5351. Hadis
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ الأَنْصَارِيَّ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، فَقُلْتُ عَنِ النَّبِيِّ فَقَالَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَنْفَقَ الْمُسْلِمُ نَفَقَةً عَلَى أَهْلِهِ وَهْوَ يَحْتَسِبُهَا، كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً ".
Bize Âdem bin Ebî İyâs tahdis etti, [o] bize Şu'be tahdis etti, [o] Adî bin Sâbit'ten [naklederek]; dedi ki: Abdullah bin Yezîd el-Ensârî'yi, Ebû Mes'ûd el-Ensârî'den [naklederken] işittim. [Adî diyor ki:] “Nebi'den mi?” dedim. O da: “Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den” dedi. [O] şöyle buyurmuştur: “Müslüman, sevabını Allah'tan umarak ailesine bir harcama yaptığında, bu onun için bir sadaka olur.”
5352. Hadis
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ أَنْفِقْ يَا ابْنَ آدَمَ أُنْفِقْ عَلَيْكَ ".
Bize İsmail tahdis etti, dedi ki: Bana Mâlik tahdis etti, [o] Ebû'z-Zinâd'dan, [o] A'rec'den, [o] Ebû Hureyre [radıyallahu anh]'den [naklederek]; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah buyurdu ki: Ey Ademoğlu! İnfak et ki, Ben de sana infak edeyim.”
5353. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " السَّاعِي عَلَى الأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، أَوِ الْقَائِمِ اللَّيْلَ الصَّائِمِ النَّهَارَ ".
Bize Yahya bin Kazaa tahdis etti, [o] bize Mâlik tahdis etti, [o] Sevr bin Zeyd'den, [o] Ebu'l-Gays'tan, [o] Ebû Hureyre'den [naklederek]; o şöyle demiştir: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Dul kadın ve yoksul için çalışan kimse; Allah yolunda cihat eden yahut geceyi ibadetle, gündüzü oruçla geçiren kimse gibidir.”
5354. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعْد ٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي وَأَنَا مَرِيضٌ بِمَكَّةَ، فَقُلْتُ لِي مَالٌ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَالثُّلُثُ قَالَ " الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً، يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ فِي أَيْدِيهِمْ، وَمَهْمَا أَنْفَقْتَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ، وَلَعَلَّ اللَّهَ يَرْفَعُكَ، يَنْتَفِعُ بِكَ نَاسٌ وَيُضَرُّ بِكَ آخَرُونَ ".
Bize Muhammed bin Kesîr tahdis etti, [o] bize Süfyân haber verdi, [o] Sa'd bin İbrahim'den, [o] Âmir bin Sa'd'dan, [o] Sa'd [radıyallahu anh]'den [naklederek]; o şöyle demiştir: Ben Mekke'de hasta iken Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem beni ziyarete gelirdi. Dedim ki: “Benim malım var. Malımın tamamını vasiyet edeyim mi?” [Nebi]: “Hayır” buyurdu. “Yarısını?” dedim. “Hayır” buyurdu. “Üçte birini?” dedim. Buyurdu ki: “Üçte biri [olur], üçte biri de çoktur. Varislerini zengin bırakman, onları insanlara el açan muhtaçlar olarak bırakmandan daha hayırlıdır. İnfak ettiğin her şey senin için sadakadır; hatta hanımının ağzına kaldırdığın lokma bile. Umulur ki Allah seni yükseltir [iyileştirir] de seninle birtakım insanlar faydalanır, başkaları da zarar görür.”
5355. Hadis
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا تَرَكَ غِنًى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ ". تَقُولُ الْمَرْأَةُ إِمَّا أَنْ تُطْعِمَنِي وَإِمَّا أَنْ تُطَلِّقَنِي. وَيَقُولُ الْعَبْدُ أَطْعِمْنِي وَاسْتَعْمِلْنِي. وَيَقُولُ الاِبْنُ أَطْعِمْنِي، إِلَى مَنْ تَدَعُنِي فَقَالُوا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ لاَ هَذَا مِنْ كِيسِ أَبِي هُرَيْرَةَ.
