Binûn

Allah Teâlâ'ya Güvenerek Cömertlik, Eli Açıklık ve Hayır Yollarında İnfak Etme Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

543. Hadis

وعن ابن مسعود رضي الله عنه ، عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لا حَسَدَ إِلاَّ في اثْنَتَيْنِ : رَجُلٌ آتَاهُ اللهُ مَالاً ، فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ في الحَقّ ، وَرَجُلٌ آتَاهُ اللهُ حِكْمَةً ، فَهُوَ يَقْضِي بِهَا ويُعَلِّمُهَا )) متفقٌ عَلَيْهِ . ومعناه : يَنْبَغي أنْ لاَ يُغبَطَ أحَدٌ إِلاَّ عَلَى إحْدَى هَاتَيْنِ الخَصْلَتَيْنِ .

İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; buyurdu ki: “Ancak iki kişiye gıpta edilir: Allah'ın kendisine mal verdiği ve onu hak yolunda tüketmeye muvaffak kıldığı kimse ile Allah'ın kendisine hikmet verdiği ve onunla hükmedip onu öğreten kimse.” Müttefekun aleyh. Anlamı şudur: Bu iki hasletten biri dışında hiçbir şey için kimseye gıpta edilmemelidir.

544. Hadis

وعنه ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( أيُّكُم مَالُ وَارِثِهِ أحبُّ إِلَيْهِ مِنْ مَالِهِ ؟ )) قالوا : يَا رسول اللهِ ، مَا مِنَّا أحَدٌ إِلاَّ مَالُهُ أحَبُّ إِلَيْهِ . قَالَ : (( فإنَّ مَالَهُ مَا قَدَّمَ وَمَالَ وَارِثِهِ مَا أخَّرَ )) رواه البخاري .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Hanginize vârisinin malı kendi malından daha sevimlidir?” Dediler ki: ‘Ey Allah'ın Resûlü! İçimizden herkese kendi malı daha sevimlidir.’ Buyurdu ki: “Kişinin kendi malı önden gönderdiği, vârisinin malı ise geride bıraktığıdır.” Buhârî rivayet etmiştir.

545. Hadis

وعن عَدِيِّ بن حَاتِمٍ رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Adî b. Hâtim radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yarım hurmayla da olsa ateşten korunun.” Müttefekun aleyh.

546. Hadis

وعن جابرٍ رضي الله عنه ، قَالَ : مَا سُئِلَ رسول الله صلى الله عليه وسلم شَيْئاً قَطُّ ، فقالَ : لاَ . متفقٌ عَلَيْهِ .

Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den ne zaman bir şey istense asla “Hayır” dememiştir. Müttefekun aleyh.

547. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَا مِنْ يَوْمٍ يُصبحُ العِبَادُ فِيهِ إِلاَّ مَلَكَانِ يَنْزلانِ ، فَيَقُولُ أحَدُهُمَا : اللَّهُمَّ أعْطِ مُنْفِقاً خَلَفاً ، وَيَقُولُ الآخَرُ : اللَّهُمَّ أعْطِ مُمْسِكاً تَلَفاً )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kulların sabaha eriştiği hiçbir gün yoktur ki iki melek inmesin. Onlardan biri: ‘Allah'ım, infak edene (harcayana) karşılığını ver!’ der. Diğeri ise: ‘Allah'ım, elini sıkı tutana telef (kayıp) ver!’ der.” Müttefekun aleyh.

548. Hadis

وعنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( قَالَ الله تَعَالَى : أنفِق يَا ابْنَ آدَمَ يُنْفَقْ عَلَيْكَ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Yine ondan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ şöyle buyurdu: Ey Âdemoğlu! İnfak et ki sana da infak edilsin.” Müttefekun aleyh.

549. Hadis

وعن عبد اللهِ بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما : أنَّ رَجُلاً سَألَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : أيُّ الإسلامِ خَيْرٌ ؟ قَالَ : (( تُطْعِمُ الطَّعَامَ ، وَتَقْرَأُ السَّلاَمَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e: “İslâm'ın hangi ameli daha hayırlıdır?” diye sordu. [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Yemek ikram etmen, tanıdığın ve tanımadığın herkese selâm vermendir.” Müttefekun aleyh.

