2512. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ذصلى الله عليه وسلم بَاعَ الْمُدَبَّرَ .
Bize Muhammed b. Abdullah b. Nümeyr ve Alî b. Muhammed anlattılar. (Dediler ki): Bize Vekî’ anlattı. Bize İsmâîl b. Ebî Hâlid anlattı. (O) Seleme b. Küheyl’den, (o) Atâ’dan, (o da) Câbir’den naklederek anlattı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem müdebberi (efendisinin ölümünden sonra hür olmak üzere söz verilmiş köleyi) sattı.
2513. Hadis
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَبَّرَ رَجُلٌ مِنَّا غُلاَمًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَاعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاشْتَرَاهُ ابْنُ النَّحَّامِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَدِيٍّ .
Bize Hişâm b. Ammâr anlattı. Bize Süfyân b. Uyeyne anlattı. (O) Amr b. Dînâr’dan, (o da) Câbir b. Abdullah’tan naklederek anlattı. (Câbir) dedi ki: "İçimizden bir adam, bir köleyi müdebber kıldı (onun hürriyetini kendi ölümüne bağladı). Onun bundan başka malı da yoktu. Bunun üzerine Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem o köleyi sattı. Onu Benî Adiy’den İbnu’n-Nahhâm denilen bir adam satın aldı."
2514. Hadis
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ ظَبْيَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمُدَبَّرُ مِنَ الثُّلُثِ " . قَالَ ابْنُ مَاجَهْ سَمِعْتُ عُثْمَانَ - يَعْنِي ابْنَ أَبِي شَيْبَةَ - يَقُولُ هَذَا خَطَأٌ يَعْنِي حَدِيثَ " الْمُدَبَّرُ مِنَ الثُّلُثِ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ لَهُ أَصْلٌ .
Bize Osman b. Ebî Şeybe anlattı. Bize Ali b. Zabyân anlattı. O, Ubeydullah'tan, o Nâfi'den, o da İbn Ömer'den naklettiğine göre; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Müdebber (kölenin hürriyeti), (malın) üçte birinden hesaplanır." İbn Mâce dedi ki: Osman'ı -yani İbn Ebî Şeybe'yi- şöyle derken işittim: "Bu, yani 'Müdebber üçte birdendir' hadisi hatalıdır." Ebû Abdullah (İbn Mâce) dedi ki: "Onun aslı yoktur."
2515. Hadis
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا رَجُلٍ وَلَدَتْ أَمَتُهُ مِنْهُ فَهِيَ مُعْتَقَةٌ عَنْ دُبُرٍ مِنْهُ " .
Bize Ali b. Muhammed ve Muhammed b. İsmail anlattı. Dediler ki: Bize Vekî' anlattı. Bize Şerîk anlattı. O, Hüseyin b. Abdullah b. Ubeydullah b. Abbâs'tan, o İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Hangi adamın cariyesi kendisinden bir çocuk doğurursa, o (cariye) kendisinden sonra (ölümünün ardından) hürdür."
2516. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي النَّهْشَلِيَّ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ذُكِرَتْ أُمُّ إِبْرَاهِيمَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ " أَعْتَقَهَا وَلَدُهَا " .
Bize Ahmed b. Yusuf anlattı. Bize Ebû Âsım anlattı. Bize Ebû Bekir -yani en-Nehşelî- anlattı. O, Hüseyin b. Abdullah'tan, o İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanında (oğlu) İbrahim'in annesi (Mariye) zikredildi. Bunun üzerine (Resûlullah): "Onu çocuğu hürriyetine kavuşturdu" buyurdu.
2517. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كُنَّا نَبِيعُ سَرَارِينَا وَأُمَّهَاتِ أَوْلاَدِنَا وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِينَا حَىٌّ لاَ نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا .
Bize Muhammed b. Yahya ve İshak b. Mansûr anlattı. Dediler ki: Bize Abdürrezzâk anlattı. O İbn Cüreyc'den (nakletti). Bana Ebû'z-Zübeyr haber verdi. O, Câbir b. Abdullah'ı şöyle derken işitmiştir: "Biz Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem aramızda hayatta iken cariyelerimizi ve ümmü veledlerimizi satardık ve bunda bir sakınca görmezdik."