Bize Ömer bin Hafs tahdis etti, [o] bize babam tahdis etti, [o] bize A'meş tahdis etti, [o] bize Ebû Sâlih tahdis etti; dedi ki: Bana Ebû Hureyre [radıyallahu anh] tahdis etti. Dedi ki: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sadakanın en faziletlisi, ihtiyaç dışından verilendir. Veren el, alan elden hayırlıdır. [Harcamaya] geçimini üstlendiğin kimselerden başla.” (Nafaka verilmediğinde) kadın: “Ya beni doyurursun ya da beni boşarsın” der. Köle: “Beni doyur ve beni çalıştır” der. Oğul: “Beni doyur, beni kime bırakıyorsun?” der. Dediler ki: “Ey Ebû Hureyre! Bunu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den mi işittin?” O: “Hayır, bu Ebû Hureyre'nin kesesindendir” dedi.
5356. Hadis
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ ".
Bize Saîd bin Ufeyr tahdis etti, dedi ki: Bana Leys tahdis etti, dedi ki: Bana Abdurrahman bin Hâlid bin Müsâfir tahdis etti, [o] İbn Şihâb'dan, [o] İbnü'l-Müseyyeb'den, [o] Ebû Hureyre'den [naklederek]; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sadakanın en hayırlısı, zenginlikten (ihtiyaç fazlasından) verilendir. [Harcamaya] geçimini üstlendiğin kimselerden başla.”
5357. Hadis
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، قَالَ قَالَ لِي مَعْمَرٌ قَالَ لِي الثَّوْرِيُّ هَلْ سَمِعْتَ فِي الرَّجُلِ يَجْمَعُ لأَهْلِهِ قُوتَ سَنَتِهِمْ أَوْ بَعْضِ السَّنَةِ قَالَ مَعْمَرٌ فَلَمْ يَحْضُرْنِي، ثُمَّ ذَكَرْتُ حَدِيثًا حَدَّثَنَاهُ ابْنُ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَبِيعُ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ، وَيَحْبِسُ لأَهْلِهِ قُوتَ سَنَتِهِمْ.
Bana Muhammed bin Selâm tahdis etti, bize Vekî' haber verdi, [o] İbn Uyeyne'den [naklederek]; o şöyle demiştir: Ma'mer bana dedi ki: Sevrî bana: “Kişinin ailesi için bir senelik veya senenin bir kısmının erzağını topladığına dair bir şey işittin mi?” dedi. Ma'mer dedi ki: “(O an) aklıma gelmedi. Sonra bize İbn Şihâb ez-Zührî'nin, Mâlik bin Evs'ten, [o] Ömer [radıyallahu anh]'den tahdis ettiği şu hadisi zikrettim: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem Benî Nadîr'in hurmalıklarını satar ve ailesi için senelik rızıklarını ayırırdı.”
5358. Hadis
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مَالِكٌ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ، إِذْ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ. فَأَذِنَ لَهُمْ ـ قَالَ ـ فَدَخَلُوا وَسَلَّمُوا فَجَلَسُوا، ثُمَّ لَبِثَ يَرْفَا قَلِيلاً فَقَالَ لِعُمَرَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ. فَأَذِنَ لَهُمَا، فَلَمَّا دَخَلاَ سَلَّمَا وَجَلَسَا، فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا. فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا، وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ. فَقَالَ عُمَرُ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ. قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ. فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ. قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، قَالَ اللَّهُ {مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ} إِلَى قَوْلِهِ {قَدِيرٌ}. فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ، فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ، هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ. قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ. ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ يَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ ـ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ـ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَذَا وَكَذَا، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ، فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ، جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَأَتَى هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَبِمَا عَمِلْتُ بِهِ فِيهَا، مُنْذُ وُلِّيتُهَا، وَإِلاَّ فَلاَ تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ. فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ فَقَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ. قَالَ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ. قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا.