550. Hadis

وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( أرْبَعُونَ خَصْلَةً : أعْلاهَا مَنِيحةُ العَنْزِ ، مَا مِنْ عَامِلٍ يَعْمَلُ بخَصْلَةٍ مِنْهَا ؛ رَجَاءَ ثَوَابهَا وَتَصْدِيقَ مَوْعُودِهَا ، إِلاَّ أدْخَلَهُ الله تَعَالَى بِهَا الجَنَّةَ )) رواه البخاري . وقد سبق بيان هَذَا الحديث في باب بَيَانِ كَثْرَةِ طُرُقِ الخَيْرِ .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kırk haslet vardır ki en üstünü sütünden yararlanmak üzere ödünç keçi vermektir. Kim sevabını umarak ve vaad edilen karşılığını tasdik ederek bunlardan bir hasletle amel ederse, Allah Teâlâ onu bu sayede mutlaka cennete koyar.” Buhârî rivayet etmiştir. Bu hadisin açıklaması Hayır Yollarının Çokluğunun Beyânı Bâbı'nda geçmişti.

551. Hadis

وعن أَبي أُمَامَة صُدّيِّ بن عَجْلانَ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( يَا ابْنَ آدَمَ ، إنَّكَ أن تَبْذُلَ الفَضلَ خَيْرٌ لَكَ ، وَأن تُمْسِكَه شَرٌّ لَكَ ، وَلاَ تُلاَمُ عَلَى كَفَافٍ ، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ ، وَاليَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى )) رواه مسلم .

Ebû Ümâme Sudey b. Aclân radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ey Âdemoğlu! İhtiyaçtan fazla olan malını harcaman senin için daha hayırlıdır, onu elinde tutman ise senin için şerdir. Kefâf (yetecek) miktarı elde tutmandan dolayı kınanmazsın. Harcamaya, bakmakla yükümlü olduklarından başla. Veren el, alan elden daha hayırlıdır.” Müslim rivayet etmiştir.

552. Hadis

وعن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : مَا سُئِلَ رسول الله صلى الله عليه وسلم عَلَى الإسْلاَمِ شَيْئاً إِلاَّ أعْطَاهُ ، وَلَقَدْ جَاءهُ رَجُلٌ ، فَأعْطَاهُ غَنَماً بَيْنَ جَبَلَيْنِ ، فَرجَعَ إِلَى قَوْمِهِ ، فَقَالَ : يَا قَوْمِ ، أسْلِمُوا فإِنَّ مُحَمَّداً يُعطِي عَطَاءَ مَن لا يَخْشَى الفَقْر ، وَإنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيُسْلِمُ مَا يُريدُ إِلاَّ الدُّنْيَا ، فَمَا يَلْبَثُ إِلاَّ يَسِيراً حَتَّى يَكُونَ الإسْلاَمُ أحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا . رواه مسلم .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den İslâm'a girme karşılığında ne istendiyse mutlaka vermiştir. Nitekim kendisine bir adam geldi; ona iki dağ arasındaki koyun sürüsünü verdi. Adam kavmine dönüp: “Ey kavmim! Müslüman olun; çünkü Muhammed fakirlikten korkmayan birinin atâsı (bağışı) gibi veriyor” dedi. Kişi sırf dünyalık elde etmek için Müslüman olurdu da çok geçmeden İslâm ona dünyadan ve üzerindeki her şeyden daha sevimli hâle gelirdi. Müslim rivayet etmiştir.

553. Hadis

وعن عمر رضي الله عنه ، قَالَ : قسم رسول الله صلى الله عليه وسلم قَسْماً ، فَقُلْتُ : يَا رسولَ الله ، لَغَيْرُ هؤلاَءِ كَانُوا أحَقَّ بِهِ مِنْهُمْ ؟ فَقَالَ : (( إنَّهُمْ خَيرُونِي أنْ يَسألُوني بالفُحْشِ ، أَوْ يُبَخِّلُونِي ، وَلَسْتُ بِبَاخِلٍ )) رواه مسلم .