2518. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ثَلاَثَةٌ كُلُّهُمْ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَوْنُهُ الْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُكَاتَبُ الَّذِي يُرِيدُ الأَدَاءَ وَالنَّاكِحُ الَّذِي يُرِيدُ التَّعَفُّفَ " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe ve Abdullah b. Saîd anlattı. Dediler ki: Bize Ebû Hâlid el-Ahmer anlattı. O İbn Aclân'dan, o Saîd b. Ebî Saîd'den, o da Ebû Hureyre'den naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Üç kişi vardır ki hepsine yardım etmek Allah'ın üzerinde bir haktır: Allah yolunda savaşan gazi, (bedelini) ödemek isteyen mükatep ve iffetli olmak isteyerek evlenen kimse."
2519. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا عَبْدٍ كُوتِبَ عَلَى مِائَةِ أُوقِيَّةٍ فَأَدَّاهَا إِلاَّ عَشْرَ أُوقِيَّاتٍ فَهُوَ رَقِيقٌ " .
Bize Ebû Küreyb anlattı. Bize Abdullah b. Nümeyr ve Muhammed b. Fudayl anlattı. (Bunlar) Haccâc'dan, o Amr b. Şuayb'dan, o babasından, o da dedesinden naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Hangi köle yüz ukiyye (karşılığında) mükatep olur da on ukiyye hariç hepsini öderse, (kalanı ödeyinceye kadar) o yine köledir."
2520. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ نَبْهَانَ، - مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ - عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِذَا كَانَ لإِحْدَاكُنَّ مُكَاتَبٌ وَكَانَ عِنْدَهُ مَا يُؤَدِّي فَلْتَحْتَجِبْ مِنْهُ " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe anlattı. Bize Süfyân b. Uyeyne anlattı. O Zührî'den, o Nebhân'dan -Ümmü Seleme'nin azatlısı-, o da Ümmü Seleme'den naklettiğine göre; O, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den şöyle buyurduğunu haber vermiştir: "Sizden birinizin bir mükatebi olur da (mükatebin) ödeyecek malı bulunursa, (hanım efendisi) ondan hemen örtünsün (ona karşı tesettüre girsin)."
2521. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ بَرِيرَةَ أَتَتْهَا وَهِيَ مُكَاتَبَةٌ قَدْ كَاتَبَهَا أَهْلُهَا عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فَقَالَتْ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ عَدَدْتُ لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَكَانَ الْوَلاَءُ لِي قَالَ فَأَتَتْ أَهْلَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُمْ فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ تَشْتَرِطَ الْوَلاَءَ لَهُمْ فَذَكَرَتْ عَائِشَةُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " افْعَلِي " . قَالَتْ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ كُلُّ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَالْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe ve Ali b. Muhammed anlattı. Dediler ki: Bize Vekî' anlattı. O Hişâm b. Urve'den, o babasından, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in eşi Âişe'den naklettiğine göre; Berîre mükatep iken ona (Âişe'ye) geldi. Sahipleri onunla dokuz ukiyye (ödemesi) üzerine anlaşma yapmıştı. (Âişe) ona dedi ki: "Eğer ailen dilerse onlara (bu miktarı) tek seferde sayıp öderim, ancak velâ hakkı benim olur." (Ravi) dedi ki: (Berîre) ailesine gidip bunu onlara zikretti. Onlar ise, velâ hakkının kendilerine ait olması şartı dışında (bunu kabul etmeyip) direttiler. Âişe bunu Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e zikretti. (Nebi): "Yap (satın al)" buyurdu. (Ravi) dedi ki: Sonra Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem kalkıp insanlara hutbe verdi. Allah'a hamd ve senâ ettikten sonra şöyle buyurdu: "İnsanlara ne oluyor ki Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartları ileri sürüyorlar? Allah'ın Kitabı'nda olmayan her şart batıldır, isterse yüz şart olsun. Allah'ın Kitabı (hükmü) daha haklı, Allah'ın şartı daha sağlamdır. Velâ (hakkı) ancak azat edenindir."
2522. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ السِّمْطِ، قَالَ قُلْتُ لِكَعْبٍ يَا كَعْبَ بْنَ مُرَّةَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاحْذَرْ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ أَعْتَقَ امْرَأً مُسْلِمًا كَانَ فِكَاكَهُ مِنَ النَّارِ يُجْزِئُ بِكُلِّ عَظْمٍ مِنْهُ عَظْمٌ مِنْهُ وَمَنْ أَعْتَقَ امْرَأَتَيْنِ مُسْلِمَتَيْنِ كَانَتَا فِكَاكَهُ مِنَ النَّارِ يُجْزِئُ بِكُلِّ عَظْمَيْنِ مِنْهُمَا عَظْمٌ مِنْهُ " .