Bize Saîd bin Ufeyr tahdis etti, dedi ki: Bana Leys tahdis etti, dedi ki: Bana Ukayl tahdis etti, [o] İbn Şihâb'dan [naklederek]; dedi ki: Bana Mâlik bin Evs bin el-Hadesân haber verdi. (Şöyle ki): Muhammed bin Cübeyr bin Mut'im bana bu hadisten bir zikri (parçayı) zikretmişti. Bunun üzerine (doğrulamak için) gittim ve Mâlik bin Evs'in yanına girdim, ona (bunu) sordum. Mâlik dedi ki: Gittim ve Ömer'in yanına girdim. O sırada kapıcısı Yerfâ ona geldi ve: “Osman, Abdurrahman, Ez-Zübeyr ve Sa'd (huzura girmek için) izin istiyorlar (ne dersin?)” dedi. (Ömer): “Evet” dedi. Böylece onlara izin verdi. (Mâlik) dedi ki: (İçeri) girdiler, selam verdiler ve oturdular. Sonra Yerfâ biraz (daha) bekledi ve Ömer'e: “Ali ve Abbâs (için izin var mı)?” dedi. (Ömer): “Evet” dedi. Onlara (da) izin verdi. (İçeri) girdiklerinde selam verdiler ve oturdular. Abbâs: “Ey Müminlerin Emiri! Benimle bu (Ali) arasında hüküm ver” dedi. Topluluk (yani Osman ve arkadaşları): “Ey Müminlerin Emiri! Aralarında hüküm ver ve birini diğerinden rahata kavuştur” dediler. Bunun üzerine Ömer dedi ki: “Acele etmeyin (sakin olun)! Kendisiyle göğün ve yerin ayakta durduğu Allah adına size soruyorum: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in: «Biz (Nebiler topluluğu) miras bırakmayız; (geriye) bıraktığımız sadakadır» dediğini biliyor musunuz?” —(Bununla) Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem kendini kastediyordu.— Topluluk: “Evet, bunu söyledi” dediler. (Sonra) Ömer, Ali ve Abbâs'a yöneldi ve: “Allah adına ikinize soruyorum: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in bunu söylediğini biliyor musunuz?” dedi. (Onlar da): “Evet, bunu söyledi” dediler. Ömer dedi ki: “(Öyleyse) size bu iş hakkında (bir şeyler) anlatayım: Muhakkak ki Allah, bu malda (Fey' mallarında) Resûlü sallallâhu aleyhi ve sellem'e, ondan başka kimseye vermediği bir şeyi tahsis etmiştir. —Allah: {Allah’ın, (fethedilen) ülkeler halkından Resûlüne verdiği ganimetler...} (Haşr, 6-7) ayetinden {her şeye kadirdir} (Haşr, 6) sözüne kadar okudu.— Bu sadece Resûlullah'a sallallâhu aleyhi ve sellem hastı. Vallahi onu sizden alıp (kendine) ayırmadı, onu size tercih de etmedi. Onu size verdi ve aranızda dağıttı. Nihayet (geriye) bu mal kaldı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ailesine senelik nafakalarını bu maldan harcardı. Sonra geri kalanı alır ve onu Allah'ın malının (beytülmalin) konulduğu yere koyardı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem hayatı boyunca böyle yaptı. Allah adına size soruyorum, bunu biliyor musunuz?” (Topluluk): “Evet” dediler. (Ömer) Ali ve Abbâs'a: “Allah adına ikinize soruyorum: Bunu biliyor musunuz?” dedi. İkisi de: “Evet” dediler. (Ömer devamla): “Sonra Allah Nebisi'ni sallallâhu aleyhi ve sellem vefat ettirdi. Ebû Bekir: «Ben Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in velisiyim» dedi ve bu malı kabzetti (idaresini aldı). Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onda nasıl amel ettiyse, o da (öyle) amel etti. Siz ikiniz o zaman —(bu arada) Ali ve Abbâs'a yöneldi— Ebû Bekir'in şöyle şöyle olduğunu iddia ediyordunuz. (Oysa) Allah biliyor ki o, bu konuda sadık, iyi, raşid ve hakka tabi olandı. Sonra Allah Ebû Bekir'i vefat ettirdi. Ben: «Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ve Ebû Bekir'in velisiyim» dedim ve iki sene bu malı kabzettim (idare ettim). Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ve Ebû Bekir'in onda amel ettiği gibi amel ettim. Sonra ikiniz bana geldiniz; sözünüz bir, işiniz (maksadınız) aynıydı. (Sen ey Abbâs!) Bana gelip kardeşinin oğlundan (kalan) nasibini istiyorsun. Bu (Ali) da gelip karısının babasından (kalan) nasibini istiyor. (Ben de size): «Eğer isterseniz onu size veririm (teslim ederim); şu şartla ki, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in onda amel ettiğiyle, Ebû Bekir'in onda amel ettiğiyle ve (idaresini) üstlendiğimden beri benim onda amel ettiğimle amel edeceğinize dair üzerinizde Allah’ın ahdi ve misakı olsun. Aksi takdirde bu konuda benimle konuşmayın» dedim. Siz ikiniz: «Onu bu şartla bize ver» dediniz. Ben de onu bu şartla ikinize verdim. Allah adına size soruyorum: Onu ikisine bu şartla mı verdim?” Topluluk: “Evet” dedi. (Ömer), Ali ve Abbâs'a yöneldi ve: “Allah adına ikinize soruyorum: Onu size bu şartla mı verdim?” dedi. İkisi de: “Evet” dediler. (Ömer): “Benden bundan başka bir hüküm mü istiyorsunuz? İzniyle göğün ve yerin ayakta durduğu (Allah)'a yemin olsun ki, kıyamet kopana kadar bunda bundan başka bir hüküm vermem! Eğer onu (yönetmekten) aciz kaldıysanız, onu bana geri verin; ben sizin yerinize onu (n hakkından gelirim) size yeterim.” dedi.
5359. Hadis
حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ هِنْدُ بِنْتُ عُتْبَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ مِسِّيكٌ، فَهَلْ عَلَىَّ حَرَجٌ أَنْ أُطْعِمَ مِنَ الَّذِي لَهُ عِيَالَنَا قَالَ " لاَ إِلاَّ بِالْمَعْرُوفِ ".
Bize İbn Mukâtil tahdis etti, bize Abdullah haber verdi, bize Yûnus haber verdi, [o] İbn Şihâb'dan [naklederek]; bana Urve haber verdi ki Âişe [radıyallahu anhâ] şöyle demiştir: Hind bint Utbe geldi ve: “Ey Allah'ın Resûlü! Muhakkak ki Ebû Süfyân eli sıkı (cimri) bir adamdır. Ona ait olandan (maldan) ailemize yedirmemde benim üzerime bir vebal var mıdır?” dedi. (Resûlullah): “Hayır (yoktur); ancak maruf (örfe uygun) ölçüde (olmalı)” buyurdu.
5360. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَنْفَقَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ كَسْبِ زَوْجِهَا عَنْ غَيْرِ أَمْرِهِ فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِهِ ".
Bize Yahyâ tahdis etti, bize Abdurrezzak tahdis etti, Ma'mer'den, [o] Hemmâm'dan [naklederek]; dedi ki: Ebû Hureyre [radıyallahu anh]'i Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den (naklederek) şöyle derken işittim: “Kadın, kocasının kazancından, onun emri olmaksızın infak ederse, kendisine (kocaya) ecrin yarısı vardır.”
5361. Hadis
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى، وَبَلَغَهَا أَنَّهُ جَاءَهُ رَقِيقٌ فَلَمْ تُصَادِفْهُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ، فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ ـ قَالَ ـ فَجَاءَنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْنَا نَقُومُ فَقَالَ " عَلَى مَكَانِكُمَا ". فَجَاءَ فَقَعَدَ بَيْنِي وَبَيْنَهَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى بَطْنِي فَقَالَ " أَلاَ أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَا، إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا ـ أَوْ أَوَيْتُمَا إِلَى فِرَاشِكُمَا ـ فَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، فَهْوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ".
