74. Hadis
وأما الأحاديث : فالأول : عن ابن عباس رضي الله عنهما ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( عُرِضَتْ عَلَيَّ الأُمَمُ ، فَرَأيْتُ النَّبيّ ومَعَهُ الرُّهَيطُ ، والنبي وَمَعَهُ الرَّجُلُ وَالرَّجُلانِ ، والنبيَّ لَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ إِذْ رُفِعَ لي سَوَادٌ عَظيمٌ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ أُمَّتِي فقيلَ لِي : هَذَا مُوسَى وَقَومُهُ ، ولكنِ انْظُرْ إِلَى الأُفُقِ ، فَنَظَرتُ فَإِذا سَوادٌ عَظِيمٌ ، فقيلَ لي : انْظُرْ إِلَى الأفُقِ الآخَرِ ، فَإِذَا سَوَادٌ عَظيمٌ ، فقيلَ لِي : هذِهِ أُمَّتُكَ وَمَعَهُمْ سَبْعُونَ ألفاً يَدْخُلُونَ الجَنَّةَ بِغَيرِ حِسَابٍ ولا عَذَابٍ )) ، ثُمَّ نَهَضَ فَدخَلَ مَنْزِلَهُ فَخَاضَ النَّاسُ في أُولئكَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ ولا عَذَابٍ ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ : فَلَعَلَّهُمْ الَّذينَ صَحِبوا رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، وَقالَ بعْضُهُمْ : فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ وُلِدُوا في الإِسْلامِ فَلَمْ يُشْرِكُوا بِالله شَيئاً - وذَكَرُوا أشيَاءَ - فَخَرجَ عَلَيْهِمْ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ : (( مَا الَّذِي تَخُوضُونَ فِيهِ ؟ )) فَأَخْبَرُوهُ فقالَ : (( هُمُ الَّذِينَ لاَ يَرْقُونَ، وَلا يَسْتَرقُونَ، وَلا يَتَطَيَّرُونَ؛ وعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوكَّلُون )) فقامَ عُكَّاشَةُ ابنُ محصنٍ ، فَقَالَ : ادْعُ الله أنْ يَجْعَلني مِنْهُمْ ، فَقَالَ : (( أنْتَ مِنْهُمْ )) ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ آخَرُ، فَقَالَ : ادْعُ اللهَ أنْ يَجْعَلنِي مِنْهُمْ، فَقَالَ : (( سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ. (( الرُّهَيْطُ )) بضم الراء تصغير رهط : وهم دون عشرة أنفس ، وَ(( الأُفقُ )) الناحية والجانب . و(( عُكَّاشَةُ )) بضم العين وتشديد الكاف وبتخفيفها ، والتشديد أفصح .
Hadislere gelince, birincisi: İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bana ümmetler gösterildi. Yanında küçük bir topluluk bulunan peygamber, yanında bir iki kişi bulunan peygamber ve yanında hiç kimse bulunmayan peygamber gördüm. Derken karşıma büyük bir karaltı çıkarıldı; onları kendi ümmetim sandım. Bana: ‘Bu, Mûsâ ve kavmidir; fakat sen ufka bak’ denildi. Baktım ki büyük bir karaltı var. Bana: ‘Öteki ufka da bak’ denildi; orada da büyük bir karaltı vardı. Bana: ‘İşte bu senin ümmetindir; içlerinde hesapsız ve azapsız cennete girecek yetmiş bin kişi vardır’ denildi.” Sonra [Resûlullah] kalkıp evine girdi. İnsanlar hesapsız ve azapsız cennete girecek olan bu kimseler hakkında konuşmaya daldılar. Kimi: ‘Herhalde onlar Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile sohbet etmiş olanlardır’ dedi. Kimi de: ‘Herhalde onlar İslâm içinde doğup Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmamış olanlardır’ dedi; başka şeyler de söylediler. Derken Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yanlarına çıktı ve: “Hakkında konuşup durduğunuz şey nedir?” buyurdu. Kendisine haber verdiler. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Onlar rukye (okuyup üfleme) yapmayan, rukye yaptırmayan, uğursuzluk çıkarmayan ve yalnız Rablerine tevekkül eden kimselerdir.” Ukâşe b. Mihsan ayağa kalkıp: ‘Beni de onlardan kılması için Allah'a dua et’ dedi. [Resûlullah]: “Sen onlardansın” buyurdu. Sonra başka bir adam kalkıp: ‘Beni de onlardan kılması için Allah'a dua et’ dedi. [Resûlullah]: “Bu konuda Ukâşe senden önce davrandı” buyurdu. Müttefekun aleyh. Rüheyt (الرُّهَيْطُ), râ'nın zammesiyle raht (رهط) kelimesinin ism-i tasgîridir; on kişiden az olan topluluk demektir. Ufuk (الأُفقُ) “cihet ve taraf” demektir. Ukâşe (عُكَّاشَةُ), ayın'ın zammesi ve kâf'ın şeddesiyle ya da şeddesiz okunur; şeddeli okunuş daha fasihtir.