Ömer radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir mal taksim etti. Ben: “Yâ Resûlallah! Vallahi bunlardan başkaları buna onlardan daha layıktı” dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Onlar beni, kendilerinden çirkin bir üslupla istemelerine katlanmak ya da beni cimrilikle suçlamaları arasında muhayyer bıraktılar (seçim yapmaya zorladılar); hâlbuki ben cimri değilim.” Müslim rivayet etmiştir.

554. Hadis

وعن جبير بن مطعم رضي الله عنه ، قَالَ : بَيْنَمَا هُوَ يَسِيرُ مَعَ النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم مَقْفَلَهُ مِنْ حُنَيْن ، فَعَلِقَهُ الأعْرَابُ يَسْألُونَهُ ، حَتَّى اضْطَرُّوهُ إِلَى سَمُرَة ، فَخَطِفَت رِدَاءهُ ، فَوَقَفَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم ، فقال : (( أعْطُوني رِدَائي ، فَلَوْ كَانَ لِي عَدَدُ هذِهِ العِضَاهِ نَعَماً ، لَقَسَمْتُهُ بَينَكُمْ ، ثُمَّ لا تَجِدُونِي بَخِيلاً وَلاَ كَذّاباً وَلاَ جَبَاناً )) رواه البخاري . (( مَقْفَلَهُ )) أيْ : حَال رُجُوعِه . وَ(( السَّمُرَةُ )) : شَجَرَةٌ . وَ(( العِضَاهُ )) : شَجَرٌ لَهُ شَوْكٌ .

Cübeyr b. Mut'im radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Kendisi, Huneyn dönüşünde Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte yürürken bedevîler bir şeyler istemek için [Resûlullah'ın] etrafını sardılar; hatta onu bir semure ağacına doğru sıkıştırdılar da ağaç ridâsını (üst örtüsünü) kaptı. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem durdu ve şöyle buyurdu: “Ridâmı bana verin! Şayet şu ızâh ağaçlarının sayısınca sağmal hayvanım olsaydı, onları aranızda paylaştırırdım; sonra da beni ne cimri, ne yalancı ne de korkak bulurdunuz.” Buhârî rivayet etmiştir. Makfelehû (مَقْفَلَهُ) “dönüşü esnasında” demektir. es-Semure (السَّمُرَةُ) “bir ağaç”tır. el-Izâh (العِضَاهُ) ise “dikenli bir ağaç”tır.

555. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَال ، وَمَا زَادَ اللهُ عَبْداً بِعَفْوٍ إِلاَّ عِزّاً ، وَمَا تَواضَعَ أحَدٌ لله إِلاَّ رَفَعَهُ اللهُ عز وجل )) رواه مسلم .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sadaka maldan hiçbir şey eksiltmez. Allah, affetmesi sebebiyle bir kulun ancak izzetini artırır. Allah için tevazu gösteren kimseyi de Allah azze ve celle mutlaka yükseltir.” Müslim rivayet etmiştir.

556. Hadis

وعن أَبي كبشة عمرو بن سعد الأنماري رضي الله عنه: أنّه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( ثَلاَثَةٌ أُقْسمُ عَلَيْهِنَّ ، وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثاً فَاحْفَظُوهُ : مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ ، وَلاَ ظُلِمَ عَبْدٌ مَظْلَمَةً صَبَرَ عَلَيْهَا إِلاَّ زَادَهُ اللهُ عِزّاً ، وَلاَ فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسألَةٍ إِلاَّ فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ بَابَ فَقرٍ - أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا - وَأُحَدِّثُكُمْ حَديثاً فَاحْفَظُوهُ، قَالَ : (( إنَّمَا الدُّنْيَا لأرْبَعَةِ نَفَرٍ : عَبْدٍ رَزَقَهُ اللهُ مَالاً وَعِلماً ، فَهُوَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ ، وَيَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ، وَيَعْلَمُ للهِ فِيهِ حَقَّاً ، فَهذا بأفضَلِ المَنَازِلِ . وَعَبْدٍ رَزَقهُ اللهُ عِلْماً، وَلَمْ يَرْزُقْهُ مَالاً ، فَهُوَ صَادِقُ النِّيَّةِ ، يَقُولُ : لَوْ أنَّ لِي مَالاً لَعَمِلتُ بِعَمَلِ فُلانٍ ، فَهُوَ بنيَّتِهِ ، فأجْرُهُمَا سَوَاءٌ . وَعَبْدٍ رَزَقَهُ الله مَالاً ، وَلَمَ يَرْزُقْهُ عِلْماً ، فَهُوَ يَخبطُ في مَالِهِ بغَيرِ عِلْمٍ ، لاَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ ، وَلاَ يَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ ، وَلاَ يَعْلَمُ للهِ فِيهِ حَقّاً ، فَهذَا بأَخْبَثِ المَنَازِلِ . وَعَبْدٍ لَمْ يَرْزُقْهُ اللهُ مَالاً وَلاَ عِلْماً ، فَهُوَ يَقُولُ : لَوْ أنَّ لِي مَالاً لَعَمِلْتُ فِيهِ بعَمَلِ فُلاَنٍ ، فَهُوَ بنِيَّتِهِ ، فَوِزْرُهُمَا سَوَاءٌ )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن صحيح )) .

