1638_1. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ، عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَاقْضِهِ عَنْهَا" .
Bize Yahya b. Yahya et-Temîmî ve Muhammed b. Rumh b. el-Muhâcir anlattı; dediler ki: Bize Leys haber verdi. (H) Ve bize Kuteybe b. Saîd anlattı; bize Leys anlattı; İbn Şihab'dan; Ubeydullah b. Abdullah'tan; İbn Abbas'tan [naklederek]; dedi ki: Sa'd b. Ubâde, Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den, annesinin üzerindeki bir adak hakkında fetva istedi. (Annesi) onu yerine getirmeden vefat etmişti. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Onun adına sen yerine getir" buyurdu.
1638_2. Hadis
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ بَكْرِ بْنِ وَائِلٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، . بِإِسْنَادِ اللَّيْثِ وَمَعْنَى حَدِيثِهِ .
Ve bize Yahya b. Yahya anlattı; dedi ki: Malik'e okudum. (H) Ve bize Ebu Bekir b. Ebû Şeybe, Amr en-Nâkid ve İshak b. İbrahim anlattı; İbn Uyeyne'den. (H) Ve bana Harmele b. Yahya anlattı; bize İbn Vehb haber verdi; bana Yunus haber verdi. (H) Ve bize İshak b. İbrahim ve Abd b. Humeyd anlattı; dediler ki: Bize Abdürrezzak haber verdi; bize Ma'mer haber verdi. (H) Ve bize Osman b. Ebû Şeybe anlattı; bize Abde b. Süleyman anlattı; Hişam b. Urve'den; Bekir b. Vâil'den. Hepsi Zührî'den; Leys'in senediyle ve onun hadisinin manasında [naklettiler].
1639_1. Hadis
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا يَنْهَانَا عَنِ النَّذْرِ وَيَقُولُ " إِنَّهُ لاَ يَرُدُّ شَيْئًا وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الشَّحِيحِ " .
Ve bana Züheyr b. Harb ve İshak b. İbrahim anlattı -İshak: "Bize haber verdi" dedi; Züheyr: "Bize Cerir anlattı" dedi-; Mansûr'dan; Abdullah b. Mürre'den; Abdullah b. Ömer'den [naklederek]; dedi ki: Bir gün Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem bizi adaktan sakındırmaya başladı ve şöyle buyurdu: "Şüphesiz o hiçbir şeyi geri çevirmez. Onunla ancak cimriden [mal] çıkarılmış olur."
1639_2. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " النَّذْرُ لاَ يُقَدِّمُ شَيْئًا وَلاَ يُؤَخِّرُهُ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ "
Bize Muhammed b. Yahya anlattı; dedi ki: Bize Yezid b. Ebî Hakim anlattı; Süfyan'dan; Abdullah b. Dinar'dan; İbn Ömer'den [naklederek]; dedi ki: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Adak, hiçbir şeyi öne almaz ve ertelemez. Onunla ancak cimriden [mal] çıkarılmış olur."
1639_3. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ النَّذْرِ وَقَالَ " إِنَّهُ لاَ يَأْتِي بِخَيْرٍ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ " .
Bize Ebu Bekir b. Ebû Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Gunder anlattı; Şu'be'den. (H) Ve bize Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr anlattı -lafız İbn el-Müsennâ'ya aittir-; dediler ki: Bize Muhammed b. Cafer anlattı; dedi ki: Bize Şu'be anlattı; Mansûr'dan; Abdullah b. Mürre'den; İbn Ömer'den [naklederek]; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den; o, adaktan sakındırdı ve şöyle buyurdu: "O, hiçbir hayır getirmez. Onunla ancak cimriden [mal] çıkarılmış olur."
1639_4. Hadis
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، كِلاَهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ جَرِيرٍ .
Ve bana Muhammed b. Râfi' anlattı; dedi ki: Bize Yahya b. Adem anlattı; dedi ki: Bize Mufaddal anlattı. (H) Ve bize Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr anlattı; dediler ki: Bize Abdurrahman anlattı; Süfyan'dan. Her ikisi Mansûr'dan; bu senetle Cerir hadisinin benzerini [naklettiler].