75. Hadis
الثاني : عن ابن عباس رضي الله عنهما أيضاً : أنَّ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم كَانَ يقول : (( اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ ، وَبِكَ آمَنْتُ ، وَعَليْك تَوَكَّلْتُ ، وَإِلَيْكَ أنَبْتُ ، وَبِكَ خَاصَمْتُ. اللَّهُمَّ أعُوذُ بعزَّتِكَ؛ لا إلهَ إلاَّ أَنْتَ أنْ تُضلَّني، أَنْتَ الحَيُّ الَّذِي لاَ تَمُوتُ، وَالجِنُّ والإنْسُ يَمُوتُونَ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ، وهذا لفظ مسلم واختصره البخاري.
İkincisi: Yine İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle derdi: “Allah'ım! Sana teslim oldum, sana iman ettim, sana tevekkül ettim, sana yöneldim ve senin yardımınla düşmanlara karşı mücadele ettim. Allah'ım! Beni saptırmandan senin izzetine sığınırım; senden başka ilâh yoktur. Sen ölmeyen dirisin; cinler ve insanlar ise ölürler.” Müttefekun aleyh; bu lafız Müslim'indir, Buhârî ise ihtisar etmiştir (kısaltmıştır).
76. Hadis
الثالث : عن ابن عباس رضي الله عنهما أيضاً ، قَالَ : حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الوَكِيلُ ، قَالَهَا إِبرَاهيمُ صلى الله عليه وسلم حِينَ أُلقِيَ في النَّارِ ، وَقَالَها مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالُوا : إنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إيْماناً وَقَالُوا : حَسْبُنَا الله ونعْمَ الوَكيلُ . رواه البخاري . وفي رواية لَهُ عن ابن عَبَّاسٍ رضي الله عنهما ، قَالَ : كَانَ آخر قَول إبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم حِينَ أُلْقِيَ في النَّارِ : حَسْبِي الله ونِعْمَ الوَكِيلُ .
Üçüncüsü: Yine İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: “ { حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الوَكِيلُ } ‘Allah bize yeter, O ne güzel vekildir’ sözünü İbrâhim sallallâhu aleyhi ve sellem ateşe atıldığı zaman söyledi. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem de insanlar { إنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إيْماناً وَقَالُوا : حَسْبُنَا الله ونعْمَ الوَكيلُ } ‘İnsanlar size karşı ordu topladılar, onlardan korkun’ dediklerinde söyledi; bu onların imanlarını artırdı ve ‘Allah bize yeter, O ne güzel vekildir’ dediler.” Buhârî rivayet etmiştir. Buhârî'nin İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan gelen bir başka rivayetinde ise şöyle dedi: “İbrâhim sallallâhu aleyhi ve sellem'in ateşe atıldığı sırada söylediği son söz ‘Allah bana yeter, O ne güzel vekildir’ oldu.”
77. Hadis
الرابع : عن أبي هريرةَ رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( يَدْخُلُ الجَنَّةَ أَقْوامٌ أفْئِدَتُهُمْ مِثلُ أفْئِدَةِ الطَّيرِ )) رواه مسلم . قيل : معناه متوكلون ، وقيل : قلوبهم رَقيقَةٌ .