Ebû Kebşe Amr b. Sa'd el-Enmârî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre o, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işitti: “Üç şey vardır ki onların üzerine yemin ederim; size bir de söz söyleyeceğim, onu iyi belleyin: Sadakadan dolayı bir kulun malı eksilmez. Bir kul bir haksızlığa uğrar da ona sabrederse, Allah onun ancak izzetini artırır. Bir kul dilencilik kapısı açarsa, Allah da mutlaka onun üzerine bir fakirlik kapısı açar” -yahut buna benzer bir söz söyledi-. “Size bir söz söyleyeceğim, onu iyi belleyin” buyurdu ve şöyle devam etti: “Dünya ancak dört kişi içindir: Bir kul ki Allah ona mal ve ilim vermiştir; o da bu mal hususunda Rabbinden korkar, onunla akrabalık bağlarını gözetir ve onda Allah'ın bir hakkı olduğunu bilir. İşte bu kimse en üstün mertebededir. Bir kul ki Allah ona ilim vermiş fakat mal vermemiştir; o ise samimi bir niyetle: ‘Eğer malım olsaydı, filanın yaptığı ameli yapardım’ der. O, niyetiyle baş başadır; ikisinin ecri de eşittir. Bir kul ki Allah ona mal vermiş fakat ilim vermemiştir; o da malı hususunda bilgisizce gelişigüzel hareket eder, onda Rabbinden korkmaz, onunla akrabalık bağlarını gözetmez ve onda Allah'ın bir hakkı olduğunu bilmez. İşte bu kimse en kötü mertebededir. Ve bir kul ki Allah ona ne mal ne de ilim vermiştir; o da: ‘Eğer malım olsaydı, onda filanın yaptığı işi yapardım’ der. O da niyetiyle baş başadır; ikisinin günahı da eşittir.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

557. Hadis

وعن عائشة رضي الله عنها : أنَّهُمْ ذَبَحُوا شَاةً ، فَقَالَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( مَا بَقِيَ مِنْهَا ؟ )) قالت : مَا بَقِيَ مِنْهَا إِلاَّ كَتِفُها . قَالَ : (( بَقِيَ كُلُّهَا غَيْرُ كَتِفِهَا )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديث صحيح )) . ومعناه : تَصَدَّقُوا بِهَا إِلاَّ كَتِفَها . فَقَالَ : بَقِيَتْ لَنَا في الآخِرَةِ إِلاَّ كَتِفَهَا .

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildiğine göre onlar bir koyun kestiler. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem: “Ondan geriye ne kaldı?” diye sordu. [Âişe]: ‘Ondan kürek kemiğinden başka bir şey kalmadı’ dedi. Bunun üzerine [Peygamber]: “Kürek kemiği dışında hepsi kaldı” buyurdu. Tirmizî rivayet etmiş ve “Sahih bir hadistir” demiştir. Anlamı şudur: Kürek kemiği dışında onu sadaka olarak dağıtmışlardı; [Peygamber] de kürek kemiği dışında tamamının âhirette bizim için kaldığını buyurdu.