1640_1. Hadis
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَنْذُرُوا فَإِنَّ النَّذْرَ لاَ يُغْنِي مِنَ الْقَدَرِ شَيْئًا وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ " .
Ve bize Kuteybe b. Saîd anlattı; dedi ki: Bize Abdulaziz -yani ed-Derâverdî- anlattı; Alâ'dan; babasından; Ebu Hureyre'den [naklederek]; Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Adak adamayın. Çünkü adak kaderden hiçbir şeyi savmaz. Onunla ancak cimriden [mal] çıkarılmış olur."
1640_2. Hadis
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ الْعَلاَءَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ النَّذْرِ وَقَالَ " إِنَّهُ لاَ يَرُدُّ مِنَ الْقَدَرِ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ " .
Ve bize Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr anlattı; dediler ki: Bize Muhammed b. Cafer anlattı; dedi ki: Bize Şu'be anlattı; dedi ki: Alâ'yı babasından; Ebu Hureyre'den [naklederken] işittim; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den; o, adaktan sakındırdı ve şöyle buyurdu: "Şüphesiz o, kaderden [hiçbir şeyi] geri çevirmez. Onunla ancak cimriden [mal] çıkarılmış olur."
1640_3. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَمْرٍو، - وَهْوَ ابْنُ أَبِي عَمْرٍو - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ النَّذْرَ لاَ يُقَرِّبُ مِنِ ابْنِ آدَمَ شَيْئًا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ قَدَّرَهُ لَهُ وَلَكِنِ النَّذْرُ يُوَافِقُ الْقَدَرَ فَيُخْرَجُ بِذَلِكَ مِنَ الْبَخِيلِ مَا لَمْ يَكُنِ الْبَخِيلُ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَ " .
Bize Yahya b. Eyyûb, Kuteybe b. Saîd ve Ali b. Hucr anlattı; dediler ki: Bize İsmail -ki o İbn Cafer'dir- anlattı; Amr -ki o İbn Ebî Amr'dır-'dan; Abdurrahman el-A'rec'den; Ebu Hureyre'den [naklederek]; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Şüphesiz adak, Ademoğluna, Allah'ın onun için takdir etmediği hiçbir şeyi yaklaştırmaz. Lakin adak kadere muvafık düşer de, bu sayede cimrinin (normalde) çıkarmak istemediği şey cimriden çıkarılmış olur."
1640_4. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - وَعَبْدُ الْعَزِيزِ - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - كِلاَهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Bize Kuteybe b. Saîd anlattı; dedi ki: Bize Yakub -yani İbn Abdurrahman el-Kârî- ve Abdülaziz -yani ed-Derâverdî- anlattı. Her ikisi Amr b. Ebî Amr'dan; bu senetle [önceki hadisin] benzerini [naklettiler].
1641_1. Hadis
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِي عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ " أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ " . ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ . قَالَ " لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلاَحِ " . ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي . قَالَ " هَذِهِ حَاجَتُكَ " . فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ - قَالَ - وَأُسِرَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَأُصِيبَتِ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتِ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَىْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنَ الْوَثَاقِ فَأَتَتِ الإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنَ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ - قَالَ - وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتِ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ . فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا . فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ . فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لاَ وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلاَ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ الْعَبْدُ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ " لاَ نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ " .
Ve bana Züheyr b. Harb ve Ali b. Hucr es-Sa'dî anlattı -lafız Züheyr'e aittir-; dediler ki: Bize İsmail b. İbrahim anlattı; dedi ki: Bize Eyyûb anlattı; Ebu Kilâbe'den; Ebu'l-Mühelleb'den; İmrân b. Husayn'dan; dedi ki: Sakîf (kabilesi), Benî Ukayl'in müttefikiydi. Sakîf, Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından iki kişiyi esir aldı. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabı da Benî Ukayl'den bir adamı esir aldılar. Onunla beraber Adbâ'yı (deveyi) de ele geçirdiler. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem, o bağlı haldeyken yanına geldi. [Adam]: "Ey Muhammed!" dedi. [Nebi] onun yanına geldi ve: "Ne istiyorsun?" buyurdu. [Adam]: "Beni neyden dolayı yakaladın? Hacıların öncüsünü (deveyi) neyden dolayı yakaladın?" dedi. Bunun üzerine [Nebi] bunu büyütmeyerek: "Seni, müttefiklerin Sakîf'in suçu yüzünden yakaladım" buyurdu. Sonra oradan ayrıldı. [Adam] ona seslendi ve: "Ey Muhammed! Ey Muhammed!" dedi. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem merhametli ve yumuşak kalpli idi. Ona döndü ve: "Ne istiyorsun?" buyurdu. [Adam]: "Ben Müslümanım" dedi. [Nebi]: "Bunu kendi işine (hürriyetine) sahipken söyleseydin, tam anlamıyla kurtuluşa ererdin" buyurdu. Sonra oradan ayrıldı. [Adam] ona seslendi ve: "Ey Muhammed! Ey Muhammed!" dedi. [Nebi] onun yanına geldi ve: "Ne istiyorsun?" buyurdu. "Ben açım, beni doyur! Susuzum, bana su ver!" dedi. [Nebi]: "Hacetin işte budur (giderilecektir)" buyurdu. Sonra o adam iki kişiye karşılık fidye olarak verildi. [İmrân devamla] dedi ki: Ensâr'dan bir kadın esir alınmıştı. Adbâ da ele geçirilmişti. Kadın bağlar içindeydi. Kavim, hayvanlarını evlerinin önüne getirtip dinlendiriyordu. Kadın bir gece bağlarından kurtuldu ve develerin yanına geldi. Hangi devenin yanına yaklaşsa deve böğürüyor, o da onu bırakıyordu. Nihayet Adbâ'nın yanına geldi. O böğürmedi. [İmrân] dedi ki: O, uysal bir deveydi. [Kadın] onun arkasına oturdu, sonra onu sürdü; o da yürüdü. [Müşrikler] durumu fark ettiler ve onu aradılar, fakat [kadın] onları atlattı. [İmrân] dedi ki: Kadın, eğer Allah kendisini onun üzerinde kurtarırsa onu kurban edeceğine dair Allah'a adak adadı. Medine'ye gelince insanlar onu gördüler. "Adbâ! Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in devesi!" dediler. Kadın, eğer Allah kendisini onun üzerinde kurtarırsa onu kurban etmeyi adadığını söyledi. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e geldiler ve durumu ona anlattılar. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Sübhanallah! Ona ne kötü karşılık vermiş! Allah kendisini onun üzerinde kurtarırsa onu kurban etmeyi adamış. Masiyet konusunda ve kulun sahip olmadığı şeyde adak yerine getirilmez." İbn Hucr'un rivayetinde: "Allah'a isyan konusunda adak yoktur" [ifadesi geçer].
1641_2. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ، كِلاَهُمَا عَنْ أَيُّوبَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتِ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقِةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ . وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ .
Bize Ebu'r-Rebî' el-Atekî anlattı; dedi ki: Bize Hammâd -yani İbn Zeyd- anlattı. (H) Ve bize İshak b. İbrahim ve İbn Ebî Ömer anlattı; Abdülvehhab es-Sekafî'den. Her ikisi Eyyûb'dan; bu senetle [önceki hadisin] benzerini [naklettiler]. Ancak Hammâd'ın hadisinde dedi ki: "Adbâ, Benî Ukayl'den bir adama aitti ve hacıların öncülerindendi." Yine onun hadisinde: "Uysal ve alışkın bir deveyi [denk getirip] üzerine bindi" [ifadesi vardır]. Sekafî'nin hadisinde ise: "O, eğitilmiş bir devedir" [ifadesi vardır].
1642. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، ح. وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، حَدَّثَنِي ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَىَ شَيْخًا يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ فَقَالَ " مَا بَالُ هَذَا " . قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ . قَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَنْ تَعْذِيبِ هَذَا نَفْسَهُ لَغَنِيٌّ " . وَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ .
Bize Yahya b. Yahya et-Temîmî anlattı; bize Yezid b. Zürey' haber verdi; Humeyd'den; Sâbit'ten; Enes'ten. (H) Ve bize İbn Ebî Ömer anlattı -lafız ona aittir-; dedi ki: Bize Mervan b. Muaviye el-Fezârî anlattı; dedi ki: Bize Humeyd anlattı; dedi ki: Bana Sâbit anlattı; Enes'ten [naklederek]; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem, iki oğlu arasında taşınarak giden (destekle yürüyen) yaşlı bir adam gördü. "Bunun durumu nedir?" diye sordu. "Yürümeyi (yürüyerek hacca gitmeyi) adadı" dediler. Buyurdu ki: "Şüphesiz Allah'ın, bu adamın kendisine eziyet etmesine ihtiyacı yoktur." Ve ona binmesini emretti.
1643_1. Hadis
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَمْرٍو، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي عَمْرٍو - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَدْرَكَ شَيْخًا يَمْشِي بَيْنَ ابْنَيْهِ يَتَوَكَّأُ عَلَيْهِمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا شَأْنُ هَذَا " . قَالَ ابْنَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ عَلَيْهِ نَذْرٌ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ارْكَبْ أَيُّهَا الشَّيْخُ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكَ وَعَنْ نَذْرِكَ " . وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ وَابْنِ حُجْرٍ .
Ve bize Yahya b. Eyyûb, Kuteybe ve İbn Hucr anlattı; dediler ki: Bize İsmail -ki o İbn Cafer'dir- anlattı; Amr -ki o İbn Ebî Amr'dır-'dan; Abdurrahman el-A'rec'den; Ebu Hureyre'den [naklederek]; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem, iki oğlu arasında yürüyen ve onlara yaslanan yaşlı bir adama yetişti. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: "Bunun nesi var?" buyurdu. İki oğlu: "Ey Allah'ın Resulü! Üzerinde (yürüme) adağı vardı" dediler. Bunun üzerine Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem: "Bin ey yaşlı adam! Şüphesiz Allah'ın sana da adağına da ihtiyacı yoktur" buyurdu. Lafız Kuteybe ve İbn Hucr'a aittir.
1643_2. Hadis
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنْ عَمْرِو، بْنِ أَبِي عَمْرٍو بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Ve bize Kuteybe b. Saîd anlattı; bize Abdülaziz -yani Derâverdî- anlattı; Amr b. Ebî Amr'dan. Bu isnad ile [bir önceki hadisin] benzerini [nakletti].
1644_1. Hadis
وَحَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى بْنِ صَالِحٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ، - يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ - حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّهُ قَالَ نَذَرَتْ أُخْتِي أَنْ تَمْشِيَ، إِلَى بَيْتِ اللَّهِ حَافِيَةً فَأَمَرَتْنِي أَنْ أَسْتَفْتِيَ لَهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَفْتَيْتُهُ فَقَالَ " لِتَمْشِ وَلْتَرْكَبْ " .
Ve bize Zekeriyyâ b. Yahyâ b. Sâlih el-Mısrî anlattı; bize Mufaddal -yani İbn Fadâle- anlattı; bana Abdullah b. Ayyâş anlattı; Yezîd b. Ebî Habîb'den; Ebu'l-Hayr'dan; Ukbe b. Âmir'den; dedi ki: "Kız kardeşim Kabe'ye yalın ayak yürümeyi adadı. Kendisi için Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den fetva istememi emretti. Ben de O'na sordum. Buyurdu ki: 'Yürüsün ve binsin.'"
1645. Hadis
وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ يُونُسُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ كَعْبِ بْنِ، عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شُمَاسَةَ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَفَّارَةُ النَّذْرِ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ " .
Ve bana Hârûn b. Saîd el-Eylî, Yûnus b. Abdi'l-A'lâ ve Ahmed b. Îsâ anlattı. Yûnus: "Bize haber verdi"; diğer ikisi: "Bize İbn Vehb anlattı" dediler. Bana Amr b. el-Hâris haber verdi; Ka'b b. Alkame'den; Abdurrahman b. Şumâse'den; Ebu'l-Hayr'dan; Ukbe b. Âmir'den; Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den; buyurdu ki: "Nezir (adak) keffâreti, yemin keffâretidir."