Dördüncüsü: Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Cennete kalpleri kuşların kalpleri gibi olan birtakım topluluklar girecektir.” Müslim rivayet etmiştir. Bunun anlamının “tevekkül edenler” olduğu söylenmiştir; “kalpleri ince ve yumuşak olanlar” olduğu da söylenmiştir.
78. Hadis
الخامس : عن جابر رضي الله عنه : أَنَّهُ غَزَا مَعَ النبي صلى الله عليه وسلم قِبلَ نَجْدٍ ، فَلَمَّا قَفَلَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم قَفَلَ معَهُمْ ، فَأَدْرَكَتْهُمُ القَائِلَةُ في وَادٍ كثير العِضَاه ، فَنَزَلَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم وَتَفَرَّقَ النَّاسُ يَسْتَظِلُّونَ بالشَّجَرِ ، وَنَزَلَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم تَحتَ سَمُرَة فَعَلَّقَ بِهَا سَيفَهُ وَنِمْنَا نَوْمَةً ، فَإِذَا رسولُ الله صلى الله عليه وسلم يَدْعونَا وَإِذَا عِنْدَهُ أعْرَابِيٌّ ، فَقَالَ : (( إنَّ هَذَا اخْتَرَطَ عَلَيَّ سَيفِي وَأنَا نَائمٌ فَاسْتَيقَظْتُ وَهُوَ في يَدِهِ صَلتاً ، قَالَ : مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي ؟ قُلْتُ : الله - ثلاثاً- )) وَلَمْ يُعاقِبْهُ وَجَلَسَ . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية قَالَ جَابرٌ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ الله صلى الله عليه وسلم بذَاتِ الرِّقَاعِ ، فَإِذَا أَتَيْنَا عَلَى شَجَرَةٍ ظَلِيلَةٍ تَرَكْنَاهَا لرسول الله صلى الله عليه وسلم ، فجاء رَجُلٌ مِنَ المُشْركينَ وَسَيفُ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم معَلَّقٌ بالشَّجَرَةِ فَاخْتَرطَهُ ، فَقَالَ : تَخَافُنِي ؟ قَالَ : (( لاَ )) فَقَالَ : فَمَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي ؟ قَالَ : (( الله )) . وفي رواية أبي بكر الإسماعيلي في " صحيحه " ، قَالَ : مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي ؟ قَالَ : (( اللهُ )) . قَالَ : فَسَقَطَ السيفُ مِنْ يَدهِ ، فَأخَذَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم السَّيْفَ ، فَقَالَ : (( مَنْ يَمْنَعُكَ مني ؟ )) . فَقَالَ : كُنْ خَيرَ آخِذٍ . فَقَالَ : (( تَشْهَدُ أنْ لا إلهَ إلاَّ الله وَأَنِّي رَسُول الله ؟ )) قَالَ : لاَ ، وَلَكنِّي أُعَاهِدُكَ أنْ لا أُقَاتِلَكَ ، وَلاَ أَكُونَ مَعَ قَومٍ يُقَاتِلُونَكَ ، فَخَلَّى سَبيلَهُ ، فَأَتَى أصْحَابَهُ ، فَقَالَ : جئتُكُمْ مِنْ عنْد خَيْرِ النَّاسِ . قَولُهُ : (( قَفَلَ )) أي رجع ، وَ(( الْعِضَاهُ )) الشجر الَّذِي لَهُ شوك، و(( السَّمُرَةُ )) بفتح السين وضم الميم : الشَّجَرَةُ مِنَ الطَّلْح ، وهيَ العِظَامُ مِنْ شَجَرِ العِضَاهِ ، وَ(( اخْتَرَطَ السَّيْف )) أي سلّه وَهُوَ في يدهِ . (( صَلْتاً )) أي مسلولاً ، وَهُوَ بفتحِ الصادِ وضَمِّها .