Bize Müsedded tahdis etti, bize Yahyâ tahdis etti, Şu'be'den, [o] dedi ki: Bana Hakem tahdis etti, [o] İbn Ebî Leylâ'dan, bize Ali [radıyallahu anh] tahdis etti (ki); Fâtıma [radıyallahu anhâ], el değirmeninden (dolayı) elinde (meydana gelen acıdan) çektiği sıkıntıyı şikâyet etmek üzere Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e geldi. Ona (Nebi'ye bir grup) köle geldiği (haberi) kendisine ulaşmıştı. Ancak onu (evde) bulamadı ve bunu Âişe'ye zikretti. (Nebi) geldiğinde, Âişe ona haber vermiş. (Ali) dedi ki: Biz yataklarımıza girmişken (Nebi) bize geldi. Kalkmaya davrandık, (Nebi): “Yerinizde kalın” buyurdu. Geldi ve benimle onun (Fâtıma'nın) arasına oturdu; hatta ayaklarının serinliğini karnımda hissettim. Şöyle buyurdu: “İkinize, benden istediğinizden daha hayırlı olan bir şeye delalet edeyim mi (yol göstereyim mi)? Yataklarınıza girdiğinizde —yahut döşeklerinize çekildiğinizde— otuz üç (defa) tesbih edin (Sübhânallah deyin), otuz üç (defa) hamdedin (Elhamdülillah deyin) ve otuz dört (defa) tekbir getirin (Allahuekber deyin). Bu, sizin için bir hizmetçiden daha hayırlıdır.”
5362. Hadis
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ، سَمِعَ مُجَاهِدًا، سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، يُحَدِّثُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ خَادِمًا فَقَالَ " أَلاَ أُخْبِرُكِ مَا هُوَ خَيْرٌ لَكِ مِنْهُ، تُسَبِّحِينَ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِكِ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَتَحْمَدِينَ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَتُكَبِّرِينَ اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ ". ـ ثُمَّ قَالَ سُفْيَانُ إِحْدَاهُنَّ أَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ ـ فَمَا تَرَكْتُهَا بَعْدُ، قِيلَ وَلاَ لَيْلَةَ صِفِّينَ قَالَ وَلاَ لَيْلَةَ صِفِّينَ.
Bize el-Humeydî tahdis etti, bize Süfyân tahdis etti, bize Ubeydullah bin Ebî Yezîd tahdis etti, [o] Mücâhid'i işitmiş (ki o şöyle demiş): Abdurrahman bin Ebî Leylâ'yı, Ali bin Ebî Tâlib [radıyallahu anh]'den tahdis ederken işittim; Fâtıma [radıyallahu anhâ], Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip ondan bir hizmetçi istedi. (Nebi) şöyle buyurdu: “Sana, senin için ondan daha hayırlı olan bir şeyi haber vereyim mi? Uyuyacağın zaman Allah'ı otuz üç (defa) tesbih edersin, Allah'a otuz üç (defa) hamdedersin ve Allah'ı otuz dört (defa) tekbir edersin.” —Sonra Süfyân: «Onlardan birisi otuz dörttür» dedi.— (Ali) dedi ki: “Ondan sonra ben bunu hiç terk etmedim.” “Sıffîn gecesi de mi?” denildi. “Sıffîn gecesi de (terk etmedim)” dedi.
5363. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ مَا كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ فِي الْبَيْتِ قَالَتْ كَانَ فِي مِهْنَةِ أَهْلِهِ، فَإِذَا سَمِعَ الأَذَانَ خَرَجَ.
Bize Muhammed bin Ar'ara tahdis etti, bize Şu'be tahdis etti, Hakem bin Uteybe'den, [o] İbrâhim'den, [o] Esved bin Yezîd'den [naklederek]; (şöyle demiştir): Âişe [radıyallahu anhâ]'ya: “Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem evde ne yapardı?” diye sordum. Dedi ki: “Ailesinin hizmetinde bulunurdu. Ezanı işittiği zaman ise (namaz için) çıkardı.”
5364. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ هِنْدَ بِنْتَ عُتْبَةَ، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي، إِلاَّ مَا أَخَذْتُ مِنْهُ وَهْوَ لاَ يَعْلَمُ فَقَالَ " خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ ".