558. Hadis

وعن أسماء بنت أَبي بكرٍ الصديق رضي الله عنهما ، قالت : قَالَ لي رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( لاَ تُوكِي فَيُوكى عَلَيْكِ )) . وفي رواية : (( أنفقي أَوِ انْفَحِي ، أَوْ انْضَحِي ، وَلاَ تُحصي فَيُحْصِي اللهُ عَلَيْكِ ، وَلاَ تُوعي فَيُوعي اللهُ عَلَيْكِ )) متفقٌ عَلَيْهِ . وَ(( انْفَحِي )) بالحاء المهملة ، وَهُوَ بمعنى (( أنفقي )) وكذلك (( انْضحي )) .

Esmâ bint Ebû Bekir es-Sıddîk radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu: “Çıkın yapıp bağlama; sonra sana da bağlanır.” Bir başka rivayette ise şöyledir: “İnfak et, yahut bolca ver, yahut saçıp dağıt! Sayıp durma; sonra Allah da sana karşı sayar. Kapta biriktirip saklama; sonra Allah da senden saklar.” Müttefekun aleyh. Noktasız hâ ile infahî (انْفَحِي) kelimesi, “infak et” anlamındaki enfıkî (أنفقي) demektir; indahî (انْضحي) de böyledir.

559. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يَقولُ : (( مَثَل البَخيل وَالمُنْفِقِ ، كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَديد مِنْ ثُدِيِّهِمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا ، فَأَمَّا المُنْفِقُ فَلاَ يُنْفِقُ إِلاَّ سَبَغَتْ - أَوْ وَفَرَتْ - عَلَى جِلْدِهِ حَتَّى تُخْفِيَ بَنَانَهُ ، وَتَعْفُو أثرَهُ ، وأمَّا البَخِيلُ ، فَلاَ يُريدُ أنْ يُنْفِقَ شَيْئاً إِلاَّ لَزِقَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَكَانَهَا ، فَهُوَ يُوسِّعُهَا فَلاَ تَتَّسِعُ )) متفقٌ عَلَيْهِ . وَ(( الجُنَّةُ )) : الدِّرْعُ ؛ وَمَعنَاهُ أنَّ المُنْفِقَ كُلَّمَا أنْفَقَ سَبَغَتْ ، وَطَالَتْ حَتَّى تَجُرَّ وَرَاءهُ ، وَتُخْفِيَ رِجْلَيْهِ وَأثَرَ مَشْيِهِ وَخطُوَاتِهِ .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre o, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işitti: “Cimri ile infak edenin durumu, göğüslerinden köprücük kemiklerine kadar üzerlerinde demirden iki cünne bulunan iki adamın durumu gibidir. İnfak edene gelince; o her infak ettiğinde üzerindeki mutlaka teninin üzerinde uzayıp genişler -yahut bollaşır-; öyle ki parmak uçlarını örter ve ayak izlerini siler. Cimriye gelince; o herhangi bir şey infak etmek istediğinde her bir halka olduğu yere yapışır; o onu genişletmeye çalışır ama genişlemez.” Müttefekun aleyh. el-Cünne (الجُنَّةُ) “zırh” demektir. Bunun anlamı şudur: İnfak eden kimse her infak ettiğinde zırh genişler ve arkasından sürünecek kadar uzar; böylece ayaklarını, yürüyüşünün izini ve adımlarını örter.

560. Hadis

وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ تَصَدَّقَ بعَدلِ تَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ ، وَلاَ يَقْبَلُ اللهُ إِلاَّ الطَّيبَ ، فَإنَّ اللهَ يَقْبَلُهَا بِيَمِينِهِ ، ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهَا كَمَا يُرَبِّي أحَدُكُمْ فَلُوَّهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الجَبَلِ )) متفقٌ عَلَيْهِ . (( الفَلُوُّ )) بفتح الفاء وضم اللام وتشديد الواو ، ويقال أيضاً : بكسر الفاء وإسكان اللام وتخفيف الواو : وَهُوَ المُهْرُ .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim helâl kazançtan bir hurma değerinde sadaka verirse -ki Allah helâlden başkasını kabul etmez- şüphesiz Allah onu sağ eliyle kabul eder; sonra da sizden birinizin tayını büyüttüğü gibi onu sahibi için büyütür, öyle ki dağ gibi olur.” Müttefekun aleyh. el-Felüvv (الفَلُوُّ) fâ'nın fethası, lâm'ın zammesi ve vâv'ın şeddesiyle okunur; fâ'nın kesresi, lâm'ın sükûnu ve vâv'ın şeddesiz okunuşuyla filv de denir ki “tay” demektir.