Beşincisi: Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Kendisi Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte Necid tarafına gazveye çıkmıştı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem dönünce o da onlarla birlikte döndü. Dikenli ağaçları çok olan bir vadide öğle sıcağı ve kaylûle vakti onlara erişti. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem konakladı; insanlar da ağaçların altında gölgelenmek üzere dağıldılar. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir semüre ağacının altına indi, kılıcını ağaca astı. Biz de bir süre uyuduk. Bir de baktık ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bizi çağırıyor ve yanında bir bedevî var. Şöyle buyurdu: “Ben uyurken bu adam kılıcımı bana karşı çekti. Uyandığımda kılıç kınından sıyrılmış halde elindeydi. Bana ‘Seni benden kim koruyacak?’ dedi. Ben de üç kez ‘Allah’ dedim.” [Resûlullah] onu cezalandırmadı ve oturdu. Müttefekun aleyh. Bir başka rivayette Câbir şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte Zâtü'r-Rikâ'da idik. Gölgeli bir ağaca rastladığımızda onu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e bırakırdık. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in kılıcı ağaca asılı iken müşriklerden bir adam geldi ve onu kınından çekti. Sonra “Benden korkuyor musun?” dedi. [Resûlullah] “Hayır” buyurdu. Adam “Peki seni benden kim koruyacak?” dedi. “Allah” buyurdu. Ebû Bekir el-İsmâîlî'nin Sahîh'indeki rivayette ise şöyle dedi: Adam “Seni benden kim koruyacak?” dedi. [Resûlullah] “Allah” buyurdu. [Râvi] dedi ki: Bunun üzerine kılıç adamın elinden düştü. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem kılıcı aldı ve “Seni benden kim koruyacak?” buyurdu. Adam “Sen yakalayanların en hayırlısı ol” dedi. [Resûlullah] “Allah'tan başka ilâh olmadığına ve benim Allah'ın Resûlü olduğuma şahitlik eder misin?” buyurdu. Adam “Hayır, fakat seninle savaşmayacağıma ve seninle savaşan bir toplulukla beraber olmayacağıma dair sana söz veriyorum” dedi. Bunun üzerine [Resûlullah] onu serbest bıraktı. Adam arkadaşlarının yanına geldi ve “Size insanların en hayırlısının yanından geldim” dedi. Hadiste geçen kafele (قَفَلَ) “döndü” demektir. el-İdâh (الْعِضَاهُ) dikenli ağaçtır. Sin'in fethası ve mim'in zammesiyle es-semüretü (السَّمُرَةُ), talh cinsinden bir ağaç olup ıdâh ağaçlarının büyüklerindendir. İhterata's-seyfe (اخْتَرَطَ السَّيْف) “kılıcı kınından çekip elinde tuttu” demektir. Salten (صَلْتاً) “kınından sıyrılmış halde” demektir; sad harfinin fethası ve zammesiyle okunur.
79. Hadis
السادس : عن عُمَر رضي الله عنه ، قَالَ : سمعتُ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ ، تَغْدُو خِمَاصاً وَتَرُوحُ بِطَاناً )) رواه الترمذي ، وَقالَ : (( حديث حسن )) . معناه : تَذْهبُ أَوَّلَ النَّهَارِ خِمَاصاً : أي ضَامِرَةَ البُطُونِ مِنَ الجُوعِ ، وَتَرجعُ آخِرَ النَّهَارِ بِطَاناً . أَي مُمْتَلِئَةَ البُطُونِ .
Altıncısı: Ömer radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Eğer siz Allah'a hakkıyla tevekkül etseydiniz, kuşları rızıklandırdığı gibi sizi de rızıklandırırdı; onlar sabahleyin kursakları boş çıkarlar, akşamleyin kursakları dolu dönerler.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir. Anlamı şudur: Günün başında hımâsan (خِمَاصاً), yani açlıktan karınları çekilmiş halde giderler; günün sonunda bitânen (بِطَاناً), yani karınları dolmuş olarak dönerler.