Bize Muhammed bin el-Müsennâ tahdis etti, bize Yahyâ tahdis etti, Hişâm'dan, [o] dedi ki: Bana babam haber verdi, [o] Âişe [radıyallahu anhâ]'dan (naklederek şöyle demiştir): Hind bint Utbe: “Ey Allah'ın Resûlü! Muhakkak ki Ebû Süfyân eli sıkı (cimri) bir adamdır. Benim bilgisi dışında kendisinden almam haricinde, bana ve çocuğuma yetecek (kadar) şeyi bana vermiyor” dedi. (Resûlullah): “Sana ve çocuğuna yetecek olanı maruf (örfe uygun) ölçüde al” buyurdu.
5365. Hadis
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَأَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَيْرُ نِسَاءٍ رَكِبْنَ الإِبِلَ نِسَاءُ قُرَيْشٍ ـ وَقَالَ الآخَرُ صَالِحُ نِسَاءِ قُرَيْشٍ ـ أَحْنَاهُ عَلَى وَلَدٍ فِي صِغَرِهِ، وَأَرْعَاهُ عَلَى زَوْجٍ فِي ذَاتِ يَدِهِ ". وَيُذْكَرُ عَنْ مُعَاوِيَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Bize Ali bin Abdillah tahdis etti, bize Süfyân tahdis etti, bize İbn Tâvûs tahdis etti, babasından [naklederek]; ve (ayrıca) Ebu'z-Zinâd, A'rec'den, [o] Ebû Hureyre [radıyallahu anh]'den [naklederek] (şöyle demiştir): Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Deveye binen kadınların en hayırlısı Kureyş kadınlarıdır.” —Diğeri (ravi): “Kureyş kadınlarının salih olanlarıdır” dedi.— “(Onlar), çocuk (henüz) küçükken ona karşı en şefkatli olan ve kocasını, elindeki (malı koruma) hususunda en çok gözetendir.” —Muâviye ve İbn Abbâs kanalıyla da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den (benzeri) zikredilir.—
5366. Hadis
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ آتَى إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حُلَّةً سِيَرَاءَ فَلَبِسْتُهَا، فَرَأَيْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ فَشَقَّقْتُهَا بَيْنَ نِسَائِي.
Bize Haccâc bin Minhâl tahdis etti, bize Şu'be tahdis etti, dedi ki: Bana Abdulmelik bin Meysere haber verdi, dedi ki: Zeyd bin Vehb'i işittim; Ali [radıyallahu anh] şöyle demiştir: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem bana 'siyerâ' (ipek karışımlı çizgili) bir takım elbise hediye etti. Ben de onu giydim. Fakat (bunu görünce) yüzündeki öfkeyi gördüm ve (bunun üzerine) onu kadınlarım arasında (paylaştırmak üzere) parçaladım (dağıttım).
5367. Hadis
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ هَلَكَ أَبِي وَتَرَكَ سَبْعَ بَنَاتٍ أَوْ تِسْعَ بَنَاتٍ فَتَزَوَّجْتُ امْرَأَةً ثَيِّبًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَزَوَّجْتَ يَا جَابِرُ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. فَقَالَ " بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". قُلْتُ بَلْ ثَيِّبًا. قَالَ " فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ، وَتُضَاحِكُهَا وَتُضَاحِكُكَ ". قَالَ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ هَلَكَ وَتَرَكَ بَنَاتٍ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أَجِيئَهُنَّ بِمِثْلِهِنَّ، فَتَزَوَّجْتُ امْرَأَةً تَقُومُ عَلَيْهِنَّ وَتُصْلِحُهُنَّ. فَقَالَ " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ ". أَوْ قَالَ خَيْرًا.
