَذَا مِنْ حَسناتهِ ، فإنْ فَنِيَتْ حَسَناتُه قَبْل أنْ يُقضى مَا عَلَيهِ ، أُخِذَ منْ خَطَاياهُم فَطُرِحَتْ عَلَيهِ ، ثُمَّ طُرِحَ في النَّارِ )) رواه مُسلم .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Müflis kimdir, bilir misiniz?” ‘Aramızda müflis, dirhemi ve eşyası olmayandır’ dediler. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Ümmetimden müflis, kıyamet günü namaz, oruç ve zekâtla gelen, fakat şuna sövmüş, şuna zina iftirasında bulunmuş, şunun malını yemiş, şunun kanını dökmüş ve şuna vurmuş olarak gelen kimsedir. Bu yüzden onun iyiliklerinden şuna verilir, iyiliklerinden buna verilir. Eğer üzerindeki haklar ödenmeden önce iyilikleri tükenirse, onların günahlarından alınır ve onun üzerine atılır; sonra da ateşe atılır.” Müslim rivayet etmiştir.

219. Hadis

وعن أم سلمة رضي الله عنها : أنَّ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّمَا أنا بَشَرٌ ، وَإنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إلَيَّ ، وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أنْ يَكُونَ ألْحَنَ بِحُجّتِهِ مِنْ بَعْضٍ ، فأَقْضِيَ لَهُ بِنَحْوِ مَا أسْمعُ ، فَمَنْ قَضَيتُ لَهُ بِحَقِّ أخِيهِ فَإِنَّما أقطَعُ لَهُ قِطعةً مِنَ النَّارِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( ألْحَن )) أي : أعلم .

Ümmü Seleme radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ben ancak bir beşerim. Siz davalarınızı bana getiriyorsunuz. Olabilir ki kiminiz delilini ortaya koymakta kiminizden daha maharetli olur; ben de işittiğime göre onun lehine hüküm veririm. Kimin lehine kardeşinin hakkından bir şeyle hükmedersem, ona ancak ateşten bir parça ayırmış olurum.” Müttefekun aleyh. Elhan (ألْحَن) “daha bilgili” demektir.

220. Hadis

وعن ابن عمر رضي الله عنهما ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( لَنْ يَزَالَ المُؤْمِنُ في فُسْحَةٍ مِنْ دِينهِ مَا لَمْ يُصِبْ دَماً حَرَاماً )) رواه البخاري .

İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü'min, haram bir kan dökmediği sürece dininde bir genişlik içinde olmaya devam eder.” Buhârî rivayet etmiştir.

221. Hadis

وعن خولة بنتِ عامر الأنصارية ، وهي امرأة حمزة رضي الله عنه وعنها ، قَالَتْ : سمعت رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( إنَّ رِجَالاً يَتَخَوَّضُونَ في مَالِ الله بغَيرِ حَقٍّ ، فَلَهُمُ النَّارُ يَومَ القِيَامَةِ )) رواه البخاري .

Hamza radıyallâhu anh'in hanımı olan Havle bint Âmir el-Ensâriyye radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Birtakım kimseler Allah'ın malına haksız yere dalarlar; kıyamet günü onlar için ateş vardır.” Buhârî rivayet etmiştir.