80. Hadis
السابع : عن أبي عُمَارة البراءِ بن عازب رضي الله عنهما ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( يَا فُلانُ ، إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فراشِكَ ، فَقُل : اللَّهُمَّ أسْلَمتُ نَفْسي إلَيْكَ ، وَوَجَّهتُ وَجْهِي إلَيْكَ ، وَفَوَّضتُ أَمْري إلَيْكَ ، وَأَلجأْتُ ظَهري إلَيْكَ رَغبَةً وَرَهبَةً إلَيْكَ ، لا مَلْجَأ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إلاَّ إلَيْكَ ، آمنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أنْزَلْتَ ؛ وَنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ . فَإِنَّكَ إِنْ مِتَّ مِنْ لَيلَتِكَ مِتَّ عَلَى الفِطْرَةِ ، وَإِنْ أصْبَحْتَ أَصَبْتَ خَيراً )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية في الصحيحين ، عن البراءِ ، قَالَ : قَالَ لي رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا أَتَيْتَ مَضْجِعَكَ فَتَوَضَّأْ وُضُوءكَ للصَّلاةِ ، ثُمَّ اضْطَجعْ عَلَى شِقِّكَ الأَيمَنِ ، وَقُلْ ... وذَكَرَ نَحْوَهُ ثُمَّ قَالَ : وَاجْعَلْهُنَّ آخِرَ مَا تَقُولُ )) .
Yedincisi: Ebû Umâre el-Berâ b. Âzib radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ey falan, yatağına girdiğin zaman şöyle de: ‘Allah'ım! Nefsimi sana teslim ettim, yüzümü sana çevirdim, işimi sana bıraktım, sana duyduğum ümit ve korkuyla sırtımı sana dayadım. Senden sığınılacak ve kurtulacak yer yine ancak sensin. İndirdiğin kitabına ve gönderdiğin peygamberine iman ettim.’ Çünkü sen o gecende ölürsen fıtrat üzere ölürsün; sabaha çıkarsan da bir hayra erişirsin.” Müttefekun aleyh. Sahîhayn'da (Buhârî ve Müslim'de) el-Berâ'dan gelen bir başka rivayette ise şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu: “Yatağına geldiğin zaman namaz için aldığın abdest gibi abdest al, sonra sağ yanına uzan ve şöyle de: ... Benzerini zikretti, sonra şöyle buyurdu: Ve bu sözleri söylediklerinin en sonuncusu kıl.”
81. Hadis
الثامِنُ : عن أبي بكرٍ الصِّديق رضي الله عنه عبدِ اللهِ بنِ عثمان بنِ عامرِ بنِ عمر ابنِ كعب بنِ سعدِ بن تَيْم بنِ مرة بن كعبِ بن لُؤَيِّ بن غالب القرشي التيمي رضي الله عنه - وَهُوَ وَأَبُوهُ وَأُمُّهُ صَحَابَةٌ - رضي الله عنهم - قَالَ : نَظَرتُ إِلَى أَقْدَامِ المُشْرِكينَ وَنَحنُ في الغَارِ وَهُمْ عَلَى رُؤُوسِنا ، فقلتُ : يَا رسولَ الله ، لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ تَحْتَ قَدَمَيهِ لأَبْصَرَنَا . فَقَالَ : (( مَا ظَنُّكَ يَا أَبا بَكرٍ باثنَيْنِ الله ثَالِثُهُمَا )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Sekizincisi: Ebû Bekir es-Sıddîk radıyallâhu anh, yani Abdullah b. Osman b. Âmir b. Amr b. Ka'b b. Sa'd b. Teym b. Mürre b. Ka'b b. Lüey b. Gâlib el-Kureşî et-Teymî radıyallâhu anh'den -ki kendisi, babası ve annesi sahâbîdir radıyallâhu anhüm- rivayet edildi; dedi ki: Biz mağaradayken başımızın ucunda duran müşriklerin ayaklarına baktım ve: ‘Yâ Resûlallah! Onlardan biri ayaklarının altına baksa bizi görecek’ dedim. Buyurdu ki: “Ey Ebû Bekir! Üçüncüleri Allah olan iki kişi hakkında ne zannediyorsun?” Müttefekun aleyh.