561. Hadis

وعنه ، عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِفَلاَةٍ مِنَ الأَرْضِ ، فَسَمِعَ صَوْتاً في سَحَابَةٍ ، اسقِ حَدِيقَةَ فُلانٍ ، فَتَنَحَّى ذَلِكَ السَّحَابُ فَأفْرَغَ مَاءهُ في حَرَّةٍ ، فإِذَا شَرْجَةٌ مِنْ تِلْكَ الشِّرَاجِ قَدِ اسْتَوْعَبَت ذَلِكَ الماءَ كُلَّهُ ، فَتَتَبَّعَ المَاءَ ، فإذَا رَجُلٌ قَائمٌ في حَدِيقَتِهِ يُحَوِّلُ الماءَ بِمسحَاتِهِ، فَقَالَ لَهُ : يَا عَبْدَ اللهِ، ما اسمُكَ ؟ قال : فُلانٌ للاسم الذي سَمِعَ في السَّحابةِ ، فقال له : يا عبدَ الله ، لِمَ تَسْألُنِي عَنِ اسْمِي ؟ فَقَالَ : إنِّي سَمِعْتُ صَوتْاً في السَّحابِ الَّذِي هَذَا مَاؤُهُ ، يقولُ : اسْقِ حَدِيقَةَ فُلاَنٍ لاسمِكَ ، فَمَا تَصْنَعُ فِيهَا ، فَقَالَ : أمَا إذ قلتَ هَذَا ، فَإنِّي أنْظُرُ إِلَى مَا يَخْرُجُ مِنْهَا ، فَأتَصَدَّقُ بِثُلُثِهِ ، وَآكُلُ أنَا وَعِيَالِي ثُلُثاً ، وَأردُّ فِيهَا ثُلُثَهُ )) رواه مسلم . (( الحَرَّةُ )) الأَرْضُ المُلَبَّسَةُ حجَارَةً سَوْدَاءَ . وَ(( الشَّرْجَةُ )) بفتح الشين المعجمة وإسكان الراءِ وبالجيم : هي مَسِيلُ الماءِ .

Yine ondan, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Bir adam ıssız bir arazide yürürken bir bulutun içinde: ‘Filanın bahçesini sula!’ diye bir ses işitti. Bunun üzerine o bulut bir yana çekildi ve suyunu bir harreye boşalttı. Bir de baktı ki oradaki su yollarından bir şerce o suyun tamamını içine almış. Adam suyu takip etti; bir de gördü ki bahçesinde durmuş, küreğiyle suyu yönlendiren bir adam var. Ona: ‘Ey Allah'ın kulu, adın nedir?’ diye sordu. O da bulutta işittiği ismi söyleyerek: ‘Filan’ dedi. Bahçe sahibi ona: ‘Ey Allah'ın kulu, adımı niçin soruyorsun?’ dedi. O da: ‘Ben, şu su kendisinden inen bulutun içinde senin adını vererek: Filanın bahçesini sula! diyen bir ses işittim. Sen bu bahçede ne yapıyorsun?’ dedi. Bunun üzerine adam şöyle dedi: ‘Mademki bunu söyledin [anlatayım]: Ben ondan çıkan ürüne bakarım; üçte birini sadaka olarak veririm, üçte birini ben ve ailem yeriz, üçte birini de tekrar oraya [tohum olarak] geri veririm.’” Müslim rivayet etmiştir. el-Harre (الحَرَّةُ) “siyah taşlarla kaplı arazi” demektir. Noktalı şîn'in fethası, râ'nın sükûnu ve cîm ile eş-şerce (الشَّرْجَةُ) ise “su yolu” demektir.