Bize Ebû Küreyb anlattı. Bize Ebû Muâviye anlattı. O A'meş'ten, o Amr b. Mürre'den, o Sâlim b. Ebî'l-Ca'd'dan, o da Şurahbîl b. es-Sımt'tan naklettiğine göre; (Şurahbîl) dedi ki: Ka'b b. Mürre'ye dedim ki: "Ey Ka'b b. Mürre! Bize Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den (bir hadis) anlat ve (naklederken) dikkatli ol." (Ka'b) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Kim bir Müslüman adamı azat ederse, bu onun ateşten kurtuluş fidyesi olur; (kölenin) her kemiğine karşılık kendisinden bir kemik (ateşten korunur). Kim iki Müslüman kadını azat ederse, onlar onun ateşten kurtuluş fidyesi olur; o ikisinin her iki kemiğine karşılık kendisinden bir kemik (ateşten korunur)."
2523. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ " أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَغْلاَهَا ثَمَنًا " .
Bize Ahmed b. Sinân anlattı. Bize Ebû Muâviye anlattı. Bize Hişâm b. Urve anlattı. O babasından, o Ebû Murâvih'ten, o da Ebû Zer'den naklettiğine göre; (Ebû Zer) dedi ki: "Ey Allah'ın Resulü! Hangi köle(yi azat etmek) daha faziletlidir?" diye sordum. Buyurdu ki: "Sahiplerine göre en kıymetli olanı ve fiyatı en yüksek olanıdır."
2524. Hadis
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَعَاصِمٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ " .
Bize Ukbe b. Mükrem ve İshak b. Mansûr anlattı. Dediler ki: Bize Muhammed b. Bekr el-Bursânî anlattı. O Hammâd b. Seleme'den, o Katâde ve Âsım'dan, onlar Hasan'dan, o da Semure b. Cündeb'den naklettiğine göre; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim bir mahrem akrabasına mâlik olursa, o (akraba) hürdür."
2525. Hadis
حَدَّثَنَا رَاشِدُ بْنُ سَعِيدٍ الرَّمْلِيُّ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ الأَنْمَاطِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ " .
Bize Râşid b. Saîd er-Ramlî ve Ubeydullah b. el-Cehm el-Enmâtî anlattı. Dediler ki: Bize Damre b. Rabîa anlattı. O Süfyân'dan, o Abdullah b. Dînâr'dan, o da İbn Ömer'den naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim bir mahrem akrabasına mâlik olursa, o (akraba) hürdür."
2526. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ، عَنْ سَفِينَةَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ أَعْتَقَتْنِي أُمُّ سَلَمَةَ وَاشْتَرَطَتْ عَلَىَّ أَنْ أَخْدُمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَا عَاشَ .
Bize Abdullah b. Muâviye el-Cumahî anlattı. Bize Hammâd b. Seleme anlattı. O Saîd b. Cümhân'dan, o Sefîne Ebû Abdurrahman'dan naklettiğine göre; (Sefîne) şöyle dedi: "Ümmü Seleme beni azat etti ve Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem yaşadığı sürece ona hizmet etmemi bana şart koştu."
2527. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أَوْ شِقْصًا فَعَلَيْهِ خَلاَصُهُ مِنْ مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ اسْتُسْعِيَ الْعَبْدُ فِي قِيمَتِهِ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe anlattı. Bize Ali b. Müshir ve Muhammed b. Bişr anlattı. (Bunlar) Saîd b. Ebî Arûbe'den, o Katâde'den, o Nadr b. Enes'ten, o Beşîr b. Nehîk'ten, o da Ebû Hureyre'den naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim bir köledeki nasibini veya payını azat ederse, eğer malı varsa onun (tamamının) kurtuluşu (bedelini diğer ortağa ödemek suretiyle) kendi üzerine borçtur. Eğer malı yoksa, köleden kendisine güçlük çıkarılmaksızın (kalan) kıymeti için çalışması istenir."
2529. Hadis
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، جَمِيعًا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُ الْعَبْدِ لَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ السَّيِّدُ مَالَهُ فَيَكُونَ لَهُ " . وَقَالَ ابْنُ لَهِيعَةَ إِلاَّ أَنْ يَسْتَثْنِيَهُ السَّيِّدُ .