82. Hadis
التاسع : عن أم المُؤمنينَ أمِّ سَلَمَةَ وَاسمها هِنْدُ بنتُ أَبي أميةَ حذيفةَ المخزومية رضي الله عنها : أنَّ النَّبيّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيتِهِ ، قَالَ : (( بِسْمِ اللهِ تَوَكَّلتُ عَلَى اللهِ ، اللَّهُمَّ إِنِّي أعُوذُ بِكَ أنْ أضِلَّ أَوْ أُضَلَّ ، أَوْ أَزِلَّ أَوْ أُزَلَّ ، أَوْ أظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ ، أَوْ أجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيَّ )) حديثٌ صحيح ، رواه أبو داود والترمذي وغيرهما بأسانيد صحيحةٍ . قَالَ الترمذي : (( حديث حسن صحيح )) وهذا لفظ أبي داود .
Dokuzuncusu: Mü'minlerin annesi Ümmü Seleme'den -adı Hind bint Ebû Ümeyye Huzeyfe el-Mahzûmiyye'dir- radıyallâhu anhâ rivayet edildi: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem evinden çıktığı zaman şöyle derdi: “Allah'ın adıyla, Allah'a tevekkül ettim. Allah'ım! Sapmaktan ya da saptırılmaktan, ayağımın kaymasından ya da kaydırılmasından, zulmetmekten ya da zulme uğramaktan, cahillik etmekten ya da bana karşı cahillik edilmesinden sana sığınırım.” Sahih bir hadistir; Ebû Dâvûd, Tirmizî ve başkaları sahih isnadlarla rivayet etmişlerdir. Tirmizî: “Hasen sahih bir hadistir” demiştir. Bu lafız Ebû Dâvûd'undur.
83. Hadis
العاشر : عن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ قَالَ - يَعْني : إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيتِهِ - : بِسمِ اللهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللهِ ، وَلا حَولَ وَلا قُوَّةَ إلاَّ باللهِ ، يُقالُ لَهُ : هُدِيتَ وَكُفِيتَ وَوُقِيتَ ، وَتَنَحَّى عَنْهُ الشَّيطَانُ )) رواه أبو داود والترمذي والنسائي وغيرهم . وَقالَ الترمذي : (( حديث حسن )) ، زاد أبو داود : (( فيقول - يعني : الشيطان - لِشيطان آخر : كَيفَ لَكَ بِرجلٍ قَدْ هُدِيَ وَكُفِيَ وَوُقِيَ ؟ )) .
Onuncusu: Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim -yani evinden çıktığı zaman-: ‘Allah'ın adıyla, Allah'a tevekkül ettim; güç ve kuvvet ancak Allah iledir’ derse, ona: ‘Hidâyete erdirildin, işin görüldü ve korundun’ denir ve şeytan ondan uzaklaşır.” Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve başkaları rivayet etmişlerdir. Tirmizî: “Hasen bir hadistir” demiştir. Ebû Dâvûd şu ziyadede bulunmuştur: “Bunun üzerine -yani şeytan- başka bir şeytana şöyle der: ‘Hidâyete erdirilmiş, işi görülmüş ve korunmuş bir adama sen ne yapabilirsin ki?’”
84. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ أَخَوانِ عَلَى عهد النَّبيّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أحَدُهُمَا يَأتِي النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم وَالآخَرُ يَحْتَرِفُ ، فَشَكَا المُحْتَرِفُ أخَاهُ للنبي صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ : (( لَعَلَّكَ تُرْزَقُ بِهِ )) . رواه الترمذي بإسناد صحيحٍ عَلَى شرطِ مسلم . (( يحترِف )) : يكتسب ويتسبب .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem döneminde iki kardeş vardı. Bunlardan biri Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına gelir, diğeri ise kazanç teminiyle uğraşırdı. Kazanç teminiyle uğraşan, kardeşini Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e şikâyet etti. Bunun üzerine [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Belki de sen onun sayesinde rızıklandırılıyorsun.” Tirmizî, Müslim'in şartına uygun sahih bir isnadla rivayet etmiştir. Yahterifu (يحترِف): Kazanç sağlar ve rızık sebeplerine sarılır demektir.