Bize Müsedded tahdis etti, bize Hammâd bin Zeyd tahdis etti, Amr'dan, [o] Câbir bin Abdullah [radıyallahu anhümâ]'dan [naklederek] dedi ki: Babam vefat etti ve yedi kız —veya dokuz kız— bıraktı. Ben de dul bir kadınla evlendim. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana: “Evlendin mi ey Câbir?” dedi. Ben: “Evet” dedim. (Resûlullah): “Bakire ile mi yoksa dul ile mi?” buyurdu. Ben: “Bilakis dul (ile)” dedim. Buyurdu ki: “Senin kendisiyle oynaşacağın, onun da seninle oynaşacağı; senin kendisiyle gülüşeceğin, onun da seninle gülüşeceği genç bir kızla (evlenseydin) olmaz mıydı?” (Câbir) dedi ki: Ona (şöyle) dedim: “Muhakkak ki Abdullah (babam) vefat etti ve (geriye) kızlar bıraktı. Ben de onlara, kendileri gibi (genç) birini getirmeyi kerih gördüm (istemedim). Bu yüzden, onların başında duracak (bakımlarını üstlenecek) ve onları (n hallerini) düzeltecek bir kadınla evlendim.” Bunun üzerine: “Allah sana (bunu) mübarek kılsın” buyurdu —veya hayır (duada) bulundu—.
5368. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ هَلَكْتُ. قَالَ " وَلِمَ ". قَالَ وَقَعْتُ عَلَى أَهْلِي فِي رَمَضَانَ. قَالَ " فَأَعْتِقْ رَقَبَةً ". قَالَ لَيْسَ عِنْدِي. قَالَ " فَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ". قَالَ لاَ أَسْتَطِيعُ. قَالَ " فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا ". قَالَ لاَ أَجِدُ. فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ فَقَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ ". قَالَ هَا أَنَا ذَا. قَالَ " تَصَدَّقْ بِهَذَا ". قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ " فَأَنْتُمْ إِذًا ".
Bize Ahmed bin Yûnus tahdis etti, bize İbrâhim bin Sa'd tahdis etti, bize İbn Şihâb tahdis etti, Humeyd bin Abdurrahman'dan, [o] Ebû Hureyre [radıyallahu anh]'den [naklederek] dedi ki: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e bir adam geldi ve: “Helak oldum” dedi. (Nebi): “Niçin?” buyurdu. (Adam): “Ramazan'da (oruçlu iken) eşimle ilişkide bulundum” dedi. (Nebi): “Bir boyun (köle) azat et” buyurdu. (Adam): “Yanımda yok (imkânım yok)” dedi. (Nebi): “Peş peşe iki ay oruç tut” buyurdu. (Adam): “Güç yetiremem” dedi. (Nebi): “Altmış yoksulu doyur” buyurdu. (Adam): “(İmkân) bulamıyorum” dedi. Derken Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e içinde hurma bulunan bir 'arak' (sepet) getirildi. (Nebi): “Soru soran nerede?” buyurdu. (Adam): “İşte ben(im)” dedi. (Nebi): “Bunu sadaka ver” buyurdu. (Adam): “Bizden daha muhtaç olana mı ey Allah'ın Resûlü? Seni hak ile gönderen (Allah)'a yemin olsun ki, (Medine'nin) iki kara taşlığı arasında bizden daha muhtaç bir ev halkı yoktur” dedi. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem köpek dişleri görününceye kadar güldü (ve): “Öyleyse siz (yiyin)” buyurdu.
5369. Hadis
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لِي مِنْ أَجْرٍ فِي بَنِي أَبِي سَلَمَةَ أَنْ أُنْفِقَ عَلَيْهِمْ، وَلَسْتُ بِتَارِكَتِهِمْ هَكَذَا وَهَكَذَا، إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ. قَالَ " نَعَمْ لَكِ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِمْ ".
Bize Mûsâ bin İsmâîl tahdis etti, bize Vuheyb tahdis etti, bize Hişâm haber verdi, babasından, [o] Zeyneb bint Ebî Seleme'den, [o da] Ümmü Seleme [radıyallahu anhâ]'dan [naklederek] (dedi ki): (Nebi'ye): “Ey Allah'ın Resûlü! Ebû Seleme'nin oğulları(na bakmam) konusunda, kendilerine infak etmemden ötürü benim için bir ecir var mıdır? Ben onları şöyle ve şöyle (perişan bir halde) bırakacak değilim. Onlar ancak benim (öz) oğullarımdır” dedim. Buyurdu ki: “Evet, onlara infak ettiğin (harcadığın) şeyin ecri senin içindir.”
