706. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدٍ، مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ هَمَّ بِالْبُوقِ وَأَمَرَ بِالنَّاقُوسِ فَنُحِتَ فَأُرِيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ فِي الْمَنَامِ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلاً عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فَقُلْتُ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ تَبِيعُ النَّاقُوسَ قَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قُلْتُ أُنَادِي بِهِ إِلَى الصَّلاَةِ . قَالَ أَفَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ قُلْتُ وَمَا هُوَ قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ . اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . قَالَ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَخْبَرَهُ بِمَا رَأَى . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ رَجُلاً عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ يَحْمِلُ نَاقُوسًا . فَقَصَّ عَلَيْهِ الْخَبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ صَاحِبَكُمْ قَدْ رَأَى رُؤْيَا فَاخْرُجْ مَعَ بِلاَلٍ إِلَى الْمَسْجِدِ فَأَلْقِهَا عَلَيْهِ وَلْيُنَادِ بِلاَلٌ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ " . قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ بِلاَلٍ إِلَى الْمَسْجِدِ فَجَعَلْتُ أُلْقِيهَا عَلَيْهِ وَهُوَ يُنَادِي بِهَا . قَالَ فَسَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِالصَّوْتِ فَخَرَجَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي رَأَى . قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَكَمِيُّ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّ قَالَ فِي ذَلِكَ أَحْمَدُ اللَّهَ ذَا الْجَلاَلِ وَذَا الإِكْرَامِ حَمْدًا عَلَى الأَذَانِ كَثِيرًا إِذْ أَتَانِي بِهِ الْبَشِيرُ مِنَ اللَّهِ فَأَكْرِمْ بِهِ لَدَىَّ بَشِيرًا فِي لَيَالٍ وَالَى بِهِنَّ ثَلاَثٍ كُلَّمَا جَاءَ زَادَنِي تَوْقِيرًا
Bize Ebû Ubeyd Muhammed b. Ubeyd b. Meymûn el-Medenî anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. Seleme el-Harrânî anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. İshâk anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. İbrâhim et-Teymî, Muhammed b. Abdullah b. Zeyd'den, o da babasından naklen anlattı. (Abdullah b. Zeyd) şöyle dedi: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem (namaza çağırmak için) boru (çalınmasını) düşündü ve çan (yapılmasını) emretti. Bunun üzerine çan yontuldu. Abdullah b. Zeyd rüyasında (bir olay) gördü ve şöyle dedi: Rüyamda üzerinde yeşil iki elbise bulunan bir adam gördüm, elinde bir çan taşıyıyordu. Ona: 'Ey Allah'ın kulu! Bu çanı satar mısın?' dedim. 'Onu ne yapacaksın?' dedi. 'Onunla (insanları) namaza çağıracağım' dedim. (Adam) dedi ki: 'Sana ondan daha hayırlısını göstereyim mi?' Ben: 'O nedir?' dedim. Dedi ki: 'Şöyle dersin: Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salâh, Hayye ale's-salâh. Hayye ale'l-felâh, Hayye ale'l-felâh. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.' (Abdullah) dedi ki: Abdullah b. Zeyd (evinden) çıktı ve Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelerek gördüklerini haber verdi. Dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Rüyamda üzerinde yeşil iki elbise bulunan ve elinde çan taşıyan bir adam gördüm.' Ve olayı (Peygamber'e) anlattı. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Arkadaşınız (Abdullah) şüphesiz (sadık/hak) bir rüya görmüştür. Bilâl ile beraber mescide çık, rüyada gördüğün (kelimeleri) ona telkin et (öğret), o bunları (ezan olarak) okusun. Çünkü onun sesi seninkinden daha gürdür.' (Abdullah) dedi ki: Ben Bilâl ile beraber mescide çıktım, (kelimeleri) ona telkin etmeye başladım, o da bunları (yüksek sesle) okuyordu. Ömer b. el-Hattâb bu sesi işitince (evinden) çıktı ve: 'Ey Allah'ın Resûlü! Allah'a yemin olsun ki onun gördüğü rüyanın aynısını ben de gördüm' dedi. Ebû Ubeyd dedi ki: Bana Ebû Bekr el-Hakemî haber verdi ki, Abdullah b. Zeyd el-Ensârî bu konuda şöyle (şiir) söylemiştir: 'Celâl ve İkram sahibi Allah'a, ezan sebebiyle çokça hamd ederim. Zira Allah'tan (gelen) müjdeci bana onu getirdi. Yanımda bir müjdeci olarak ona ne büyük ikram (gösterdim)! Peş peşe üç gece geldi, her gelişinde saygımı artırdı.'"
707. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ اسْتَشَارَ النَّاسَ لِمَا يُهِمُّهُمْ إِلَى الصَّلاَةِ فَذَكَرُوا الْبُوقَ فَكَرِهَهُ مِنْ أَجْلِ الْيَهُودِ ثُمَّ ذَكَرُوا النَّاقُوسَ فَكَرِهَهُ مِنْ أَجْلِ النَّصَارَى فَأُرِيَ النِّدَاءَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَطَرَقَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَيْلاً فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِلاَلاً بِهِ فَأَذَّنَ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَزَادَ بِلاَلٌ فِي نِدَاءِ صَلاَةِ الْغَدَاةِ الصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ فَأَقَرَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي رَأَى وَلَكِنَّهُ سَبَقَنِي .
Bize Muhammed b. Hâlid b. Abdillâh el-Vâsıtî anlattı; dedi ki: Bana babam, Abdurrahmân b. İshâk'tan, o da Zührî'den, o da Sâlim'den, o da babasından naklen anlattı ki: "Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem insanları namaz için (toplanmaya) sevk edecek şey (çağrı) konusunda onlarla istişare etti. (Bazıları) boruyu zikrettiler; (Peygamber) Yahudilere benzediği için bunu kerih gördü. Sonra çanı zikrettiler; Hristiyanlara benzediği için bunu da kerih gördü. O gece Ensar'dan Abdullah b. Zeyd denilen bir adama ve Ömer b. el-Hattâb'a (rüyalarında) ezan gösterildi. Ensarlı (Abdullah) geceleyin Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldi (ve rüyasını anlattı). Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Bilâl'e onu (ezanı) emretti, o da (bununla) ezan okudu." Zührî dedi ki: Bilâl sabah namazının ezanına 'es-Salâtü hayrun mine'n-nevm (Namaz uykudan hayırlıdır)' ibaresini ekledi; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem de bunu onayladı. Ömer dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Onun gördüğünün aynısını ben de gördüm fakat o beni geçti."
708. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ، - وَكَانَ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي مَحْذُورَةَ بْنِ مِعْيَرٍ حِينَ جَهَّزَهُ إِلَى الشَّامِ - فَقُلْتُ لأَبِي مَحْذُورَةَ أَىْ عَمِّ إِنِّي خَارِجٌ إِلَى الشَّامِ وَإِنِّي أُسْأَلُ عَنْ تَأْذِينِكَ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ قَالَ خَرَجْتُ فِي نَفَرٍ فَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالصَّلاَةِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَسَمِعْنَا صَوْتَ الْمُؤَذِّنِ وَنَحْنُ عَنْهُ مُتَنَكِّبُونَ فَصَرَخْنَا نَحْكِيهِ نَهْزَأُ بِهِ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا قَوْمًا فَأَقْعَدُونَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ " أَيُّكُمُ الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ قَدِ ارْتَفَعَ " . فَأَشَارَ إِلَىَّ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَصَدَقُوا فَأَرْسَلَ كُلَّهُمْ وَحَبَسَنِي وَقَالَ لِي " قُمْ فَأَذِّنْ " . فَقُمْتُ وَلاَ شَىْءَ أَكْرَهُ إِلَىَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلاَ مِمَّا يَأْمُرُنِي بِهِ فَقُمْتُ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَلْقَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ التَّأْذِينَ هُوَ بِنَفْسِهِ فَقَالَ " قُلِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ " . ثُمَّ قَالَ لِي " ارْجِعْ فَمُدَّ مِنْ صَوْتِكَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " . ثُمَّ دَعَانِي حِينَ قَضَيْتُ التَّأْذِينَ فَأَعْطَانِي صُرَّةً فِيهَا شَىْءٌ مِنْ فِضَّةٍ ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى نَاصِيَةِ أَبِي مَحْذُورَةَ ثُمَّ أَمَرَّهَا عَلَى وَجْهِهِ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ ثُمَّ عَلَى كَبِدِهِ ثُمَّ بَلَغَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ سُرَّةَ أَبِي مَحْذُورَةَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَرْتَنِي بِالتَّأْذِينِ بِمَكَّةَ قَالَ " نَعَمْ قَدْ أَمَرْتُكَ " . فَذَهَبَ كُلُّ شَىْءٍ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ كَرَاهِيَةٍ وَعَادَ ذَلِكَ كُلُّهُ مَحَبَّةً لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَدِمْتُ عَلَى عَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ عَامِلِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِمَكَّةَ فَأَذَّنْتُ مَعَهُ بِالصَّلاَةِ عَلَى أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . قَالَ وَأَخْبَرَنِي ذَلِكَ مَنْ أَدْرَكَ أَبَا مَحْذُورَةَ عَلَى مَا أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَيْرِيزٍ .
Bize Muhammed b. Beşşâr ve Muhammed b. Yahyâ anlattılar. Dediler ki: Bize Ebû Âsım anlattı; dedi ki: Bize İbn Cüreyc haber verdi; dedi ki: Bana Abdülazîz b. Abdilmelik b. Ebî Mahzûre, Abdullah b. Muhayrîz'den -ki o, Ebû Mahzûre b. Mi'yer onu Şam'a yolcu ettiğinde onun himayesinde bir yetimdi- naklen haber verdi. (Abdullah) şöyle dedi: "Ebû Mahzûre'ye: 'Ey amca! Ben Şam'a gidiyorum ve bana senin ezanın (nasıl olduğu) sorulur' dedim. O da bana haber verdi ki Ebû Mahzûre şöyle demiş: 'Bir grup (arkadaşla) yola çıktım. Yolun bir kısmında iken Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in müezzini, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in huzurunda namaz için ezan okudu. Biz müezzinin sesini işittik; o sırada biz onlardan (uzak bir yoldan) saparak gidiyorduk. Alay ederek onu taklit edip bağırmaya başladık. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem (sesimizi) işitti ve bize bir grup (adam) gönderdi. Bizi huzuruna oturttular. (Peygamber) şöyle buyurdu: 'Sesinin yükseldiğini işittiğim hanginizdi?' Topluluğun hepsi beni işaret ettiler; doğru da söylediler. (Peygamber) hepsini gönderdi, beni ise alıkoydu ve bana: 'Kalk, ezan oku!' dedi. Ben kalktım; (o an) bana Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den ve bana emrettiği şeyden daha sevimsiz gelen hiçbir şey yoktu. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in önünde kalktım. Resûlullah ezanı bizzat kendisi bana telkin etti (öğretti) ve şöyle buyurdu: 'Şöyle de: Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah.' Sonra bana şöyle buyurdu: 'Dön ve sesini uzatarak (tekrar) şöyle de: Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salâh, Hayye ale's-salâh. Hayye ale'l-felâh, Hayye ale'l-felâh. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.' Sonra ezanı bitirdiğimde beni çağırdı ve bana içinde bir miktar gümüş bulunan bir kese verdi. Sonra elini Ebû Mahzûre'nin (yani benim) alnına koydu; sonra elini (alnımdan) yüzüme, oradan göğsüme, sonra karaciğerime (karnıma) kadar sürdü. Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in eli Ebû Mahzûre'nin göbeğine kadar ulaştı. Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: 'Allah sana mübarek kılsın ve seni bereketli eylesin' buyurdu. Ben: 'Ey Allah'ın Resûlü! Mekke'de ezan okumam için bana emrettin mi (izin verdin mi)?' dedim. 'Evet, sana emrettim' buyurdu. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e karşı duyduğum her türlü hoşnutsuzluk gitti ve bunların hepsi Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem sevgisine dönüştü. Mekke'ye, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in valisi Attâb b. Esîd'in yanına geldim ve Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in emri üzere onunla beraber namaz için ezan okudum.' (Râvi Abdülazîz) dedi ki: Ebû Mahzûre'ye yetişen kimseler de bana bu durumu Abdullah b. Muhayrîz'in bana haber verdiği şekilde haber verdiler."
709. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عَامِرٍ الأَحْوَلِ، أَنَّ مَكْحُولاً، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَيْرِيزٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ حَدَّثَهُ قَالَ عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً الأَذَانُ " اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " . وَالإِقَامَةُ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً " اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Affân anlattı; dedi ki: Bize Hemmâm b. Yahyâ, Âmir el-Ahvel'den anlattı ki Mekhûl ona anlatmış, ona da Abdullah b. Muhayrîz anlatmış, ona da Ebû Mahzûre anlatmış ve şöyle demiş: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana on dokuz kelime olarak ezanı ve on yedi kelime olarak kameti öğretti. Ezan (şöyledir): 'Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salâh, Hayye ale's-salâh. Hayye ale'l-felâh, Hayye ale'l-felâh. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.' Kamet ise on yedi kelimedir: 'Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, Eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salâh, Hayye ale's-salâh. Hayye ale'l-felâh, Hayye ale'l-felâh. Kad kâmeti's-salâh, Kad kâmeti's-salâh. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.'"
710. Hadis
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ سَعْدٍ، مُؤَذِّنِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَجْعَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَقَالَ " إِنَّهُ أَرْفَعُ لِصَوْتِكَ " .
Bize Hişâm b. Ammâr anlattı; dedi ki: Bize Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in müezzini Sa'd'ın oğlu Ammâr'ın oğlu Sa'd'ın oğlu Abdurrahmân anlattı; dedi ki: Bana babam, babasından, o da dedesinden naklen anlattı ki: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Bilâl'e (ezan okurken) iki parmağını kulaklarına tıkamasını emretti ve: 'Bu, sesinin daha gür çıkmasını sağlar' buyurdu."
711. Hadis
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَاشِمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالأَبْطَحِ وَهُوَ فِي قُبَّةٍ حَمْرَاءَ فَخَرَجَ بِلاَلٌ فَأَذَّنَ فَاسْتَدَارَ فِي أَذَانِهِ وَجَعَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ .
Bize Eyyûb b. Muhammed el-Hâşimî anlattı; dedi ki: Bize Abdülvâhid b. Ziyâd, Haccâc b. Ertât'tan, o da Avn b. Ebî Cuhayfe'den, o da babasından naklen anlattı. (Ebû Cuhayfe) şöyle dedi: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Ebtah denilen yerde kırmızı bir çadırın içindeyken yanına geldim. Bilâl (çadırdan) çıktı ve ezan okudu. Ezan okurken (sağa sola) döndü ve iki parmağını kulaklarına tıkadı."
712. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " خَصْلَتَانِ مُعَلَّقَتَانِ فِي أَعْنَاقِ الْمُؤَذِّنِينَ لِلْمُسْلِمِينَ صَلاَتُهُمْ وَصِيَامُهُمْ " .
Bize Muhammed b. el-Musaffâ el-Hımsî anlattı; dedi ki: Bize Bakıyye, Mervân b. Sâlim'den, o da Abdülazîz b. Ebî Revvâd'dan, o da Nâfi'den, o da İbn Ömer'den naklen anlattı. (İbn Ömer) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "İki haslet vardır ki bunlar müezzinlerin boyunlarına asılıdır (müezzinlerin sorumluluğundadır): Müslümanların namazı ve orucu."
713. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ بِلاَلٌ لاَ يُؤَخِّرُ الأَذَانَ عَنِ الْوَقْتِ وَرُبُّمَا أَخَّرَ الإِقَامَةَ شَيْئًا .
Bize Muhammed b. el-Müsennâ anlattı; dedi ki: Bize Ebû Dâvûd anlattı; dedi ki: Bize Şerîk, Simâk b. Harb'den, o da Câbir b. Semüre'den naklen anlattı. (Câbir) şöyle dedi: "Bilâl ezanı vaktinden geriye bırakmazdı. Kameti ise bazen biraz geciktirirdi."
714. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، قَالَ كَانَ آخِرُ مَا عَهِدَ إِلَىَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ لاَ أَتَّخِذَ مُؤَذِّنًا يَأْخُذُ عَلَى الأَذَانِ أَجْرًا .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Hafs b. Gıyâs, Eş'as'tan, o da Hasan'dan, o da Osmân b. Ebi'l-Âs'tan naklen anlattı. (Osmân) şöyle dedi: "Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in bana en son vasiyet ettiği şeylerden biri, ezan karşılığında ücret alan bir müezzin tutmamam idi."
715. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَسَدِيُّ، عَنْ أَبِي إِسْرَائِيلَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ بِلاَلٍ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ أُثَوِّبَ فِي الْفَجْرِ وَنَهَانِي أَنْ أُثَوِّبَ فِي الْعِشَاءِ .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. Abdillâh el-Esedî, Ebû İsrâîl'den, o da Hakem'den, o da Abdurrahmân b. Ebî Leylâ'dan, o da Bilâl'den naklen anlattı. (Bilâl) şöyle dedi: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana sabah (namazı ezanın)da 'tesvîb' yapmamı (Namaz uykudan hayırlıdır, dememi) emretti; yatsıda ise 'tesvîb' yapmamı yasakladı."
716. Hadis
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ بِلاَلٍ، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُؤْذِنُهُ بِصَلاَةِ الْفَجْرِ فَقِيلَ هُوَ نَائِمٌ . فَقَالَ الصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ الصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ فَأُقِرَّتْ فِي تَأْذِينِ الْفَجْرِ فَثَبَتَ الأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ .
Bize Amr b. Râfi' anlattı; dedi ki: Bize Abdullah b. el-Mübârek, Ma'mer'den, o da Zührî'den, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den, o da Bilâl'den naklen anlattı ki: O (Bilâl) Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e sabah namazını haber vermek için gelmişti. Kendisine: 'O uyuyor' denildi. Bunun üzerine (Bilâl): 'es-Salâtü hayrun mine'n-nevm, es-Salâtü hayrun mine'n-nevm (Namaz uykudan hayırlıdır, namaz uykudan hayırlıdır)' dedi. Bunun üzerine bu ibare sabah ezanında (kalıcı olarak) onaylandı ve emir bunun üzerine sabit oldu.
717. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا الإِفْرِيقِيُّ، عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ، قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَفَرٍ فَأَمَرَنِي فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلاَلٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ " .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Ya'lâ b. Ubeyd anlattı; dedi ki: Bize İfrîkî, Ziyâd b. Nuaym'dan, o da Ziyâd b. el-Hâris es-Sudâî'den naklen anlattı. (Ziyâd b. el-Hâris) şöyle dedi: "Ben bir yolculukta Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile beraberdim. Bana emretti, ben de ezan okudum. (Namaz vakti gelince) Bilâl kamet getirmek istedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: 'Sudâlı kardeşimiz ezan okudu. Kim ezan okursa kameti de o getirir.'"
718. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الشَّافِعِيُّ، إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ الْمَكِّيُّ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَقُولُوا مِثْلَ قَوْلِهِ " .
Bize Ebû İshâk eş-Şâfiî İbrâhim b. Muhammed b. el-Abbâs anlattı; dedi ki: Bize Abdullah b. Recâ el-Mekkî, Abbâd b. İshâk'tan, o da İbn Şihâb'dan, o da Saîd b. el-Müseyyeb'den, o da Ebû Hureyre'den naklen anlattı. (Ebû Hureyre) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Müezzin ezan okuduğu zaman, onun söylediklerinin aynısını söyleyin."
719. Hadis
حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ أَبُو الْفَضْلِ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ بْنِ أُسَامَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، حَدَّثَتْنِي عَمَّتِي أُمُّ حَبِيبَةَ، أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ إِذَا كَانَ عِنْدَهَا فِي يَوْمِهَا وَلَيْلَتِهَا فَسَمِعَ الْمُؤَذِّنَ يُؤَذِّنُ قَالَ كَمَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ .
Bize Şucâ' b. Mahled Ebu'l-Fadl anlattı; dedi ki: Bize Hüşeym anlattı; dedi ki: Bize Ebû Bişr, Ebû'l-Melîh b. Üsâme'den, o da Abdullah b. Utbe b. Ebî Süfyân'dan naklen anlattı. (Abdullah) dedi ki: Halam Ümmü Habîbe bana anlattı ki: O (Ümmü Habîbe), Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem kendi yanında, kendi gününde ve gecesinde iken ezan okuyan müezzini işittiğinde, onun müezzinin dediği gibi dediğini işitmiş.
720. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا سَمِعْتُمُ النِّدَاءَ فَقُولُوا كَمَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ " .
Bize Ebû Kureyb ve Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattılar. Dediler ki: Bize Zeyd b. el-Hubâb, Mâlik b. Enes'ten, o da Zührî'den, o da Atâ b. Yezîd el-Leysî'den, o da Ebû Saîd el-Hudrî'den naklen anlattı. (Ebû Saîd) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ezanı (çağrıyı) işittiğiniz zaman, müezzinin dediği gibi deyin."
721. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ قَالَ " مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ " .
Bize Muhammed b. Rumh el-Mısrî anlattı; dedi ki: Bize Leys b. Sa'd, Hukeym b. Abdillâh b. Kays'tan, o da Âmir b. Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan, o da Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan naklen anlattı ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Kim müezzini işittiği zaman: 'Ve enâ eşhedü en lâ ilâhe illallahü vahdehû lâ şerîke leh ve eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûlüh, radîtü billâhi Rabben ve bi'l-İslâmi dînen ve bi-Muhammedin nebiyyâ (Ben de Allah'tan başka ilah olmadığına, O'nun tek olduğuna ve ortağı bulunmadığına şahitlik ederim. Ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik ederim. Rab olarak Allah'tan, din olarak İslam'dan ve peygamber olarak Muhammed'den razı oldum)' derse, günahı bağışlanır."
722. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَالْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي الْحُسَيْنِ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ الأَلْهَانِيُّ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلاَةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ - إِلاَّ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Bize Muhammed b. Yahyâ, Abbâs b. el-Velîd ed-Dımaşkî ve Muhammed b. Ebi'l-Hüseyin anlattılar. Dediler ki: Bize Alî b. Ayyâş el-Elhânî anlattı; dedi ki: Bize Şuayb b. Ebî Hamza, Muhammed b. el-Münkedir'den, o da Câbir b. Abdillâh'tan naklen anlattı. (Câbir) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim ezanı işittiği zaman: 'Allâhümme Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeti ve's-salâti'l-kâimeti, âti Muhammeden el-vesîlete ve'l-fadîlete ve'b'ashü makâmen mahmûden ellezî vaadteh (Ey bu eksiksiz davetin ve kılınacak namazın Rabbi olan Allah'ım! Muhammed'e vesileyi ve fazileti ver. Onu, kendisine vaat ettiğin Makâm-ı Mahmûd'a ulaştır)' derse, kıyamet gününde ona şefaatim helal (hak) olur."
723. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، - وَكَانَ أَبُوهُ فِي حِجْرِ أَبِي سَعِيدٍ - قَالَ قَالَ لِي أَبُو سَعِيدٍ إِذَا كُنْتَ فِي الْبَوَادِي فَارْفَعْ صَوْتَكَ بِالأَذَانِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " لاَ يَسْمَعُهُ جِنٌّ وَلاَ إِنْسٌ وَلاَ شَجَرٌ وَلاَ حَجَرٌ إِلاَّ شَهِدَ لَهُ " .
Bize Muhammed b. es-Sabbâh anlattı; dedi ki: Bize Süfyân b. Uyeyne, Abdullah b. Abdurrahmân b. Ebî Sa'saa'dan, o da babasından -ki babası Ebû Saîd'in himayesindeydi- naklen anlattı. Dedi ki: Ebû Saîd bana şöyle dedi: "Çöllerde (kırlarda) olduğun zaman sesini ezanla yükselt. Çünkü ben Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: 'Onu (müezzini) işiten hiçbir cin, insan, ağaç ve taş yoktur ki (kıyamet gününde) onun lehine şahitlik etmesin.'"
724. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي يَحْيَى، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مِنْ، فِي رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " الْمُؤَذِّنُ يُغْفَرُ لَهُ مَدَّ صَوْتِهِ وَيَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ وَشَاهِدُ الصَّلاَةِ يُكْتَبُ لَهُ خَمْسٌ وَعِشْرُونَ حَسَنَةً وَيُكَفَّرُ عَنْهُ مَا بَيْنَهُمَا " .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Şebâbe anlattı; dedi ki: Bize Şu'be, Mûsâ b. Ebî Osmân'dan, o da Ebû Yahyâ'dan, o da Ebû Hureyre'den naklen anlattı. (Ebû Hureyre) dedi ki: Ben Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ağzından şöyle buyururken işittim: "Müezzinin sesi ulaştığı yer kadar bağışlanır. Her yaş ve kuru (her şey) onun için bağışlanma diler. Namaza (cemaate) gelen kimseye yirmi beş sevap yazılır ve (iki namaz) arasındaki (günahları) kefaret olunur (silinir)."
725. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " الْمُؤَذِّنُونَ أَطْوَلُ النَّاسِ أَعْنَاقًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Bize Muhammed b. Beşşâr ve İshak b. Mansûr anlattılar. Dediler ki: Bize Ebû Âmir anlattı; dedi ki: Bize Süfyân, Talha b. Yahyâ'dan, o da Îsâ b. Talha'dan naklen anlattı. (Îsâ) dedi ki: Ben Muâviye b. Ebî Süfyân'ı şöyle derken işittim: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki: "Müezzinler kıyamet günü insanların boyunları en uzun olanlarıdır."
726. Hadis
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عِيسَى، أَخُو سُلَيْمٍ الْقَارِي عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لِيُؤَذِّنْ لَكُمْ خِيَارُكُمْ وَلْيَؤُمَّكُمْ قُرَّاؤُكُمْ " .
Bize Osmân b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Hüseyin b. Îsâ -Süleym el-Kâri'nin kardeşi-, Hakem b. Ebân'dan, o da İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan naklen anlattı. (İbn Abbâs) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Sizin için en hayırlılarınız ezan okusun; Kur'ân'ı en iyi bilenleriniz (okuyanlarınız) da size imamlık yapsın."
727. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُخْتَارُ بْنُ غَسَّانَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الأَزْرَقُ الْبُرْجُمِيُّ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ح وَحَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْفَرَجِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَمْزَةَ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ أَذَّنَ مُحْتَسِبًا سَبْعَ سِنِينَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ " .
Bize Ebû Kureyb anlattı; dedi ki: Bize Muhtâr b. Gassân anlattı; dedi ki: Bize Hafs b. Ömer el-Ezrak el-Bürcümî, Câbir'den, o da İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan naklen anlattı. (H) Yine bize Ravh b. el-Ferec anlattı; dedi ki: Bize Alî b. el-Hasen b. Şakîk anlattı; dedi ki: Bize Ebû Hamza, Câbir'den, o da İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan naklen anlattı. (İbn Abbâs) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim yedi yıl sevabını Allah'tan bekleyerek ezan okursa, Allah ona ateşten (cehennemden) beraat (kurtuluş) beratı yazar."
728. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " مَنْ أَذَّنَ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ سَنَةً وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَكُتِبَ لَهُ بِتَأْذِينِهِ فِي كُلِّ يَوْمٍ سِتُّونَ حَسَنَةً وَلِكُلِّ إِقَامَةٍ ثَلاَثُونَ حَسَنَةً " .
Bize Muhammed b. Yahyâ ve Hasen b. Alî el-Hallâl anlattılar. Dediler ki: Bize Abdullah b. Sâlih anlattı; dedi ki: Bize Yahyâ b. Eyyûb, İbn Cüreyc'den, o da Nâfi'den, o da İbn Ömer'den naklen anlattı ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Kim on iki yıl ezan okursa, cennet ona vacip olur ve her gün okuduğu ezan için kendisine altmış hasene (sevap), her kamet için de otuz hasene yazılır."
729. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ الْتَمَسُوا شَيْئًا يُؤْذِنُونَ بِهِ عِلْمًا لِلصَّلاَةِ فَأُمِرَ بِلاَلٌ أَنْ يَشْفَعَ الأَذَانَ وَيُوتِرَ الإِقَامَةَ .