Bize Harmele b. Yahya anlattı. Bize Abdullah b. Vehb anlattı. Bana İbn Lehîa haber verdi. (H) Ve bize Muhammed b. Yahya anlattı. Bize Saîd b. Ebî Meryem anlattı. Bize Leys b. Sa'd haber verdi. (Her ikisi de) Ubeydullah b. Ebî Ca'fer'den, o Bükeyr b. el-Eşecc'den, o Nâfi'den, o da İbn Ömer'den naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim malı olan bir köleyi azat ederse, kölenin malı kendisine (köleye) aittir. Ancak efendisinin malı (kendisi için) şart koşması müstesnadır; o takdirde mal efendisine aittir." İbn Lehîa (rivayetinde): "Efendisinin onu istisna etmesi hariç" dedi.
2530. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُطَّلِبُ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ جَدِّهِ، عُمَيْرٍ - وَهُوَ مَوْلَى ابْنِ مَسْعُودٍ - أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ، قَالَ لَهُ يَا عُمَيْرُ إِنِّي أُعْتِقُكَ عِتْقًا هَنِيئًا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَيُّمَا رَجُلٍ أَعْتَقَ غُلاَمًا وَلَمْ يُسَمِّ مَالَهُ فَالْمَالُ لَهُ " . فَأَخْبِرْنِي مَا مَالُكَ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا الْمُطَّلِبُ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ لِجَدِّي فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Bize Muhammed b. Yahya anlattı. Bize Saîd b. Muhammed el-Cermî anlattı. Bize Muttalib b. Ziyâd anlattı. O İshak b. İbrahim'den, o dedesi Umeyr'den -ki o İbn Mes'ûd'un azatlısıdır- naklettiğine göre; Abdullah (b. Mes'ûd) ona şöyle dedi: "Ey Umeyr! Seni (herhangi bir şart olmaksızın) gönül hoşluğuyla güzel bir şekilde azat ediyorum. Ben Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'Hangi adam bir köleyi azat eder de (kölenin elindeki) malını (kendisinin alacağını) isimlendirip belirtmezse, o mal ona (köleye) aittir.' O halde bana malının ne olduğunu haber ver." Bize Muhammed b. Abdullah b. Nümeyr anlattı. Bize Muttalib b. Ziyâd anlattı. O İshak b. İbrahim'den nakletti. (İshak) dedi ki: Abdullah b. Mes'ûd dedeme dedi ki... diyerek (önceki hadisin) benzerini zikretti.
2531. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِي يَزِيدَ الضِّنِّيِّ، عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ، - مَوْلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ وَلَدِ الزِّنَا فَقَالَ " نَعْلاَنِ أُجَاهِدُ فِيهِمَا خَيْرٌ مِنْ أَنْ أُعْتِقَ وَلَدَ الزِّنَا " .
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe anlattı. Bize Fadl b. Dükeyn anlattı. Bize İsrâîl anlattı. O Zeyd b. Cübeyr'den, o Ebû Yezîd ed-Dınnî'den, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in azatlısı Meymûne bint Sa'd'dan naklettiğine göre; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e zina çocuğu(nu azat etmek) hakkında soruldu. Şöyle buyurdu: "İçinde cihat edeceğim iki nalın (ayakkabı), zina çocuğunu azat etmemden daha hayırlıdır."
2532. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَفٍ الْعَسْقَلاَنِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا كَانَ لَهَا غُلاَمٌ وَجَارِيَةٌ زَوْجٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُعْتِقَهُمَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ أَعْتَقْتِهِمَا فَابْدَئِي بِالرَّجُلِ قَبْلَ الْمَرْأَةِ " .
Bize Muhammed b. Beşşâr anlattı. Bize Hammâd b. Mes'ade anlattı. (H) Ve bize Muhammed b. Halef el-Askalânî ve İshak b. Mansûr anlattı. Dediler ki: Bize Ubeydullah b. Abdilmecîd anlattı. Bize Ubeydullah b. Abdurrahman b. Abdullah b. Mevheb anlattı. O Kâsım b. Muhammed'den, o da Âişe'den naklettiğine göre; Onun (Âişe'nin), birbirleriyle evli bir kölesi ve cariyesi vardı. Dedi ki: "Ey Allah'ın Resulü! Ben o ikisini azat etmek istiyorum." Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Eğer ikisini azat edeceksen, kadından önce erkekle başla."