5370. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ هِنْدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ فَهَلْ عَلَىَّ جُنَاحٌ أَنْ آخُذَ مِنْ مَالِهِ مَا يَكْفِينِي وَبَنِيَّ قَالَ " خُذِي بِالْمَعْرُوفِ ".
Bize Muhammed bin Yûsuf tahdis etti, bize Süfyan tahdis etti, Hişâm bin Urve'den, babasından, [o] Âişe [radıyallahu anhâ]'dan [naklederek] (dedi ki): Hind: “Ey Allah'ın Resûlü! Muhakkak ki Ebû Süfyân eli sıkı (cimri) bir adamdır. Onun malından bana ve oğullarıma yetecek kadarını almamda üzerime bir günah var mıdır?” dedi. (Resûlullah): “Maruf (örfe uygun) ölçüde al” buyurdu.
5371. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمُتَوَفَّى عَلَيْهِ الدَّيْنُ، فَيَسْأَلُ " هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ فَضْلاً ". فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى، وَإِلاَّ قَالَ لِلْمُسْلِمِينَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ". فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ " أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَتَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ، وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ".
Bize Yahyâ bin Bükeyr tahdis etti, bize Leys tahdis etti, Ukayl'den, [o] İbn Şihâb'dan, [o] Ebû Seleme'den, [o] Ebû Hureyre [radıyallahu anh]'den [naklederek şöyle demiştir]: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e, üzerinde borç varken vefat eden bir adam getirilirdi. (Nebi): “Borcu için (yetecek) bir mal/fazlalık bıraktı mı?” diye sorardı. Eğer kendisine, onun (borcu) ödemeye yetecek (kadar mal) bıraktığı haber verilirse (cenaze) namazını kılardı. Aksi takdirde Müslümanlara: “Arkadaşınızın namazını kılın” buyururdu. Allah ona fetihleri nasip edince şöyle buyurdu: “Ben müminlere kendi nefislerinden (canlarından) daha evlayım (yakınım). Müminlerden kim vefat eder de bir borç bırakırsa, onun ödenmesi bana aittir. Kim de bir mal bırakırsa, o da varislerinindir.”
5372. Hadis
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْكِحْ أُخْتِي ابْنَةَ أَبِي سُفْيَانَ. قَالَ " وَتُحِبِّينَ ذَلِكَ ". قُلْتُ نَعَمْ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَارَكَنِي فِي الْخَيْرِ أُخْتِي. فَقَالَ " إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ إِنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ دُرَّةَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ. فَقَالَ " ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ "فَوَاللَّهِ لَوْ لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي، إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ، فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ". وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ عُرْوَةُ ثُوَيْبَةُ أَعْتَقَهَا أَبُو لَهَبٍ.
Bize Yahyâ bin Bükeyr tahdis etti, bize Leys tahdis etti, Ukayl'den, [o] İbn Şihâb'dan, bana Urve haber verdi ki Zeyneb bint Ebî Seleme kendisine haber vermiş; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in eşi Ümmü Habîbe şöyle demiştir: “Ey Allah'ın Resûlü! Kız kardeşim —Ebû Süfyân'ın kızı— ile evlen” dedim. (Nebi): “Bunu ister misin?” buyurdu. Ben: “Evet, ben senin (yanında) tek değilim; hayır konusunda bana ortak olanların en sevimlisi kız kardeşimdir” dedim. Bunun üzerine: “Muhakkak ki bu bana helal olmaz” buyurdu. Ben: “Ey Allah'ın Resûlü! Vallahi biz, senin Dürre bint Ebî Seleme ile evlenmek istediğini konuşuyoruz” dedim. “Ümmü Seleme'nin kızı mı?” buyurdu. “Evet” dedim. Buyurdu ki: “Vallahi, o benim evimde (yetişen) bir üvey kızım olmasaydı bile bana helal olmazdı. O, benim sütkardeşimin kızıdır; Süveybe beni ve Ebû Seleme'yi emzirdi. Bu sebeple bana kızlarınızı ve kız kardeşlerinizi arz etmeyin.” —Şuayb, Zührî'den (naklederek şöyle) dedi: Urve dedi ki: Süveybe'yi Ebû Leheb azat etmişti.—