Bize Abdullah b. el-Cerrâh anlattı; dedi ki: Bize Mu'temir b. Süleymân, Hâlid el-Hazzâ'dan, o da Ebû Kılâbe'den, o da Enes b. Mâlik'ten naklen anlattı. (Enes) şöyle dedi: "(Sahabeler) namaz vaktini bildirecek (ve ezan okunacak) bir işaret aradılar. (İstişareden sonra) Bilâl'e ezanı çift (kelimeleri ikişer kere), kameti ise tek (kelimeleri birer kere) okuması emredildi."
730. Hadis
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أُمِرَ بِلاَلٌ أَنْ يَشْفَعَ، الأَذَانَ وَيُوتِرَ الإِقَامَةَ .
Bize Nasr b. Alî el-Cehdamî anlattı; dedi ki: Bize Ömer b. Alî, Hâlid el-Hazzâ'dan, o da Ebû Kılâbe'den, o da Enes'ten naklen anlattı. (Enes) şöyle dedi: "Bilâl'e ezanı çift (kelimeleri ikişer kere), kameti ise tek (kelimeleri birer kere) okuması emredildi."
731. Hadis
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ سَعْدٍ، مُؤَذِّنِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ أَذَانَ بِلاَلٍ كَانَ مَثْنَى مَثْنَى وَإِقَامَتُهُ مُفْرَدَةً .
Bize Hişâm b. Ammâr anlattı; dedi ki: Bize Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in müezzini Sa'd'ın oğlu Ammâr'ın oğlu Sa'd'ın oğlu Abdurrahmân anlattı; dedi ki: Bana babam, babasından, o da dedesinden naklen anlattı ki: Bilâl'in ezanı çift çift (kelimeleri ikişer kere), kameti ise tekti (kelimeleri birer kereydi).
732. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، عَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَعْمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدَّثَنِي أَبِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ رَأَيْتُ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَثْنَى مَثْنَى وَيُقِيمُ وَاحِدَةً .
Bize Ebû Bedr Abbâd b. el-Velîd anlattı; dedi ki: Bana Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in azatlısı Ebû Râfi'in torununun torunu Ma'mer b. Muhammed b. Ubeydillâh b. Ebî Râfi' anlattı; dedi ki: Bana babam Muhammed b. Ubeydillâh, babası Ubeydullah'tan, o da Ebû Râfi'den naklen anlattı. (Ebû Râfi') şöyle dedi: "Ben Bilâl'i Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in huzurunda ezanı çift çift (ikişer kere), kameti ise tek (birer kere) okurken gördüm."
733. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا فِي الْمَسْجِدِ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ فَأَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمَسْجِدِ يَمْشِي فَأَتْبَعَهُ أَبُو هُرَيْرَةَ بَصَرَهُ حَتَّى خَرَجَ مِنَ الْمَسْجِدِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ .
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe anlattı; dedi ki: Bize Ebu'l-Ahvas, İbrâhim b. Muhâcir'den, o da Ebû'ş-Şa'sâ'dan naklen anlattı. (Ebû'ş-Şa'sâ) şöyle dedi: "Biz mescitte Ebû Hureyre ile beraber oturuyorduk. Müezzin ezan okudu. Mescitten bir adam kalkıp yürüdü (ve çıktı). Ebû Hureyre (adam) mescitten çıkıncaya kadar gözüyle onu takip etti. Sonra Ebû Hureyre (şöyle) dedi: 'Bu (adam) Ebu'l-Kâsım (Muhammed) sallallâhu aleyhi ve sellem'e isyan etti.'"
734. Hadis
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُثْمَانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ أَدْرَكَهُ الأَذَانُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ خَرَجَ لَمْ يَخْرُجْ لِحَاجَةٍ وَهُوَ لاَ يُرِيدُ الرَّجْعَةَ فَهُوَ مُنَافِقٌ " .
Bize Harmele b. Yahyâ anlattı; dedi ki: Bize Abdullah b. Vehb anlattı; dedi ki: Bize Abdülcebbâr b. Ömer, İbn Ebî Ferve'den, o da Osmân b. Affân'ın azatlısı Muhammed b. Yûsuf'tan, o da babasından, o da Osmân'dan naklen anlattı. (Osmân) dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim mescitte iken ezan okunur da sonra (geri dönme niyeti olmadan ve) bir ihtiyaç olmaksızın çıkarsa, o münafıktır."